Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 maja 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

Rozporządzenie określa

1)

rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych, zwanych dalej „specjalistycznymi usługami”;

2)

kwalifikacje osób świadczących specjalistyczne usługi;

3)

warunki i tryb ustalania oraz pobierania opłat za specjalistyczne usługi świadczone

osobom z zaburzeniami psychicznymi;

4)

warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, o których mowa w pkt 3.

1.

Do dnia 31 grudnia 2006 r. specjalistyczne usługi mogą być świadczone przez osoby,

które przed dniem 1 października 2005 r. były zatrudnione w jednostkach samorządu

terytorialnego lub jednostkach niepublicznych jako osoby świadczące specjalistyczne

usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi i spełniały kryteria wymagane przed tym

okresem.

2.

Osoby, o których mowa w ust. 1, które świadczyły specjalistyczne usługi dla osób z

zaburzeniami psychicznymi do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, są traktowane

jak osoby, które spełniały kryteria wymagane przed okresem wskazanym w ust. 1.

Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia posiadały co najmniej

półroczny staż w zakładach rehabilitacyjnych, mogą świadczyć specjalistyczne usługi

dla osób z zaburzeniami psychicznymi po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Ustala się następujące rodzaje specjalistycznych usług dostosowanych do szczególnych

potrzeb osób wymagających pomocy w formie specjalistycznych usług, wynikających z

rodzaju ich schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym

przygotowaniem zawodowym

1)

uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza

a)

kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności

społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie

treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także

w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich

jak

-

samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność

utrzymania i prowadzenia domu,

-

dbałość o higienę i wygląd,

-

utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze

społecznością lokalną,

-

wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego,

-

korzystanie z usług różnych instytucji,

b)

interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym

-

pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych - poradnictwo specjalistyczne, interwencje

kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne,

-

ułatwienie dostępu do edukacji i kultury,

-

doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest

osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług,

- kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi,

- współpraca z rodziną - kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej,

niepełnosprawnej,

c)

pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym

-

w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno-rentowych,

-

w wypełnieniu dokumentów urzędowych,

d)

wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza

-

w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego

zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach

aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji

społecznej, klubach pracy,

-

w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia,

-

w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,

-

w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku,

e)

pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym

-

nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków,

-

pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach,

-

zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe;

2)

pielęgnacja - jako wspieranie procesu leczenia, w tym

a)

pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych,

b)

uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych,

c)

pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece,

d)

pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich

stosowania,

e)

w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków

pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu

higieny,

f)

pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia,

g)

pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych;

3)

rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym

przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 146)

a)

zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej

lub fizjoterapii,

b)

współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i

edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej

ze specjalistycznych usług;

4)

pomoc mieszkaniowa, w tym

a)

w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat,

b)

w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych,

c)

kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem

domu;

5)

zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych

i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości

uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2123 oraz z 2023 r. poz. 1972).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia

stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym

rozporządzeniem.

1.

Specjalistyczne usługi są świadczone przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania

zawodu: pracownika socjalnego, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego,

pielęgniarki, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, specjalisty

w zakresie rehabilitacji medycznej, fizjoterapeuty lub innego zawodu dającego wiedzę

i umiejętności pozwalające świadczyć określone specjalistyczne usługi.

2

Osoby świadczące specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi muszą

posiadać co najmniej trzymiesięczne doświadczenie zawodowe w pracy z osobami z zaburzeniami

psychicznymi zdobyte w jednej z następujących jednostek

1)

szpitalu psychiatrycznym;

2)

jednostce organizacyjnej pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

3)

placówce terapii lub placówce oświatowej, do której uczęszczają dzieci z zaburzeniami

rozwoju lub upośledzeniem umysłowym;

4)

ośrodku terapeutyczno-edukacyjno-wychowawczym;

5)

warsztacie terapii zajęciowej;

6)

innej jednostce niż wymienione w pkt 1-5 świadczącej specjalistyczne usługi dla osób

z zaburzeniami psychicznymi.

3.

W uzasadnionych przypadkach specjalistyczne usługi mogą być świadczone przez osoby,

które zdobywają lub podnoszą wymagane kwalifikacje zawodowe określone w ust. 1, posiadają

co najmniej roczny staż pracy w jednostkach, o których mowa w ust. 2, i mają zapewnioną

możliwość konsultacji z osobami świadczącymi specjalistyczne usługi, posiadającymi

wymagane kwalifikacje.

