Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

1.

Ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 645, 760, 1193 i 1688), zwanych dalej „drogami”, a także organy właściwe w tych sprawach.

2.

W odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych

i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych

i Autostrad wynikające z niniejszej ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi.

3.

Uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad

lub Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad stosuje się odpowiednio do drogowej

spółki specjalnego przeznaczenia, z tym że spółce tej przysługuje prawo nieodpłatnego

użytkowania w stosunku do nieruchomości nabytych w trybie ustawy lub przejętych od

Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

1.

Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone

z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych,

wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego

zarządcy drogi.

2.

W przypadku inwestycji drogowej realizowanej na obszarze dwóch lub więcej województw

albo powiatów, decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego

zarządcy drogi wydaje odpowiednio wojewoda albo starosta, na którego obszarze właściwości

znajduje się największa część powierzchni przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej.

2a.

Wojewoda albo starosta wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

dla inwestycji objętej wnioskiem właściwego zarządcy drogi, w tym dla wszystkich elementów,

o których mowa w art. 11f ust. 1.

3.

Decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydaje się w terminie 90 dni

od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.

4.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana po uprzednim

przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona

wymagane przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm..

1.

Właściwy zarządca drogi składa wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację

inwestycji drogowej po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo zarządu województwa,

zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

1a.

Wniosek o wydanie opinii, o której mowa w ust. 1, zawiera elementy, o których mowa

w art. 11d ust. 1 pkt 1, 2 i 4.

2.

Niewydanie opinii, o których mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się

przez właściwego zarządcę drogi o jej wyrażenie, traktuje się jako brak zastrzeżeń

do wniosku.

Do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację

inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.

1.

Wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w

szczególności

1)

mapę w skali co najmniej 1:5000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem

terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu;

2)

analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi;

3)

mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi

przepisami;

3a)

określenie nieruchomości lub ich części, które planowane są do przejęcia na rzecz

Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego;

3b)

określenie nieruchomości lub ich części, z których korzystanie będzie ograniczone;

4)

określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu;

5)

trzy egzemplarze projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego

wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

(Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm., aktualnym na dzień opracowania projektu;

6)

(uchylony)

7)

(uchylony)

7a)

w przypadku drogi lub jej odcinka, o których mowa w art. 24ga ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

a)

wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,

b)

uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;

7aa)

w przypadku drogi krajowej lub jej odcinka innych niż wymienione w art. 24ga ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych albo drogi wojewódzkiej lub jej odcinka należy ponadto przedstawić

a)

wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 tej ustawy,

albo

b)

oświadczenie zarządcy drogi, że nie ubiega się i nie będzie się ubiegał o dofinansowanie

zamierzenia budowlanego z budżetu Unii Europejskiej;

7b)

w przypadku inwestycji, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach

w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa - załącznik graficzny określający

przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany

obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile dołączenie tego załącznika

było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko;

8)

opinie

a)

ministra właściwego do spraw zdrowia - w odniesieniu do inwestycji lokalizowanych

w miejscowościach uzdrowiskowych, zgodnie z odrębnymi przepisami,

b)

dyrektora właściwego urzędu morskiego - w odniesieniu do obszarów pasa technicznego,

pasa ochronnego, morskich portów i przystani,

c)

właściwego organu nadzoru górniczego - w odniesieniu do terenów górniczych,

ca)

d)

dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego

Wody Polskie - w odniesieniu do inwestycji obejmujących wykonanie urządzeń wodnych

oraz w odniesieniu do wykonywania obiektów budowlanych lub robót na obszarach szczególnego

zagrożenia powodzią,

e)

dyrektora właściwej regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów

leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w zarządzie Lasów Państwowych,

f)

właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków - w odniesieniu do dóbr kultury chronionych

na podstawie odrębnych przepisów,

g)

właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej - w odniesieniu do linii kolejowej,

ga) podmiotu zarządzającego w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1796) - w odniesieniu do obszaru portu lub przystani morskiej,

h)

innych organów wymaganych przepisami szczególnymi;

9)

wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne.

2.

Właściwy organ wydaje opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 8, na wniosek właściwego

zarządcy drogi, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie

opinii. Niewydanie opinii w tym terminie traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku.

3.

Opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 8, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź

stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami.

4.

Jeżeli realizacja inwestycji drogowej wymaga zgody wodnoprawnej, odpowiednio Państwowe

Gospodarstwo Wodne Wody Polskie albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej

udzielają tej zgody w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia złożenia wniosku o

jej wydanie. W sprawach dotyczących zgody wodnoprawnej nie stosuje się art. 396 ust. 1 pkt 7, art. 407 ust. 2 pkt 3 oraz art. 422 pkt 3 ustawy z dnia 20

lipca 2017 r. - Prawo wodne

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1478, 1688, 1890, 1963 i 2029). Dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości, o których mowa w art. 409 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, siedziby i adresy właścicieli tych nieruchomości określa się według katastru nieruchomości.

