Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Sądzie Najwyższym
Table of Provisions (152)
Statutory Text (152 Articles)
Sąd Najwyższy jest organem władzy sądowniczej, powołanym do
1)
sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez
a)
zapewnienie zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i sądów
wojskowych przez rozpoznawanie środków odwoławczych oraz podejmowanie uchwał rozstrzygających
zagadnienia prawne,
b)
kontrolę nadzwyczajną prawomocnych orzeczeń sądowych w celu zapewnienia ich zgodności
z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości
społecznej przez rozpoznawanie skarg nadzwyczajnych;
2)
rozpatrywania spraw dyscyplinarnych w zakresie określonym w ustawie;
3)
rozpoznawania protestów wyborczych oraz stwierdzania ważności wyborów do Sejmu i Senatu,
wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborów do Parlamentu Europejskiego oraz
rozpoznawania protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego i referendum
konstytucyjnego oraz stwierdzania ważności referendum;
4)
opiniowania projektów ustaw i innych aktów normatywnych, na podstawie których orzekają
i funkcjonują sądy, a także innych projektów ustaw w zakresie, w jakim mają one wpływ
na sprawy należące do właściwości Sądu Najwyższego;
4a
prowadzenia działalności edukacyjnej, naukowej, wydawniczej oraz muzealnej w zakresie
historii polskiego sądownictwa, ze szczególnym uwzględnieniem historii sądownictwa
najwyższej instancji;
5)
wykonywania innych czynności określonych w ustawach.
Sąd Najwyższy ma siedzibę w Warszawie.
Sąd Najwyższy dzieli się na Izby
1)
Cywilną;
2)
Karną;
3)
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych;
4)
Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych;
4a)
Odpowiedzialności Zawodowej;
5)
(uchylony)
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Kolegium Sądu Najwyższego,
określi, w drodze rozporządzenia, regulamin Sądu Najwyższego, w którym ustali liczbę
stanowisk sędziego Sądu Najwyższego w izbach, o których mowa w art. 3 pkt 1-4, nie
mniejszą niż 120, w tym ich liczbę w poszczególnych izbach, o których mowa w art.
3 pkt 1-4, wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego, zasady wewnętrznego postępowania
oraz szczegółowy zakres i sposób wykonywania czynności przez asystentów sędziego,
biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania Sądu Najwyższego,
jego izb i organów, specyfikę postępowań prowadzonych przed Sądem Najwyższym, w tym
postępowań dyscyplinarnych, oraz liczbę i rodzaj rozpoznawanych spraw.
§ 1.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego corocznie składa Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
oraz Krajowej Radzie Sądownictwa informację o działalności Sądu Najwyższego oraz stwierdzonych
w związku z nią istotnych problemach, w tym wynikających z orzecznictwa.
§ 2.
Informację, o której mowa w § 1, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego składa również Sejmowi
i Senatowi. Głosowania w sprawie informacji nie przeprowadza się.
§ 1.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przedstawia właściwym organom uwagi o stwierdzonych
nieprawidłowościach lub lukach w prawie, których usunięcie jest niezbędne dla zapewnienia
praworządności, sprawiedliwości społecznej i spójności systemu prawnego Rzeczypospolitej
Polskiej.
§ 2.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przedstawia właściwym organom uwagi o stwierdzonych
nieprawidłowościach lub lukach w prawie, których usunięcie jest niezbędne dla zapewnienia
sprawnego rozpoznawania spraw należących do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej
lub ograniczenia liczby przewinień dyscyplinarnych.
§ 1.
Projekt dochodów i wydatków Sądu Najwyższego, w brzmieniu uchwalonym przez Kolegium
Sądu Najwyższego, minister właściwy do spraw finansów publicznych włącza do projektu
budżetu państwa.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
W zakresie wykonywania budżetu Sądu Najwyższego Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego
przysługują uprawnienia ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
(uchylony)
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Sąd Najwyższy niezwłocznie publikuje wydane przez siebie orzeczenie, a po sporządzeniu
jego uzasadnienia - również uzasadnienie orzeczenia, w Biuletynie Informacji Publicznej
na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego. Z orzeczeniem lub jego uzasadnieniem publikuje
się również zgłoszone zdanie odrębne wraz z jego uzasadnieniem.
Sąd Najwyższy może wydawać zbiór swoich orzeczeń. Nazwa „Orzecznictwo Sądu Najwyższego”
z oznaczeniem odpowiedniej izby podlega ochronie prawnej.
§ 1.
Sąd Najwyższy jest administratorem danych osobowych przetwarzanych w postępowaniach
sądowych.
§ 2.
Do przetwarzania danych osobowych w postępowaniach sądowych przepisów art. 15, art.
16 - w zakresie, w jakim przepisy szczególne przewidują odrębny tryb sprostowania,
oraz art. 18 i art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)
§ 3.
W związku z przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach sądowych wykonanie obowiązków,
o których mowa w art. 13 rozporządzenia 2016/679, następuje przez umieszczenie informacji
określonych w art. 13 ust. 2 rozporządzenia 2016/679 w Biuletynie Informacji Publicznej
na stronie podmiotowej oraz w widocznym miejscu w budynku Sądu Najwyższego.
§ 1.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 334).
§ 2.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do pracowników Sądu Najwyższego niebędących sędziami
stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1917), a w zakresie nieuregulowanym także w tej ustawie - przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1465).
Organami Sądu Najwyższego są Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Sądu Najwyższego,
Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego,
zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej oraz Kolegium
Sądu Najwyższego.
§ 1.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego jest powoływany przez Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej na sześcioletnią kadencję spośród 5 kandydatów wybranych przez Zgromadzenie
Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego i może zostać ponownie powołany tylko raz. Osoba powołana
na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego może zajmować to stanowisko tylko
do czasu przejścia w stan spoczynku, przeniesienia w stan spoczynku albo wygaśnięcia
stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego.
§ 2.
Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego wybiera kandydatów na stanowisko Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego spośród sędziów Sądu Najwyższego w stanie czynnym, nie później
niż na 6 tygodni przed upływem kadencji Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego albo w
terminie 14 dni od dnia przejścia w stan spoczynku, przeniesienia w stan spoczynku
albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego albo zrzeczenia się
stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 1.
Każdy sędzia Sądu Najwyższego ma prawo zgłosić jednego kandydata na stanowisko Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 2.
Zgłoszenia kandydata dokonuje się przewodniczącemu Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu
Najwyższego dokonującemu wyboru, o którym mowa w art. 12 § 2, niezwłocznie po jego
rozpoczęciu.
§ 3.
Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Sądu Najwyższego dokonującemu wyboru, o którym mowa
w art. 12 § 2, przewodniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, a w przypadku, gdy nie
jest to możliwe lub gdy zgłoszono jego kandydaturę - Sędzia Sądu Najwyższego, którego
kandydatura nie została zgłoszona, wyznaczony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 4.
Do dokonania przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego wyboru kandydatów
na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, wymagana jest obecność co najmniej
84 członków Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego. Jeżeli wyboru nie dokonano
ze względu na brak wymaganego kworum, do dokonania wyboru na kolejnym posiedzeniu
wymagana jest obecność co najmniej 75 członków Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu
Najwyższego. Jeżeli także na tym posiedzeniu wyboru nie dokonano ze względu na brak
wymaganego kworum, wybór może zostać dokonany na kolejnym posiedzeniu w przypadku
obecności co najmniej 32 członków Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego.
Posiedzenia, o których mowa w zdaniu drugim i trzecim, zwołuje się na dzień przypadający
nie później niż w terminie 5 dni od daty odbycia poprzedniego posiedzenia.
§ 5.
Każdy sędzia uczestniczący w głosowaniu może oddać tylko jeden głos. Głosowanie jest
tajne.
§ 6.
Kandydatami na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wybranymi przez Zgromadzenie
Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego są kandydaci, którzy uzyskali największą liczbę głosów.
Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
uzyskało równą liczbę głosów, w wyniku czego nie jest możliwe wybranie pięciu kandydatów,
przeprowadza się ponowne głosowanie z udziałem tylko tych kandydatów. Przepis § 5
stosuje się.
§ 7.
Niezwłocznie po wybraniu kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego,
przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego albo inna osoba wskazana
przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego przekazuje Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej listę kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wybranych
przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, wraz z protokołem głosowania.
§ 8.
Po przekazaniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej listy kandydatów na stanowisko
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wybranych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu
Najwyższego, wraz z protokołem głosowania, nie jest dopuszczalne zwołanie Zgromadzenia
Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego w celu wyboru kandydatów na stanowisko Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 1.
Jeżeli kandydaci na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego nie zostali wybrani
zgodnie z zasadami określonymi w ustawie, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej niezwłocznie
powierza wykonywanie obowiązków Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wskazanemu przez
siebie sędziemu Sądu Najwyższego.
§ 2.
W terminie tygodnia od dnia powierzenia wykonywania obowiązków Pierwszego Prezesa
Sądu Najwyższego sędzia, któremu obowiązki te powierzono, zwołuje Zgromadzenie Ogólne
Sędziów Sądu Najwyższego, któremu przewodniczy, w celu wyboru kandydatów na stanowisko
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 3.
Do dokonania wyboru kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przez
Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego wymagana jest obecność co najmniej 32
członków Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego. Przepisy art. 13 § 1, 2 i
5-7 stosuje się.
§ 1.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego kieruje pracami Sądu Najwyższego i reprezentuje Sąd
Najwyższy na zewnątrz, w szczególności
1)
powołuje i odwołuje, na wniosek Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą danej izby,
przewodniczących wydziałów w tej izbie;
2)
reprezentuje Sąd Najwyższy przed Trybunałem Konstytucyjnym lub w pracach komisji sejmowych
i senackich albo wyznacza inną osobę reprezentującą Sąd Najwyższy;
3)
opiniuje i przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na stanowisko
Prezesa Sądu Najwyższego, wybranych przez zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego,
zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, albo zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej;
4)
(uchylony)
5)
przedstawia Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Sądu Najwyższego projekt informacji, o której
mowa w art. 5 § 1;
6)
określa, po zasięgnięciu opinii Kolegium Sądu Najwyższego, w drodze zarządzenia, regulamin
Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, organizację i zakres działania sekretariatów
sądowych oraz innych jednostek administracyjnych w Sądzie Najwyższym, regulamin Biura
Studiów i Analiz Sądu Najwyższego, a także regulamin pracy i wynagradzania pracowników
Sądu Najwyższego niebędących sędziami;
7)
wykonuje określone w ustawie czynności związane z wyborem ławników Sądu Najwyższego;
8)
wykonuje inne czynności określone w ustawie, regulaminie Sądu Najwyższego i innych
aktach normatywnych.
§ 2.
W czasie nieobecności Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zastępuje go wyznaczony
przez niego Prezes Sądu Najwyższego, a w przypadku niemożności wyznaczenia - Prezes
Sądu Najwyższego najstarszy służbą na stanowisku sędziego.
§ 1.
Prezes Sądu Najwyższego kieruje pracą danej izby.
§ 2.
Prezes Sądu Najwyższego jest powoływany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
po zasięgnięciu opinii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, na trzyletnią kadencję
spośród 3 kandydatów wybranych przez zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego i
może zostać ponownie powołany tylko dwukrotnie. Osoba powołana na stanowisko Prezesa
Sądu Najwyższego może zajmować to stanowisko tylko do czasu przejścia w stan spoczynku,
przeniesienia w stan spoczynku albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego Sądu
Najwyższego.
§ 3.
Do kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego oraz ich wyboru przez zgromadzenie
sędziów izby Sądu Najwyższego przepisy art. 12 § 2, art. 13 oraz art. 13a § 1 i 2
stosuje się odpowiednio, z tym że do dokonania wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa
Sądu Najwyższego wymagana jest obecność co najmniej 2/3 członków zgromadzenia sędziów
izby Sądu Najwyższego. Jeżeli wyboru nie dokonano ze względu na brak wymaganego kworum,
do dokonania wyboru na kolejnym posiedzeniu wymagana jest obecność co najmniej 1/2
członków zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego. Jeżeli także na tym posiedzeniu
wyboru nie dokonano ze względu na brak wymaganego kworum, wybór może zostać dokonany
na kolejnym posiedzeniu w przypadku obecności co najmniej 1/3 członków zgromadzenia
sędziów izby Sądu Najwyższego.
§ 4.
Sędzia Sądu Najwyższego, któremu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powierzył wykonywanie
obowiązków Prezesa Sądu Najwyższego, wykonuje obowiązki i uprawnienia Prezesa Sądu
Najwyższego określone w ustawie. Do powierzenia wykonywania obowiązków Prezesa Sądu
Najwyższego przepis art. 13a § 1 stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej jest powoływany
przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Pierwszego Prezesa
Sądu Najwyższego, na kadencję określoną w art. 15b § 1, spośród 3 kandydatów wybranych
przez zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
albo zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i może
zostać powołany tylko raz. Osoba powołana na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego może
zajmować to stanowisko tylko do upływu albo wygaśnięcia kadencji Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej albo wygaśnięcia kadencji sędziego
orzekającego w tej izbie.
§ 2.
W terminie tygodnia od dnia wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwołuje
1)
zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
- jeżeli wyznaczenie ostatniego sędziego do orzekania w tej izbie nastąpiło przed
upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
2)
zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej - jeżeli wyznaczenie
ostatniego sędziego do orzekania w tej izbie nastąpiło po upływie kadencji dotychczasowych
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
- w celu wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 3.
Zgromadzeniu sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
albo zgromadzeniu sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej dokonującemu
wyboru, o którym mowa w § 1, przewodniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, a w przypadku
gdy nie jest to możliwe, sędzia wyznaczony do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej albo sędzia orzekający w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, którego kandydatura
nie została zgłoszona, wyznaczony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 4.
Kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego wybiera się spośród sędziów
1)
wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej - w przypadku wyboru
dokonywanego przez zgromadzenie, o którym mowa w § 2 pkt 1;
2)
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej - w przypadku wyboru dokonywanego
przez zgromadzenie, o którym mowa w § 2 pkt 2.
§ 5.
Do kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego oraz ich wyboru przez zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo zgromadzenie
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przepisy art. 13 § 1, 2 i
5-8 stosuje się odpowiednio. Do dokonania wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa
Sądu Najwyższego wymagana jest obecność co najmniej 2/3 członków zgromadzenia sędziów
wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo członków zgromadzenia
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli wyboru nie dokonano
ze względu na brak wymaganego kworum, do dokonania wyboru na kolejnym posiedzeniu
wymagana jest obecność co najmniej 1/2 członków zgromadzenia sędziów wyznaczonych
do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo członków zgromadzenia sędziów
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli także na tym posiedzeniu
wyboru nie dokonano ze względu na brak wymaganego kworum, wybór może zostać dokonany
na kolejnym posiedzeniu w przypadku obecności co najmniej 1/3 członków zgromadzenia
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo członków
zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Posiedzenia,
o których mowa w zdaniu trzecim i czwartym, zwołuje się na dzień przypadający nie
później niż w terminie 5 dni od dnia odbycia poprzedniego posiedzenia.
§ 6.
