Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

§ 1. 1. Rozporządzenie określa warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, materiałów i elementów stosowanych do wytwarzania, wytwarzania, eksploatacji oraz naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń

ciśnieniowych.

2. Do specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych zalicza się

1)

2)

zbiorniki ciśnieniowe, o iloczynie nadciśnienia (PS) i pojemności (V) większym niż 50 bar × dm3 i nadciśnieniu (PS)

wyższym niż 0,5 bara zamontowanych

a)

w układzie hamulcowym pojazdu kolejowego, metra i tramwaju lub w układzie sterującym elementami za- i wyładowczymi pojazdu kolejowego i metra lub w urządzeniu przeciwpożarowym pojazdu kolejowego, metra

i tramwaju lub w innych układach tych pojazdów,

b)

na stałe w agregatach proszkowych gaśniczych pojazdów drogowych;

cysterny ciśnieniowe – zbiorniki wraz z wyposażeniem obsługowym, konstrukcyjnym i osprzętem zabezpieczającym,

trwale połączone z podwoziem drogowym lub kolejowym, stanowiące nieodłączną część ramy lub umożliwiające

transport multimodalny

a)

napełniane podciśnieniowo i opróżniane ciśnieniem (PS) wyższym niż 0,5 bara, do przewozu odpadów, w tym

materiałów, roztworów, mieszanin, które nie są przewidziane do bezpośredniego zastosowania i są przewożone

w celu ich utylizacji, składowania lub zniszczenia przez spalenie lub inny sposób,

b)

napełniane lub opróżniane ciśnieniem (PS) wyższym niż 0,5 bara, w szczególności do przewozu materiałów stałych

(sypkich lub granulowanych), mieszanek paszowych,

c)

napełniane materiałami płynnymi i przewożące te materiały pod ciśnieniem (PS) wyższym niż 0,5 bara,

d)

odejmowalne (zbiorniki kontenerowe), napełniane, opróżniane lub przewożone pod ciśnieniem, dla których iloczyn

nadciśnienia (PS) i pojemności (V) jest większy niż 50 bar × dm3, a nadciśnienie (PS) większe niż 0,5 bara

– stosowane w ruchu drogowym, kolejowym oraz żegludze śródlądowej do przewozu towarów niezaliczonych do towarów niebezpiecznych;

3)

zbiorniki zamontowane w instalacjach zasilania pojazdów i statków żeglugi śródlądowej, napełniane

a)

1)

2)

skroplonym gazem węglowodorowym LPG stanowiącym mieszaninę węglowodorów, zwane dalej „zbiornikami

LPG”,

Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – transport kieruje

Minister Infrastruktury, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie

szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 2725).

Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 22 lutego 2006 r., pod numerem 2006/0108/PL, zgodnie

z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji

norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad

dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.).

4)

b)

sprężonym gazem ziemnym CNG, zwane dalej „zbiornikami CNG”,

c)

skroplonym schłodzonym gazem ziemnym LNG, zwane dalej „zbiornikami LNG”,

d)

wodorem, zwane dalej „zbiornikami wodoru”;

Poz. 125

zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony zamontowane w instalacjach grzewczych pojazdów lub statków żeglugi śródlądowej, stosowane

a)

w celu ogrzewania

– kabin pojazdów drogowych, kolejowych lub statków żeglugi śródlądowej,

– przyczep kempingowych oraz turystycznych,

b)

w celu prowadzenia procesów technologicznych;

5)

kotły parowozowe;

6)

urządzenia służące do podawania pod ciśnieniem płynnego betonu, zamontowane na pojazdach drogowych;

7)

zbiorniki magazynowe LNG znajdujące się na obszarze kolejowym, na terenie portów i przystani morskich oraz żeglugi

śródlądowej.

3. W zakresie projektowania, materiałów i elementów stosowanych do wytwarzania i wytwarzania specjalistycznych

urządzeń ciśnieniowych stosuje się odpowiednio

1)

rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 2200 oraz z 2015 r. poz. 244)3);

2)

rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla prostych zbiorników ciśnieniowych (Dz. U. poz. 2171)4);

3)

Regulaminy nr 67 i nr 110 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych stanowiące załączniki do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych

na podstawie tych wymagań, sporządzonego w Genewie dnia 20 marca 1958 r. (Dz. U. z 2001 r. poz. 1135 i 1136);

4)

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 79/2009 z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie homologacji

typu pojazdów silnikowych napędzanych wodorem oraz zmieniające dyrektywę 2007/46/WE (Dz. Urz. UE L 35

z 04.02.2009, str. 32)5).

4. Warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, naprawy i modernizacji, dla zbiorników magazynowych LNG znajdujących się na obszarze kolejowym, na terenie portów i przystani morskich oraz żeglugi

śródlądowej, zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, określa Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, zwany dalej „TDT”.