5.

Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu

do dróg powiatowych i gminnych wysyłają zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie

wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom

lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji

na adres wskazany w katastrze nieruchomości, a w przypadku, o którym mowa w art. 11a

ust. 2, wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości

lub ich części objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej, oraz zawiadamiają pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie

wojewódzkim lub starostwie powiatowym, a także w urzędach gmin właściwych ze względu

na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji

Publicznej tych urzędów i w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany

w katastrze nieruchomości jest skuteczne.

6.

Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, zawiera w szczególności

1)

oznaczenie nieruchomości lub ich części, objętych wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej, według katastru nieruchomości;

2)

informację o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy.

7.

W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym wojewoda w odniesieniu

do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i

gminnych wysyłają zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, jedynie wnioskodawcy.

8.

Przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty

nie żyją, a ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku.

9.

Z dniem zawiadomienia, o którym mowa w ust. 5, nieruchomości stanowiące własność Skarbu

Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie mogą być przedmiotem obrotu w

rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.

10.

Czynność prawna dokonana z naruszeniem zakazu, o którym mowa w ust. 9, jest nieważna.

Nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń

lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.

1.

W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

przepisów art. 30 § 5, art. 34 i art. 97 § 1 pkt 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2.

W przypadkach określonych w art. 30 § 5 i art. 34 Kodeksu postępowania administracyjnego wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu

do dróg powiatowych i gminnych wyznacza z urzędu przedstawiciela uprawnionego do działania

w postępowaniu, jeżeli jest to konieczne do przeprowadzenia postępowania.

1.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności

1)

wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich

kategorii;

2)

określenie linii rozgraniczających teren, w tym określenie granic pasów drogowych

innych dróg publicznych w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w art. 11d, zawiera

określenie granic tych pasów;

3)

warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej

oraz potrzeb obronności państwa;

4)

wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;

5)

zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1;

6)

oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają

się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego;

7)

zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego;

8)

w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące

a)

określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót

budowlanych,

b)

określenia obowiązku budowy i okresu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych,

c)

określenia obowiązku i terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych

do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych,

d)

określenia szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie,

e)

obowiązku budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu,

f)

obowiązku budowy lub przebudowy urządzeń wodnych lub urządzeń melioracji wodnych szczegółowych,

g)

obowiązku budowy lub przebudowy innych dróg publicznych,

h)

obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów,

i)

określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których

mowa w lit. b, c oraz e-h,

j)

zezwolenia na wykonanie obowiązków, o których mowa w lit. b, c oraz e-h.

2.

Do ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. i, przepisy art. 124 ust. 4-7 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm. stosuje się odpowiednio.

2a.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do przekazania

wybudowanych i oddanych do użytkowania dróg, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt

8 lit. g, właściwym zarządcom dróg.

3.

Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu

do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń,

odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin

właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych

- Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto

wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze

nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, zawiadomienie to wysyła

się wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości

lub ich części objęte wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na

adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.

4.

Zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera

informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji.

5.

Przepisu ust. 3 zdanie drugie nie stosuje się w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym

stanie prawnym oraz w sytuacji, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości

nie żyją, a ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku.

6.

Przepisy ust. 3-5 stosuje się odpowiednio do doręczania i zawiadamiania stron o decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydanej przez organ drugiej instancji.

7.

Do zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania oraz doręczeń decyzji oraz postanowień

w sprawie uchylenia, zmiany, wznowienia lub stwierdzenia nieważności lub wygaśnięcia

decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, od których służy stronom zażalenie,

odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie lub skarga do sądu administracyjnego, wydawanych

w toku postępowania przez organ pierwszej i drugiej instancji, stosuje się przepisy

ust. 3-5, z wyłączeniem obowiązku zawiadamiania w drodze obwieszczenia w prasie lokalnej.

7a.

Do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, poprzedzonej decyzją o

środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 72 ust. 6 i 6a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko.

8.

Do zmiany decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się odpowiednio

przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie

decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

1.

Od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stronie służy odwołanie

do organu wyższego stopnia, którym jest

1)

wojewoda w przypadku wydania decyzji przez starostę;

2)

minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego

oraz mieszkalnictwa w przypadku wydania decyzji przez wojewodę.

1a

Odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera

zarzuty odnoszące się do tej decyzji, określa istotę i zakres żądania będącego przedmiotem

odwołania oraz wskazuje dowody uzasadniające to żądanie.

2.

Odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje

się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy.

3.

W postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można

uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest

tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki.

1.

W przypadku gdy właściwy organ nie wyda decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ

wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje

zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar stanowią dochód

budżetu państwa.

2.

Karę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa

w ust. 1. W przypadku nieuiszczenia kary, o której mowa w ust. 1, podlega ona ściągnięciu

w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

3.

Do terminu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach

prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów

opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

1.