Jeżeli kandydaci na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego nie zostali wybrani zgodnie
z § 1-5, w terminie 5 dni od dnia odbycia ostatniego posiedzenia, o którym mowa w
§ 5, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwołuje posiedzenie zgromadzenia sędziów wyznaczonych
do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo zgromadzenia sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w celu wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa
Sądu Najwyższego. Do kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego oraz ich wyboru
przez zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
albo zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przepisy
§ 1-5 oraz art. 13 § 1, 2 i 5-8 stosuje się odpowiednio.
§ 7.
Jeżeli termin posiedzenia zgromadzenia sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej wyznaczony zgodnie z § 2, 5 i 6 przypadnie po upływie kadencji dotychczasowych
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w wyznaczonym terminie odbywa
się posiedzenie zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
które kontynuuje wybór kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 1.
W przypadku wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego przez zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, kadencja Prezesa
Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej rozpoczyna się
z dniem powołania, nie wcześniej jednak niż z dniem rozpoczęcia kadencji sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, którzy tworzyli to zgromadzenie. W przypadku
wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego przez zgromadzenie sędziów
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, kadencja Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej rozpoczyna się z dniem powołania.
Kadencja Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej
upływa z dniem upływu kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
którzy tworzyli zgromadzenie, o którym mowa w zdaniu pierwszym albo drugim.
§ 2.
Kadencja Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej
wygasa z dniem zrzeczenia się przez niego tego stanowiska.
Jeżeli w dniu następującym po upływie kadencji Prezesa Sądu Najwyższego kierującego
pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego jest nieobsadzone,
do dnia powołania Prezesa Sądu Najwyższego obowiązki i uprawnienia Prezesa Sądu Najwyższego
określone w ustawie wykonuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
§ 1.
Zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wybiera kandydatów
na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od dnia wygaśnięcia kadencji
Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej albo wygaśnięcia
kadencji sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej zajmującego stanowisko
Prezesa Sądu Najwyższego. Przepisy art. 15a § 1 i § 4 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Do kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego oraz ich wyboru przez zgromadzenie
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przepisy art. 13 § 1-3 i
5-8 oraz art. 13a § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Do dokonania wyboru kandydatów
na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego wymagana jest obecność co najmniej 2/3 członków
zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli wyboru
nie dokonano ze względu na brak wymaganego kworum, do dokonania wyboru na kolejnym
posiedzeniu wymagana jest obecność co najmniej 1/2 członków zgromadzenia sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli także na tym posiedzeniu wyboru nie dokonano
ze względu na brak wymaganego kworum, wybór może zostać dokonany na kolejnym posiedzeniu
w przypadku obecności co najmniej 1/3 członków zgromadzenia sędziów orzekających w
Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Posiedzenia, o których mowa w zdaniu trzecim i
czwartym, zwołuje się na dzień przypadający nie później niż w terminie 5 dni od dnia
odbycia poprzedniego posiedzenia.
§ 3.
Sędzia Sądu Najwyższego, któremu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powierzył wykonywanie
obowiązków Prezesa Sądu Najwyższego, wykonuje obowiązki i uprawnienia Prezesa Sądu
Najwyższego określone w ustawie. Do powierzenia wykonywania obowiązków Prezesa Sądu
Najwyższego przepis art. 13a § 1 stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Samorząd sędziów Sądu Najwyższego stanowią wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego w stanie
czynnym. W skład samorządu nie wchodzą sędziowie delegowani do pełnienia czynności
sędziowskich w Sądzie Najwyższym.
§ 2.
Organami samorządu sędziów Sądu Najwyższego są Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego,
zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego, zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej, zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej oraz Kolegium Sądu Najwyższego.
§ 1.
Zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej tworzą sędziowie
Sądu Najwyższego orzekający w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w okresie kadencji
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
§ 2.
Zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
tworzą sędziowie wyznaczeni do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przed
upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w okresie od dnia wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej do upływu kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej.
§ 1.
Do kompetencji Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego należy
1)
dokonywanie wyboru 5 kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
oraz przedstawianie ich Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
rozpatrywanie projektu informacji, o której mowa w art. 5 § 1, i przyjmowanie tej
informacji;
3)
rozpatrywanie innych spraw z inicjatywy Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa
Sądu Najwyższego, Kolegium Sądu Najwyższego lub co najmniej 5 sędziów Sądu Najwyższego;
4)
podejmowanie uchwał w innych ważnych sprawach dotyczących Sądu Najwyższego.
§ 2.
Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Sądu Najwyższego przewodniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego,
z uwzględnieniem art. 13 § 3, art. 13a § 2 oraz art. 14 § 2.
§ 2a.
O terminie i porządku posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego Pierwszy
Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia sędziów Sądu Najwyższego najpóźniej 7 dni przed
dniem posiedzenia, z uwzględnieniem art. 13 § 4 zdanie czwarte i art. 13a § 2.
§ 3.
Do podjęcia uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego wymagana jest obecność
co najmniej 2/3 liczby sędziów każdej z izb, z wyłączeniem Izby Odpowiedzialności
Zawodowej. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów. Głosowanie jest tajne, jeżeli
żądanie takie zgłosi co najmniej 3 sędziów z obecnych na posiedzeniu członków zgromadzenia.
Do wzięcia udziału w Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego zwoływanym w celu
przedstawienia informacji, o której mowa w art. 5 § 1, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
zaprasza Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz przedstawicieli innych organów
władzy publicznej.
§ 1.
Do kompetencji zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego należy
1)
dokonywanie wyboru 3 kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego kierującego
pracą danej izby, z wyjątkiem Izby Odpowiedzialności Zawodowej;
2)
rozpatrywanie projektu informacji o działalności izby oraz stwierdzonych w związku
z nią istotnych problemach, w tym wynikających z orzecznictwa izby oraz przyjmowanie
tej informacji;
3)
opiniowanie przedstawionych przez Prezesa Sądu Najwyższego kandydatów na stanowiska
przewodniczących wydziałów w danej izbie;
4)
wybór 2 członków oraz 1 zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego;
5)
rozpatrywanie innych problemów dotyczących funkcjonowania izby.
§ 2.
Zgromadzeniu sędziów izby Sądu Najwyższego przewodniczy Prezes Sądu Najwyższego kierujący
pracą danej izby.
§ 3.
Do podjęcia uchwały zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego wymagana jest obecność
co najmniej 2/3 liczby sędziów tej izby. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów.
Głosowanie jest tajne, jeżeli żądanie takie zgłosi 1 z obecnych na posiedzeniu członków
zgromadzenia.
§ 1.
Do kompetencji zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
należy
1)
dokonywanie wyboru 3 kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego kierującego
pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej, z uwzględnieniem art. 15a § 1 i 2;
2)
rozpatrywanie projektu informacji o działalności Izby Odpowiedzialności Zawodowej
oraz stwierdzonych w związku z nią istotnych problemach, w tym wynikających z orzecznictwa
oraz przyjmowanie tej informacji;
3)
opiniowanie przedstawionych przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby
Odpowiedzialności Zawodowej kandydatów na stanowiska przewodniczących wydziałów w
tej izbie;
4)
wybór 2 członków oraz 1 zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego;
5)
rozpatrywanie innych problemów dotyczących funkcjonowania Izby Odpowiedzialności Zawodowej.
§ 2.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej przepisy dotyczące zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego stosuje się
odpowiednio.
§ 1.
Do kompetencji zgromadzenia sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej należy dokonywanie wyboru 3 kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą tej izby, z uwzględnieniem art. 15a § 1 i 2.
§ 2.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do zgromadzenia sędziów wyznaczonych do orzekania
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej dokonującego wyboru, o którym mowa w art. 15a
§ 1, przepisy dotyczące zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego stosuje się odpowiednio.
(uchylony)
§ 1.
Kolegium Sądu Najwyższego tworzą Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezesi Sądu Najwyższego
oraz sędziowie wybrani przez zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego na okres 3
lat.
§ 1a.
Zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wybiera sędziów
do Kolegium Sądu Najwyższego niezwłocznie po rozpoczęciu kadencji sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Sędziowie wybrani przez zgromadzenie sędziów
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pełnią funkcję od dnia wyboru do
dnia upływu kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w trakcie
której zostali wybrani. W przypadku wygaśnięcia kadencji sędziego orzekającego w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej pełniącego funkcję członka albo zastępcy członka Kolegium
Sądu Najwyższego, przeprowadza się wybory uzupełniające. Nie można łączyć funkcji
członka lub zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego wybranego przez zgromadzenie
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej z funkcją członka lub zastępcy
członka Kolegium Sądu Najwyższego wybranego przez zgromadzenie sędziów innej izby
Sądu Najwyższego.
§ 2.
Przewodniczącym Kolegium Sądu Najwyższego jest Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
§ 3.
Do podjęcia uchwały Kolegium Sądu Najwyższego wymagana jest obecność co najmniej 2/3
liczby członków Kolegium Sądu Najwyższego. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów.
W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego.
§ 1.
Kolegium Sądu Najwyższego przygotowuje stanowisko w sprawach związanych z działalnością
Sądu Najwyższego oraz współdziała z Pierwszym Prezesem Sądu Najwyższego w celu zapewnienia
prawidłowego funkcjonowania Sądu Najwyższego.
§ 2.
Do kompetencji Kolegium Sądu Najwyższego należy w szczególności
1)
opiniowanie projektów aktów, o których mowa w art. 4, art. 14 § 1 pkt 6 i art. 98
§ 2;
2)
(uchylony)
3)
opiniowanie kandydatów na stanowiska kierownicze w jednostkach administracyjnych Sądu
Najwyższego;
4)
uchwalanie projektu dochodów i wydatków Sądu Najwyższego;
5)
ustalanie liczby ławników Sądu Najwyższego;
6)
wybór Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego i jego zastępcy.
§ 1.
W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej orzeka 11 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, wyznaczonych do orzekania w tej izbie na kadencję, o której mowa w art.
22b § 1 albo art. 22c § 3, przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej spośród sędziów
Sądu Najwyższego wylosowanych na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przez przewodniczącego
tego kolegium.
§ 2.
Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się
nie później niż na 6 tygodni przed upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w liczbie trzykrotnie większej niż liczba sędziów,
o której mowa w § 1. Imiona i nazwiska sędziów Sądu Najwyższego nie mogą się powtarzać.
§ 3.
Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się
spośród sędziów Sądu Najwyższego orzekających w pozostałych izbach Sądu Najwyższego.
§ 4.
Z losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
wyłączeni są sędziowie Sądu Najwyższego zajmujący stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu
Najwyższego, Prezesa Sądu Najwyższego, Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego,
Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu
Najwyższego, Rzecznika Prasowego, zastępcy Rzecznika Prasowego, sędziowie Sądu Najwyższego,
których kadencja w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej trwa w dniu losowania oraz sędziowie
Sądu Najwyższego, którzy w okresie 5 lat poprzedzających losowanie zostali ukarani
karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 75 § 1 pkt 2-4.
§ 5.
Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się
na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przy udziale obecnych członków Kolegium Sądu
Najwyższego. W sprawie losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej nie przeprowadza się głosowania.
§ 6.
Z losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego sporządza protokół. Członkowie Kolegium Sądu
Najwyższego obecni podczas losowania mogą zgłosić do protokołu zastrzeżenia do przeprowadzenia
losowania.
§ 7.
Niezwłocznie po losowaniu sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego przekazuje Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej listę wylosowanych sędziów Sądu Najwyższego wraz z informacją o toczących
się wobec nich postępowaniach dyscyplinarnych i protokołem losowania.
§ 8.
Sędzia Sądu Najwyższego nie może odmówić udziału w losowaniu, wyznaczeniu do orzekania
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, ani orzekania w tej izbie po wyznaczeniu przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 1.
Kadencja sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej jest wspólna i wynosi
5 lat. W przypadku wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej przed upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, kadencja rozpoczyna się z dniem następującym po dniu upływu kadencji dotychczasowych
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. W przypadku wyznaczenia
ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej po upływie kadencji
dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, kadencja
rozpoczyna się z dniem następującym po dniu wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania
w tej izbie.
§ 2.
Sędzia wyznaczony do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przed upływem kadencji
dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, orzeka w
tej izbie od dnia następującego po upływie kadencji dotychczasowych sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Sędzia wyznaczony do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej po upływie kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, orzeka w tej izbie od dnia następującego po dniu wyznaczenia. Nie stoi
to na przeszkodzie rozpoczęciu kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej w terminie określonym w § 1.
§ 1.
Kadencja sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wygasa przed upływem
kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w przypadku
1)
przejścia w stan spoczynku, przeniesienia w stan spoczynku albo wygaśnięcia stosunku
służbowego sędziego;
2)
ukarania karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 75 § 1 pkt 2-4;
3)
powołania na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą innej izby, Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego, Nadzwyczajnego
Rzecznika Dyscyplinarnego, zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego, Rzecznika
Prasowego lub zastępcy Rzecznika Prasowego.
§ 2.
W przypadku, o którym mowa w § 1, przeprowadza się uzupełniające losowanie sędziów
Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Losowanie przeprowadza
się w terminie 14 dni od dnia wygaśnięcia kadencji sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej. Do uzupełniającego losowania oraz wyznaczenia sędziów do orzekania w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej przepis art. 22a stosuje się odpowiednio, z tym że sędziów
Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się w liczbie
trzykrotnie większej niż liczba sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
których kadencja wygasła.
§ 3.
Kadencja sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczonego w
trybie określonym w § 2, rozpoczyna się z dniem następującym po dniu wyznaczenia i
upływa wraz z upływem kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w trakcie której został wyznaczony.
§ 4.
Do sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przed rozpoczęciem kadencji
w przypadku określonym w art. 22b § 2, przepisy § 1-3 i art. 22b § 1 stosuje się odpowiednio.
Po upływie kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo
wygaśnięciu kadencji sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w przypadku,
o którym mowa w art. 22c § 1 pkt 3, sędzia Sądu Najwyższego podejmuje czynności w
sprawach w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do ich zakończenia. Sędziego, o którym
mowa w zdaniu pierwszym, nie wlicza się do liczby sędziów, o której mowa w art. 22a
§ 1.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego określa udział sędziego Sądu Najwyższego w przydziale
spraw w izbie Sądu Najwyższego, w której sędzia Sądu Najwyższego zajmuje stanowisko,
i w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, z tym że udział w przydziale spraw w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej nie może wynosić więcej niż połowę przydziału spraw sędziego
Sądu Najwyższego.
Do właściwości Izby Cywilnej należą sprawy z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, własności intelektualnej, rodzinnego i opiekuńczego, a także sprawy
dotyczące rejestracji przedsiębiorców i rejestracji zastawów.
Do właściwości Izby Karnej należą sprawy rozpoznawane na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 37), ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 654 i 818), ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1124 oraz z 2023 r. poz. 1963), oraz inne sprawy, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, a także sprawy podlegające orzecznictwu sądów wojskowych.
Do właściwości Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych należą sprawy z zakresu prawa
pracy, ubezpieczeń społecznych.
§ 1.