3)

4)

5)

Rozporządzenie utraciło moc na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru

rynku (Dz. U. z 2022 r. poz. 1854 oraz z 2024 r. poz. 1089), która weszła w życie z dniem 20 kwietnia 2016 r.

Rozporządzenie utraciło moc na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru

rynku (Dz. U. z 2022 r. poz. 1854 oraz z 2024 r. poz. 1089), która weszła w życie z dniem 20 kwietnia 2016 r.

Rozporządzenie utraciło moc ze skutkiem od dnia 6 lipca 2022 r. na podstawie art. 18 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie wymogów dotyczących homologacji typu pojazdów silnikowych

i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu

do ich ogólnego bezpieczeństwa oraz ochrony osób znajdujących się w pojeździe i niechronionych uczestników ruchu drogowego,

zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 78/2009, (WE) nr 79/2009 i (WE) nr 661/2009 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 631/2009, (UE)

nr 406/2010, (UE) nr 672/2010, (UE) nr 1003/2010, (UE) nr 1005/2010, (UE) nr 1008/2010, (UE) nr 1009/2010, (UE) nr 19/2011,

(UE) nr 109/2011, (UE) nr 458/2011, (UE) nr 65/2012, (UE) nr 130/2012, (UE) nr 347/2012, (UE) nr 351/2012, (UE) nr 1230/2012

i (UE) 2015/166 (Dz. Urz. UE L 325 z 16.12.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 272 z 30.07.2021, str. 11, Dz. Urz. UE L 292 z 16.08.2021,

str. 4, Dz. Urz. UE L 398 z 11.11.2021, str. 29, Dz. Urz. UE L 409 z 17.11.2021, str. 1, Dz. Urz. UE L 107 z 06.04.2022, str. 18,

Dz. Urz. UE L 213 z 16.08.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 2023/2590 z 22.11.2023, Dz. Urz. UE L 2024/1689 z 12.07.2024 oraz Dz. Urz.

UE L 2024/2220 z 02.10.2024). Na podstawie art. 18 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 odniesienia

do uchylonego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 79/2009 odczytuje się jako odniesienia do rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144.

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

najwyższe ciśnienie dopuszczalne oznaczone symbolem „PS” (bar) – graniczną wartość ciśnienia roboczego, na którą

urządzenie zostało zaprojektowane;

2)

ciśnienie dopuszczalne oznaczone symbolem „PD” (bar) – graniczną wartość ciśnienia roboczego w najwyższym

punkcie przestrzeni ciśnieniowej urządzenia ciśnieniowego występującą podczas jego napełniania, opróżniania lub

transportu;

3)

temperatura dopuszczalna oznaczona symbolem „TD” (°C) – graniczną wartość najwyższej lub najniższej temperatury

roboczej;

4)

wyposażenie obsługowe – urządzenia dla napełniania i opróżniania zbiornika, wentylacji, zabezpieczenia;

5)

wyposażenie konstrukcyjne – wewnętrzne lub zewnętrzne elementy wzmacniające, stabilizujące, wsporcze, izolacja

cieplna;

6)

osprzęt zabezpieczający – urządzenia przeznaczone do zabezpieczania specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

przed przekroczeniem parametrów dopuszczalnych;

7)

wyposażenie eksploatacyjne – urządzenia zabezpieczające przed przepełnieniem zbiornika, urządzenia grzewcze,

urządzenia chłodnicze, sprężarki, pomposprężarki, przyrządy kontrolno-pomiarowe;

8)

materiał płynny – gaz lub ciecz, a także ich mieszaniny; materiał płynny może zawierać zawiesiny ciał stałych;

9)

eksploatujący – właściciel, przewoźnik lub użytkownik specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego;

10) podmiot uprawniony – podmiot posiadający uprawnienie, odpowiednio w zakresie wytwarzania, modernizacji lub

naprawy urządzeń technicznych, wydane przez TDT na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze

technicznym;

11) zbiorniki magazynowe LNG – zbiorniki magazynowe na skroplony, schłodzony gaz ziemny przechowywany w temperaturze nie wyższej niż –163 °C.

Rozdział 2

Dokumentacja

Załącznik do rozporządzenia Ministra Transportu

z dnia 20 października 2006 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 125)

Zbiorniki LPG zamontowane na stałe w pojazdach

samochodowych

Zbiorniki CNG zamontowane na stałe w pojazdach

samochodowych

Zbiorniki LNG zamontowane na stałe w pojazdach

samochodowych

Zbiorniki wodoru zamontowane na stałe w pojazdach

samochodowych

Pozostałe zbiorniki LPG, CNG i LNG

Zbiorniki na gaz, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 4

13

14

15

16

17

18

pełny

pełny

pełny

pełny

pełny

pełny*8

pełny

co 6 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 10 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

5

co 1 rok

co 2 lata

co 1 rok

co 1 rok

co 3 lata

co 10 lat

co 1 rok

co 2 lata

co 3 lata

co 2 lata

co 3 lata

co 2 lata

co 2 lata

6

co 1 rok

co 2 lata

co 1 rok

co 1 rok

co 3 lata

co 10 lat

co 1 rok

co 2 lata

co 3 lata

co 2 lata

co 3 lata

co 2 lata

co 2 lata

7

– 13 –

Bez prowadzenia ewidencji.