W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych

w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2.

2.

W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się

przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji

(Dz. U. z 2021 r. poz. 485 oraz z 2023 r. poz. 28 i 1688).

Do postępowań w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej,

poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu

informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska

oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Do nieruchomości stanowiących rodzinne ogrody działkowe objętych decyzją o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów art. 18-24 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1073).

1.

Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości.

2.

Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości.

3.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania

wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.

4.

Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z

mocy prawa

1)

własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2)

własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich,

powiatowych i gminnych

- z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się

ostateczna.

4a.

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust.

4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

4b.

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w

którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

4c.

Jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały

ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się

ostateczna, prawa te wygasają.

4d.

Jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu

Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została oddana w użytkowanie wieczyste,

użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej stała się ostateczna.

4e.

Przepis ust. 4d stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego nabytego w sposób

inny niż w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

4f.

Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym

nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

4g.

Jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor

natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się

w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

rygoru natychmiastowej wykonalności.

5.

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje

się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

5a.

Na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, za nieruchomości, o których

mowa w ust. 4, wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez

organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, o której mowa

w ust. 4g. Wypłata zaliczki następuje jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia

wniosku.

5b.

Osoba, której wypłacono zaliczkę, lub jej spadkobiercy są obowiązani do zwrotu zaliczki

po jej waloryzacji na dzień zwrotu, jeżeli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej została zmieniona, uchylona w całości lub w części dotyczącej tej osoby,

lub stwierdzono jej nieważność.

6.

Nieruchomości, o których mowa w ust. 4, mogą być użytkowane nieodpłatnie przez dotychczasowych

właścicieli lub użytkowników wieczystych do upływu terminu, o którym mowa w art. 16

ust. 2.

7.

Jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub gospodarczy Skarb Państwa albo jednostka

samorządu terytorialnego mogą zrzec się w całości lub w części odszkodowania za nieruchomości,

o których mowa w ust. 4, w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Oświadczenie to

składa się do organu, o którym mowa w ust. 4a.

8.

W przypadku zrzeczenia się odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4

1)

przed wszczęciem postępowania ustalającego wysokość odszkodowania - postępowania nie

wszczyna się;

2)

w trakcie postępowania ustalającego wysokość odszkodowania - postępowanie umarza się;

3)

po wydaniu decyzji ustalającej wysokość odszkodowania - decyzję wygasza się.

1.

(uchylony)

2.

Właściwy zarządca drogi może nabywać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, województwa,

powiatu albo gminy, nieruchomości, w tym lokale mieszkalne, poza pasami drogowymi

w celu dokonania ich zamiany na nieruchomości położone w pasach drogowych lub wydzielania

ich w tych pasach w postępowaniu scaleniowo-wymiennym.

3.

W przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości,

a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele,

właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika

wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu

terytorialnego tej części nieruchomości.

(uchylony)

(uchylony)

1.

(uchylony)

2.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa termin odpowiednio

wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń.

Termin ten nie może być krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

3.

Do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucję

obowiązku wynikającego z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przeprowadza

się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku właściwego zarządcy drogi.

1.

Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu

do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi,

uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym.

2.

(uchylony)

3.

Decyzja, o której mowa w ust. 1

1)

(uchylony)

2)

zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń;

3)

uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę

drogi;

4)

uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych;

5)

uprawnia do wydania przez właściwy organ dziennika budowy.

4.

W przypadku gdy decyzja, o której mowa w ust. 1, dotyczy nieruchomości zabudowanej

budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny,

właściwy zarządca drogi jest obowiązany, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości

w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego, z zastrzeżeniem ust. 4a.

4a.

W przypadku gdy faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie następuje po upływie

terminu, o którym mowa w art. 16 ust. 2, właściwy zarządca drogi nie ma obowiązku

do wskazania lokalu zamiennego.

4b.

Osoba, której wskazano lokal zamienny, jest obowiązana do jego opróżnienia najpóźniej

w dniu upływu terminu, o którym mowa w art. 16 ust. 2.

5.

Do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się

przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucję obowiązku wynikającego

z tej decyzji przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku właściwego

zarządcy drogi.

Do postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art.

7 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją

ostateczną stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 7 w brzmieniu dotychczasowym,

z wyjątkiem przepisu art. 32 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 7, który stosuje się

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, a także stosuje się przepis art. 11ea ustawy

zmienianej w art. 7.

1.

Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości

w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ

I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości

odszkodowania.

1a.

Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania

wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi

wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw.

1b.

Suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi

wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f, i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może

przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

1c.

Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania

wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z

tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności

zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie

to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej

hipoteką wraz z odsetkami.

1d.

Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.

1e.

W przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości

objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę

nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie,

lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia

1)

doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17,

2)

doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

rygoru natychmiastowej wykonalności albo

3)

w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna

- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub

wartości prawa użytkowania wieczystego.

1f.