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie
1)
skarg nadzwyczajnych;
2)
protestów wyborczych i protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego i referendum
konstytucyjnego oraz stwierdzanie ważności wyborów i referendum, a także spraw, w
których złożono środki odwoławcze od uchwał Państwowej Komisji Wyborczej;
3)
odwołań od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w przypadkach przewidzianych w przepisach
szczególnych;
4)
spraw z zakresu zamówień publicznych;
5)
spraw rejestrowych, z wyłączeniem spraw dotyczących rejestracji przedsiębiorców i
rejestracji zastawów;
6)
spraw z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów oraz z zakresu praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową;
7)
spraw z zakresu regulacji energetyki, telekomunikacji i poczty, transportu kolejowego
oraz z zakresu regulacji rynku wodno-kanalizacyjnego;
8)
spraw, w których złożono odwołanie od decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii
i Telewizji;
8a)
spraw, w których złożono odwołanie od postanowienia Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania
wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15;
8b
spraw, w których wniesiono apelację od decyzji administracyjnej Państwowej Komisji
do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej
Polskiej w latach 2007-2022, o której mowa w art. 36 pkt 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o Państwowej Komisji do spraw badania
wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach
2007-2022
(Dz. U. poz. 1030 i 1532);
9)
spraw z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku;
10)
skarg dotyczących przewlekłości postępowania przed sądami powszechnymi i wojskowymi
oraz Sądem Najwyższym;
11)
innych spraw z zakresu prawa publicznego niezastrzeżonych do właściwości innych izb
Sądu Najwyższego.
§ 2.
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie
wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed
którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub
braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek
Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego
biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi
Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się
postępowania.
§ 3.
Wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie
oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania
zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
§ 4.
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie
skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Najwyższego,
sądów powszechnych, sądów wojskowych oraz sądów administracyjnych, w tym Naczelnego
Sądu Administracyjnego, jeżeli niezgodność z prawem polega na podważeniu statusu osoby
powołanej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, która wydała orzeczenie w sprawie.
§ 5.
Do postępowania w sprawach, o których mowa w § 4, stosuje się odpowiednie przepisy
o stwierdzeniu niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń, a w sprawach karnych przepisy
o wznowieniu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Nie jest
konieczne uprawdopodobnienie ani wyrządzenie szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia,
którego skarga dotyczy.
§ 6.
Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, o którym mowa
w § 4, można wnieść do Sądu Najwyższego - Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych,
z pominięciem sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, a także w razie nieskorzystania
przez stronę z przysługujących jej środków prawnych, w tym skargi nadzwyczajnej do
Sądu Najwyższego.
(uchylony)
§ 1.
Do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej należą sprawy
1)
dyscyplinarne
a)
sędziów Sądu Najwyższego,
b)
rozpatrywane przez Sąd Najwyższy w związku z postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi
na podstawie ustawy
-
ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 i 1268 oraz z 2023 r. poz. 1860),
-
ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1166 oraz z 2023 r. poz. 1860),
-
ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 154),
-
ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1799 oraz z 2023 r. poz. 1394 i 1615),
-
ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1850 oraz z 2023 r. poz. 1972),
-
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2250),
-
ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
(Dz. U. z 2023 r. poz. 102),
-
ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 303 i 1860),
-
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych,
-
ustawy z dnia 15 września 2022 r. o medycynie laboratoryjnej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2125),
-
ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1342 oraz z 2023 r. poz. 1234),
-
ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 628),
-
ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1213 i 1234),
-
ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze
(Dz. U. z 2024 r. poz. 390),
-
ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1691 i 1860);
2)
o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie
sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury;
3)
z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sądu Najwyższego.
§ 2.
Izba Odpowiedzialności Zawodowej składa się z
1)
Wydziału Pierwszego;
2)
Wydziału Drugiego.
§ 3.
Wydział Pierwszy rozpatruje w szczególności sprawy
1)
sędziów Sądu Najwyższego;
2)
sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury dotyczące
a)
przewinień dyscyplinarnych, rozpoznawane w pierwszej instancji przez Sąd Najwyższy,
b)
zezwolenia na pociągniecie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie.
§ 4.
Wydział Drugi rozpatruje w szczególności
1)
odwołania od orzeczeń sądów dyscyplinarnych pierwszej instancji w sprawach sędziów,
asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury oraz postanowień i zarządzeń
zamykających drogę do wydania wyroku;
2)
kasacje od orzeczeń dyscyplinarnych;
3)
środki odwoławcze z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sędziów Sądu Najwyższego.
§ 1.
W przypadku, gdy Prezes Sądu Najwyższego uzna, że sprawa nie należy do właściwości
izby, której pracą kieruje, przekazuje sprawę do właściwej izby.
§ 2.
Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą izby, do której sprawa została przekazana,
uznając, że izba ta nie jest właściwa do jej rozpoznania, zwraca się do Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego o wskazanie właściwej izby. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
może odmówić przekazania sprawy do innej izby.
§ 1.
Sędzią Sądu Najwyższego jest osoba powołana na to stanowisko przez Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, która złożyła ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2.
W ramach działalności Sądu Najwyższego lub jego organów niedopuszczalne jest kwestionowanie
umocowania sądów i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli
i ochrony prawa.
§ 3.
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy
zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia
do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
§ 4.
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej
podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania
jego niezawisłości i bezstronności.
§ 5.
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego
delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości
i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego
postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w
okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości
lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących
uprawnionego oraz charakteru sprawy.
§ 6.
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 5, może być złożony wobec sędziego
Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie
Najwyższym wyznaczonego do składu rozpoznającego
1)
środek zaskarżenia;
2)
sprawę dyscyplinarną;
3)
sprawę o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie
sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury;
4)
sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego Sądu Najwyższego;
5)
sprawę z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku.
§ 7.
Uprawnionym do złożenia wniosku jest strona lub uczestnik postępowania przed Sądem
Najwyższym w sprawach, o których mowa w § 6.
§ 8.
Wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia
wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, prawo do złożenia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma
w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę,
a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Przepis art. 87
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm. stosuje się.
§ 9.
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać
1)
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
§ 10.
Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie
terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
§ 11.
O odrzuceniu wniosku niespełniającego wymagań, o których mowa w § 9, Sąd Najwyższy
zawiadamia właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy pełnomocnik.
§ 12.
Do czasu rozpoznania wniosku sędzia, którego wniosek dotyczy, nie może podejmować
dalszych czynności, chyba że dotyczy to czynności niecierpiącej zwłoki.
§ 13.
Złożenie wniosku nie wstrzymuje dopuszczalności wydania orzeczenia w sprawie, o której
mowa w § 6 pkt 3, w zakresie niecierpiącym zwłoki lub w przedmiocie środka zapobiegawczego
podczas rozpoznawania kasacji albo wniosku o wznowienie postępowania.
§ 14.
Jeżeli uprawniony do złożenia wniosku złożył wnioski wobec więcej niż jednego sędziego
wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę lub wnioski zostały złożone w tej samej
sprawie przez kilku uprawnionych do złożenia wniosku, Sąd Najwyższy może zarządzić
połączenie wniosków w celu ich łącznego rozpoznania. W przypadku łącznego rozpoznania
wniosków, wnioski rozpoznaje skład Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania wniosku,
który został złożony jako pierwszy.
§ 15.
Sąd Najwyższy rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym w składzie 5 sędziów losowanych
spośród całego składu Sądu Najwyższego, po wysłuchaniu sędziego, którego wniosek dotyczy
chyba, że wysłuchanie jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Wysłuchanie może nastąpić
na piśmie. Sędzia, którego wniosek dotyczy jest wyłączony z losowania.
§ 16.
Sąd Najwyższy wydaje orzeczenie w terminie 2 tygodni, licząc od dnia złożenia wniosku.
§ 17.
Sąd Najwyższy oddala wniosek, jeżeli jest on bezzasadny.
§ 18.
Uwzględniając wniosek Sąd Najwyższy wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie
sędziego od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego
sędziego w innych sprawach rozpoznawanych z jego udziałem.
§ 19.
Sąd Najwyższy z urzędu sporządza w terminie 3 dni uzasadnienie postanowienia wydanego
na skutek rozpoznania wniosku.
§ 20.
Odpis postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku wraz z uzasadnieniem doręcza
się składającemu wniosek oraz sędziemu, którego orzeczenie dotyczy.
§ 21.
Od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku przysługuje odwołanie do Sądu
Najwyższego w składzie 7 sędziów losowanych spośród całego składu Sądu Najwyższego.
Sędzia, którego orzeczenie dotyczy oraz sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego
postanowienia, są wyłączeni z losowania.
§ 22.
Odwołanie przysługuje podmiotowi, który złożył wniosek oraz sędziemu, którego orzeczenie
dotyczy. Termin do wniesienia odwołania wynosi tydzień i biegnie dla każdego uprawnionego
do wniesienia odwołania od dnia doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem.
§ 23.
Sąd Najwyższy rozpoznaje odwołanie na posiedzeniu niejawnym w terminie 2 tygodni od
dnia jego wniesienia.
§ 24.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku
oraz postępowania odwoławczego stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu obowiązujące
w postępowaniu, którego wniosek dotyczy.
§ 25.
Od prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego wydanego na skutek rozpoznania wniosku
nie przysługuje wniosek o wznowienie postępowania lub skarga o wznowienie postępowania.
§ 1.
Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego może być powołana osoba,
która
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych;
2)
nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego
lub umyślne przestępstwo skarbowe lub wobec której nie wydano prawomocnego wyroku
warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego
ściganego z oskarżenia publicznego lub umyślnego przestępstwa skarbowego;
3)
ukończyła 40 lat;
4)
jest nieskazitelnego charakteru;
5)
ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra
lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
6)
wyróżnia się wysokim poziomem wiedzy prawniczej;
7)
jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego;
8)
posiada co najmniej dziesięcioletni staż na stanowisku sędziego, prokuratora, Prezesa
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa, radcy, albo przez
co najmniej dziesięć lat wykonywała w Polsce zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza;
9)
nie pełniła służby, nie pracowała ani nie była współpracownikiem organów bezpieczeństwa
państwa, wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
§ 2.
Wymagania, o których mowa w § 1 pkt 8, nie dotyczą osoby, która posiada tytuł naukowy
profesora albo stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych i pracowała w
polskiej szkole wyższej, Polskiej Akademii Nauk, instytucie naukowo-badawczym lub
innej placówce naukowej.
§ 3.
Staż lub wykonywanie zawodu, o których mowa w § 1 pkt 8, liczone są łącznie w przypadku
zajmowania różnych stanowisk lub wykonywania różnych zawodów.
§ 4.
Wymagania, o których mowa w § 1 pkt 9, stosuje się do osób urodzonych przed dniem
1 sierpnia 1972 r.
§ 1
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Pierwszego Prezesa Sądu
Najwyższego, obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”
liczbę wolnych stanowisk sędziego przewidzianych do objęcia w poszczególnych izbach
Sądu Najwyższego.
§ 2.
Każda osoba, która spełnia warunki do objęcia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego,
może zgłosić swoją kandydaturę Krajowej Radzie Sądownictwa w terminie miesiąca od
dnia obwieszczenia, o którym mowa w § 1.
§ 3.
Kandydaturę zgłasza się przez złożenie karty zgłoszenia kandydata na wolne stanowisko
sędziego Sądu Najwyższego we wskazanej w obwieszczeniu izbie oraz dołącza się do niej
- z wyjątkiem gdy kandydatem jest sędzia albo prokurator - informację z Krajowego
Rejestru Karnego dotyczącą kandydata oraz zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny,
ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego.
§ 3a.
Do karty zgłoszenia kandydata na wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego kandydat
może dołączyć również inne dokumenty potwierdzające jego kwalifikacje, w szczególności
informacje o dorobku naukowym, spis publikacji, opinie przełożonych i rekomendacje.
§ 3b.
Zgłaszający urodzony przed dniem 1 sierpnia 1972 r. składa w postaci papierowej oświadczenie,
o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2024 r. poz. 273), albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.
§ 3c.
Jeżeli swoją kandydaturę na wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego zgłosiła osoba,
która nie spełnia warunków do objęcia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego, o których
mowa w art. 30 § 1 pkt 1-3, 5 oraz 7-9 i § 2, zgłoszenie nastąpiło po upływie terminu
albo nie spełnia wymogów formalnych, Krajowa Rada Sądownictwa pozostawia zgłoszenie
bez rozpoznania. Od uchwały w przedmiocie pozostawienia zgłoszenia bez rozpoznania
odwołanie nie przysługuje.
§ 3d.
Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa po stwierdzeniu spełniania przez kandydata
warunków oraz wymogów formalnych zgłoszenia, wyznacza zespół, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
(Dz. U. z 2021 r. poz. 269 oraz z 2023 r. poz. 1615).
§ 4.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty zgłoszenia
kandydata na wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, mając na uwadze konieczność
zapewnienia przejrzystości oraz sprawności postępowania w sprawie wyboru kandydata
na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.
Osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia lub powinowactwa
pierwszego stopnia oraz małżonkowie nie mogą być jednocześnie sędziami Sądu Najwyższego.
§ 1.
Stosunek służbowy sędziego Sądu Najwyższego nawiązuje się z chwilą doręczenia mu aktu
powołania. Odmowa odebrania aktu powołania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się pełnienia
urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego.
§ 2.
Sędzia zgłasza się w celu objęcia stanowiska w terminie 14 dni od dnia odebrania aktu
powołania.
§ 3.
W przypadku nieusprawiedliwionego nieobjęcia stanowiska w terminie określonym w §
2, powołanie traci moc. Okoliczność tę stwierdza Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
§ 1.
Przy powołaniu sędzia Sądu Najwyższego składa ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej według następującej roty
„
Ślubuję uroczyście jako sędzia Sądu Najwyższego służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej,
stać na straży prawa i praworządności, obowiązki sędziego wypełniać sumiennie, sprawiedliwość
wymierzać zgodnie z przepisami prawa i zasadami słuszności, bezstronnie, według mego
sumienia, dochować tajemnicy prawnie chronionej, a w postępowaniu kierować się zasadami
godności i uczciwości
”
.
§ 2.
Składający ślubowanie może dodać na końcu zwrot: „Tak mi dopomóż Bóg”.
§ 3.
Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się pełnienia urzędu na
stanowisku sędziego Sądu Najwyższego.
§ 1.
Sędzia obejmuje stanowisko w izbie Sądu Najwyższego wskazane przez niego w karcie
zgłoszenia kandydata, o której mowa w art. 31 § 3.
§ 2.
Sędzia, za jego zgodą, może zostać przeniesiony przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
na stanowisko w innej izbie.
§ 3.
Sędzia może być wyznaczony przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do udziału w
rozpoznaniu określonej sprawy w innej izbie oraz, za zgodą sędziego, do orzekania
na czas określony w innej izbie. Wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie,
bez jego zgody, może nastąpić na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy w roku. Po upływie
okresu wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie, sędzia podejmuje czynności
w sprawach przydzielonych mu w tej izbie do ich zakończenia.
§ 4.
Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się do Izby Odpowiedzialności Zawodowej.
§ 1.