4.

Osoby świadczące usługi, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. a, muszą posiadać przeszkolenie

i doświadczenie w zakresie

1)

umiejętności kształtowania motywacji do akceptowanych przez otoczenie zachowań;

2)

kształtowania nawyków celowej aktywności;

3)

prowadzenia treningu zachowań społecznych.

1.

Decyzje ustalające wysokość odpłatności za specjalistyczne usługi, o których mowa

w § 4 ust. 6 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, wydane

przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zachowują moc do dnia w nich

określonego, jednak nie dłużej niż przez okres dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie

niniejszego rozporządzenia.

2.

Ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, przed upływem terminu, o

którym mowa w ust. 1, ustalą wysokość odpłatności za specjalistyczne usługi na podstawie

rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.

1.

Odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala ośrodek

pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wymagającej pomocy

w tej formie, na wniosek osoby zainteresowanej lub jej opiekuna, w zależności od posiadanego

dochodu na osobę w rodzinie.

2.

Minimalny poziom dochodu, od którego jest obliczana wysokość odpłatności, odpowiada

aktualnie obowiązującemu kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej, o którym

mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

3

Przedziały dochodu uzyskiwanego przez osobę samotnie gospodarującą lub przypadającego

na osobę w rodzinie określają następujące wskaźniki odpłatności

Dochód osoby samotnie gospodarującej lub przypadający na osobę w rodzinie

Wskaźniki odpłatności w procentach ustalone od ceny specjalistycznej usługi za 1 godzinę

zegarową dla

osoby samotnie gospodarującej

osoby w rodzinie

do 100 % kwoty kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z

dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

nieodpłatnie

nieodpłatnie

powyżej 100% do 220%

1,5%

3,5%

powyżej 220 % do 250 %

10%

15%

powyżej 250 % do 300 %

15%

25%

powyżej 300 % do 400 %

30%

45%

powyżej 400 % do 500 %

50%

65%

powyżej 500 % do 600 %

75%

85%

powyżej 600 %

100%

100%

4

Cenę 1 godziny zegarowej specjalistycznych usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi

ustala ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług

społecznych

(Dz. U. poz. 1818). Cenę ustala się na podstawie analizy kosztów realizacji tego zadania lub wynika

ona z umowy zawartej przez ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych

z podmiotem przyjmującym zlecenie realizacji zadania.

5.

Opłata za specjalistyczne usługi stanowi iloczyn ceny, o której mowa w ust. 4, wskaźnika

odpłatności określonego w procentach, o którym mowa w ust. 3, oraz liczby godzin świadczonych

usług w ciągu miesiąca.

6

Ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych wydaje decyzję o liczbie

godzin przyznanych miesięcznie specjalistycznych usług oraz o wysokości odpłatności.

7.

Jeżeli wyliczona kwota odpłatności za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami

psychicznymi jest niższa od kwoty określonej w art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, odpłatności nie pobiera się.

8.

Odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczone

w ośrodkach wsparcia regulują odrębne przepisy.

Rozporządzenie wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca

od dnia ogłoszenia.

Opłata za specjalistyczne usługi jest wnoszona przez osobę uzyskującą pomoc w formie

specjalistycznej usługi lub jej opiekuna, w terminie do 15. dnia każdego miesiąca

następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę

1)

bezpośrednio do kasy urzędu gminy, ośrodka pomocy społecznej albo centrum usług społecznych;

2)

przelewem na wskazane w decyzji konto.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może być, na jej wniosek

lub na wniosek pracownika socjalnego, częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia

odpłatności na czas określony, zwłaszcza ze względu na

1)

konieczność korzystania co najmniej z dwóch rodzajów specjalistycznych usług;

2)

konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej lub

ośrodku wsparcia i za pobyt członka rodziny w placówce opiekuńczo-wychowawczej, leczniczo-rehabilitacyjnej,

opiekuńczo-leczniczej lub pielęgnacyjno-opiekuńczej;

3)

konieczność korzystania przez więcej niż jedną osobę w rodzinie z pomocy w formie

specjalistycznych usług lub usług opiekuńczych, w tym co najmniej jedną przewlekle

chorą;

4)

zdarzenie losowe;

5

konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków na leki, leczenie, rehabilitację własną

lub członka rodziny.

Rozporządzenie wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu

ogłoszenia