W przypadku gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy nieruchomości

zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal

mieszkalny, wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, przysługującego dotychczasowemu

właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zamieszkałemu w tym budynku albo lokalu,

powiększa się o kwotę 10 000 zł w odniesieniu do tej nieruchomości.

1g.

W przypadku gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy rodzinnych

ogrodów działkowych ustanowionych zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, podmiot, w którego interesie nastąpi likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego lub

jego części, zobowiązany jest

1)

wypłacić działkowcom - odszkodowanie za stanowiące ich własność nasadzenia, urządzenia

i obiekty znajdujące się na działkach;

2)

wypłacić stowarzyszeniu ogrodowemu - odszkodowanie za stanowiące jego własność urządzenia,

budynki i budowle rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania

przez użytkujących działki i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu;

3)

zapewnić grunty zastępcze na odtworzenie rodzinnego ogrodu działkowego.

1h.

Obowiązki wynikające z ust. 1g ustalane są w decyzji wydanej przez organ, o którym

mowa w art. 12 ust. 4a.

1i.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1c, podmiot na rzecz którego ustanowiona została

hipoteka, na żądanie organu, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ma obowiązek udzielenia

informacji o wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką

wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką.

1j.

W przypadku gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy nieruchomości

zarządzanej przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, zwane dalej „Lasami

Państwowymi”, na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1356, 1688 i 1933), wysokość przysługującego odszkodowania zmniejsza się o kwotę równą wartości drewna

pozyskanego z wycinki drzew i krzewów, o której mowa w art. 20b ust. 2.

2.

(uchylony)

3.

Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według

zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

(uchylony)

1.

Rzeczoznawca majątkowy przesyła organowi prowadzącemu postępowanie odszkodowawcze

operat szacunkowy w postaci elektronicznej wraz z elektronicznym wyciągiem z operatu

szacunkowego na adres elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Operat szacunkowy

w formie pisemnej rzeczoznawca majątkowy dostarcza do siedziby organu lub na uzgodniony

adres korespondencyjny. W przypadku gdy organ zlecił lub uzgodnił z rzeczoznawcą majątkowym

sporządzenie operatu szacunkowego w postaci elektronicznej, operat przesyła się wyłącznie

w sposób określony w zdaniu pierwszym.

2.

Elektroniczny wyciąg z operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1, stanowi tabelaryczne

zestawienie obejmujące

1)

dane identyfikujące nieruchomość (adres nieruchomości, numer księgi wieczystej, identyfikator

działki albo identyfikatory działek ewidencyjnych wraz ze wskazaniem powierzchni każdej

z nich, rodzaj użytków gruntowych według katastru nieruchomości);

2)

dane identyfikujące dotychczasowych właścicieli, użytkowników wieczystych oraz podmioty

posiadające ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości wycenianej;

3)

dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości ustalone zgodnie z art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wraz ze wskazaniem dokumentu, z którego ono wynika;

4)

dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości;

5)

katalog praw podlegających wycenie wraz z ich wartością i wskazaniem, czy podstawą

przy ich określeniu był alternatywny sposób korzystania z nieruchomości wynikający

z celu przejęcia z mocy prawa pod inwestycję drogową.

3.

Na wniosek strony organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze przekazuje operat szacunkowy

w postaci elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazany

przez nią adres elektroniczny lub adres poczty elektronicznej. W przypadku strony

zobowiązanej na podstawie odrębnych przepisów do posiadania elektronicznej skrzynki

podawczej przekazanie operatu szacunkowego w postaci elektronicznej następuje wyłącznie

na adres elektronicznej skrzynki podawczej tej strony. W przypadku właściwego zarządcy

drogi przekazanie operatu szacunkowego w postaci elektronicznej następuje wraz z elektronicznym

wyciągiem z tego operatu. W przypadku gdy organ zlecił lub uzgodnił z rzeczoznawcą

majątkowym dostarczenie operatu szacunkowego w formie elektronicznej, zdania poprzednie

stosuje się odpowiednio.

1.

Wygaśnięcie trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy,

stanowiącej własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem

przypadków, gdy trwały zarząd jest ustanowiony na rzecz właściwego zarządcy albo zarządu

drogi, następuje z mocy prawa, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację

inwestycji drogowej stała się ostateczna.

2.

Jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa

albo jednostki samorządu terytorialnego została uprzednio wydzierżawiona, wynajęta

lub użyczona, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę

do wypowiedzenia przez właściwego zarządcę drogi umowy dzierżawy, najmu lub użyczenia

ze skutkiem natychmiastowym. Za straty poniesione na skutek rozwiązania umowy przysługuje

odszkodowanie.

3.

(uchylony)

4.

(uchylony)

5.

(uchylony)

1.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo właściwy zarząd drogi otrzymują

z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości stanowiące własność

Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, z dniem, w którym decyzja

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotycząca tych nieruchomości stała

się ostateczna.