Stosunek służbowy sędziego Sądu Najwyższego wygasa w przypadku
1)
śmierci;
2)
zrzeczenia się pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego lub statusu
sędziego w stanie spoczynku;
3)
prawomocnego wyroku skazującego sędziego za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia
publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe lub warunkowo umarzającego postępowanie
karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego
lub umyślnego przestępstwa skarbowego;
4)
prawomocnego orzeczenia przez sąd środka karnego w postaci pozbawienia praw publicznych
lub zakazu zajmowania stanowiska sędziego;
5)
prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego o złożeniu sędziego z urzędu;
6)
utraty obywatelstwa polskiego;
7)
nabycia obywatelstwa obcego państwa, chyba że sędzia zrzekł się tego obywatelstwa
w terminie 30 dni od dnia jego nabycia;
8)
stwierdzenia, że pełnił służbę, pracował lub był współpracownikiem organów bezpieczeństwa
państwa, wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
§ 2.
O zaistnieniu okoliczności, o których mowa w § 1 pkt 2-7, sędzia Sądu Najwyższego,
którego dotyczy dana okoliczność, niezwłocznie informuje Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej za pośrednictwem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Jeżeli dana okoliczność
dotyczy Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego informuje
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
Datę wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego stwierdza Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej, nie później niż w terminie 3 miesięcy od
1)
zaistnienia okoliczności, o której mowa w § 1 pkt 1;
2)
uzyskania informacji o zaistnieniu okoliczności, o której mowa w § 1 pkt 2-8.
§ 4.
O zaistnieniu okoliczności, o której mowa w § 2
1)
zdanie pierwsze - Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia Krajową Radę Sądownictwa
i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
zdanie drugie - Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zawiadamia Krajową Radę Sądownictwa.
§ 5.
Przepis § 1 pkt 8 stosuje się do osób urodzonych przed dniem 1 sierpnia 1972 r.
§ 6.
W celu ustalenia, czy zachodzi okoliczność, o której mowa w § 1 pkt 8, Pierwszy Prezes
Sądu Najwyższego zwraca się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przedstawienie informacji Dyrektora Biura Lustracyjnego
Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
w tym zakresie. O przedstawienie informacji w odniesieniu do Pierwszego Prezesa Sądu
Najwyższego, zwraca się Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 7.
W przypadku przedstawienia informacji potwierdzającej okoliczność, o której mowa w
§ 1 pkt 8, Dyrektor Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wskazuje, że wymieniona okoliczność wynika z
1)
oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy
z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r., o którym
mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów;
2)
prawomocnego orzeczenia sądu okręgowego, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, stwierdzającego fakt złożenia przez osobę poddaną postępowaniu lustracyjnemu niezgodnego
z prawdą oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa
lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca
1990 r., o którym mowa w art. 21a ust. 2 tej ustawy.
§ 8.
W przypadku, gdy Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu lub Dyrektor Biura Lustracyjnego tego instytutu poweźmie informację
potwierdzającą okoliczność, o której mowa w § 1 pkt 8, przekazuje ją niezwłocznie
Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego. Przepisy ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, stosuje się odpowiednio.
§ 9.
Sędzia Sądu Najwyższego, który zrzekł się pełnienia urzędu na stanowisku sędziego
Sądu Najwyższego lub statusu sędziego w stanie spoczynku ma prawo uzyskać wpis na
listę adwokatów lub radców prawnych albo zostać powołany na stanowisko notariusza
bez konieczności spełnienia wymagań określonych w stosunku do innych sędziów w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oraz ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie.
§ 1.
Sędzia Sądu Najwyższego przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65. roku życia.
§ 1a.
(uchylony)
§ 1b.
(uchylony)
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
Sędzia Sądu Najwyższego będący kobietą może przejść w stan spoczynku z dniem ukończenia
60. roku życia, składając oświadczenie Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, który
przekazuje je niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwszy Prezes
Sądu Najwyższego składa oświadczenie bezpośrednio Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 1.
Sędziego Sądu Najwyższego przenosi się w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek
Kolegium Sądu Najwyższego, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił został uznany przez
lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia
obowiązków sędziego.
§ 2.
Z wnioskiem o zbadanie zdolności do pełnienia obowiązków może wystąpić zainteresowany
sędzia oraz Kolegium Sądu Najwyższego.
§ 3.
Sędzia Sądu Najwyższego może być przeniesiony w stan spoczynku, jeżeli bez uzasadnionej
przyczyny nie poddał się badaniu, o którym mowa w § 2, w sytuacji gdy z wnioskiem
o zbadanie wystąpiło Kolegium Sądu Najwyższego.
§ 4.
W sprawach przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku, o którym mowa
w § 1 i 3, uchwałę podejmuje Krajowa Rada Sądownictwa, na wniosek zainteresowanego
sędziego albo Kolegium Sądu Najwyższego.
§ 5.
Od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w sprawach, o których mowa w § 4, zainteresowanemu
sędziemu, a w przypadku gdy z wnioskiem o przeniesienie sędziego Sądu Najwyższego
w stan spoczynku wystąpiło Kolegium Sądu Najwyższego także temu kolegium, przysługuje
odwołanie do Sądu Najwyższego.
Datę przejścia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku albo przeniesienia sędziego
Sądu Najwyższego w stan spoczynku stwierdza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 1.
Na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Minister Sprawiedliwości, może delegować,
na czas określony, nie dłuższy niż 2 lata, sędziego posiadającego co najmniej dziesięcioletni
staż na stanowisku sędziego, za jego zgodą do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie
Najwyższym.
§ 2.
W okresie delegowania do pełnienia czynności, o których mowa w § 1, do sędziego mają
odpowiednio zastosowanie przepisy określające prawa i obowiązki sędziego Sądu Najwyższego.
§ 3.
Liczba sędziów delegowanych do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym
nie może być większa niż 30 % liczby stanowisk sędziów Sądu Najwyższego.
§ 4.
Na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego Minister Sprawiedliwości może delegować,
na czas nieokreślony, sędziego, za jego zgodą do pełnienia funkcji asystenta sędziego
Sądu Najwyższego oraz wykonywania innych czynności w Sądzie Najwyższym.
§ 5.
Sędziemu delegowanemu do pełnienia czynności, o których mowa w § 1, przysługuje wynagrodzenie
w stawce podstawowej sędziego sądu apelacyjnego.
§ 6.
Po 3 miesiącach delegowania do pełnienia czynności, o których mowa w § 1, przez pozostały
okres delegacji sędziemu sądu apelacyjnego przysługuje wynagrodzenie w stawce podstawowej
sędziego Sądu Najwyższego, chyba że dotychczasowe wynagrodzenie jest wyższe od przysługującego
w Sądzie Najwyższym.
§ 7.
Zasady wynagradzania, o których mowa w § 6, stosuje się do sędziów delegowanych do
pełnienia funkcji lub wykonywania czynności, o których mowa w § 4, z tym że sędziemu
sądu apelacyjnego przysługuje wynagrodzenie w stawce bezpośrednio wyższej od posiadanej,
z wyłączeniem wynagrodzenia sędziego Sądu Najwyższego, natomiast sędziemu sądu rejonowego
- wynagrodzenie sędziego sądu okręgowego.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 13 pkt 3 lit. c, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 13 pkt 12-15, 17 i 18, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2023 r.;
3)
art. 1 pkt 7, art. 5, art. 20-22 i art. 37, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2024 r.;
4)
art. 1 pkt 4, 5, 8-10 i pkt 11 w zakresie dodawanego art. 93c, art. 2-4, art. 7 i
art. 23, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2024 r.;
5)
art. 13 pkt 8 i 9, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2024 r.
§ 1.
Sędzia jest obowiązany postępować zgodnie ze ślubowaniem sędziowskim.
§ 2.
Sędzia strzeże wartości związanych ze sprawowaniem władzy sądowniczej i unika wszystkiego,
co mogłoby przynieść ujmę godności urzędu lub osłabić zaufanie do jego bezstronności.
§ 1.
Sędzia jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których poza jawną
rozprawą sądową powziął wiadomość ze względu na swoje stanowisko sędziego.
§ 2.
Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po wygaśnięciu stosunku służbowego.
§ 3.
Obowiązek zachowania tajemnicy ustaje, gdy sędzia składa zeznania jako świadek przed
sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo ważnemu interesowi
prywatnemu, który nie jest sprzeczny z celami wymiaru sprawiedliwości. W tych przypadkach
od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić sędziego Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
Od obowiązku zachowania tajemnicy, o którym mowa w tym przepisie, Pierwszego Prezesa
Sądu Najwyższego może zwolnić Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 4.
Sędzia nie podlega postępowaniu sprawdzającemu przewidzianemu w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych.
Czas pracy sędziego określony jest wymiarem jego zadań.
§ 1.
Sędzia Sądu Najwyższego nie może pozostawać w innym stosunku służbowym lub podejmować
dodatkowego zatrudnienia, z wyjątkiem zatrudnienia w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego,
dydaktycznego lub naukowego u jednego pracodawcy, w łącznym wymiarze nieprzekraczającym
pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych w takim charakterze, o ile nie
utrudnia to pełnienia obowiązków sędziego Sądu Najwyższego.
§ 2.
Sędzia Sądu Najwyższego nie może podejmować innego zajęcia, o charakterze zarobkowym
lub niezarobkowym, które utrudniałoby pełnienie przez niego obowiązków sędziego Sądu
Najwyższego, uchybiałoby godności urzędu lub mogłoby podważać zaufanie do jego bezstronności
lub niezawisłości.
§ 3.
O zamiarze podjęcia zatrudnienia lub innego zajęcia, o których mowa w § 1 i 2, a także
o zamiarze ich kontynuowania przez sędziego obejmującego stanowisko w Sądzie Najwyższym,
sędzia Sądu Najwyższego zawiadamia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Pierwszy Prezes
Sądu Najwyższego pisemnie informuje o sprzeciwie, jeżeli uzna, że podjęcie albo kontynuowanie
zatrudnienia lub innego zajęcia będzie utrudniało pełnienie obowiązków, uchybiało
godności urzędu sędziego Sądu Najwyższego lub podważało zaufanie do jego bezstronności
lub niezawisłości.
§ 4.
O zamiarze podjęcia zatrudnienia lub innego zajęcia, o których mowa w § 1 i 2, a także
o zamiarze ich kontynuowania przez sędziego obejmującego stanowisko Pierwszego Prezesa
Sądu Najwyższego, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej pisemnie informuje o sprzeciwie, jeżeli
uzna, że podjęcie albo kontynuowanie zatrudnienia lub innego zajęcia będzie utrudniało
pełnienie obowiązków, uchybiało godności urzędu Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
lub podważało zaufanie do jego bezstronności lub niezawisłości.
§ 5.
Sędzia Sądu Najwyższego nie może
1)
być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki prawa handlowego;
2)
być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółdzielni;
3)
być członkiem zarządu fundacji prowadzącej działalność gospodarczą;
4)
posiadać w spółce prawa handlowego więcej niż 10 % akcji lub udziałów przedstawiających
więcej niż 10 % kapitału zakładowego;
5)
prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami,
a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem lub pełnomocnikiem w
prowadzeniu takiej działalności.
§ 6.
Przez spółkę prawa handlowego rozumie się spółkę handlową, a także inną spółkę, do
której stosuje się przepisy prawa handlowego, w tym spółkę według prawa obcego.
§ 7.
(uchylony)
§ 8.
(uchylony)
§ 9.
Wybór lub powołanie do władz spółki, spółdzielni lub fundacji z naruszeniem zakazów
określonych w § 5 pkt 1-3 są z mocy prawa nieważne i nie podlegają wpisowi do właściwego
rejestru.
§ 10.
Przepisy § 1-3, 5, 6 i 9 stosuje się odpowiednio do sędziów Sądu Najwyższego w stanie
spoczynku.
§ 11.
(uchylony)
§ 1.
Oświadczenie o stanie majątkowym, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych sędzia Sądu Najwyższego składa Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego.
§ 2.
Analizy danych zawartych w oświadczeniu o stanie majątkowym składanym przez sędziego
Sądu Najwyższego dokonuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. O stwierdzonych nieprawidłowościach
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
Oświadczenie, o którym mowa w art. 88a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, sędzia Sądu Najwyższego składa Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, zaś Pierwszy
Prezes Sądu Najwyższego - Krajowej Radzie Sądownictwa.
§ 1.
Żądania, wystąpienia i zażalenia w sprawach związanych z pełnionym urzędem sędzia
może wnosić tylko do Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, w której orzeka,
lub Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 2.
W sprawach, o których mowa w § 1, sędzia nie może zwracać się do instytucji i osób
postronnych ani podawać sprawy do wiadomości publicznej.
Sędzia niezwłocznie zawiadamia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o toczącej się
sprawie sądowej, w której występuje w charakterze strony lub uczestnika postępowania.
§ 1.
Wynagrodzenie zasadnicze sędziego Sądu Najwyższego stanowi wielokrotność podstawy
ustalenia tego wynagrodzenia, z zastosowaniem mnożnika 4,13.
§ 2.
Podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego w danym roku
stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w
Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672).
§ 3.
Jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 2, jest niższe od przeciętnego
wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedniego - przyjmuje się podstawę
ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego w dotychczasowej wysokości.
§ 4.
Wynagrodzenie sędziego Sądu Najwyższego określa się w stawce podstawowej albo awansowej.
Stawka awansowa stanowi 115 % stawki podstawowej.
§ 5.
Sędzia Sądu Najwyższego, obejmując stanowisko, otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze
w stawce podstawowej. Po 7 latach służby w Sądzie Najwyższym wynagrodzenie zasadnicze
sędziego Sądu Najwyższego podwyższa się do stawki awansowej.
§ 6.
W związku z pełnioną funkcją sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje dodatek funkcyjny,
którego wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia,
o której mowa w § 2.
§ 7.
(uchylony)
§ 8.
Tabelę mnożników służących do ustalenia wysokości dodatków funkcyjnych określa załącznik
do ustawy.
Sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje dodatek za długoletnią służbę wynoszący 1 %
wynagrodzenia zasadniczego, za każdy rok służby, nie więcej jednak niż 20 % tego wynagrodzenia.
Do okresu służby, od którego zależy wysokość dodatku, wlicza się również przypadający
przed powołaniem na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego okres stosunku służbowego
lub stosunku pracy, jak również okres wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego
lub notariusza.
§ 1.
Sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje gratyfikacja jubileuszowa w wysokości
1)
po 20 latach służby - 100 % wynagrodzenia miesięcznego;
2)
po 25 latach służby - 150 % wynagrodzenia miesięcznego;
3)
po 30 latach służby - 200 % wynagrodzenia miesięcznego;
4)
po 35 latach służby - 250 % wynagrodzenia miesięcznego;
5)
po 40 latach służby - 350 % wynagrodzenia miesięcznego;
6)
po 45 latach służby - 400 % wynagrodzenia miesięcznego.
§ 2.
Do okresu służby uprawniającego do gratyfikacji jubileuszowej wlicza się wszystkie
poprzednie okresy służby i zatrudnienia, w tym okres wykonywania zawodu adwokata,
radcy prawnego lub notariusza, oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów
podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
§ 1.
Sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje corocznie urlop dodatkowy w wymiarze 12 dni
roboczych.
§ 2.
Sędziemu może być na jego wniosek udzielony płatny urlop dla poratowania zdrowia.
§ 3.
Urlop dla poratowania zdrowia nie może przekraczać 6 miesięcy.
§ 4.