Hydroakumulatory zamontowane na stałe w układach

hamulcowych, napinających i sterujących kolei

linowych, wyciągów narciarskich

12

pełny

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

4

Dziennik Ustaw

*8

Cysterny odejmowalne (zbiorniki kontenerowe), które

są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub

przewożone, o iloczynie nadciśnienia i pojemności

PS × V > 50 barów × dm3 i nadciśnieniu PS > 0,5 bara,

o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 2 lit. d

pełny

w ruchu

kolejowym

11

pełny

w ruchu

drogowym

Cysterny napełniane i przewożone pod

ciśnieniem wyższym niż 0,5 bara do

przewozu materiałów płynnych,

o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 2 lit. c

10

pełny

w ruchu

kolejowym

Cysterny opróżniane lub napełniane

ciśnieniem wyższym niż 0,5 bara,

o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 2 lit. b

9

pełny

pełny

Cysterny napełniane podciśnieniowo i opróżniane

ciśnieniem wyższym niż 0,5 bara, o których mowa w § 1

ust. 2 pkt 2 lit. a

8

3

w ruchu

drogowym

Kotły parowozowe

Urządzenia służące do podawania pod ciśnieniem

płynnego betonu, zamontowane na pojazdach drogowych

Zbiorniki magazynowe LNG

20

21

2

19

1

pełny

pełny

pełny

3

co 3 lata

co 6 lat

5

w okresach remontowych

zgodnie z dokumentacją

techniczną i warunkami,

o których mowa w § 1 ust. 4

co 6 lat

co 6 lat

4

co 1 rok

co 1 rok (wraz

z pomiarem grubości

elementów

przesyłowych)

co 1 rok

6

--------

co 1 rok

co 1 rok

7

§ 3. 1. W celu uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego eksploatujący

zgłasza pisemnie urządzenie do TDT.

2. W zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 1, należy podać nazwę lub imię i nazwisko eksploatującego specjalistyczne

urządzenie ciśnieniowe.

3. Do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, eksploatujący dołącza dwa egzemplarze dokumentacji, która powinna zawierać

1)

opis techniczny specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego;

2)

dokumenty dostarczane przez wytwarzającego wraz ze specjalistycznym urządzeniem ciśnieniowym, określone

w przepisach dotyczących oznakowania CE albo w specyfikacjach technicznych uzgodnionych z TDT;

3)

rysunek zestawieniowy pojazdu lub pojazdu kolejowego i metra – z zamontowanym specjalistycznym urządzeniem

ciśnieniowym z podstawowymi wymiarami, pokazujący sposób połączenia zbiornika z podwoziem (ramą podwozia

lub wózkiem pojazdu);

4)

rysunek specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego z podaniem nominalnej i minimalnej grubości ścianek głównych

elementów, w szczególności płaszcza, den, przegród i falochronów oraz z wykazem materiałów użytych do jego budowy;

5)

schemat instalacji do napełniania i opróżniania z zaznaczeniem osprzętu zabezpieczającego, ciśnieniowego oraz źródeł

zasilania, z opisem wyposażenia (armatury), z podaniem typów wyposażenia i wytwórców;

6)

obliczenia wytrzymałościowe określające minimalną grubość ścianek;

7)

protokół z pomiarów grubości ścianek zbiornika;

8)

opis doboru osprzętu zabezpieczającego wraz z jego dokumentacją, z uwzględnieniem źródeł zasilania;

9)

instrukcję obsługi specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego zawierającą wszystkie niezbędne informacje dotyczące

zasad bezpiecznej obsługi i konserwacji, zwaną dalej „instrukcją eksploatacji”.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się w zakresie, w jakim dane, o których mowa w tym przepisie, zawarte są w dokumentacji

określonej w rozporządzeniach, o których mowa w § 1 ust. 33), 4), 5).

5. Przepisów ust. 3 pkt 6 i 7 nie stosuje się do specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych, które zaprojektowano i wytworzono zgodnie z przepisami, o których mowa w § 1 ust. 3.

6. Wytwarzający składa dla zbiorników LPG zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, w celu wydania decyzji zezwalającej

na eksploatację tych urządzeń.

7. W technicznie uzasadnionych przypadkach, po uzgodnieniu z TDT, zakres dokumentacji, o którym mowa w ust. 3,

może ulec zmianie.