2.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo właściwy zarząd drogi otrzymują

z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości stanowiące własność

Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 19,

odpowiednio z dniem wygaśnięcia trwałego zarządu albo rozwiązania umów: dzierżawy,

najmu lub użyczenia.

3.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo właściwy zarząd drogi otrzymują

z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości nabyte na własność

Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego na cele budowy dróg, z dniem,

w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

4.

(uchylony)

5.

(uchylony)

6.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad oraz zarząd drogi są zwolnione z opłat

rocznych z tytułu trwałego zarządu za nieruchomości, o których mowa w ust. 1-3, także

w przypadku odpłatnego udostępnienia tych nieruchomości koncesjonariuszom lub innym

podmiotom realizującym zadania w zakresie inwestycji drogowych, w tym prac budowlanych

i utrzymaniowych.

1.

W przypadku gdy realizacja inwestycji drogowej wymaga przejścia przez tereny wód płynących

albo tereny linii kolejowej, właściwy zarządca drogi jest uprawniony do ich nieodpłatnego

zajęcia na czas realizacji inwestycji, a w przypadku terenów linii kolejowej również

na czas użytkowania inwestycji.

2.

Właściwy zarządca drogi nie później niż w terminie 30 dni przed planowanym zajęciem

terenu, o którym mowa w ust. 1, uzgadnia w drodze pisemnego porozumienia z zarządcą

infrastruktury kolejowej lub z odpowiednimi podmiotami, o których mowa w art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, zakres, warunki i termin zajęcia tego terenu.

3.

W przypadku gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został nadany

rygor natychmiastowej wykonalności, porozumienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera

się niezwłocznie.

4.

Za szkody powstałe w wyniku działań, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie

ustalane na zasadach wynikających z Kodeksu cywilnego.

5.

Do zapłaty odszkodowania, o którym mowa w ust. 4, jest obowiązany właściwy zarządca

drogi.

1.

Lasy Państwowe, zarządzające nieruchomościami, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt

6, na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, są obowiązane do dokonania nieodpłatnie wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia

w terminie ustalonym w odrębnym porozumieniu między Lasami Państwowymi a właściwym

zarządcą drogi.

2.

Drewno pozyskane z wycinki drzew i krzewów, o której mowa w ust. 1, staje się nieodpłatnie

własnością Lasów Państwowych.

3.

Koszty wycinki drzew i krzewów w wieku do 20 lat oraz ich uprzątnięcia ponosi właściwy

zarządca drogi.

1.

Do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

2.

Do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych

z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów o ochronie

przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie oraz opłat z tym

związanych.

1.

W przypadku gdy inwestycja drogowa wymaga wejścia na teren cudzej nieruchomości objętej

decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, w celu wykonania prac przygotowawczych polegających

na

1)

przeprowadzeniu badań archeologicznych, prac geologicznych lub określeniu geotechnicznych

warunków posadowienia obiektu lub wykonaniu innych czynności niezbędnych do sporządzenia

dokumentacji technicznej bezpośrednio związanej z inwestycją drogową,

2)

przeprowadzeniu pomiarów, badań lub innych prac niezbędnych do sporządzenia raportu

o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

3)

wycince drzew lub krzewów,

4)

wykonaniu kompensacji przyrodniczej

- właściwy zarządca drogi występuje do właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości

o zgodę na wejście na teren nieruchomości lub jej części oraz uzgadnia z nim przewidywany

sposób, zakres i termin korzystania z nieruchomości.

2

W przypadku gdy prace przygotowawcze, o których mowa w ust. 1, polegają na wycince

drzew i krzewów lub wykonaniu kompensacji przyrodniczej, stosuje się odpowiednio przepisy

art. 21.

2a

W przypadku gdy prace przygotowawcze, o których mowa w ust. 1, są przeprowadzane na

nieruchomościach stanowiących własność Skarbu Państwa, zarządzanych przez Lasy Państwowe

zgodnie z ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach uprawnia do nieodpłatnego wejścia na teren,

na którym jest przewidywana realizacja inwestycji, celem wykonania tych prac. Do wycinki

drzew i krzewów stosuje się odpowiednio przepisy art. 20b i art. 21.

3.

W przypadku gdy prace przygotowawcze, o których mowa w ust. 1, odbywają się na nieruchomości

zabudowanej budynkiem, nie mogą one powodować uszkodzeń budynku.

4

W przypadku gdy prace przygotowawcze, o których mowa w ust. 1, wymagają wejścia na

teren nieruchomości stanowiących teren zamknięty lub objętych obszarem kolejowym lub

lotniskiem użytku publicznego, właściwy zarządca drogi występuje odpowiednio do organu,

który wydał decyzję o zamknięciu terenu zamkniętego, zarządcy infrastruktury kolejowej

lub innego podmiotu zarządzającego obszarem kolejowym lub zarządzającego lotniskiem

użytku publicznego o zgodę na wejście na teren nieruchomości lub jej części oraz uzgadnia

z nim przewidywany sposób, zakres i termin korzystania z nieruchomości lub jej części.