W okresie nieobecności z powodu choroby sędzia otrzymuje 80 % wynagrodzenia, nie dłużej
jednak niż przez okres roku. Do okresu tego wlicza się okresy poprzedniej przerwy
w pełnieniu służby z powodu choroby lub urlopu dla poratowania zdrowia, jeżeli okres
czynnej służby nie przekroczył 30 dni. Po upływie roku nieobecności z powodu choroby
sędzia otrzymuje 50 % wynagrodzenia.
§ 5.
Jeżeli nieobecność sędziego nastąpiła z powodu
1)
wypadku przy pracy albo w drodze do pracy lub z pracy,
2)
choroby przypadającej w okresie ciąży,
3)
choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania
czynności sędziego,
4)
choroby spowodowanej przez inną osobę w wyniku popełnienia przez nią umyślnego czynu
zabronionego, w związku z wykonywaniem czynności sędziego, stwierdzonego orzeczeniem
wydanym przez uprawniony organ,
5)
poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców
komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i
narządów
- sędzia zachowuje prawo do 100 % wynagrodzenia, nie dłużej jednak niż przez okres
roku.
§ 6.
Do nieobecności sędziego z powodów, o których mowa w § 5, przepis § 4 zdanie drugie
i trzecie stosuje się.
§ 7.
W przypadku stwierdzenia u sędziego choroby, co do której zachodzi podejrzenie, że
powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności
sędziego, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego kieruje sędziego, z urzędu lub na wniosek
sędziego, do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od orzeczenia lekarza
orzecznika sędziemu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia.
§ 8.
Za chorobę powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania
czynności sędziego uznaje się chorobę spowodowaną działaniem czynników szkodliwych
występujących w miejscu wykonywania czynności sędziego.
§ 9.
Koszty badania i wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika oraz komisję lekarską
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokrywa Skarb Państwa ze środków pozostających w dyspozycji
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 10.
W przypadku niemożności wykonywania obowiązków służbowych z innych przyczyn, uprawniających
do uzyskania świadczeń określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), sędziemu przysługuje wynagrodzenie w wysokości świadczeń i przez okres, które są
przewidziane w tej ustawie.
§ 11.
Okres nieobecności z powodu choroby oraz niemożności wykonywania obowiązków służbowych,
o której mowa w § 10, stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy,
z tym że w przypadku
1)
poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców
komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności do pracy wskutek poddania się zabiegowi
pobrania komórek, tkanek i narządów - zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym
druku, zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa;
2)
o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z
ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - decyzja wydana przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1284, 909 i 1938);
3)
urlopu macierzyńskiego - zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku, określające
przewidywaną datę porodu - za okres przed porodem a odpis skrócony aktu urodzenia
dziecka lub jego kopia - za okres po porodzie;
4)
konieczności osobistego sprawowania przez sędziego opieki nad dzieckiem własnym lub
małżonka sędziego, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i
utrzymanie, do ukończenia przez nie 8. roku życia, w przypadku
a)
nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do
których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają
zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
(Dz. U. z 2024 r. poz. 338), lub dziennego opiekuna, sprawujących opiekę nad dzieckiem,
b)
porodu lub choroby małżonka sędziego lub rodzica dziecka sędziego, stale opiekujących
się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi
sprawowanie opieki nad dzieckiem,
c)
pobytu małżonka sędziego lub rodzica dziecka sędziego, stale opiekujących się dzieckiem,
w szpitalu lub innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne
- oświadczenie sędziego.
§ 12.
Doręczenie zaświadczenia lekarskiego odbywa się przy wykorzystaniu profilu informacyjnego,
o którym mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa, na zasadach określonych w tej ustawie. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wykorzystuje
lub tworzy profil informacyjny, o którym mowa w art. 58 ust. 1 tej ustawy.
§ 13.
Wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 tej ustawy, zaświadczenie
wystawione przez lekarza na zwykłym druku w przypadkach, o których mowa w § 11 pkt
1 i 3, decyzję oraz odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopię, sędzia jest
obowiązany dostarczyć Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, w terminie 7 dni od dnia
ich otrzymania.
§ 14.
Sędzia jest obowiązany złożyć Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego oświadczenie o
wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 11 pkt 4, w terminie 7 dni od dnia ich
zaistnienia.
§ 15.
W przypadku niedopełnienia obowiązków, o których mowa w § 13 i 14, nieobecność uznaje
się za nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie zaświadczenia, decyzji, odpisu
skróconego aktu urodzenia dziecka lub jego kopii lub niezłożenie oświadczenia nastąpiło
z przyczyn niezależnych od sędziego.
§ 16.
Za inną usprawiedliwioną nieobecność sędziemu przysługuje wynagrodzenie.
§ 17.
W przypadkach, w których pracownikom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu przysługują
zasiłki niezależnie od prawa do wynagrodzenia, sędziemu przysługuje świadczenie pieniężne
w wysokości zasiłku z ubezpieczenia społecznego.
§ 18.
Sędziemu może zostać udzielony urlop rehabilitacyjny na zasadach określonych w art. 94d-94g ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
§ 1.
Sędzia Sądu Najwyższego mianowany, powołany lub wybrany do pełnienia funkcji w organach
państwowych, służbie dyplomatycznej, konsularnej lub organach organizacji międzynarodowych
oraz ponadnarodowych działających na podstawie umów międzynarodowych ratyfikowanych
przez Rzeczpospolitą Polską jest obowiązany zrzec się niezwłocznie swojego urzędu.
§ 2.
Sędzia, który zrzekł się urzędu z przyczyn określonych w § 1, ma prawo powrotu do
pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego, jeżeli przerwa w pełnieniu
obowiązków sędziego nie przekracza 9 lat, chyba że pełnił funkcje sędziowskie lub
prokuratorskie w międzynarodowych lub ponadnarodowych organach sądowych.
§ 3.
W przypadku przewidzianym w § 2 Krajowa Rada Sądownictwa, z inicjatywy zainteresowanego,
przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o powołanie do pełnienia
urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego.
§ 4.
W przypadku odmowy przedstawienia wniosku, o którym mowa w § 3, zainteresowanemu służy
odwołanie do Sądu Najwyższego.
§ 1.
Sędziemu Sądu Najwyższego stale zamieszkałemu poza Warszawą przysługuje bezpłatne
zakwaterowanie w Warszawie oraz zwrot kosztów przejazdu i dodatek z tytułu rozłąki
z rodziną.
§ 2.
Świadczenia i należności, o których mowa w § 1, nie przysługują, gdy odległość od
miejscowości, w której sędzia Sądu Najwyższego ma miejsce stałego zamieszkania do
Warszawy nie przekracza 60 km, chyba że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, na wniosek
sędziego Sądu Najwyższego uzna, że jest to uzasadnione ze względu na zakres obowiązków
i warunki dojazdu.
§ 3.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, zasady zapewnienia
bezpłatnego zakwaterowania sędziom Sądu Najwyższego stale zamieszkałym poza Warszawą,
a także wysokość i warunki wypłacania im zwrotu poniesionych kosztów przejazdu oraz
dodatku za rozłąkę, mając na uwadze konieczność zapewnienia sędziom Sądu Najwyższego
warunków pracy odpowiadających godności urzędu oraz specyfice i zakresowi ich obowiązków.
Sędziemu Sądu Najwyższego przechodzącemu lub przenoszonemu w stan spoczynku przysługuje
jednorazowa odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
§ 1.
Sędzia Sądu Najwyższego nie może być pozbawiony wolności ani pociągnięty do odpowiedzialności
karnej bez zezwolenia sądu dyscyplinarnego. Nie dotyczy to ujęcia na gorącym uczynku
przestępstwa, jeżeli zatrzymanie sędziego jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego
toku postępowania. Do czasu wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego
do odpowiedzialności karnej wolno podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki.
§ 2.
Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe
aresztowanie dotyczy sędziego ujętego na gorącym uczynku zbrodni lub występku zagrożonego
karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, występku,
o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2024 r. poz. 17) w związku z art. 178 § 1 tej ustawy, a także w art. 178a § 1 lub 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, i pozostającego nadal zatrzymanym, sąd dyscyplinarny podejmuje uchwałę w przedmiocie
wniosku niezwłocznie, nie później niż przed upływem 24 godzin od jego wpływu do sądu
dyscyplinarnego. Uchwała zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub
tymczasowe aresztowanie sędziego jest natychmiast wykonalna.
§ 3.
O zatrzymaniu sędziego niezwłocznie zawiadamia się Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.
§ 4.
W terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały odmawiającej zezwolenia na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej przysługuje organowi lub osobie, która wniosła
o zezwolenie, oraz Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Sądu Najwyższego zażalenie do sądu
dyscyplinarnego drugiej instancji. W tym samym terminie zainteresowanemu sędziemu
przysługuje zażalenie na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności
karnej.
Sędziemu Sądu Najwyższego w stanie spoczynku przysługuje uposażenie w wysokości 75
% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat, pobieranych na ostatnio zajmowanym
stanowisku. Uposażenie to jest waloryzowane w terminach i wysokości stosownie do zmian
wynagrodzenia zasadniczego sędziów Sądu Najwyższego czynnych zawodowo.
Sąd Najwyższy może zatrudniać asystentów sędziego. Asystentem sędziego może być osoba
posiadająca wyższe wykształcenie prawnicze.
Osoba pozostająca z sędzią Sądu Najwyższego w relacji, która uprawniałaby tę osobę
do odmowy składania zeznań na podstawie art. 261 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego nie może zostać zatrudniona w Sądzie Najwyższym.
§ 1.
W rozpoznawaniu skarg nadzwyczajnych, spraw, o których mowa w art. 27a § 1 pkt 1,
oraz w innych postępowaniach dyscyplinarnych, w których Sąd Najwyższy jest właściwy
na podstawie przepisów odrębnych ustaw, uczestniczą ławnicy Sądu Najwyższego.
§ 2.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w sprawach wskazanych w § 1, Sąd Najwyższy orzeka
w składzie 2 sędziów Sądu Najwyższego i 1 ławnika Sądu Najwyższego.
§ 3.
Ławnikiem Sądu Najwyższego może być osoba, która
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych;
2)
jest nieskazitelnego charakteru;
3)
ukończyła 40 lat;
4)
w dniu wyboru nie ukończyła 60 lat;
5)
jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika Sądu Najwyższego;
6)
posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
Ławnikiem Sądu Najwyższego nie może być osoba
1)
zatrudniona w Sądzie Najwyższym i innych sądach oraz prokuraturze;
2)
wchodząca w skład organów, od których orzeczenia można żądać skierowania sprawy na
drogę postępowania sądowego;
3)
będąca ławnikiem w sądach powszechnych lub sądach wojskowych;
4)
będąca funkcjonariuszem Policji oraz pracująca w służbach związanych ze ściganiem
przestępstw i wykroczeń;
5)
pracująca w urzędach obsługujących centralne organy państwa;
6)
wykonująca zawód dla którego sądem właściwym w sprawach dyscyplinarnych może być Sąd
Najwyższy;
7)
będąca adwokatem albo aplikantem adwokackim;
8)
będąca radcą prawnym albo aplikantem radcowskim;
9)
będąca notariuszem, zastępcą notarialnym albo aplikantem notarialnym;
10)
duchowna;
11)
będąca żołnierzem w czynnej służbie wojskowej;
12)
będąca funkcjonariuszem Służby Więziennej;
13)
będąca posłem, senatorem, posłem do Parlamentu Europejskiego, radnym gminy, powiatu
lub województwa;
14)
która pełniła służbę, pracowała lub była współpracownikiem organów bezpieczeństwa
państwa, wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu;
15)
należąca do partii politycznej.
§ 1.
Liczbę ławników Sądu Najwyższego ustala Kolegium Sądu Najwyższego.
§ 2.
Ławników wybiera Senat w głosowaniu jawnym.
§ 3.
Kadencja ławników Sądu Najwyższego trwa 4 lata kalendarzowe następujące po roku, w
którym dokonano wyborów. Funkcja ławnika Sądu Najwyższego wybranego w trakcie kadencji
wygasa z upływem kadencji ogółu ławników Sądu Najwyższego.
§ 4.
Po upływie kadencji ławnik Sądu Najwyższego może brać udział jedynie w rozpoznawaniu
sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, do czasu jej zakończenia.
§ 5.
Wybory ławników Sądu Najwyższego odbywają się najpóźniej w październiku roku kalendarzowego,
w którym upływa kadencja dotychczasowych ławników Sądu Najwyższego.
§ 1.
Kandydaci na ławników Sądu Najwyższego zgłaszani są Marszałkowi Senatu. Pierwszy Prezes
Sądu Najwyższego podaje liczbę ławników Sądu Najwyższego, ustaloną przez Kolegium
Sądu Najwyższego, do wiadomości Marszałka Senatu najpóźniej na 30 dni przed upływem
terminu zgłaszania kandydatów.
§ 2.
Kandydatów na ławników Sądu Najwyższego mogą zgłaszać stowarzyszenia, inne organizacje
społeczne i zawodowe, zarejestrowane na podstawie odrębnych przepisów, z wyłączeniem
partii politycznych, oraz co najmniej 100 obywateli mających czynne prawo wyborcze,
w terminie do dnia 30 czerwca roku kalendarzowego, w którym upływa kadencja dotychczasowych
ławników Sądu Najwyższego.
§ 3.
Marszałek Senatu zasięga od Komendanta Głównego Policji informacji o kandydatach na
ławników Sądu Najwyższego. Informacje o kandydacie na ławnika Sądu Najwyższego uzyskuje
się i sporządza na zasadach określonych dla informacji o kandydacie do objęcia stanowiska
sędziowskiego w sądzie powszechnym.
§ 4.
Szczegółowy sposób postępowania z dokumentami złożonymi Marszałkowi Senatu przy zgłaszaniu
kandydatów na ławników Sądu Najwyższego określa regulamin Senatu.
§ 5.
Wzór karty zgłoszenia kandydatów na ławników Sądu Najwyższego oraz sposób jego udostępniania
ustala, w drodze zarządzenia, Marszałek Senatu. Zarządzenie Marszałka Senatu podlega
ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
§ 1.
Listę wybranych ławników Sądu Najwyższego wraz z dokumentami, o których mowa w art.
62 § 4, Marszałek Senatu niezwłocznie przesyła Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego.
§ 2.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wręcza ławnikom Sądu Najwyższego zawiadomienie o
wyborze i odbiera od nich ślubowanie według roty w brzmieniu
„
Ślubuję uroczyście jako ławnik Sądu Najwyższego służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej,
stać na straży prawa i praworządności, obowiązki ławnika wypełniać sumiennie, orzekać
zgodnie z przepisami prawa i zasadami słuszności, bezstronnie według mego sumienia,
dochować tajemnicy prawnie chronionej, a w postępowaniu kierować się zasadami godności
i uczciwości
”
.
§ 3.
Składający ślubowanie może dodać na końcu zwrot: „Tak mi dopomóż Bóg”.
§ 4.
Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się funkcji ławnika Sądu
Najwyższego.
§ 5.
Po odebraniu ślubowania Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wpisuje ławnika Sądu Najwyższego
na listę ławników Sądu Najwyższego, którzy mogą być wyznaczani do orzekania, i wydaje
mu legitymację.