§ 4. Opis techniczny specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego powinien zawierać

1)

nazwę i adres wytwórcy, numer fabryczny i rok produkcji urządzenia, oznaczenie typu, o ile ma to zastosowanie;

2)

przeznaczenie urządzenia, parametry techniczne odpowiednio: pojemność całkowitą, pojemność komór, o ile ma to

zastosowanie, ciśnienie obliczeniowe, ciśnienie próbne i robocze, najwyższą lub najniższą temperaturę roboczą;

3)

określenie parametrów źródeł zasilania;

4)

wykaz osprzętu zabezpieczającego (wartości nastaw);

5)

wykaz wyposażenia eksploatacyjnego.

§ 5. 1. Instrukcja eksploatacji specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego powinna zawierać

1)

nazwę i charakterystykę urządzenia;

2)

opis czynności związanych z eksploatacją urządzenia;

3)

opis czynności przy obsłudze wyposażenia obsługowego przeznaczonego do napełniania i opróżniania urządzenia;

4)

informacje o sposobie przygotowania urządzenia do badań;

5)

wymagania określone w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy;

6)

wymagania dotyczące konserwacji i kontroli stanu urządzenia oraz jego osprzętu, w szczególności sposób i częstotliwość kontroli;

7)

opis sposobu postępowania w przypadku wystąpienia uszkodzeń, nieprawidłowości lub zakłóceń w pracy urządzenia;

8)

opis innych wymagań określonych dla eksploatującego urządzenie;

9)

rysunki i schematy w zakresie niezbędnym dla zrozumienia czynności obsługowych.

2. Obsługujący specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe powinien zapoznać się z instrukcją eksploatacji. Instrukcja eksploatacji powinna znajdować się w dostępnym dla obsługującego miejscu.

Rozdział 3

Warunki dopuszczenia specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych do eksploatacji

§ 6. Specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe, którego uruchomienie poprzedzają czynności montażowe, poddaje się

próbie funkcjonowania w pełni wyposażonego urządzenia, w celu sprawdzenia działania osprzętu zabezpieczającego oraz

wyposażenia obsługowego i eksploatacyjnego.

§ 7. 1. Przed pierwszym uruchomieniem specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego TDT wykonuje następujące czynności

1)

sprawdza kompletność i odpowiedniość dokumentacji, o której mowa w § 3 ust. 3;

2)

identyfikuje urządzenia ciśnieniowe na podstawie przedłożonej dokumentacji i tabliczki fabrycznej;

3)

sprawdza kompletność wyposażenia z przedłożoną dokumentacją;

4)

Poz. 125

przeprowadza badanie obejmujące sprawdzenie

a)

stanu technicznego zbiornika urządzenia ciśnieniowego, wyposażenia obsługowego i osprzętu oraz połączenia

zbiornika z podwoziem lub ramą,

b)

czy specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe jest zainstalowane zgodnie z dokumentacją, o której mowa w § 3 ust. 3,

c)

działania osprzętu zabezpieczającego,

d)

poprawności działania wyposażenia obsługowego i eksploatacyjnego,

e)

stanu zabezpieczeń antykorozyjnych, powłok malarskich,

f)

stanu wykładzin wewnętrznych zbiornika, jeżeli występują.

2. Badanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, może być wykonywane u eksploatującego pod warunkiem, że dysponuje on

wyposażeniem umożliwiającym wykonanie wszystkich czynności lub przez podmiot uprawniony przez TDT.

§ 8. 1. Na podstawie dokumentacji, o której mowa w § 3 ust. 3, oraz czynności, o których mowa w § 7 ust. 1, TDT wydaje

decyzję zezwalającą na eksploatację specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego.

2. Decyzji nie wydaje się dla zbiorników LPG, które są montowane w zakładach posiadających homologację w zakresie

montażu instalacji gazowej zasilania pojazdów samochodowych oraz posiadają protokół badania i decyzję zezwalającą na

eksploatację wydaną przez TDT w fazie wytwarzania.

Rozdział 4

Warunki eksploatacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

§ 9. 1. Eksploatację specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych prowadzi się zgodnie z ich przeznaczeniem, wymaganiami

określonymi w rozporządzeniu oraz instrukcją eksploatacji, stosując odpowiednie środki bezpieczeństwa.

2. Specjalistyczne urządzenia ciśnieniowe mogą być eksploatowane, jeżeli

1)

ich stan techniczny nie budzi zastrzeżeń;

2)

osprzęt zabezpieczający oraz wyposażenie obsługowe i eksploatacyjne są sprawne i nie zostały wyłączone z działania;

3)

wydana została przez TDT decyzja zezwalająca na ich eksploatację.

3. Stopień napełnienia cystern ciśnieniowych ustala się w zależności od własności przewożonych materiałów, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z maksymalnej dopuszczalnej ładowności cysterny jako pojazdu drogowego lub kolejowego.

4. Grubość ścianek zbiornika ciśnieniowego w czasie całego okresu eksploatacji nie może być mniejsza od określonej

w dokumentacji technicznej grubości minimalnej.

5. Specjalistyczne urządzenia ciśnieniowe powinny być zamykane w taki sposób, aby ich zawartość nie mogła się

wydostać na zewnątrz w sposób niekontrolowany.

6. Cysterny ciśnieniowe przeznaczone do przewozu materiałów ciekłych, których zbiorniki nie są przedzielone przegrodami lub falochronami na przestrzenie nieprzekraczające 7500 litrów, powinny być napełniane powyżej 80 % swojej pojemności albo nie więcej niż 20 %.

7. Cysterny ciśnieniowe przeznaczone do przewozu materiałów stałych (sypkich lub granulowanych) powinny być

zaopatrzone w instalację uziemiającą, w przypadku gdy przy ich napełnianiu lub opróżnianiu powstają ładunki elektrostatyczne zagrażające wybuchem.

§ 10. 1. Otwieranie pokryw włazów cystern ciśnieniowych jest dozwolone po sprawdzeniu, że został zamknięty dopływ

ciśnienia z własnego lub zewnętrznego źródła zasilania oraz po wyrównaniu ciśnienia w zbiorniku z ciśnieniem atmosferycznym.

2. Wejście do urządzeń ciśnieniowych, w których może nastąpić przekroczenie dopuszczalnych stężeń czynników

szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy lub dopuszczalnej granicy niskich i wysokich temperatur, jest dopuszczalne

po dokonaniu neutralizacji, przewietrzenia i innych czynności gwarantujących bezpieczeństwo oraz po wystawieniu pisemnej zgody przez eksploatującego.

§ 11. Zmiana nastaw osprzętu zabezpieczającego i jego połączeń ze specjalistycznym urządzeniem ciśnieniowym jest

możliwa wyłącznie po uzyskaniu zgody TDT.

§ 12. 1. Wymiana uszkodzonego lub zużytego wyposażenia obsługowego, osprzętu zabezpieczającego oraz pokryw

włazów dokonywana jest przez podmiot uprawniony przez TDT do wykonywania napraw zbiorników transportowych,

zgodnie z dokumentacją techniczną.

2. Wymiana osprzętu zabezpieczającego na nowy przeprowadzana jest pod nadzorem TDT.

3. Wymiana elementów, o których mowa w ust. 1, powinna być udokumentowana.

§ 13. W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych eksploatujący powinien

zorganizować służbę eksploatacyjną oraz zapewnić obsługę i konserwację tych urządzeń, przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.

§ 14. 1. W przypadku niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego z eksploatacją specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego eksploatujący niezwłocznie je zabezpiecza oraz zawiadamia TDT.

2. W przypadku niebezpiecznego uszkodzenia specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego, które może spowodować

zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska, eksploatujący niezwłocznie podejmuje odpowiednie

działania mające na celu wyeliminowanie zagrożenia.

§ 15. 1. Eksploatujący lub podmiot uprawniony przygotowuje specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe do badań w zakresie

niezbędnym do ich przeprowadzenia, w sposób zapewniający bezpieczeństwo osób wykonujących badania oraz zapewnia

obsługę techniczną wykonywanych badań.

2. Podczas przygotowania specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego oraz jego osprzętu do badań należy przestrzegać

zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymagań określonych w instrukcji eksploatacji.

§ 15a. 1. Osoby napełniające zbiorniki LPG, CNG, LNG i wodoru zamontowane w instalacjach zasilania pojazdów

i statków żeglugi śródlądowej oraz osoby obsługujące kotły parowozowe powinny posiadać odpowiednie uprawnienia wydane przez TDT, potwierdzające kwalifikacje niezbędne do wykonania tych czynności.

2.6) Osoby napełniające zbiorniki odpowiednio LPG, CNG albo wodoru zamontowane w instalacjach zasilania pojazdów

1)

na stanowiskach przeznaczonych do samodzielnego tankowania gazem płynnym, o których mowa w § 131 ust. 2,

§ 133 i § 134 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie warunków technicznych,

jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, bazy i stacje gazu płynnego, rurociągi przesyłowe dalekosiężne

służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 1707),

2)

w punktach tankowania sprężonego gazu ziemnego (CNG) przeznaczonych do samodzielnego tankowania gazu ziemnego, o których mowa w § 5a rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie

szczegółowych wymagań technicznych dla stacji gazu ziemnego (Dz. U. poz. 1182 oraz z 2024 r. poz. 735),

3)

na stanowiskach przeznaczonych do samodzielnego tankowania wodoru, o których mowa w § 9 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie szczegółowych wymagań technicznych dla stacji

wodoru (Dz. U. poz. 2158)

– nie muszą posiadać uprawnień, o których mowa w ust. 1.

Rozdział 5

Wytwarzanie, naprawa lub modernizacja specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

§ 16. 1. Wytwarzanie, naprawa lub modernizacja specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych powinny być przeprowadzone przez podmiot uprawniony, zgodnie z warunkami określonymi w uprawnieniu oraz w uzgodnionej przez TDT dokumentacji technicznej i technologicznej.

6)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 lipca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 985), które weszło w życie z dniem 4 lipca 2024 r.

2. Wytworzenie, naprawa lub modernizacja specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych powinny być potwierdzone pisemnie

przez podmiot uprawniony.

3. W czasie wytwarzania specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych, nieobjętych oceną zgodności, o której mowa

w przepisach o systemie oceny zgodności, należy przeprowadzić badania zgodnie z przepisami, o których mowa odpowiednio w § 1 ust. 3 pkt 3 i 45), oraz z warunkami określonymi w uprawnieniu i uzgodnioną przez TDT dokumentacją techniczną

i technologiczną.

4. Połączenia spajane wykonywane podczas wytwarzania, naprawy lub modernizacji specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego powinny być wykonane na podstawie uzgodnionej przez TDT technologii spajania przez personel posiadający

odpowiednie kwalifikacje potwierdzone przez TDT; nie dopuszcza się naprawy połączeń spajanych bez uzgodnienia z TDT.

5. Po zakończeniu naprawy lub modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych należy przeprowadzić badanie

techniczne, o którym mowa w § 17 ust. 1 pkt 2 lit. a.

Rozdział 6

Badania techniczne specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

§ 17. 1. W toku eksploatacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych przeprowadzane są badania techniczne

1)

okresowe – dla urządzeń objętych dozorem pełnym;

2)

doraźne

a)

eksploatacyjne,

b)

kontrolne,

c)

powypadkowe lub poawaryjne.

2. Badania okresowe i doraźne specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych są wykonywane jako

1)

rewizje wewnętrzne;

2)

próby ciśnieniowe;

3)

rewizje zewnętrzne;

4)

próby szczelności;

5)

próby funkcjonowania wyposażenia.

§ 18. 1. Rewizja wewnętrzna polega na ocenie wizualnej stanu wewnętrznej i zewnętrznej powierzchni specjalistycznego

urządzenia ciśnieniowego, połączeń spawanych, wyposażenia konstrukcyjnego, a w przypadkach uzasadnionych względami

technicznymi przeprowadzenie pomiarów kontrolnych grubości ścianek zbiornika specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego.

2. W przypadkach uzasadnionych względami technicznymi, ocena wizualna, o której mowa w ust. 1, może być uzupełniona lub zastąpiona innymi badaniami, określonymi przez TDT.

§ 19. 1. Próbę ciśnieniową wykonuje się jako próbę hydrauliczną.

2. Podczas wykonywania próby ciśnieniowej wartość ciśnienia próbnego przyjmuje się zgodnie z dokumentacją techniczną specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego lub specyfikacją techniczną, według której urządzenie zostało zaprojektowane i którego wartość jest określona na tabliczce znamionowej.

3. TDT może ustalić inną niż określona w ust. 2 wartość ciśnienia próbnego w zależności od ciśnienia dopuszczalnego PD

i temperatury dopuszczalnej TD.

4. Temperatura cieczy próbnej nie powinna być niższa niż +10 °C i nie wyższa niż +50 °C, o ile w dokumentacji technicznej specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego nie została ustalona inna temperatura próby ciśnieniowej.

5. Próbę ciśnieniową przeprowadza się przy zachowaniu następujących zasad

1)

ciśnienie należy równomiernie podnosić, aż do osiągnięcia ciśnienia próbnego, przy czym szybkość wzrostu ciśnienia

od dopuszczalnego do próbnego nie powinna przekraczać 1 bar/min, chyba że w dokumentacji technicznej specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego została ustalona inna wartość;

2)

ciśnienie próbne powinno być utrzymane co najmniej przez 30 minut dla cystern ciśnieniowych, których ciśnienie

próbne przekracza wartość 1 bara, oraz 15 minut dla pozostałych specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych, chyba że

warunki określone w uprawnieniu podmiotu uprawnionego do wytwarzania zbiorników specjalistycznego urządzenia

ciśnieniowego lub dokumentacja techniczna i technologiczna zbiorników uzgodniona przez TDT stanowią inaczej;

3)

następnie należy obniżyć ciśnienie do dopuszczalnego i dokonać oględzin urządzenia oraz osprzętu.

6. Wynik próby ciśnieniowej uznaje się za pozytywny, jeżeli urządzenie nie wykazuje trwałych odkształceń, uszkodzeń,

nieszczelności urządzenia i jego wyposażenia.

7. Próbę ciśnieniową przeprowadza się w warunkach umożliwiających oględziny ścianek zbiornika specjalistycznego

urządzenia ciśnieniowego, w szczególności połączeń spawanych, pokryw włazów i innych zamknięć.

8. Próbę ciśnieniową specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego z izolacją cieplną wykonuje się bez zdejmowania

izolacji, z wyjątkiem przypadków uzasadnionych względami technicznymi, jeżeli TDT zaleci częściowe lub całkowite jej

usunięcie.

§ 20. W przypadkach uzasadnionych względami technicznymi, po uzgodnieniu z TDT, próbę hydrauliczną można zastąpić inną próbą lub badaniem innego rodzaju. Próba ciśnieniowa cystern do przewozu materiałów stałych (sypkich lub

granulowanych) rozładowywanych ciśnieniowo oraz cystern napełnianych podciśnieniowo, gdy zbiornik cysterny nie był

naprawiany przy użyciu spawania, może być zastąpiona próbą pneumatyczną przy ciśnieniu równym ciśnieniu dopuszczalnemu PD.

§ 21. Rewizja zewnętrzna polega na ocenie wizualnej stanu zewnętrznej powierzchni specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego, wyposażenia obsługowego i eksploatacyjnego oraz osprzętu zabezpieczającego, stanu połączenia zbiornika

z podwoziem, ramą lub innymi elementami mocującymi, stanu zabezpieczeń antykorozyjnych, oznaczeń i opisów, a także

na sprawdzeniu działania osprzętu.

§ 22. 1. Próba szczelności polega na sprawdzeniu szczelności wyposażenia obsługowego oraz osprzętu i jest przeprowadzana przy ciśnieniu o wartości równej ciśnieniu dopuszczalnemu PD.

2. Próba szczelności przeprowadzana jest jako próba wodna lub pneumatyczna. Próba szczelności może być przeprowadzona z zastosowaniem przewożonego towaru, po uzyskaniu zgody TDT.

§ 23. Próba funkcjonowania wyposażenia polega na sprawdzeniu

1)

prawidłowości działania osprzętu zabezpieczającego oraz wyposażenia obsługowego i eksploatacyjnego zgodnie z jego

przeznaczeniem;

2)

oznaczeń;

3)

pozycji otwarcia lub zamknięcia;

4)

zgodności ze schematami;

5)

zgodności z opisami w instrukcji eksploatacji.

§ 24. 1. Badanie doraźne eksploatacyjne specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego jest wykonywane na wniosek eksploatującego, w przypadku

1)

zmiany eksploatującego lub miejsca zainstalowania urządzenia;

2)

konieczności dokonania naprawy lub modernizacji urządzenia;

3)

wymiany osprzętu zabezpieczającego;

4)

zmiany nastaw osprzętu zabezpieczającego;

5)

stwierdzenia nieszczelności lub uszkodzeń urządzenia;

6)

uzasadnionym niewłaściwym stanem technicznym urządzenia.

Poz. 125

2. Zakres doraźnego badania eksploatacyjnego i sposób przygotowania urządzenia do badania, o którym mowa w ust. 1,

określa TDT w zależności od okoliczności uzasadniających ich przeprowadzenie.

§ 25. Badanie doraźne kontrolne specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego przeprowadza TDT w ramach nadzoru

nad przestrzeganiem przepisów o dozorze technicznym.

§ 26. 1. W przypadku wystąpienia niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego z eksploatacją

specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego, badanie doraźne poawaryjne lub powypadkowe przeprowadza TDT.

2. Badanie powypadkowe i poawaryjne, o którym mowa w ust. 1, ma na celu ustalenie przyczyn niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego z eksploatacją specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego i określenie

wniosków dotyczących działań zapobiegawczych oraz ich wdrożenia.

§ 27. 1. Formy dozoru technicznego i terminy badań technicznych specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych określa

§ 28. 1. Terminy badań okresowych wyznacza się podając miesiąc i rok, przy czym termin pierwszego badania okresowego

ustala się odpowiednio od dnia wydania decyzji zezwalającej na eksploatację specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego.

2. Jeżeli badanie doraźne eksploatacyjne obejmowało pełny zakres badania okresowego, to termin kolejnego badania

okresowego, za zgodą eksploatującego, może być wyznaczony od dnia wykonania badania doraźnego.

3. Na uzasadniony wniosek eksploatującego rewizja wewnętrzna i próba ciśnieniowa mogą być przeprowadzone

w okresie sześciu miesięcy przed wyznaczonym terminem badania okresowego. Termin badania powinien być uzgodniony

z TDT z czternastodniowym wyprzedzeniem.

4. Na uzasadniony wniosek eksploatującego, TDT, po przeprowadzeniu z wynikiem pozytywnym rewizji zewnętrznej,

próby szczelności i funkcjonowania wyposażenia, przeprowadzonych w ramach badania doraźnego eksploatacyjnego, może

odroczyć wyznaczony termin badania okresowego o sześć miesięcy, przy czym odroczenie terminu może nastąpić najwyżej

dwukrotnie, tak, aby łączny czas odroczenia nie przekroczył dwunastu miesięcy.

§ 28a. 1. Maksymalny okres użytkowania zbiorników LPG, CNG, LNG i wodoru określony przez wytwarzającego,

eksploatowanych w normalnych warunkach nie może wynosić więcej niż 20 lat.

2. Zbiorniki LPG, CNG, LNG i wodoru, które podczas wypadku lub awarii zostały poddane działaniu ognia, powinny

zostać wycofane z eksploatacji.

3. Zbiorniki LPG, CNG, LNG i wodoru zamontowane w pojazdach lub statkach żeglugi śródlądowej, które uczestniczyły

w wypadku lub uległy awarii, powinny być wymontowane i zgłoszone przez eksploatującego do badania doraźnego. Do

dalszej eksploatacji mogą być dopuszczone zbiorniki, które nie wykazują śladów odkształceń lub innych uszkodzeń mechanicznych oraz przeszły z wynikiem pozytywnym badania przeprowadzone przez TDT.

Rozdział 7

Przepis końcowy

§ 29. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia7).

7)

Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 2 listopada 2006 r.

Wyszczególnienie

Zbiorniki sprężonego powietrza zamontowane na stałe

w tramwajach, pojazdach kolejowych z napędem

własnym i metra, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a

Hydroakumulatory zamontowane na stałe

w hydraulicznych układach roboczych pojazdów

kolejowych, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a

Zbiorniki sprężonego powietrza zamontowane na stałe

w pomocniczych układach sterowniczych pojazdów,

o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a

Zbiorniki w agregatach proszkowych zamontowanych

na stałe w gaśniczych pojazdach drogowych, o których

mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. b

Zbiorniki sprężonego powietrza zamontowane na stałe

w pojazdach kolejowych bez własnego napędu,

o iloczynie nadciśnienia i pojemności PS × V > 200 bar

× dm3, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a

Zbiorniki przeciwpożarowe zamontowane na stałe

w pojazdach, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a

Zbiorniki sprężonego powietrza zamontowane na stałe

w pojazdach kolejowych bez własnego napędu,

o iloczynie nadciśnienia i pojemności PS × V ≤ 200 bar

× dm3, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a

Lp.

1

1

2

3

4

5

6

7

uproszczony

ograniczony

ograniczony

pełny

–

–

–

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

co 6 lat

4

rewizja

wewnętrzna

–

–

–

co 12 lat

co 12 lat

co 12 lat

co 12 lat

5

próba

ciśnieniowa

–

co 6 lat

co 4 lata

z uwzględnieniem

terminów przeglądów

okresowych pojazdów

szynowych

co 3 lata

co 3 lata

co 3 lata

co 3 lata

6

rewizja zewnętrzna

–

co 6 lat

co 4 lata

z uwzględnieniem

terminów przeglądów

okresowych pojazdów

szynowych

–

co 3 lata

co 3 lata

co 3 lata

7

próba szczelności

i funkcjonowania

osprzętu

Dziennik Ustaw

pełny

pełny

pełny

3

Forma

dozoru

Terminy badań

FORMY DOZORU TECHNICZNEGO I TERMINY BADAŃ SPECJALISTYCZNYCH URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH

Warszawa, dnia 30 stycznia 2025 r.

Poz. 125

OBWIESZCZENIE

MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

z dnia 14 stycznia 2025 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków technicznych

dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji

specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych

aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 października 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U.

z 2014 r. poz. 1465), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych

1)

rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 września 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji

specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 1833);

2)

rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 1 lipca 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków

technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 985).

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje

1)

§ 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 września 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji

specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 1833), który stanowi

„§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 9 września 2023 r.”;

2)

§ 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 lipca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków

technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 985), który stanowi

„§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”.

Minister Infrastruktury: D. Klimczak

1)

Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej – transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady

Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 2725).

Załącznik do obwieszczenia Ministra Infrastruktury

z dnia 14 stycznia 2025 r. (Dz. U. poz. 125)

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA TRANSPORTU 1)

z dnia 20 października 2006 r.

w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji,

naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych2)

Na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1194) zarządza się,

co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne

załącznik do rozporządzenia.

2. Dla specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych objętych dozorem uproszczonym w fazie ich eksploatacji nie wykonuje

się badań okresowych i doraźnych kontrolnych.

3. W przypadkach uzasadnionych stanem technicznym specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego, mającym wpływ

na bezpieczeństwo jego eksploatacji, terminy badań określone w załączniku do rozporządzenia mogą zostać skrócone na

podstawie decyzji TDT.

4. W przypadkach uzasadnionych koniecznością dostosowania terminów badań zbiorników sprężonego powietrza,

zamontowanych w pojazdach kolejowych lub metra do terminów wynikających z cyklu naprawczego tych pojazdów, na

wniosek eksploatującego, TDT może przedłużyć okresy między badaniami.

5. W przypadkach uzasadnionych koniecznością dostosowania terminów badań cystern stosowanych w ruchu kolejowym do terminów wynikających z cyklu naprawczego podwozi kolejowych, na których te cysterny są zamontowane, na

wniosek eksploatującego, TDT może zmienić terminy badań cystern ciśnieniowych.