5

W przypadku nieuzyskania zgody, o której mowa w ust. 1 albo 4, w terminie 30 dni od

dnia otrzymania wystąpienia o taką zgodę przez właściciela lub użytkownika wieczystego

nieruchomości albo odpowiednio organ, który wydał decyzję o zamknięciu terenu zamkniętego,

zarządcę infrastruktury kolejowej lub inny podmiot zarządzający obszarem kolejowym

lub zarządzającego lotniskiem użytku publicznego właściwy zarządca drogi występuje

do wojewody w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonującego zadania

zlecone z zakresu administracji rządowej starosty w odniesieniu do dróg powiatowych

i gminnych z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na wejście na teren tej nieruchomości

lub jej części.

6.

Wniosek o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 5, zawiera

1)

ogólną charakterystykę planowanej inwestycji drogowej;

2)

określenie granic terenu objętego wnioskiem;

3

oznaczenie nieruchomości lub jej części, na którą wejście jest konieczne w celu wykonania

prac przygotowawczych, o których mowa w ust. 1, wraz ze wskazaniem zakresu tych prac,

a także proponowanego sposobu, zakresu i terminu korzystania z nieruchomości lub jej

części;

4)

kopię decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

5)

oświadczenie właściwego zarządcy drogi o braku zgody, o której mowa w ust. 1 albo

4.

7.

Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone

z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych

wydają decyzję, o której mowa w ust. 5, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.

Decyzja określa sposób, zakres i terminy korzystania z nieruchomości. Decyzja zastępuje

zgodę organu, który wydał decyzję o zamknięciu terenu zamkniętego, o której mowa w

art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, 1615, 1688 i 1762).

8.

W przypadku nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, o której mowa w ust. 1,

lub braku w katastrze nieruchomości danych pozwalających na ustalenie danych osobowych,

w szczególności adresu właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, przepisów

ust. 1 dotyczących uzyskania zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości

i ust. 6 pkt 5 nie stosuje się, a wojewoda albo starosta wydaje decyzję o zezwoleniu,

o której mowa w ust. 5, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku przez właściwego

zarządcę drogi.

9

Sposób, zakres i termin korzystania z nieruchomości lub jej części uzgodnione na podstawie

ust. 1 albo 4 albo określone w decyzji, o której mowa w ust. 5, nie mogą powodować

1)

zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego, lotniczego lub żeglugi śródlądowej;

2)

wstrzymania ruchu kolejowego lub lotniczego;

3)

zamknięcia śródlądowych dróg wodnych;

4)

utrudnień w prowadzeniu pilnych działań z zakresu ochrony przeciwpowodziowej;

5)

ograniczenia interesu bezpieczeństwa i obronności w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

(Dz. U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347, 641, 1615, 1834 i 1872).

10.

Decyzję, o której mowa w ust. 5, wydaje się na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata.

11

Od decyzji, o której mowa w ust. 5, stronie służy odwołanie do organu wyższego stopnia,

którym jest

1)

wojewoda - w przypadku wydania decyzji przez starostę;

2)

minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego

oraz mieszkalnictwa - w przypadku wydania decyzji przez wojewodę.

12

Odwołanie od decyzji, o której mowa w ust. 5, zawiera zarzuty odnoszące się do tej

decyzji, określa istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazuje

dowody uzasadniające to żądanie.

1.

Właściwy zarządca drogi po zakończeniu prac przygotowawczych, o których mowa w art.

21a ust. 1, jest obowiązany przywrócić nieruchomość do stanu poprzedniego. Jeżeli

przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie jest możliwe, właścicielom lub

użytkownikom wieczystym nieruchomości przysługuje odszkodowanie, z wyłączeniem nieruchomości

stanowiących własność Skarbu Państwa, które zostały przejęte pod drogę na podstawie

decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

2.

Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wartości poniesionych szkód.

3.

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, wydaje wojewoda

w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu

administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych. Obowiązek

zapłaty odszkodowania obciąża właściwego zarządcę drogi. Właściwy zarządca drogi może

na podstawie odrębnego porozumienia zawartego z wojewodą albo starostą pokryć koszty

powstałe w związku z ustaleniem wysokości odszkodowań.

1.

Koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie

przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych

oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym.

2.

Zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wchodzące w skład nieruchomości

przeznaczonych na budowę dróg publicznych, nabytych, po dniu 1 stycznia 2007 r., odpowiednio

na własność lub w trwały zarząd

1)

Skarbu Państwa oraz przekazanych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad,

2)

właściwych jednostek samorządu terytorialnego

- w trybie określonym w niniejszym rozdziale, od pierwszego dnia miesiąca następującego

po miesiącu w którym nastąpiło nabycie, nie dłużej niż przez okres 5 lat w odniesieniu

do gruntów i 1 roku w odniesieniu do budynków.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

(uchylony)

(uchylony)

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 24 oraz art. 7 pkt 6, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 21, art. 14 oraz art. 23, które wchodzą w życie z dniem następującym po

dniu ogłoszenia.