§ 6.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego organizuje szkolenie dla ławników Sądu Najwyższego
na temat skargi nadzwyczajnej oraz postępowania dyscyplinarnego. Udział ławników Sądu
Najwyższego w szkoleniu jest obowiązkowy.
§ 1.
Funkcja ławnika Sądu Najwyższego wygasa w przypadku prawomocnego skazania za umyślne
przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe lub
w przypadku stwierdzenia, że ławnik Sądu Najwyższego pełnił służbę, pracował lub był
współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Marszałek Senatu stwierdza wygaśnięcie funkcji z tego powodu i informuje o tym Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 2.
Do ławników Sądu Najwyższego stosuje się odpowiednio przepisy art. 36 § 5-8.
Nie wyznacza się ławnika Sądu Najwyższego do pełnienia obowiązków w przypadku
1)
ujawnienia okoliczności, które nie pozwalały na jego wybór;
2)
wszczęcia postępowania o odwołanie ławnika Sądu Najwyższego - do czasu podjęcia przez
Senat uchwały w przedmiocie odwołania;
3)
wszczęcia przeciwko ławnikowi Sądu Najwyższego postępowania o umyślne przestępstwo
ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe - do czasu prawomocnego
rozstrzygnięcia sprawy.
W razie potrzeby, zwłaszcza z powodu zmniejszenia w czasie kadencji liczby ławników
Sądu Najwyższego, Senat, na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, przeprowadza
wybory uzupełniające. Przepis art. 62 stosuje się odpowiednio.
§ 1.
W zakresie orzekania ławnicy Sądu Najwyższego są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
§ 2.
Ławnik Sądu Najwyższego nie może przewodniczyć rozprawie i naradzie ani też wykonywać
czynności sędziego poza rozprawą, chyba że ustawy stanowią inaczej.
§ 1.
Ławnik Sądu Najwyższego może zostać wyznaczony do udziału w rozprawach w wymiarze
nie większym niż 20 dni w roku. Liczba dni może być zwiększona przez Pierwszego Prezesa
Sądu Najwyższego tylko z ważnych przyczyn, a zwłaszcza w przypadku konieczności zakończenia
rozprawy z udziałem tego ławnika Sądu Najwyższego.
§ 2.
Ławnik Sądu Najwyższego otrzymuje rekompensatę pieniężną za czas wykonywania czynności
w sądzie, którymi są udział w rozprawie lub posiedzeniu, uczestnictwo w naradzie nad
wyrokiem, sporządzenie uzasadnienia, udział w obowiązkowych szkoleniach organizowanych
przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub uczestnictwo w posiedzeniu Rady Ławniczej
Sądu Najwyższego, jeżeli został do niej wybrany.
§ 3.
Wysokość rekompensaty dla ławników Sądu Najwyższego biorących udział w rozpoznawaniu
spraw w Sądzie Najwyższym, za 1 dzień pełnienia obowiązków ławnika w Sądzie Najwyższym,
wynosi 5 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym,
ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
Ławnicy Sądu Najwyższego zamieszkali poza Warszawą otrzymują diety oraz zwrot kosztów
przejazdu i noclegu według zasad ustalonych dla sędziów sądów powszechnych.
§ 1.
Ławnicy Sądu Najwyższego wybierają ze swego grona Radę Ławniczą Sądu Najwyższego,
jej przewodniczącego i zastępców.
§ 2.
Do zadań Rady Ławniczej Sądu Najwyższego należy w szczególności podnoszenie poziomu
pracy ławników Sądu Najwyższego i ich reprezentowanie oraz pobudzanie działalności
wychowawczej ławników Sądu Najwyższego w społeczeństwie.
§ 3.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób wyboru,
skład i strukturę organizacyjną, tryb działania oraz szczegółowe zadania Rady Ławniczej
Sądu Najwyższego, uwzględniając obligatoryjny charakter Rady Ławniczej Sądu Najwyższego
jako samorządu ławniczego, reprezentującego ławników Sądu Najwyższego, zakres współpracy
z Pierwszym Prezesem Sądu Najwyższego, potrzebę uwzględnienia w jej strukturze przewodniczącego
i zastępców oraz określenia ich zadań.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do ławników Sądu Najwyższego stosuje
się odpowiednio przepisy działu IV rozdziału 7 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczące ławników.
§ 1.
Sędzia Sądu Najwyższego odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe (dyscyplinarne),
w tym za
1)
oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa;
1a)
odmowę wykonywania wymiaru sprawiedliwości;
2)
działania lub zaniechania mogące uniemożliwić lub istotnie utrudnić funkcjonowanie
organu wymiaru sprawiedliwości;
3)
działania kwestionujące istnienie stosunku służbowego sędziego, skuteczność powołania
sędziego, lub umocowanie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
działalność publiczną nie dającą się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości
sędziów;
5)
uchybienie godności urzędu.
§ 2.
Sędzia odpowiada dyscyplinarnie także za swoje postępowanie przed objęciem stanowiska,
jeżeli uchybił obowiązkowi piastowanego urzędu państwowego lub okazał się niegodnym
urzędu sędziego.
§ 3.
Za wykroczenia sędzia może odpowiadać tylko dyscyplinarnie.
§ 4.
Sędzia może wyrazić zgodę na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za wykroczenie,
o którym mowa w rozdziale XI ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2119). Wyrażenie zgody następuje w drodze przyjęcia przez sędziego mandatu karnego albo
uiszczenia grzywny, w przypadku ukarania mandatem karnym zaocznym, o którym mowa w
art. 98 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach
o wykroczenia.
§ 5.
Wyrażenie przez sędziego zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej w trybie
określonym w § 4 wyłącza odpowiedzialność dyscyplinarną.
§ 6.
Nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego
1)
okoliczność, że orzeczenie sądowe wydane z udziałem danego sędziego Sądu Najwyższego
obarczone jest błędem w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub
prawa Unii Europejskiej lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów;
2)
wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie
pytania prejudycjalnego, o którym mowa w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2004 r. poz. 864, z późn. zm.);
3)
badanie spełniania wymogów niezależności lub niezawisłości w przypadku, o którym mowa
w art. 26 § 2, lub badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku,
o którym mowa w art. 29 § 5 lub art. 23a § 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów
wojskowych, lub art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
§ 1.
Sądami dyscyplinarnymi w sprawach dyscyplinarnych sędziów Sądu Najwyższego są
1)
w pierwszej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej i 1 ławnika Sądu Najwyższego;
2)
w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej i 2 ławników Sądu Najwyższego.
§ 2.
(uchylony)
Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego i jego zastępcę wybiera Kolegium Sądu Najwyższego
na okres 4 lat.
§ 1.
Karami dyscyplinarnymi są
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
obniżenie wynagrodzenia zasadniczego sędziego o 5 %-50 % na okres od 6 miesięcy do
2 lat;
3a)
kara pieniężna w wysokości podlegającego wypłacie za miesiąc poprzedzający wydanie
prawomocnego wyroku skazującego jednomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego powiększonego
o przysługujący sędziemu dodatek za długoletnią pracę i dodatek funkcyjny;
4)
usunięcie z zajmowanej funkcji;
5)
złożenie sędziego z urzędu.
§ 1a.
Za przewinienie dyscyplinarne określone w art. 72 § 1 pkt 2-4, wymierza się karę,
o której mowa w § 1 pkt 5, a w przypadku mniejszej wagi - karę, o której mowa w §
1 pkt 3, 3a lub 4.
§ 2.
Sąd podaje prawomocny wyrok dyscyplinarny do wiadomości publicznej poprzez zamieszczenie
go na stronie internetowej Sądu Najwyższego. Zamieszczeniu podlega sentencja wyroku,
z wyłączeniem danych dotyczących tożsamości osoby fizycznej lub innej osoby, jeżeli
jest to konieczne dla ochrony słusznych interesów tych osób.
§ 3.
Sąd przekazuje prawomocny wyrok dyscyplinarny do wiadomości Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej.
§ 4.
Wymierzenie kary, o której mowa w § 1 pkt 2-4, pociąga za sobą, przez okres 5 lat,
niemożność udziału w Kolegium Sądu Najwyższego, orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej oraz pełnienia funkcji w Sądzie Najwyższym.
§ 5.
Wymierzenie kary, o której mowa w § 1 pkt 5, pociąga za sobą utratę możliwości ponownego
powołania ukaranego na urząd sędziego.
§ 6.
W przypadku przewinienia dyscyplinarnego lub wykroczenia mniejszej wagi sąd dyscyplinarny
może odstąpić od wymierzenia kary.
§ 1.
Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego podejmuje czynności wyjaśniające na żądanie
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Kolegium Sądu Najwyższego, Prokuratora Generalnego,
Prokuratora Krajowego, lub z własnej inicjatywy, po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności
niezbędnych do ustalenia znamion przewinienia, a także złożeniu wyjaśnień przez sędziego,
chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe. Czynności wyjaśniające powinny
być przeprowadzone w terminie 30 dni od dnia podjęcia pierwszej czynności przez Rzecznika
Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego.
§ 2.
Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, jeżeli zachodzą podstawy do wszczęcia
postępowania dyscyplinarnego, Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego wszczyna postępowanie
dyscyplinarne i przedstawia sędziemu na piśmie zarzuty. Po przedstawieniu zarzutów
obwiniony, w terminie 14 dni, może złożyć wyjaśnienia oraz zgłosić wnioski o przeprowadzenie
dowodów.
§ 3.
Po upływie terminu, o którym mowa w § 2, a w razie potrzeby po przeprowadzeniu dalszych
dowodów, Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego składa wniosek o rozpoznanie sprawy
dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. Wniosek powinien zawierać
dokładne określenie czynu, który jest przedmiotem postępowania, wykaz dowodów uzasadniających
wniosek oraz uzasadnienie.
§ 4.
Jeżeli Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego na żądanie uprawnionego organu, wydaje postanowienie o odmowie jego
wszczęcia. Odpis postanowienia doręcza się organom, o których mowa w § 1, oraz Prezydentowi
Rzeczypospolitej Polskiej. W terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia
każdemu organowi, o którym mowa w § 1, służy zażalenie do sądu dyscyplinarnego pierwszej
instancji.
§ 5.
Jeżeli Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego nie znajduje podstaw do złożenia wniosku
o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania
dyscyplinarnego. Odpis postanowienia doręcza się obwinionemu, organom, o których mowa
w § 1, oraz Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. W terminie 30 dni od dnia doręczenia
tego postanowienia każdemu organowi, o którym mowa w § 1, służy zażalenie do sądu
dyscyplinarnego pierwszej instancji.
§ 6.
Zażalenie powinno być rozpoznane w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia do sądu.
W przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia, wskazania sądu dyscyplinarnego co
do dalszego postępowania są wiążące dla Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego.
§ 7.
Od orzeczeń dyscyplinarnych nie przysługuje kasacja.
§ 8.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wyznaczyć z grona sędziów Sądu Najwyższego,
sędziów sądów powszechnych lub sędziów sądów wojskowych Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego
do prowadzenia określonej sprawy dotyczącej sędziego Sądu Najwyższego. W sprawie przewinień
dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia
publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
może wyznaczyć Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego także spośród prokuratorów
Prokuratury Krajowej wskazanych przez Prokuratora Krajowego. Wyznaczenie Nadzwyczajnego
Rzecznika Dyscyplinarnego jest równoznaczne z żądaniem podjęcia czynności wyjaśniających.
Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny może wszcząć postępowanie dyscyplinarne albo wstąpić
do toczącego się postępowania. Wyznaczenie Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego
wyłącza Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego lub jego zastępcę od podejmowania
czynności w sprawie. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności śmierci lub przedłużającej
się przeszkody w pełnieniu funkcji Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza w miejsce tej osoby innego sędziego albo prokuratora.
Do czynności podejmowanych przez Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego przepisy
§ 1-6 stosuje się odpowiednio. Funkcja Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego wygasa
z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego,
umorzeniu postępowania dyscyplinarnego albo uprawomocnienia się orzeczenia kończącego
postępowanie dyscyplinarne.
§ 9.
Jeżeli Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących
znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw
skarbowych, nie wyznaczył Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, o którym mowa
w § 8, w terminie 30 dni od dnia złożenia żądania, o którym mowa w § 1, Minister Sprawiedliwości,
w przypadku gdy zamierza wyznaczyć Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, zawiadamia
o tym zamiarze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej nie wyznaczy Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego w terminie 30 dni od
dnia otrzymania zawiadomienia Ministra Sprawiedliwości, Minister Sprawiedliwości może
wyznaczyć Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego.
§ 10.
Jeżeli po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających albo złożeniu wniosku o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego w sprawie przewinienia dyscyplinarnego
wyczerpującego znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego
lub umyślnego przestępstwa skarbowego okaże się, że nie wychodząc poza granice oskarżenia
czyn można zakwalifikować według innego przepisu prawnego, a wcześniej powołany przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny jest prokuratorem,
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego
z grona sędziów Sądu Najwyższego, sędziów sądów powszechnych lub sędziów sądów wojskowych
do prowadzenia sprawy dotyczącej sędziego Sądu Najwyższego. Czynności wyjaśniających
oraz dowodów przeprowadzonych przed złożeniem wniosku o rozpoznanie sprawy do sądu
dyscyplinarnego nie przeprowadza się ponownie.
§ 11.
Jeżeli po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających albo złożeniu wniosku o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego w sprawie przewinienia dyscyplinarnego
wyczerpującego znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego
lub umyślnego przestępstwa skarbowego okaże się, że nie wychodząc poza granice oskarżenia
czyn można zakwalifikować według innego przepisu prawnego, a wcześniej powołany przez
Ministra Sprawiedliwości Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny jest prokuratorem, Minister
Sprawiedliwości wyznacza Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego z grona sędziów
Sądu Najwyższego, sędziów sądów powszechnych lub sędziów sądów wojskowych do prowadzenia
sprawy dotyczącej sędziego Sądu Najwyższego. Czynności wyjaśniających oraz dowodów
przeprowadzonych przed złożeniem wniosku o rozpoznanie sprawy do sądu dyscyplinarnego
nie przeprowadza się ponownie.
§ 1.
Sąd Najwyższy orzeka w składzie 3 sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2.
(uchylony)
(uchylony)
Sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sądu Najwyższego
rozpoznaje
1)
w pierwszej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 1 sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej;
2)
w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej.
§ 1.
Przydziału spraw i wyznaczenia składu orzekającego dokonuje Prezes Sądu Najwyższego
kierujący pracą danej izby.
§ 2.
Sprawy rozpoznaje się według kolejności wpływu do Sądu Najwyższego, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes Sądu Najwyższego
kierujący pracą danej izby może zarządzić rozpoznanie sprawy poza kolejnością.
W składzie orzekającym Sądu Najwyższego może brać udział tylko 1 sędzia delegowany
do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym. Sędzia delegowany nie może
być przewodniczącym składu orzekającego.
§ 1.
Jeżeli Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację lub inny środek odwoławczy, poweźmie poważne
wątpliwości co do wykładni przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia,
może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia
składowi 7 sędziów tego sądu.
§ 2.
Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, w której występuje zagadnienie prawne dotyczące
niezawisłości sędziego lub niezależności sądu, odracza jej rozpoznanie i przedstawia
to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych Sądu Najwyższego.
