Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 czerwca 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

1.

Osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości

zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod

zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami oraz nieruchomości rolnych

mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości

w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu

Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania

przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na cele

inne niż rolne.

1a.

Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami

wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały

1)

w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa

na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

2)

na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na

obszarze m.st. Warszawy

(Dz. U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99).

1b.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do

1)

(uchylony)

2)

(uchylony)

3)

nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu

nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.

2.

Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa

w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić

1)

osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości

wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2)

spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

3.

Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa

w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których

mowa w ust. 2.

4.

Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania

wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.

5.

(uchylony).

1.

W przypadku współużytkowania wieczystego z żądaniem przekształcenia występują wszyscy

współużytkownicy wieczyści, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić współużytkownicy wieczyści, których suma

udziałów wynosi co najmniej połowę. Jeżeli co najmniej jeden współużytkownik wieczysty

zgłosi sprzeciw wobec złożonego wniosku o przekształcenie, właściwy organ zawiesza

postępowanie. W takim przypadku przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio.

1.

Decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

wydaje

1)

starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej - w przypadku nieruchomości

stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których

prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne;

2)

wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa - odpowiednio

w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.

1a.

Organem wyższego stopnia w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest wojewoda.

2.

Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem,

w którym decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi

podstawę wpisu do księgi wieczystej.

3.

Decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza

praw osób trzecich.

1.

Osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo

własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi

opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5.

2

W decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, właściwy organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia

prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, którą stanowi różnica

wartości nieruchomości gruntowej i wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości,

określonych według stanu na dzień wydania decyzji. Do określania wartości nieruchomości

gruntowej i wartości prawa użytkowania wieczystego stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm..

2a

Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja,

o której mowa w art. 3 ust. 1, stała się ostateczna.

3.

Opłatę, o której mowa w ust. 1, rozkłada się, na wniosek użytkownika wieczystego,

na raty, na czas nie krótszy niż 10 lat i nie dłuższy niż 20 lat, chyba że wnioskodawca

wystąpi o okres krótszy niż 10 lat.

4.

Nieuiszczona część opłaty, rozłożonej na raty zgodnie z ust. 3, podlega oprocentowaniu

przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez

Narodowy Bank Polski.

4a

W odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej w dniu wydania decyzji, o której mowa

w art. 3 ust. 1, do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

(Dz. U. z 2024 r. poz. 236) rozłożenie opłaty na raty wymaga zastosowania stopy referencyjnej ustalonej zgodnie

z komunikatem Komisji w sprawie zmiany metody ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych

(Dz. Urz. UE C 14 z 19.01.2008, str. 6).

5.

Wojewoda w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a właściwa

rada lub sejmik w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu

terytorialnego, mogą wyrazić zgodę na zastosowanie, innej niż określona w ust. 4,

stopy procentowej.

6.

Wierzytelność z tytułu opłaty, o której mowa w ust. 1, podlega zabezpieczeniu hipoteką

przymusową na nieruchomości objętej przekształceniem prawa użytkowania wieczystego

w prawo własności. W przypadku przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego

nieruchomości, związanego z odrębną własnością lokalu, hipoteka przymusowa obciąża

nieruchomość lokalową osoby, na rzecz której nastąpiło przekształcenie. Podstawą wpisu

hipoteki jest ostateczna decyzja, o której mowa w art. 3 ust. 1.

7.

Organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa

w ust. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność

1)

Skarbu Państwa - na podstawie zarządzenia wojewody;

2)

jednostek samorządu terytorialnego - na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku.

8.

(uchylony).

9.

W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa osobom fizycznym,

które prawo użytkowania wieczystego uzyskały przed dniem 5 grudnia 1990 r., oraz ich

następcom prawnym, organ właściwy do wydania decyzji udziela, na ich wniosek, 50 %

bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1.

10

Na wniosek użytkownika wieczystego w odniesieniu do nieruchomości lub jej części wpisanych

do rejestru zabytków opłatę, o której mowa w ust. 1, obniża się o 50 %.

11.

W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa organ właściwy

do wydania decyzji może, na podstawie zarządzenia wojewody, udzielić wyższej, niż

określona w ust. 9 i 10, bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1. W odniesieniu

do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego organ właściwy

do wydania decyzji może, na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku, udzielić

wyższej, niż określona w ust. 10, bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1.

11a.

W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku, o których mowa w ust. 7 lub

11, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.

12.

W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w ust. 7 i 9-11, stosuje

się jedną bonifikatę korzystniejszą dla użytkownika wieczystego.

13

Jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich 2 lat przed dniem złożenia wniosku o

przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości niewykorzystywanej

w dniu wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, do prowadzenia działalności

gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, do ustalenia

opłaty, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość nieruchomości gruntowej określoną

dla celów tej aktualizacji.

14.

Do wpływów osiąganych z opłat z tytułu przekształcenia stosuje się odpowiednio przepis

art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

15.

Organ, o którym mowa w art. 3 ust. 1, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie

po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania

wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia,

zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę

udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu

art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków

oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego

w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od

żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.

16.

Waloryzacji, o której mowa w ust. 15, dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

17.

W przypadkach, o których mowa w ust. 5 i 15, do wyrażenia zgody przez wojewodę, radę lub sejmik stosuje się odpowiednio

przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje

nieodpłatnie na rzecz

1)

osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, lub ich następców prawnych;

2)

spółdzielni mieszkaniowych lub ich następców prawnych, będących użytkownikami wieczystymi

lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, które uzyskały użytkowanie wieczyste

w sposób określony w art. 1 ust. 1a pkt 1 lub pkt 2.

1.

Przepisy niniejszej ustawy stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.

Udzielenie pomocy publicznej wymaga spełnienia warunków udzielenia pomocy de minimis określonych we właściwych przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy de minimis . Za dzień udzielenia pomocy publicznej uznaje się dzień, w którym decyzja o przekształceniu

prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stała się ostateczna.

2.

Wartość pomocy publicznej odpowiada różnicy między wartością nieruchomości gruntowej

podlegającej przekształceniu określoną w celu ustalenia opłaty a kwotą opłaty ustaloną

w decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1. W przypadku udzielenia bonifikaty od opłaty

kwota odpowiadająca udzielonej bonifikacie powiększa wartość udzielonej pomocy publicznej.

3.

W przypadku gdy wartość pomocy publicznej przekracza limit pomocy de minimis , pomocy udziela się do tego limitu i stosuje się dopłatę do wartości nieruchomości

gruntowej podlegającej przekształceniu określonej w celu ustalenia opłaty. Wysokość

dopłaty jest ustalana przez właściwy organ w drodze decyzji.

4.

Dopłata, o której mowa w ust. 3, może zostać uiszczona w

1)

pełnej wysokości nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której

mowa w ust. 3, stała się ostateczna;

2)

ratach płatnych przez okres nie dłuższy niż 20 lat, wnoszonych od roku następującego

po roku, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna;

3)

kwocie pozostałej do spłaty w przypadku, o którym mowa w pkt 2, na wniosek zobowiązanego

do dopłaty, złożony w każdym czasie trwania okresu, na jaki dopłata została rozłożona

na raty.

5.

Do dopłaty wnoszonej w formie rat przepis art. 4 ust. 4a stosuje się odpowiednio.

(pominięty)

(pominięty)

Żądanie, o którym mowa w art. 1 i art. 2, może zostać zgłoszone organowi, o którym

mowa w art. 3, do dnia 31 grudnia 2025 r.

Do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9, i niezakończonych

decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Tracą moc

1)

ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego

osobom fizycznym w prawo własności

(Dz. U. z 2001 r. poz. 1299 oraz z 2002 r. poz. 984);

2)

ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności

nieruchomości

(Dz. U. poz. 1209, z 2002 r. poz. 984 oraz z 2003 r. poz. 24 i 592).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

Do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art.

7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 8 pkt

9 lit. b, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia oraz z wyjątkiem

art. 4 pkt 1-3 i art. 8 pkt 1-6, pkt 7 lit. a tiret pierwsze i drugie, pkt 8 i 9 lit.

a oraz pkt 10-19, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.