(uchylony)

(uchylony)

(uchylony)

(uchylony)

(uchylony)

1.

Nie stwierdza się nieważności ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej, jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji został złożony po

upływie 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, a inwestor rozpoczął

budowę drogi. Art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

2.

W przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej sąd administracyjny po upływie 60 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może

stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

2a.

Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku niezgodności decyzji o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej z

1)

decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach lub

2)

postanowieniem, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko.

3.

(uchylony)

1.

Do oddawania do użytkowania drogi stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

2

Na wniosek inwestora właściwy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o pozwoleniu

na użytkowanie w odniesieniu do jezdni lub odcinka drogi, na których zakończono budowę.

3.

Właściwy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie

drogi, jezdni lub odcinka drogi, pomimo niespełniania wymagań ochrony środowiska,

o których mowa w art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

(Dz. U. z 2024 r. poz. 54), jeżeli stwierdzi, że zostały spełnione warunki określone w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Przepisów art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i art. 59e tej ustawy, w zakresie dotyczącym posiadania przez przeprowadzającego

kontrolę statusu osoby zatrudnionej we właściwym organie nadzoru budowlanego, oraz

art. 76 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, nie stosuje się.

4.

W decyzji, o której mowa w ust. 3, właściwy organ nadzoru budowlanego określa termin

wykonania pozostałej części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych i spełnienia

wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Termin ten nie może być dłuższy niż 9 miesięcy.

5.

Po upływie terminu określonego w ust. 4 właściwy organ nadzoru budowlanego z urzędu

wszczyna postępowanie w sprawie stwierdzenia wykonania pozostałej części robót wykończeniowych

lub innych robót budowlanych i spełnienia wymagań ochrony środowiska, o których mowa

w art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Organ nadzoru budowlanego w decyzji, wydanej w porozumieniu z wojewódzkim inspektorem

ochrony środowiska, stwierdza wykonanie pozostałej części robót wykończeniowych lub

innych robót budowlanych i spełnienie wymagań ochrony środowiska, o których mowa w

art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, na dzień wydania tej decyzji. Przepis art. 76 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska stosuje się odpowiednio.

6.

Przepisy ust. 2-5 stosuje się odpowiednio do drogowych obiektów inżynierskich, objętych

decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

7.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego może przejąć postępowanie w sprawie drogi ekspresowej

lub autostrady, o którym mowa w ust. 3-5, wraz z aktami sprawy.

Odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu

architektoniczno-budowlanego, w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu

w liniach rozgraniczających drogi, nie stanowi istotnego odstąpienia, o którym mowa

w art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych

przepisami szczególnymi.

(uchylony)

1.

Do inwestycji strategicznych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 103a ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o

środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko, polegających na budowie dróg publicznych i zawierających elementy o istotnym znaczeniu

dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, zwanych dalej „inwestycjami drogowo-obronnymi”,

nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

(Dz. U. z 2022 r. poz. 840 oraz z 2023 r. poz. 951, 1688 i 1904), ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, przepisów działu V ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

(Dz. U. z 2023 r. poz. 633, 1688 i 2029) oraz przepisów art. 28b-28c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne.

2.

Właściwe organy w sprawach regulowanych przepisami, o których mowa w ust. 1, przedstawiają

zarządcy drogi, na jego wniosek, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania

wniosku, stanowisko lub informacje albo udzielają wsparcia w innym zakresie w związku

z realizacją inwestycji, w tym przez możliwą minimalizację zagrożeń dla środowiska.

3.

Weryfikacja wyników zgłoszonych prac geodezyjnych dotyczących inwestycji drogowo-obronnej

przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, o której mowa w art. 12b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, jest dokonywana niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni roboczych.

Minister Obrony Narodowej przekazuje zarządcy drogi wykaz elementów o istotnym znaczeniu

dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 33a ust. 1, ze wskazaniem

lokalizacji ich umieszczenia w planowanej drodze.

1.

Zarządca drogi uzgadnia wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej dotyczącej inwestycji drogowo-obronnej z Ministrem Obrony Narodowej w zakresie

przebiegu drogi, warunków technicznych drogi oraz lokalizacji i warunków technicznych

elementów o istotnym znaczeniu dla obronności lub bezpieczeństwa państwa. Minister

Obrony Narodowej zajmuje stanowisko w przedmiocie uzgodnienia wniosku w terminie 14

dni od dnia otrzymania wniosku.

2.

W przypadku inwestycji drogowo-obronnej do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej dotyczącej inwestycji drogowo-obronnej dołącza się

uzgodnienie z Ministrem Obrony Narodowej, o którym mowa w ust. 1.

3.

Minister Obrony Narodowej może upoważnić do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, pracowników

urzędów, jednostek oraz podmiotów podległych Ministrowi Obrony Narodowej.

4.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie dołącza się opinii wymaganych przepisami odrębnymi.

5.

W przypadku inwestycji drogowo-obronnej termin, o którym mowa w art. 11h ust. 1, wynosi

60 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji

drogowej dotyczącej inwestycji drogowo-obronnej.

1.

Do inwestycji drogowo-obronnej nie stosuje się przepisów art. 11b, art. 11d ust. 1

pkt 8 i 9 oraz art. 18 ust. 1g i 1h.

2.

Do inwestycji drogowo-obronnej, dla której wydano postanowienie Generalnego Dyrektora

Ochrony Środowiska, o którym mowa w art. 103c ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o

środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko, stosuje się odpowiednio przepisy art. 21a i art. 21b.

3.

Do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczącej inwestycji drogowo-obronnej

nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń

na ich usunięcie oraz opłat z tym związanych niezależnie od tego, czy nieruchomość

ta wpisana jest do rejestru zabytków.

4.

W przypadku inwestycji drogowo-obronnej porozumienie, o którym mowa w art. 20b ust.

1, jest zawierane w terminie 7 dni od dnia jego przekazania przez zarządcę drogi,

a termin wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia nie może przekraczać 2 miesięcy.

5.

W przypadku gdy inwestycja drogowo-obronna wymaga przejścia przez tereny linii kolejowej,

a porozumienie, o którym mowa w art. 20a ust. 2, nie zostanie zawarte w terminie 7

dni od dnia jego przekazania zarządcy infrastruktury kolejowej z przyczyn leżących

po jego stronie, zarządca drogi po upływie tego terminu jest uprawniony do nieodpłatnego

zajęcia terenu linii kolejowej.

6.

Odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu

architektoniczno-budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu

w liniach rozgraniczających drogi nie stanowi istotnego odstąpienia, o którym mowa

w art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

7.

Zarządca drogi bada wpływ inwestycji drogowo-obronnej na stan wód w trakcie realizacji

inwestycji, o ile nie powoduje to opóźnień w jej realizacji, oraz w trakcie użytkowania

inwestycji. W przypadku stwierdzenia ryzyka negatywnego wpływu inwestycji na możliwość

osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, zarządca drogi podejmuje środki zaradcze, które zapobiegają temu negatywnemu wpływowi.

Decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczącej inwestycji drogowo-obronnej

nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

1.

Przygotowanie i realizacja inwestycji drogowo-obronnej wypełniają przesłankę udzielenia

zamówienia publicznego w trybie z wolnej ręki określoną w art. 214 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 i 1720).

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, można odstąpić od stosowania przepisów art. 53-55 i art. 216 ustawy z dnia

11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych.

(pominięte)

1.

Wskazania lokalizacyjne udzielone do dnia wejścia w życie ustawy pozostają w mocy

w zakresie dotyczącym ustalenia przebiegu autostrady, a w pozostałym zakresie, jeżeli

ich treść nie jest sprzeczna z przepisami niniejszej ustawy.

2.

Decyzje o ustaleniu lokalizacji autostrady wydane do dnia wejścia w życie ustawy pozostają

w mocy.

3.

Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydane do dnia wejścia w życie

ustawy, a dotyczące dróg objętych niniejszą ustawą, pozostają w mocy do dnia 31 grudnia

2020 r., chyba że uprawniony podmiot złoży przed upływem tego terminu wniosek o wydanie

zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na podstawie niniejszej ustawy.

1.

Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną

przepisy niniejszej ustawy stosuje się na wniosek uprawnionego podmiotu.

2.

Postępowania o udzielenie wskazań lokalizacyjnych niezakończone do dnia wejścia w

życie niniejszej ustawy umarza się, z tym że dokumentacja do wniosku o ich udzielenie

może być wykorzystana do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi.

1.

Decyzje o ustaleniu lokalizacji drogi, decyzje o pozwoleniu na budowę drogi, decyzje

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz inne decyzje wydane na podstawie

niniejszej ustawy pozostają w mocy.

2.

Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia utraty mocy przez niniejszą ustawę decyzją

ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

W okresie obowiązywania niniejszej ustawy do lokalizacji autostrad oraz do nabywania

nieruchomości pod autostrady nie stosuje się art. 21-37 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym

Funduszu Drogowym

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2483 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 760, 1193 i 1688).

1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia

2.

(uchylony)

Do postępowań w sprawach o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje

się przepisy ustawy zmienianej w art. 13 w brzmieniu dotychczasowym.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 23 pkt 14 i 15, które wchodzą w życie z dniem 31 grudnia 2023 r.;

2)

art. 1 pkt 15 lit. d i e, pkt 16 lit. a tiret pierwsze i drugie, pkt 30 lit. c, pkt

82 lit. c, pkt 99 lit. d, pkt 118 lit. b oraz pkt 121 lit. a i d, art. 3, art. 6 pkt

2, art. 7, art. 8, art. 21 pkt 4 oraz art. 23 pkt 1-13 i 16, które wchodzą w życie

z dniem 1 stycznia 2024 r.