§ 3.
Jeżeli Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2, poweźmie poważne
wątpliwości co do wykładni przepisów prawa mających być podstawą orzeczenia, może
odroczyć rozpoznanie wniosku i przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi
całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.
§ 4.
Podejmując uchwałę, o której mowa w § 2 lub 3, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych nie jest związana uchwałą innego składu Sądu Najwyższego, choćby uzyskała
ona moc zasady prawnej.
§ 5.
Uchwała składu całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego
podjęta na podstawie § 2 lub 3 wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego. Odstąpienie
od uchwały mającej moc zasady prawnej wymaga ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały
przez pełny skład Sądu Najwyższego, do podjęcia której wymagana jest obecność co najmniej
2/3 liczby sędziów każdej z izb. Przepisu art. 88 nie stosuje się.
§ 1.
Jeżeli w orzecznictwie sądów powszechnych, sądów wojskowych lub Sądu Najwyższego ujawnią
się rozbieżności w wykładni przepisów prawa będących podstawą ich orzekania, Pierwszy
Prezes Sądu Najwyższego lub Prezes Sądu Najwyższego może, w celu zapewnienia jednolitości
orzecznictwa, przedstawić wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu
w składzie 7 sędziów lub innym odpowiednim składzie.
§ 2.
Z wnioskiem, o którym mowa w § 1, mogą wystąpić również Prokurator Generalny, Rzecznik
Praw Obywatelskich oraz, w zakresie swojej właściwości, Prezes Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta, Przewodniczący
Rady Dialogu Społecznego, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, Rzecznik Finansowy
i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.
§ 3.
Do wniosku, o którym mowa w § 1, przepis art. 80 stosuje się odpowiednio, z tym że
jeżeli wniosek został przedstawiony przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego albo
z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego w pełnym składzie Sądu Najwyższego
albo składzie połączonych izb wystąpił podmiot, o którym mowa w § 2, obowiązki i uprawnienia
Prezesa Sądu Najwyższego określone w art. 80 wykonuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
Postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego oraz uchwała Sądu Najwyższego
wymagają pisemnego uzasadnienia.
§ 1.
O posiedzeniu pełnego składu Sądu Najwyższego lub składu izby albo połączonych izb
zawiadamia się Prokuratora Generalnego.
§ 2.
O posiedzeniu Sądu Najwyższego wyznaczonym w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego
zawiadamia się ponadto obrońców oraz pełnomocników w osobach adwokatów i radców prawnych,
a także osoby uprawnione do sporządzania skargi kasacyjnej w sprawach cywilnych.
§ 3.
W posiedzeniu, w zastępstwie Prokuratora Generalnego, może brać udział zastępca Prokuratora
Generalnego, prokurator Prokuratury Krajowej lub prokurator innej jednostki organizacyjnej
prokuratury, delegowany do wykonywania czynności w Prokuraturze Krajowej, wyznaczony
przez Prokuratora Generalnego lub jego zastępcę do udziału w posiedzeniach Sądu Najwyższego.
§ 4.
Niestawiennictwo na posiedzeniu osób, o których mowa w § 1-3, o ile zostały prawidłowo
powiadomione, nie wstrzymuje postępowania.
§ 5.
Prezes Sądu Najwyższego może zobowiązać podmioty zawiadomione o posiedzeniu, do przedstawienia
na piśmie przed posiedzeniem wniosków co do kierunku rozstrzygnięcia przedstawionego
zagadnienia.
§ 1.
Jeżeli skład Sądu Najwyższego uzna, że przedstawione zagadnienie wymaga wyjaśnienia,
a rozbieżności - rozstrzygnięcia, podejmuje uchwałę, w przeciwnym razie odmawia jej
podjęcia, a jeżeli podjęcie uchwały stało się zbędne - umarza postępowanie.
§ 2.
Jeżeli skład 7 sędziów Sądu Najwyższego uzna, że znaczenie dla praktyki sądowej lub
powaga występujących wątpliwości to uzasadnia, może zagadnienie prawne lub wniosek
o podjęcie uchwały przedstawić składowi całej izby, natomiast izba - składowi 2 lub
większej liczby połączonych izb albo pełnemu składowi Sądu Najwyższego.
§ 1.
Uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego, składu połączonych izb oraz składu całej
izby, z chwilą ich podjęcia, uzyskują moc zasad prawnych. Skład 7 sędziów może postanowić
o nadaniu uchwale mocy zasady prawnej.
§ 2.
Uchwały, które uzyskały moc zasad prawnych, są publikowane wraz z uzasadnieniem w
Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego.
§ 1.
Jeżeli jakikolwiek skład Sądu Najwyższego zamierza odstąpić od zasady prawnej, przedstawia
powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi całej izby.
§ 2.
Odstąpienie od zasady prawnej uchwalonej przez izbę, połączone izby albo pełny skład
Sądu Najwyższego, wymaga ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały odpowiednio przez
właściwą izbę, połączone izby lub pełny skład Sądu Najwyższego.
§ 3.
Jeżeli skład jednej izby Sądu Najwyższego zamierza odstąpić od zasady prawnej uchwalonej
przez inną izbę, rozstrzygnięcie następuje w drodze uchwały obu izb. Izby mogą przedstawić
zagadnienie prawne do rozpoznania przez pełny skład Sądu Najwyższego.
§ 1.
Jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa
prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, od prawomocnego orzeczenia
sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie może być wniesiona
skarga nadzwyczajna, o ile
1)
orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji lub
2)
orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe
zastosowanie, lub
3)
zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie
materiału dowodowego
- a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych
środków zaskarżenia.
§ 2.
Skargę nadzwyczajną może wnieść Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich
oraz, w zakresie swojej właściwości, Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej
Polskiej, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta, Przewodniczący Komisji Nadzoru
Finansowego, Rzecznik Finansowy, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców i Prezes
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
§ 3.
Skargę nadzwyczajną wnosi się w terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego
orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona kasacja albo skarga kasacyjna
- w terminie roku od dnia ich rozpoznania. Niedopuszczalne jest uwzględnienie skargi
nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego wniesionej po upływie roku od dnia uprawomocnienia
się orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona kasacja albo skarga kasacyjna
- po upływie 6 miesięcy od dnia jej rozpoznania.
§ 4.
Jeżeli zachodzą przesłanki wskazane w § 1, a zaskarżone orzeczenie wywołało nieodwracalne
skutki prawne, w szczególności jeżeli od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia
upłynęło 5 lat, a także jeżeli uchylenie orzeczenia naruszyłoby międzynarodowe zobowiązania
Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonego
orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których wydał
takie rozstrzygnięcie, chyba że zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela
określone w Konstytucji przemawiają za wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 91 § 1.
§ 1.
Od tego samego orzeczenia w interesie tej samej strony skarga nadzwyczajna może być
wniesiona tylko raz.
§ 2.
Skargi nadzwyczajnej nie można oprzeć na zarzutach, które były przedmiotem rozpoznawania
skargi kasacyjnej lub kasacji przyjętej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
§ 3.
Skarga nadzwyczajna nie jest dopuszczalna od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa,
orzekającego unieważnienie małżeństwa albo rozwód, jeżeli choćby jedna ze stron po
uprawomocnieniu się takiego orzeczenia zawarła związek małżeński, oraz od postanowienia
o przysposobieniu.
§ 4.
Skarga nadzwyczajna nie jest dopuszczalna w sprawach o wykroczenia i wykroczenia skarbowe.
§ 1.
W przypadku uwzględnienia skargi nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie
w całości lub w części i stosownie do wyników postępowania orzeka co do istoty sprawy
albo przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi, w razie potrzeby
uchylając także orzeczenie sądu pierwszej instancji, albo umarza postępowanie. Sąd
Najwyższy oddala skargę nadzwyczajną, jeżeli stwierdzi brak podstawy do uchylenia
zaskarżonego orzeczenia.
§ 2.
Jeżeli Sąd Najwyższy przy rozpatrywaniu skargi nadzwyczajnej uzna, że przyczyną naruszenia
przez orzeczenie zasad lub wolności i praw człowieka i obywatela, określonych w Konstytucji, jest niezgodność ustawy z Konstytucją, występuje z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy może zawiesić
postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania
toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia, jeżeli nie zawiera go zaskarżone
orzeczenie.
§ 1.
Jeżeli Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego lub Prezes Sądu Najwyższego uzna, że ochrona
praworządności i sprawiedliwości społecznej to uzasadnia, zwłaszcza w przypadku rozpatrywania
skargi nadzwyczajnej, może powołać uczestnika postępowania występującego w charakterze
rzecznika interesu społecznego, w szczególności osobę spełniającą wymagania do pełnienia
urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Rzecznik interesu społecznego zmierza
do urzeczywistnienia się zasad praworządności i sprawiedliwości społecznej.
§ 2.
Rzecznika interesu społecznego zawiadamia się o posiedzeniu Sądu Najwyższego w sprawie,
do której został wyznaczony. Rzecznik interesu społecznego może składać oświadczenia
na piśmie, uczestniczyć w posiedzeniu i wypowiadać się.
§ 1.
Skargę nadzwyczajną rozpoznaje Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów Sądu Najwyższego
orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz 1 ławnika Sądu
Najwyższego.
§ 2.
Jeżeli skarga nadzwyczajna dotyczy orzeczenia zapadłego w wyniku postępowania, w którego
toku orzeczenie wydał Sąd Najwyższy, sprawę rozpoznaje Sąd Najwyższy w składzie 5
sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
oraz 2 ławników Sądu Najwyższego.
§ 3.
Jeżeli skład Sądu Najwyższego wskazany w § 1 lub 2 zamierza odstąpić od zasady prawnej
uchwalonej przez izbę Sądu Najwyższego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do
rozstrzygnięcia składowi
1)
całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych - jeżeli zamierza odstąpić od
zasady prawnej uchwalonej przez skład Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych;
rozstrzygnięcie następuje w drodze uchwały składu całej izby;
2)
Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz izby, która uchwaliła zasadę
prawną - jeżeli zamierza odstąpić od zasady prawnej uchwalonej przez skład izby innej
niż Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych; rozstrzygnięcie następuje w drodze
uchwały całych składów obu izb.
§ 4.
W przypadku wskazanym w § 3 pkt 2 przepis art. 88 § 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania
w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw
1)
cywilnych - przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398
2)
karnych - przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego dotyczące kasacji.
§ 1.
Sąd Najwyższy na wniosek Prokuratora Generalnego unieważnia prawomocne orzeczenie
wydane w sprawie, która w chwili orzekania ze względu na osobę nie podlegała orzecznictwu
sądów polskich lub w której w chwili orzekania droga sądowa była niedopuszczalna,
jeżeli orzeczenie to nie może być wzruszone w trybie przewidzianym w ustawach o postępowaniach
sądowych.
§ 2.
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego i zawierać
1)
oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiony, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia;
2)
przytoczenie podstaw wniosku oraz ich uzasadnienie;
3)
wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w trybie przewidzianym we właściwej
ustawie o postępowaniu sądowym nie jest możliwe;
4)
wniosek o unieważnienie zaskarżonego orzeczenia, a jeżeli orzeczenie to zostało wydane
przez sąd drugiej instancji - również wniosek o unieważnienie poprzedzającego je orzeczenia
sądu pierwszej instancji.
§ 3.
Do wniosku - oprócz jego odpisów dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom
- Prokurator Generalny dołącza dwa odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego.
§ 4.
Sąd Najwyższy rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, chyba że Prokurator Generalny
domagał się rozpoznania wniosku na rozprawie albo przemawiają za tym inne ważne względy.
§ 5.
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy oddala wniosek albo unieważnia zaskarżone orzeczenie.
W przypadku uwzględnienia wniosku, jeżeli orzeczenie zostało wydane przez sąd drugiej
instancji, Sąd Najwyższy unieważnia również orzeczenie sądu pierwszej instancji.
§ 6.
Postanowienie Sądu Najwyższego wraz z uzasadnieniem doręcza się Prokuratorowi Generalnemu
oraz stronom bądź uczestnikom postępowania, w którym zostało wydane zaskarżone orzeczenie.
§ 7.
W sprawach nieuregulowanych w § 1-6 do postępowania o unieważnienie orzeczenia stosuje
się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej albo ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego o kasacji.
§ 1.
Dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1 pkt 1-3, tworzy się akta. Akta
są tworzone w postaci papierowej.
§ 2.
Akta są przetwarzane w postaci papierowej oraz z wykorzystaniem systemu elektronicznego
zarządzania dokumentacją w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i
archiwach.
§ 3.
Akta sprawy udostępnia się stronom i uczestnikom postępowania. Strony i uczestnicy
postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi
z tych akt.
§ 4.
Akta wszystkich zakończonych prawomocnie spraw sądowych Sądu Najwyższego przechowuje
się w Sądzie Najwyższym przez okres niezbędny ze względu na rodzaj i charakter sprawy
oraz znaczenie materiałów zawartych w aktach jako źródła informacji.
§ 5.
Po okresie przechowywania w Sądzie Najwyższym akta sprawy podlegają przekazaniu do
właściwych archiwów państwowych albo zniszczeniu.
§ 6.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób tworzenia i przetwarzania akt, o których mowa w § 1;
2)
warunki i tryb przechowywania i przekazywania akt spraw sądowych Sądu Najwyższego;
3)
warunki i tryb niszczenia akt spraw sądowych Sądu Najwyższego po upływie okresu ich
przechowywania.
§ 7.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, wydając rozporządzenie, o którym mowa w § 6,
uwzględni w szczególności warunki elektronicznego zarządzania dokumentacją, w rozumieniu
przepisów, o których mowa w § 2, rodzaje spraw oraz właściwe zabezpieczenie akt przed
dostępem osób nieuprawnionych, utratą tych akt lub ich zniszczeniem.
§ 1.
Sąd Najwyższy, w przypadku stwierdzenia przy rozpoznawaniu sprawy oczywistej obrazy
przepisów - niezależnie od innych uprawnień - wytyka uchybienie właściwemu sądowi.
Przed wytknięciem uchybienia obowiązany jest pouczyć sędziego lub sędziów wchodzących
w skład sądu orzekającego o możliwości złożenia na piśmie wyjaśnień w terminie 7 dni.
Stwierdzenie i wytknięcie uchybienia nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
§ 2.
O wytknięciu uchybienia Sąd Najwyższy zawiadamia prezesa właściwego sądu.
§ 3.
Sąd Najwyższy, w przypadku wytknięcia uchybienia, może zwrócić się z wnioskiem o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego. Sądem dyscyplinarnym pierwszej instancji
jest Sąd Najwyższy.
§ 1.
Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach sądowych wykonuje Krajowa
Rada Sądownictwa.
§ 2.
Do nadzoru, o którym mowa w § 1, przepisy art. 175dd § 2 i 3 oraz działu I rozdziału 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo
o ustroju sądów powszechnych stosuje się odpowiednio.
§ 1.
W Sądzie Najwyższym działa Kancelaria Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz Biuro
Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.
§ 2.
Regulamin Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz Biura Studiów i Analiz
Sądu Najwyższego określa Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego po zasięgnięciu opinii Kolegium
Sądu Najwyższego.
§ 3.
(uchylony)
§ 1.
Kancelaria Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wykonuje zadania związane z wykonywaniem
przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego czynności w zakresie funkcjonowania Sądu
Najwyższego, w szczególności w zakresie spraw finansowych, kadrowych i administracyjno-gospodarczych.
§ 2.
Kancelarią Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego kieruje Szef Kancelarii Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego, którego powołuje i odwołuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
(uchylony)
§ 1.
Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego wykonuje w szczególności zadania związane
z pełnieniem przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz Sąd Najwyższy funkcji
związanych z pieczą nad zgodnością z prawem i jednolitością orzecznictwa sądów powszechnych
i wojskowych oraz oceną spójności i jednolitości prawa stosowanego przez sądy, w tym
w zakresie orzecznictwa dyscyplinarnego.
§ 2.
Biurem Studiów i Analiz Sądu Najwyższego kieruje Dyrektor Biura Studiów i Analiz Sądu
Najwyższego, którego powołuje i odwołuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
§ 1.
Czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
lub upoważniona przez niego osoba.
§ 2.
(uchylony)
§ 1.
(uchylony)
§ 2.
Wynagrodzenie członków Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego niebędących sędziami
jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziego sądu apelacyjnego w stawce podstawowej,
z tym że wynagrodzenie to podwyższa się o wartość składki obciążającej pracownika
z tytułu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
§ 3.
Osoby, o których mowa w § 2, mogą podejmować dodatkowe zatrudnienie lub inne zajęcie
lub sposób zarobkowania wyłącznie za zgodą Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Zgoda
może być cofnięta w każdym czasie.
§ 4.
W związku z pełnioną funkcją członkowi Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego przysługuje
dodatek funkcyjny.
§ 5.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, stawki dodatku
funkcyjnego członków Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego mając na uwadze rodzaj
oraz zakres zadań związanych z pełnioną funkcją.
(pominięte)
§ 1.
(uchylony)
§ 1a.
(uchylony)
§ 1b.
(uchylony)
§ 2.
W terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy sędzia Sądu
Najwyższego może przejść w stan spoczynku, składając za pośrednictwem Pierwszego Prezesa
Sądu Najwyższego oświadczenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sędziowie orzekający w Izbie Wojskowej przechodzą
w stan spoczynku.
§ 4.
Jeżeli stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub Prezesa Sądu Najwyższego
zostanie zwolnione po wejściu w życie niniejszej ustawy, Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej powierzy kierowanie Sądem Najwyższym lub izbą wskazanemu sędziemu Sądu Najwyższego
do czasu powołania Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 5.
(uchylony)
Sędzia Sądu Najwyższego, któremu w trybie określonym w art. 111 § 4 Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej powierzył kierowanie Sądem Najwyższym lub izbą, wykonuje obowiązki i uprawnienia
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub Prezesa Sądu Najwyższego określone w ustawie.
W okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy wydane na
podstawie art. 4 nie wymagają zaopiniowania przez Kolegium Sądu Najwyższego.
W okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej może obwieszczać w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski” liczbę wolnych stanowisk sędziów przewidzianych do objęcia w poszczególnych
izbach Sądu Najwyższego bez zasięgnięcia opinii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
Postępowania w przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu
Najwyższego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
podlegają umorzeniu, chyba że Krajowa Rada Sądownictwa przedstawiła Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej wniosek o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego.
Minister Sprawiedliwości na wniosek sędziego kierującego Sądem Najwyższym lub izbą
Sądu Najwyższego, wskazanego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w trybie określonym
w art. 111 § 4, może delegować sędziego sądu powszechnego z co najmniej 10-letnim
stażem pracy do pełnienia obowiązków w Sądzie Najwyższym.
§ 1.
W okresie 6 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy skarga nadzwyczajna może
być wniesiona od prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie w sprawach, które uprawomocniły
się po dniu 17 października 1997 r. Przepisu art. 89 § 3 zdanie pierwsze nie stosuje
się.
§ 1a.
Skarga nadzwyczajna od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie,
które uprawomocniło się przed wejściem w życie niniejszej ustawy, może być wniesiona
przez Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Przepisu art. 89 §
2 nie stosuje się.
§ 2.
Jeżeli zachodzą przesłanki wskazane w art. 89 § 1, a zaskarżone orzeczenie wywołało
nieodwracalne skutki prawne, w szczególności jeżeli od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego
orzeczenia upłynęło 5 lat, a także jeżeli uchylenie orzeczenia naruszyłoby międzynarodowe
zobowiązania Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy ogranicza się do stwierdzenia
wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z
powodu których wydał takie rozstrzygnięcie, chyba że zasady lub wolności i prawa człowieka
i obywatela określone w Konstytucji przemawiają za wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 91 § 1.
§ 1.
Kadencje rzeczników dyscyplinarnych sędziów sądów powszechnych, rzeczników dyscyplinarnych
sędziów sądów wojskowych i ich zastępców, powołanych na podstawie przepisów ustawy
zmienianej w art. 106
§ 2.
Rzecznicy dyscyplinarni i ich zastępcy, o których mowa w § 1, pełnią obowiązki do
czasu powołania rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców na podstawie przepisów
ustawy zmienianej w art. 106
§ 1.
Sędzia albo asesor sądowy, który w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie spełnia
wymogu posiadania wyłącznie obywatelstwa polskiego, powinien w terminie 6 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zrzec się obywatelstwa obcego państwa.
§ 2.
W przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w § 1, stosunek służbowy
sędziego albo asesora sądowego wygasa.
§ 3.
Sędzia albo asesor sądowy, który w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie spełnia
wymogu posiadania wyłącznie obywatelstwa polskiego, może przed upływem terminu, o
którym mowa w § 1, złożyć do Krajowej Rady Sądownictwa wniosek o wyrażenie zgody na
zajmowanie stanowiska sędziowskiego pomimo posiadania obywatelstwa obcego państwa.
§ 4.
Krajowa Rada Sądownictwa może wyrazić zgodę na zajmowanie stanowiska sędziowskiego
albo asesorskiego pomimo posiadania obywatelstwa obcego państwa przez sędziego albo
asesora sądowego, o którym mowa w § 1, mając w szczególności na względzie okoliczności
związane z nabyciem obywatelstwa oraz konsekwencje wynikające z jego zrzeczenia się.
Krajowa Rada Sądownictwa wydaje uchwałę w terminie trzech miesięcy od dnia wpływu
wniosku. Od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odwołanie nie przysługuje.
§ 5.
W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w § 3, i wydania przez Krajową Radę Sądownictwa
uchwały odmawiającej zgody na zajmowanie stanowiska sędziowskiego pomimo posiadania
obywatelstwa obcego państwa sędzia albo asesor sądowy przedstawia Krajowej Radzie
Sądownictwa, w terminie 2 miesięcy od dnia wydania uchwały, dokumenty potwierdzające
podjęcie czynności zmierzających do zrzeczenia się obywatelstwa obcego państwa. W
przypadku bezskutecznego upływu tego terminu stosunek służbowy sędziego albo asesora
sądowego wygasa.
Przepisy art. 36 § 1 pkt 3 i 8 stosuje się do osób powołanych do pełnienia urzędu
na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Do sędziego, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy został ukarany karą
dyscyplinarną lub któremu dwukrotnie zwrócono uwagę w trybie art. 37 § 4 ustawy zmienianej
w art. 108
Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy
o przedawnieniu karalności przewinienia dyscyplinarnego w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, chyba że termin przedawnienia upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy
o odpowiedzialności dyscyplinarnej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, o ile przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia kasacji.
Do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych na podstawie
1)
ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze,
2)
ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych,
3)
ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych,
4)
ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie,
5)
ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich,
6)
ustawy zmienianej w art. 106
7)
ustawy zmienianej w art. 107
8)
ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych,
9)
ustawy zmienianej w art. 108
10)
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej,
11)
ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich,
12)
ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych,
13)
ustawy zmienianej w art. 110
14)
ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty
- stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub
postępowania w instancji, w której się toczy.
Czynności dokonane w postępowaniach dyscyplinarnych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy pozostają w mocy o ile zostały dokonane z zachowaniem przepisów dotychczasowych.
§ 1.
Postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wydanym przez rzecznika
dyscyplinarnego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, można wznowić na wniosek
Ministra Sprawiedliwości, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa,
a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło ono mieć wpływ na treść orzeczenia,
lub po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe okoliczności faktyczne lub dowody.
§ 2.
Na postanowienie oddalające wniosek lub pozostawiające wniosek bez rozpoznania przysługuje
zażalenie do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
§ 3.
Uchylając postanowienie, o którym mowa w § 2, sąd dyscyplinarny wskazuje powody uchylenia,
a w miarę potrzeby także okoliczności, które należy wyjaśnić, lub czynności, które
należy przeprowadzić. Wskazania te są dla rzecznika dyscyplinarnego wiążące.
Prezes Rady Ministrów dokona, w drodze rozporządzenia, przeniesienia planowanych dochodów
i wydatków budżetowych, w tym wynagrodzeń, z części budżetu odpowiadających sądom
powszechnym oraz powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury do części odpowiadającej
Sądowi Najwyższemu z przeznaczeniem na powołanie i funkcjonowanie nowych izb w Sądzie
Najwyższym, powołanie do tych izb sędziów Sądu Najwyższego oraz wybór i funkcjonowanie
ławników Sądu Najwyższego.
§ 1.
Wybór ławników Sądu Najwyższego pierwszej kadencji Senat przeprowadza w terminie 3
miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
§ 2.
W terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Pierwszy Prezes Sądu
Najwyższego albo sędzia Sądu Najwyższego, któremu w trybie określonym w art. 111 §
4 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powierzył kierowanie Sądem Najwyższym, ustala
liczbę ławników Sądu Najwyższego.
§ 3.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego albo sędzia kierujący Sądem Najwyższym, wskazany
przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w trybie określonym w art. 111 § 4, podaje
liczbę ławników Sądu Najwyższego do wiadomości Marszałka Senatu najpóźniej w dniu
następującym po dniu jej ustalenia.
§ 4.
Pierwsza kadencja ławników Sądu Najwyższego rozpoczyna się w dniu złożenia ślubowania
przez ławników Sądu Najwyższego i kończy się z dniem 31 grudnia 2022 r.
§ 1.
Do dnia rozpoczęcia pierwszej kadencji ławników Sądu Najwyższego obowiązki ławników
Sądu Najwyższego wykonują ławnicy wskazani przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
albo sędziego Sądu Najwyższego, któremu w trybie określonym w art. 111 § 4 Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej powierzył kierowanie Sądem Najwyższym, spośród ławników
Sądu Okręgowego w Warszawie oraz Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie, którzy
zgłosili gotowość orzekania w Sądzie Najwyższym. Uprawnienia Pierwszego Prezesa Sądu
Najwyższego albo sędziego Sądu Najwyższego, któremu w trybie określonym w art. 111
§ 4 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powierzył kierowanie Sądem Najwyższym w zakresie
wskazania ławników orzekających w postępowaniach określonych w art. 27 § 1 pkt 1 wykonuje
sędzia, o którym mowa w art. 130.
§ 2.
W dniu następującym po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy Prezes Sądu Okręgowego
w Warszawie oraz Prezes Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie zawiadamiają
ławników Sądu Okręgowego w Warszawie oraz Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
o możliwości orzekania przez nich w postępowaniach dyscyplinarnych w Sądzie Najwyższym.
W terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy ławnicy sądów okręgowych
wskazani w zdaniu pierwszym mogą zgłosić gotowość orzekania w sprawach dyscyplinarnych
Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego albo sędziemu Sądu Najwyższego, któremu w trybie
określonym w art. 111 § 4 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powierzył kierowanie
Sądem Najwyższym.
§ 3.
Wyznaczając ławników, o których mowa w § 1, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego albo
sędzia Sądu Najwyższego, któremu w trybie określonym w art. 111 § 4 Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej powierzył kierowanie Sądem Najwyższym, oraz sędzia, o którym mowa w art.
130, współdziałają z Prezesem Sądu Okręgowego w Warszawie oraz Prezesem Sądu Okręgowego
Warszawa - Praga w Warszawie, tak aby nie doszło do zakłócenia czynności z udziałem
tych ławników prowadzonych odpowiednio w Sądzie Okręgowym w Warszawie oraz Sądzie
Okręgowym Warszawa - Praga w Warszawie.
§ 4.
Do ławników, o których mowa w § 1, przepis art. 63 § 6 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
Po rozpoczęciu kadencji ławników Sądu Najwyższego, ławnik, o którym mowa w § 1, może
brać udział jedynie w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem,
do czasu jej zakończenia.
Ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o
1)
Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego - należy
przez to rozumieć, odpowiednio, Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych albo Izbę Kontroli
Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego;
2)
Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego - należy przez to rozumieć Izbę Karną Sądu Najwyższego.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie
1)
art. 23 ustawy uchylanej w art. 135 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 4 niniejszej ustawy,
2)
art. 70 § 5 ustawy uchylanej w art. 135 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 103 § 5 niniejszej ustawy
- nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
§ 1.
Przepis art. 37 § 1 stosuje się do sędziów Sądu Najwyższego, którzy objęli stanowisko
sędziego Sądu Najwyższego po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym
(Dz. U. poz. 2507)
§ 2.
Do sędziów Sądu Najwyższego, którzy objęli stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przed
dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym
(Dz. U. poz. 2507)
Do dnia powołania Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej obowiązki
tego prezesa wykonuje najstarszy wiekiem sędzia powołany na stanowisko sędziego Sądu
Najwyższego orzekającego w Izbie Dyscyplinarnej.
Sędziowie zajmujący w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stanowiska w innych izbach
Sądu Najwyższego mogą zostać przeniesieni na stanowiska w Izbie Dyscyplinarnej. Do
dnia obsadzenia po raz pierwszy wszystkich stanowisk sędziów Sądu Najwyższego w Izbie
Dyscyplinarnej, sędzia zajmujący stanowisko w innej izbie Sądu Najwyższego składa
wniosek o przeniesienie na stanowisko w Izbie Dyscyplinarnej do Krajowej Rady Sądownictwa,
po uzyskaniu zgody Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej oraz izby, w której zajmuje stanowisko sędzia
składający wniosek o przeniesienie. Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu
Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej, do dnia obsadzenia po raz pierwszy wszystkich
stanowisk w tej izbie, powołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa.
Niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 5 lat od wejścia w życie niniejszej
ustawy, Sąd Najwyższy opublikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej
Sądu Najwyższego orzeczenia wraz z uzasadnieniami wydane przez Sąd Najwyższy przed
wejściem w życie niniejszej ustawy.
§ 1.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy znosi się Izbę Pracy, Ubezpieczeń Społecznych
i Spraw Publicznych oraz Izbę Wojskową.
§ 2.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tworzy się Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,
Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izbę Dyscyplinarną.
§ 3.
Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, rozpatrywane
przez Izbę Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych oraz Izbę Wojskową przejmują
i prowadzą izby właściwe w tych sprawach na podstawie przepisów art. 23-27.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sędziowie Sądu Najwyższego orzekający w
Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych stają się sędziami orzekającymi
w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Traci moc ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1254, 2103 i 2261, z 2017 r. poz. 38 i 1452 oraz z 2018 r. poz. 3).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia