Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochotniczych strażach pożarnych

1.

Ochotnicze straże pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące stowarzyszeniami

w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2261).

2.

Ochotnicze straże pożarne są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt,

przeznaczonymi do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami,

w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego, jednostkami

ochrony przeciwpożarowej.

3.

Ochotnicze straże pożarne zrzeszają członków ochotniczych straży pożarnych, zwanych

dalej „strażakami OSP”.

4.

Ochotnicze straże pożarne spełniają służebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując

swoje zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

działaniach ratowniczych - należy przez to rozumieć działania, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2057 oraz z 2023 r. poz. 1088 i 1560);

2)

akcjach ratowniczych - należy przez to rozumieć akcje, o których mowa w art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej

(Dz. U. z 2024 r. poz. 127).

Do zadań ochotniczych straży pożarnych należy podejmowanie działań w celu ochrony

życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez

1)

prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych,

a także udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże;

2)

udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych poza granicami kraju na podstawie

umów międzynarodowych;

3)

udział w alarmowaniu i ostrzeganiu ludności o zagrożeniach;

4)

udział w ochronie ludności;

5)

wykonywanie kwalifikowanej pierwszej pomocy;

6)

organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych

organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty;

7)

zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej

Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym;

8)

propagowanie zasad i dobrych praktyk w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynków,

innych obiektów budowlanych i terenów;

9)

organizowanie przedsięwzięć służących krzewieniu sportu i kultury fizycznej;

10)

organizowanie przedsięwzięć oświatowo-kulturalnych propagujących wiedzę i umiejętności

w zakresie ochrony przeciwpożarowej;

11)

upowszechnianie i wspieranie współdziałania między lokalnymi partnerami społecznymi

i gospodarczymi z zakresu ochrony przeciwpożarowej;

12)

propagowanie zasad udzielania pierwszej pomocy;

13)

wspieranie gminy w realizacji pomocy na rzecz społeczności lokalnej;

14)

integrowanie społeczności lokalnej;

15)

udział we współpracy międzynarodowej gminy.

1.

Ochotnicze straże pożarne mogą tworzyć młodzieżowe drużyny pożarnicze lub dziecięce

drużyny pożarnicze w celu zainteresowania dzieci i młodzieży działalnością szkoleniową,

sportową i społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności.

2.

Do młodzieżowej drużyny pożarniczej lub dziecięcej drużyny pożarniczej mogą należeć

osoby w wieku do 18 lat - za zgodą jednego z rodziców, opiekunów prawnych albo opiekunów

faktycznych.

1.

Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej prowadzi ewidencję sił i

środków ochotniczych straży pożarnych, którymi może dysponować do działań ratowniczych

we współpracy z właściwym wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) oraz starostą.

2.

Ewidencja, o której mowa w ust. 1, jest prowadzona w celu właściwego dysponowania

ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczych, z uwzględnieniem ich potencjału

i możliwości.

1.

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

o których mowa w art. 13 ust. 4 i 9 oraz art. 14 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1,

stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2.

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

o których mowa w art. 50 ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, przy pomocy wskazanego zastępcy,

zapewnia wsparcie ochotniczych straży pożarnych w celu realizacji zadań z zakresu

ochrony przeciwpożarowej, a także współdziałanie ze związkami i stowarzyszeniami zrzeszającymi

ochotnicze straże pożarne.

Uchwały wydane na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc.

1.

Gmina jest obowiązana do zawarcia umowy ze wszystkimi ochotniczymi strażami pożarnymi

działającymi na jej terenie, zawierającej postanowienia dotyczące podejmowanych działań,

o których mowa w art. 3, oraz postanowienia dotyczące obowiązków, o których mowa w

art. 10 ust. 1.

2.

W przypadku gdy na terenie gminy nie ma jednostki ochrony przeciwpożarowej, gmina

jest obowiązana do zawarcia umowy z gminą sąsiednią, w której funkcjonuje taka jednostka,

w uzgodnieniu z właściwym komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej,

w celu właściwego dla tej gminy zabezpieczenia przed pożarem, klęską żywiołową lub

innym miejscowym zagrożeniem.

Do sposobu naliczania ekwiwalentu pieniężnego należnego przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy, a wypłacanego po dniu jej wejścia w życie, stosuje się przepisy

dotychczasowe.

Do udziału w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych jest uprawniony strażak

OSP, który

1

ukończył 18 lat, a nie ukończył 65 lat,

2)

posiada aktualne ubezpieczenie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,

3)

posiada aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do udziału

w działaniach ratowniczych,

4)

odbył szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,

5)

ukończył z wynikiem pozytywnym szkolenie podstawowe przygotowujące do bezpośredniego

udziału w działaniach ratowniczych

- zwany dalej „strażakiem ratownikiem OSP”.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie

1)

art. 14 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych

przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 14 ust. 7 ustawy zmienianej w art.

1,

2)

art. 30 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów

wykonawczych wydanych na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą

- jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

1.

Dopuszcza się pełnienie funkcji kierowcy przez strażaków ratowników OSP po ukończeniu

przez nich 65 lat pod warunkiem posiadania aktualnych badań lekarskich dopuszczających

do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych.

1a

Strażacy ratownicy OSP, o których mowa w ust. 1, mogą brać bezpośredni udział w działaniach

ratowniczych i akcjach ratowniczych.

2

Kandydatem na strażaka ratownika OSP jest

1)

strażak OSP, który ukończył 18 lat, a nie ukończył 65 lat, i który jest uczestnikiem

szkolenia podstawowego przygotowującego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych,

lub

2)

strażak OSP w wieku od 16 do 18 lat, który za zgodą jednego z rodziców, opiekunów

prawnych albo opiekunów faktycznych jest uczestnikiem szkolenia podstawowego przygotowującego

do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych, z uwzględnieniem przepisów wydanych

na podstawie art. 204 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1465).

3.

Zarząd ochotniczej straży pożarnej, zwany dalej „zarządem OSP”, prowadzi wykaz strażaków

ratowników OSP, który na bieżąco aktualizuje i przekazuje właściwemu komendantowi

powiatowemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwemu wójtowi (burmistrzowi,

prezydentowi miasta).

1.

W razie śmierci osoby, która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia ratowniczego

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, termin do wniesienia wniosku o dalsze

prowadzenie postępowania o przyznanie świadczenia ratowniczego albo podania o wznowienie

postępowania dla osób, o których mowa w art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży

Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,

Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1280 i 1429), wynosi 1 miesiąc od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2.

W razie śmierci osoby, której przyznano prawo do świadczenia ratowniczego przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy i która nie pobrała należnej z tego tytułu wypłaty,

termin na złożenie wniosku o wypłatę tego świadczenia przez osoby, o których mowa

w art. 47 ust. 1 ustawy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1 miesiąc od dnia wejścia

w życie niniejszej ustawy.

1.

W ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej gmina zapewnia,

stosownie do posiadanych sił i środków, ochotniczym strażom pożarnym

1

obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie,

w tym umundurowanie wyjściowe, i środki łączności oraz ich utrzymanie;

1a

finansowanie szkoleń innych niż wskazane w art. 11 ust. 1 oraz szkoleń z zakresu kwalifikowanej

pierwszej pomocy;

2

ubezpieczenie strażaków ratowników OSP i kandydatów na strażaków ratowników OSP oraz

członków i opiekunów młodzieżowych drużyn pożarniczych i dziecięcych drużyn pożarniczych,

w tym ubezpieczenie grupowe, od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych

wypadków, podczas wykonywania powierzonych zadań;

3)

badania lekarskie strażaków ratowników OSP przeprowadzane w celu stwierdzenia braku

przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych;

4)

badania lekarskie kandydatów na strażaków ratowników OSP przeprowadzane w celu stwierdzenia

braku przeciwwskazań do udziału w szkoleniu podstawowym przygotowującym do bezpośredniego

udziału w działaniach ratowniczych;

5

wyżywienie strażaków ratowników OSP podczas prowadzenia działań ratowniczych, udziału

w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, udziału w działaniach prowadzonych

przez inne służby, inspekcje i straże trwających co najmniej 6 godzin, a także szkoleniach,

ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych trwających co najmniej 8 godzin.

2.

Obowiązku wynikającego z ust. 1 pkt 3 nie stosuje się w przypadku posiadania przez

strażaka ratownika OSP równorzędnego i aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego

brak przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych.

3.

Strażak ratownik OSP ma prawo do bezpłatnych okresowych badań lekarskich stwierdzających

brak przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych.

4.

Kandydat na strażaka ratownika OSP ma prawo do bezpłatnych badań lekarskich stwierdzających

brak przeciwwskazań do udziału w szkoleniu podstawowym przygotowującym do bezpośredniego

udziału w działaniach ratowniczych.

5.

Badania przeprowadza lekarz, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

6.

Podczas realizowania zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej gmina może

korzystać ze wsparcia właściwego komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży

Pożarnej oraz wojewody.

7.

W celu koordynacji ochotniczych straży pożarnych funkcjonujących na terenie gminy

właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powołać komendanta gminnego ochrony

przeciwpożarowej, którego wyznacza spośród strażaków OSP lub pracowników podległego

mu urzędu.

8.

Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych

określi, w drodze rozporządzenia, tryb, sposób, częstotliwość oraz zakres przeprowadzania

badań, o których mowa w ust. 3 i 4, w celu zapewnienia ochrony zdrowia strażaka ratownika

OSP oraz kandydata na strażaka ratownika OSP w sposób umożliwiający prawidłowe wykonywanie

zadań, o których mowa w art. 3, biorąc pod uwagę specyfikę działań ratowniczych oraz

szkoleń.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

1

Szkolenia, w tym szkolenia specjalistyczne strażaków ratowników OSP oraz kandydatów

na strażaków ratowników OSP, prowadzi nieodpłatnie Państwowa Straż Pożarna na podstawie

programów opracowywanych przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i zatwierdzanych

przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz na podstawie programu kursu w

zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy, o którym mowa w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1541, 1560 i 1972).

2.

W ramach szkoleń, o których mowa w ust. 1, są realizowane kursy przygotowujące do

uzyskiwania przez strażaków ratowników OSP kwalifikacji i uprawnień do prowadzenia

pojazdów uprzywilejowanych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t.

3.

Skierowanie strażaków ratowników OSP na kursy, o których mowa w ust. 2, wymaga zawarcia

umowy między właściwym komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej

a strażakiem ratownikiem OSP na pełnienie funkcji kierowcy w danej ochotniczej straży

pożarnej na okres nie krótszy niż 5 lat, liczony od momentu uzyskania kwalifikacji

i uprawnień. O zawarciu umowy właściwy komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży

Pożarnej powiadamia właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

4

Ukończenie przez strażaka ratownika OSP będącego ratownikiem w rozumieniu art. 13 ust. 1-1b ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym szkoleń z poszczególnych dziedzin ratowniczych w zakresie podstawowym, o których

mowa w zasadach określonych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, uznaje się za równorzędne z ukończeniem szkolenia w zawodzie strażak.

5

Programy szkoleń, o których mowa w ust. 1, zamieszcza się w Biuletynie Informacji

Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Komendanta Głównego Państwowej

Straży Pożarnej.

6

Gmina może wspierać finansowo Państwową Straż Pożarną w prowadzeniu szkoleń, o których

mowa w ust. 1, stosownie do posiadanych środków finansowych.

Pracodawca zwalnia od świadczenia pracy strażaka ratownika OSP biorącego udział w

działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach organizowanych

przez gminę, Państwową Straż Pożarną lub inne uprawnione podmioty na czas ich trwania,

a także na czas niezbędny do odpoczynku zgodnie z art. 132 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

1.

Strażakowi ratownikowi OSP, który uczestniczył w zaewidencjonowanym w Systemie Wspomagania

Decyzji Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 14g ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu, zawodach lub ćwiczeniu i doznał

uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę w mieniu, przysługuje

1)

jednorazowe odszkodowanie w razie doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu;

2)

renta z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy;

3)

odszkodowanie z tytułu szkody w mieniu.

2.

Świadczenia, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 14 ust. 1, przysługują również strażakowi

ratownikowi OSP, który doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę w mieniu w

drodze do siedziby ochotniczej straży pożarnej w celu udziału w działaniu ratowniczym

lub akcji ratowniczej.

3.

Członkom rodziny strażaka ratownika OSP, który zmarł wskutek okoliczności, o których

mowa w ust. 1 i 2, przysługuje

1)

jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci osoby poszkodowanej;

2)

renta rodzinna;

3)

odszkodowanie z tytułu szkody w mieniu.

4

Jednorazowe odszkodowania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1, przysługują

na zasadach i w trybie określonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej w przepisach

ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących

w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą

(Dz. U. z 2023 r. poz. 2015), w wysokości kwot ustalanych na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i są wypłacane przez właściwego komendanta

wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.

5.

Renty, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 2, przysługują strażakom ratownikom

OSP oraz członkom ich rodzin na zasadach, w trybie i wysokości określonych w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób

zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach

(Dz. U. z 2020 r. poz. 984).

6.

Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 3, ustala i wypłaca na podstawie

przepisów o odszkodowaniach przysługujących w związku ze służbą w Państwowej Straży

Pożarnej właściwy komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej.

7.

Wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 3, ustala się według

następujących zasad

1)

w razie utraty lub całkowitego zniszczenia mienia odszkodowanie ustala się według

ceny jego zakupu obowiązującej w czasie ustalania odszkodowania, z uwzględnieniem

stopnia zużycia tego mienia;

2)

w razie uszkodzenia mienia odszkodowanie stanowi równowartość przywrócenia go do stanu

sprzed wypadku; jeżeli jednak stopień uszkodzenia mienia jest znaczny albo koszty

naprawy przekroczyłyby wartość uszkodzonego mienia, wypłaca się odszkodowanie w wysokości

określonej w pkt 1.

8

Strażakowi ratownikowi OSP, któremu świadczenia odszkodowawcze, o których mowa w ust.

1, przysługują także z tytułu stosunku pracy, służby lub ubezpieczenia społecznego,

przyznaje się jedno świadczenie wybrane przez uprawnionego.

9

W razie śmierci strażaka ratownika OSP, który uczestniczył w zaewidencjonowanym w

Systemie Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 14g ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, koszty pogrzebu

pokrywa się ze środków pozostających w dyspozycji właściwego komendanta wojewódzkiego

Państwowej Straży Pożarnej na zasadach i w trybie określonych dla strażaków Państwowej

Straży Pożarnej.

10.

W razie pokrycia kosztów pogrzebu ze środków pozostających w dyspozycji właściwego

komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej uprawnionym członkom rodziny zmarłego

przysługuje połowa zasiłku pogrzebowego.

1.

Członkom rodziny strażaka ratownika OSP, którego śmierć nastąpiła w związku z udziałem

w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej albo organizowanych przez Państwową Straż

Pożarną ćwiczeniach, w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przysługuje świadczenie

pieniężne na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny

funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą

albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia

(Dz. U. poz. 658).

2.

Do ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego stosuje się obowiązujące na dzień 31

grudnia roku poprzedzającego datę złożenia wniosku przeciętne uposażenie, o którym

mowa w art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

3.

Prawo do świadczenia pieniężnego oraz jego wysokość ustala w formie decyzji organ

emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

4.

Świadczenie pieniężne wypłaca organ emerytalny, o którym mowa w ust. 3.

5.

Do spraw załatwianych w formie decyzji, o której mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio

przepisy art. 5, art. 7, art. 8 ust. 2 i 5-11, art. 9 ust. 2, art. 10 i art. 11 ustawy,

o której mowa w ust. 1.

6.

Do wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego załącza się

1)

dokument wystawiony przez komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej

właściwego dla siedziby ochotniczej straży pożarnej strażaka ratownika OSP potwierdzający,

że śmierć strażaka ratownika OSP nastąpiła wskutek okoliczności, o których mowa w

ust. 1;

2)

aktualny odpis aktu stanu cywilnego potwierdzający zaistnienie okoliczności uzasadniających

złożenie wniosku;

3)

inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności innych niż wymienione

w pkt 1 i 2 uzasadniających złożenie wniosku.

W razie zbiegu prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 13a, z prawem

do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego

przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się świadczenie wyższe albo wybrane

przez członka rodziny, o którym mowa w art. 3 ustawy, o której mowa w art. 13a ust.

1, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wybór świadczenia pieniężnego

nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących emerytom

i rencistom przewidzianych w odrębnych przepisach.

1

Strażakowi ratownikowi OSP, który uczestniczył w zaewidencjonowanym w Systemie Wspomagania

Decyzji Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 14g ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu i doznał uszczerbku

na zdrowiu wskutek wypadku, za czas niezdolności do pracy, za który nie zachował prawa

do wynagrodzenia, nie otrzymał zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego

na podstawie odrębnych przepisów, przysługuje, na jego wniosek, rekompensata pieniężna,

zwana dalej „rekompensatą”.

2.

Rekompensata przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy w wysokości 1/30 minimalnego

wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie art. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667).

3.

Rekompensatę przysługującą strażakowi ratownikowi OSP ustala i wypłaca właściwy komendant

wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej.

4.

W przypadku gdy strażakowi ratownikowi OSP przysługiwałaby rekompensata przyznana

w wysokości wyższej niż otrzymane wynagrodzenie albo otrzymany zasiłek chorobowy,

albo otrzymane świadczenie rehabilitacyjne, na jego wniosek wypłaca się wyrównanie

do wysokości rekompensaty. Przepis ust. 3 stosuje się.

5.

Rekompensata jest wypłacana za okres niezdolności do pracy, lecz nie dłużej niż przez

okres łącznego pobierania zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie

przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego

w razie choroby i macierzyństwa

(Dz. U. z 2023 r. poz. 2780).

6.

W celu przyznania rekompensaty albo wyrównania do wysokości rekompensaty strażak ratownik

OSP przedkłada dokumenty potwierdzające zaistnienie zdarzenia, o którym mowa w ust.

1.

7.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb przyznawania

rekompensaty oraz wyrównania do wysokości rekompensaty, wzór wniosków o ustalenie

prawa do rekompensaty i wyrównania do wysokości rekompensaty oraz dokumenty stanowiące

podstawę do ich ustalenia i wypłaty, kierując się koniecznością ujednolicenia procedur

oraz zapewnienia sprawnej realizacji przyznawania rekompensaty oraz wyrównania do

wysokości rekompensaty.

1.

Strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej,

szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent

pieniężny.

1a

Ekwiwalent pieniężny otrzymują również

1)

kandydat na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1,

2)

strażak ratownik OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt

7

- stosownie do posiadanych przez gminę środków finansowych.

2

Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa

rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać

1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego

Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”

na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za

każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży

pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art.

3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata

na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Ekwiwalent pieniężny

jest wypłacany z budżetu właściwej gminy.

3.

Za czas nieobecności w pracy z przyczyn określonych w ust. 1 strażacy ratownicy OSP

zachowują uprawnienie do innych niż wynagrodzenie świadczeń związanych z pracą, przewidziane

w odrębnych przepisach.

Rada gminy może, w drodze uchwały, przyznać ekwiwalent pieniężny strażakom ratownikom

OSP za wykonywanie zadań innych niż wymienione w art. 15. W uchwale wskazuje się te

zadania oraz wysokość i sposób ustalenia ekwiwalentu pieniężnego.

1.

Strażakowi ratownikowi OSP przysługuje świadczenie ratownicze z tytułu wysługi lat

w ochotniczej straży pożarnej w wysokości 200 zł.

2.

Prawo do świadczenia ratowniczego przysługuje strażakowi ratownikowi OSP, który

1)

czynnie uczestniczył w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych

a)

w przypadku mężczyzn - przez co najmniej 25 lat,

b)

w przypadku kobiet - przez co najmniej 20 lat oraz

2)

osiągnął

a)

w przypadku mężczyzn - 65. rok życia,

b)

w przypadku kobiet - 60. rok życia.

3.

Przez czynne uczestnictwo należy rozumieć bezpośredni udział co najmniej raz w roku

w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych.

4.

Ewidencję udziału strażaków ratowników OSP w działaniach ratowniczych lub akcjach

ratowniczych, obejmującą datę, numer i miejsce podjętych działań ratowniczych lub

akcji ratowniczych oraz imienny wykaz ich uczestników, prowadzi właściwy komendant

powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.

4a

Ewidencja udziału strażaków ratowników OSP w działaniach ratowniczych lub akcjach

ratowniczych może być prowadzona z wykorzystaniem Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej

Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 14g ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

4b

Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej przechowuje dane, o których

mowa w ust. 4, przez co najmniej 50 lat.

5.

Przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa w działaniach ratowniczych nie jest wymagane

zachowanie ciągłości wysługi lat w ochotniczej straży pożarnej.

6.

Świadczenie ratownicze, a także koszty jego obsługi są finansowane z budżetu państwa.

1.

Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla siedziby ochotniczej

straży pożarnej strażaka ratownika OSP, zwany dalej „organem przyznającym”, na wniosek

tego strażaka ratownika OSP lub jego przedstawiciela ustawowego, pełnomocnika albo

opiekuna prawnego przyznaje, w formie decyzji, świadczenie ratownicze i ustala jego

wysokość po

1)

sprawdzeniu kompletności wniosku o przyznanie świadczenia ratowniczego;

2)

spełnieniu przez wnioskodawcę wymogu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1, na podstawie

potwierdzenia właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub dokumentacji prowadzonej

przez Państwową Straż Pożarną o spełnieniu przez wnioskodawcę wymagań do przyznania

świadczenia ratowniczego;

3)

osiągnięciu przez wnioskodawcę wieku uprawniającego do przyznania świadczenia ratowniczego.

2.

Wniosek o przyznanie świadczenia ratowniczego zawiera

1)

dane wnioskodawcy, który ubiega się o świadczenie ratownicze, w tym

a)

pierwsze i drugie imię oraz nazwisko,

b)

datę urodzenia,

c)

numer PESEL albo, jeśli nie nadano tego numeru, serię i numer dowodu osobistego lub

numer paszportu,

d)

adres miejsca zamieszkania,

e)

adres do korespondencji, jeśli jest inny niż adres zamieszkania;

2)

wskazanie sposobu wypłaty świadczenia ratowniczego wraz z podaniem danych niezbędnych

do jego wypłaty;

3)

podpis wnioskodawcy lub jego przedstawiciela ustawowego, pełnomocnika albo opiekuna

prawnego;

4)

potwierdzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

3

Niekompletny wniosek o przyznanie świadczenia ratowniczego organ przyznający pozostawia

bez rozpoznania, o czym informuje osobę składającą wniosek.

4.

Prawo do świadczenia ratowniczego powstaje z dniem spełnienia przesłanek, o których

mowa w art. 16 ust. 2.

5.

Świadczenie ratownicze organ przyznający przyznaje od miesiąca złożenia wniosku.

6.

Organ przyznający przekazuje właściwemu komendantowi wojewódzkiemu Państwowej Straży

Pożarnej kopię wniosku o przyznanie świadczenia ratowniczego oraz kopię decyzji o

przyznaniu świadczenia ratowniczego, poświadczone za zgodność z oryginałem.

7.

Decyzję w sprawie przyznania świadczenia ratowniczego doręcza się wnioskodawcy na

piśmie wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem.

8.

Postępowanie o przyznanie świadczenia ratowniczego kończy się nie później niż w terminie

60 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia.

9.

Od decyzji w sprawie przyznania świadczenia ratowniczego przysługuje wnioskodawcy

odwołanie do właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w terminach

i na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803).

10.

Złożenie odwołania od decyzji w sprawie przyznania świadczenia ratowniczego nie wstrzymuje

jej wykonania.

10a

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zapewnia funkcjonowanie systemu teleinformatycznego

służącego do obsługi świadczeń ratowniczych, umożliwiającego

1)

przyznawanie i obsługę przez komendantów powiatowych (miejskich) Państwowej Straży

Pożarnej świadczenia ratowniczego dla strażaków ratowników OSP;

2)

przekazywanie organowi emerytalnemu określonemu przez ministra właściwego do spraw

wewnętrznych, zwanemu dalej „organem wypłacającym”, przez właściwego komendanta wojewódzkiego

Państwowej Straży Pożarnej zestawienia świadczeń ratowniczych przyznanych w danym

miesiącu w postaci elektronicznej, w formacie uzgodnionym z organem wypłacającym.

11.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku

o przyznanie świadczenia ratowniczego, mając na względzie konieczność zawarcia we

wniosku informacji niezbędnych do ustalenia i wypłaty świadczenia ratowniczego.

1

Świadczenie ratownicze wypłaca organ wypłacający.

2.

Świadczenie ratownicze wypłaca się miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego,

począwszy od miesiąca, w którym przyznano świadczenie ratownicze.

3.

Właściwy komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej przekazuje organowi wypłacającemu

równocześnie

1)

sporządzone w postaci elektronicznej, w formacie uzgodnionym z organem wypłacającym,

zbiorcze zestawienie świadczeń ratowniczych przyznanych w danym miesiącu,

2)

kopie wniosków i decyzji, o których mowa w art. 17 ust. 6, poświadczonych za zgodność

z oryginałem, wydanych w danym miesiącu

- w terminie 7 dni po upływie miesiąca, w którym zostały przyznane świadczenia ratownicze.

4.

W przypadku niezgodności liczby przekazanych kopii wniosków i decyzji z liczbą świadczeń

ratowniczych zawartych w zbiorczym zestawieniu świadczeń ratowniczych przyznanych

w danym miesiącu są one łącznie niezwłocznie zwracane przekazującemu je właściwemu

komendantowi wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej. Po skorygowaniu niezgodności,

w terminie najpóźniej 3 dni od dnia otrzymania zwróconych kopii wniosków i decyzji,

o których mowa w art. 17 ust. 6, oraz zbiorczego zestawienia świadczeń ratowniczych

przyznanych w danym miesiącu właściwy komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej

ponownie przekazuje je organowi wypłacającemu.

5.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, zakres danych

zawartych w zbiorczym zestawieniu świadczeń ratowniczych przyznanych w danym miesiącu,

mając na względzie konieczność zapewnienia informacji niezbędnych do wypłaty świadczenia

ratowniczego.

1.

Organ przyznający zawiadamia organ wypłacający o braku albo ustaniu prawa do świadczenia

ratowniczego lub o zmianach w zakresie danych wskazanych we wniosku o przyznanie świadczenia

ratowniczego w terminie 7 dni od dnia uzyskania informacji w tym zakresie.

2.

Organ przyznający zawiadamia organ wypłacający o braku prawa do świadczenia ratowniczego,

jeśli okaże się, że nie zaistniał którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania

prawa do świadczenia ratowniczego.

3.

Prawo do świadczenia ratowniczego ustaje wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.

4.

Do wstrzymania oraz do wznowienia wypłaty świadczenia ratowniczego stosuje się odpowiednio

art. 45 lub art. 46 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży

Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,

Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1280, 1429 i 1834), zwanej dalej „ustawą zaopatrzeniową”.

4a

W razie śmierci osoby, która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia ratowniczego,

świadczenie ratownicze należne jej do dnia śmierci przysługuje na zasadach określonych

w art. 47 ustawy zaopatrzeniowej.

4b

Wniosek o dalsze prowadzenie postępowania o przyznanie świadczenia ratowniczego składa

się do organu przyznającego.

4c

Jeżeli osoba, która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia ratowniczego, zmarła

po wydaniu decyzji w sprawie przyznania świadczenia ratowniczego i nie pobrała należnej

wypłaty z tego tytułu, wniosek o dokonanie wypłaty świadczenia ratowniczego składa

się do organu wypłacającego.

4d

Wypłata świadczeń ratowniczych osobom zamieszkałym za granicą następuje po zakończeniu

każdego kwartału na zasadach określonych w art. 132 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

5.

W razie śmierci osoby uprawnionej do świadczenia ratowniczego wstrzymanie wypłaty

tego świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym osoba

uprawniona do świadczenia ratowniczego zmarła.

6.

Organ wypłacający jest uprawniony do bezpłatnego pozyskiwania drogą elektroniczną

z rejestru PESEL informacji o śmierci osób uprawnionych do świadczenia ratowniczego.

1.

Kwota świadczenia ratowniczego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 marca.

2.

Organ wypłacający dokonuje waloryzacji kwoty świadczenia ratowniczego z urzędu.

3.

Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia ratowniczego w wysokości przysługującej

ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację,

przez wskaźnik waloryzacji, o którym mowa w art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych.

4.

Wysokość kwoty świadczenia ratowniczego, ustalanej w sposób określony w ust. 3, zaokrągla

się do pełnych złotych w górę.

5.

Waloryzacja kwoty świadczenia ratowniczego nie wymaga wydania decyzji.

6.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza, w drodze komunikatu w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym

terminem waloryzacji, należną od terminu waloryzacji kwotę świadczenia ratowniczego.

1.

Do nienależnie pobranych świadczeń ratowniczych stosuje się odpowiednio art. 49 ustawy

zaopatrzeniowej.

2.

Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa

prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wystawca instrumentu płatniczego są

obowiązani zwrócić organowi wypłacającemu kwoty świadczeń ratowniczych przekazane

na ten rachunek albo instrument płatniczy za miesiące następujące po miesiącu, w którym

nastąpiła śmierć osoby uprawnionej do świadczenia ratowniczego.

1.

Organ wypłacający jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym

do wypłaty świadczenia ratowniczego oraz do żądania i dochodzenia nienależnie pobranego

świadczenia ratowniczego.

2.

Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez organ wypłacający polegają co

najmniej na

1)

dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne

upoważnienie wydane przez administratora danych;

2)

pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania

poufności tych danych.

Właściwy komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej prowadzi rejestr

przyznanych świadczeń ratowniczych oraz przekazuje informacje w nim zawarte właściwym

wójtom (burmistrzom, prezydentom miast).

Strażacy ratownicy OSP biorący udział w działaniach związanych z ochroną przeciwpożarową

korzystają z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

(Dz. U. z 2024 r. poz. 17) dla funkcjonariuszy publicznych.

1.

Świadczenie pieniężne przysługuje również członkom rodziny, o których mowa w art.

3

1)

funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego

Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biura Ochrony Rządu,

Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej

i Służby Więziennej, których śmierć albo zaginięcie nastąpiły w związku z wykonywaniem

czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2, przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;

2)

żołnierzy zawodowych, których śmierć albo zaginięcie nastąpiły w związku z wykonywaniem

czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2, po dniu

31 lipca 1990 r., a przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;

3)

żołnierzy niezawodowych, o których mowa w art. 34 ustawy zmienianej w art. 12, których

śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach

zagrażających życiu i zdrowiu albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia

lub zdrowia ludzkiego albo mienia, po dniu 31 lipca 1990 r., a przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy;

4)

strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych, których śmierć nastąpiła w związku

z udziałem w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej albo organizowanych przez Państwową

Straż Pożarną ćwiczeniach, w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy;

5)

ratowników górskich, których śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem działań ratowniczych

podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu,

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;

6)

członków specjalistycznych organizacji ratowniczych - Górskiego Ochotniczego Pogotowia

Ratunkowego lub Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, których śmierć nastąpiła

w związku z wykonywaniem działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego

w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przed dniem 1 stycznia 2012 r.

2.

W przypadku gdy członek rodziny uprawniony do świadczenia pieniężnego pobiera emeryturę

lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne przewidziane

w odrębnych przepisach, wypłaca się świadczenie wyższe albo świadczenie wybrane przez

osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wybór świadczenia

pieniężnego nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących

emerytom i rencistom przewidzianych w odrębnych przepisach.

3.

W przypadku gdy rodzic uprawniony do świadczenia pieniężnego pobiera emeryturę lub

rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne przewidziane w odrębnych

przepisach, z wyłączeniem renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego po tym samym zmarłym,

co świadczenie pieniężne, wypłaca się świadczenie pieniężne oraz odpowiednio emeryturę

lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne.

4.

Prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy

osobie uprawnionej, o której mowa w ust. 1, jeżeli złoży wniosek o jego przyznanie

w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, o ile w dniu wejścia w

życie niniejszej ustawy osoba ta spełnia warunki do jego przyznania.

5.

W przypadku gdy osoba uprawniona, o której mowa w ust. 1, spełni warunki do przyznania

świadczenia pieniężnego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, świadczenie pieniężne

przysługuje od dnia spełnienia warunków do jego przyznania, jeżeli osoba ta złoży

wniosek o jego przyznanie w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

6.

Przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego dla członków rodziny funkcjonariuszy

Biura Ochrony Rządu, Urzędu Ochrony Państwa oraz Służby Celnej przyjmuje się obowiązujące

na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia

pieniężnego przeciętne uposażenie, o którym mowa w

1)

art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

oraz Agencji Wywiadu, w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu

Urzędu Ochrony Państwa;

2)

art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu

Służby Celnej;

3)

art. 162 ust. 14 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu

Biura Ochrony Rządu.

Strażakowi ratownikowi OSP przysługuje prawo do używania środków ochrony indywidualnej

takich jak przeznaczone dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej.

Wymagania, o których mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 29a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, mają odpowiednio zastosowanie do strażaków ratowników OSP biorących udział w działaniach

ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, a także w szkoleniach i ćwiczeniach.

1.

Strażakowi ratownikowi OSP oraz osobie, której przyznano świadczenie ratownicze, mogą

przysługiwać dodatkowe świadczenia.

2.

Dodatkowe świadczenia, o których mowa w ust. 1, mogą być przyznane przez

1)

ministrów innych niż wymieniony w ust. 3;

2)

jednostki samorządu terytorialnego;

3)

przedsiębiorców.

3.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych może zawrzeć umowę z podmiotem, o którym mowa

w ust. 2 pkt 2 i 3, w celu przyznania dodatkowych świadczeń, w szczególności zniżek

dla strażaków ratowników OSP lub osób, którym przyznano świadczenie ratownicze, na

przejazdy środkami transportu publicznego oraz udział w przedsięwzięciach kulturalno-oświatowych

i sportowych.

4.

W uzasadnionych przypadkach dodatkowe świadczenie może przyznać minister właściwy

do spraw wewnętrznych.

5.

W przypadku przyznania strażakom ratownikom OSP lub osobom, którym przyznano świadczenie

ratownicze, dodatkowych świadczeń przez podmioty, o których mowa w ust. 2, wykaz tych

świadczeń oraz podmiotów je przyznających jest niezwłocznie przekazywany ministrowi

właściwemu do spraw wewnętrznych.

1.

Wykaz dodatkowych świadczeń oraz podmiotów, o których mowa w art. 27 ust. 2, minister

właściwy do spraw wewnętrznych zamieszcza na swojej stronie podmiotowej w Biuletynie

Informacji Publicznej.

2.

Wykaz dodatkowych świadczeń oraz podmiotów jest aktualizowany w przypadku zmiany świadczenia

lub podmiotu, który je przyznał.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Strażak ratownik OSP, na czas pełnienia tej funkcji, oraz osoba posiadająca uprawnienie

do świadczenia ratowniczego, na czas posiadania uprawnienia do tego świadczenia, otrzymuje

w celu identyfikacji i korzystania z dodatkowych świadczeń, o których mowa w art.

27, legitymację, która zawiera następujące dane

1)

imię i nazwisko;

2)

fotografię;

3)

numer legitymacji;

4)

nazwę jednostki ochotniczej straży pożarnej;

5)

podmiot wydający;

6)

datę wydania legitymacji.

1a

Podmiot wydający legitymacje prowadzi ewidencję wydanych legitymacji.

1b

Podmiot wydający legitymacje jest administratorem danych przetwarzanych w ewidencji

wydanych legitymacji.

1c

W ewidencji wydanych legitymacji gromadzi się dane, o których mowa w ust. 1 pkt 1,

3, 4 i 6, oraz informacje o wymianie i unieważnieniu legitymacji.

2.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia

1)

tryb wydawania legitymacji,

2)

rodzaj i wzór legitymacji,

3)

podmiot właściwy do wydawania legitymacji,

4)

przypadki, w których legitymacja podlega zwrotowi, wymianie lub unieważnieniu,

5)

tryb postępowania w przypadku utraty legitymacji

- mając na uwadze potrzebę zapewnienia właściwej identyfikacji strażaka ratownika

OSP lub osoby posiadającej uprawnienie do świadczenia ratowniczego oraz potrzebę zabezpieczenia

legitymacji przed fałszerstwem i zapewnienia jej właściwej ochrony.

1

Strażakowi OSP oraz członkowi młodzieżowej drużyny pożarniczej, mogą być przyznane

wyróżnienia

1)

Odznaka Świętego Floriana „Za Zasługi dla Społeczności Lokalnej”, którą przyznaje

się osobom wyróżniającym się w podejmowaniu działań w celu ochrony życia, zdrowia,

mienia lub środowiska;

2)

przedstawienie do orderu lub odznaczenia na podstawie odrębnych ustaw.

1a

Odznakę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nadaje minister właściwy do spraw wewnętrznych

z własnej inicjatywy lub na wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

1b

Wniosek o nadanie odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, Komendant Główny Państwowej

Straży Pożarnej składa z własnej inicjatywy lub z inicjatywy

1)

wojewody;

2)

komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej;

3)

organu administracji zespolonej lub organu administracji niezespolonej;

4)

organu jednostki samorządu terytorialnego;

5)

Szefa Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej;

6)

prezesa ochotniczej straży pożarnej.

1c

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej prowadzi ewidencję osób wyróżnionych odznaką,

o której mowa w ust. 1 pkt 1.

1d

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest administratorem danych przetwarzanych

w ewidencji, o której mowa w ust. 1c.

1e

W ewidencji, o której mowa w ust. 1c, gromadzi się następujące dane

1)

imię i nazwisko;

2)

numer PESEL;

3)

nazwę siedziby ochotniczych straży pożarnych;

4)

datę nadania odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1.

2

Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia

1)

wzór i sposób nadawania odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1,

2)

wzór wniosku o nadanie odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1,

3)

wzór dyplomu stwierdzającego nadanie odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1,

4)

tryb przedstawiania wniosku o nadanie odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1,

5)

tryb wręczania odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wraz z dyplomem,

6)

sposób noszenia odznaki, o której mowa w ust. 1 pkt 1

- kierując się uroczystym charakterem wręczania odznaki, potrzebą ujednolicenia sposobu

składania wniosku oraz wzornictwem stosowanym w polskiej falerystyce.

1.

Wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast), zastępcy wójtów (burmistrzów, prezydentów

miast), skarbnicy gmin, sekretarze gmin, kierownicy jednostek organizacyjnych gminy,

osoby zarządzające i członkowie organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi,

inne osoby wydające decyzje administracyjne w imieniu wójta (burmistrza, prezydenta

miasta) oraz radni mogą być członkami władz ochotniczych straży pożarnych, w tym ochotniczych

straży pożarnych prowadzących działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego.

2.

Do radnych powiatu, radnych województwa, zarządu powiatu, zarządu województwa, skarbnika

powiatu, skarbnika województwa, sekretarza powiatu, sekretarza województwa, osób wydających

decyzje administracyjne w imieniu starosty, osób wydających decyzje w imieniu marszałka

województwa, kierowników jednostek organizacyjnych powiatu, kierowników jednostek

organizacyjnych województwa i osób zarządzających lub członków organu zarządzającego

powiatową osobą prawną oraz wojewódzką osobą prawną ust. 1 stosuje się odpowiednio.

1.

Koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych są pokrywane w szczególności z

1)

budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

2)

środków z budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej;

3)

wpływów instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;

4)

środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności

w formie dobrowolnych składek lub darowizn;

5)

środków pochodzących ze zbiórek publicznych;

6)

środków własnych.

2.

Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są przekazywane w formie dotacji na realizację

zadań określonych w art. 3 pkt 1-12 oraz art. 4 ust. 1, na podstawie wniosków złożonych

przez ochotniczą straż pożarną do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej za

pośrednictwem komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej właściwego

ze względu na teren działania ochotniczej straży pożarnej, która złożyła wniosek.

3.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej przekazuje środki, o których mowa w ust.

2, na podstawie umowy zawartej z ochotniczą strażą pożarną.

4.

Umowa, o której mowa w ust. 3, wymaga pod rygorem nieważności formy pisemnej lub złożenia

oświadczenia woli w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym albo podpisem

osobistym.

5.

Jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać ochotniczym strażom pożarnym dodatkowe

środki pieniężne również w formie dotacji.

1.

Na dofinansowanie zadań własnych z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa

w art. 10 ust. 1 pkt 1, gminy mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa.

2.

Dotacje celowe, o których mowa w ust. 1, są przekazywane przez wojewodów.

3.

Zasady otrzymywania i rozliczania dotacji celowych, o których mowa w ust. 1, określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm..

1.

Nieruchomości, środki transportu, urządzenia i sprzęt pozostające w posiadaniu ochotniczej

straży pożarnej mogą być odpłatnie wykorzystywane do innych społecznie użytecznych

celów określonych w statucie ochotniczej straży pożarnej.

2.

Środki uzyskane z tytułu, o którym mowa w ust. 1, pozostają w dyspozycji zarządu OSP

z przeznaczeniem na działalność statutową.

1.

W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 3 pkt 8-15, ochotnicze straże pożarne

mogą organizować imprezy, podczas których zapewniają porządek oraz bezpieczeństwo

osobom obecnym na imprezie.

2.

Na organizację imprezy spełniającej kryteria imprezy masowej, o której mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 616), w miejscu innym niż nieruchomości zarządzane przez ochotnicze straże pożarne jest

wymagana zgoda wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce

organizacji imprezy.

3.

Zgodę, o której mowa w ust. 2, wydaje się na wniosek ochotniczej straży pożarnej,

złożony co najmniej 14 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia imprezy.

4.

Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera

1)

wskazanie ochotniczej straży pożarnej będącej organizatorem imprezy;

2)

rodzaj i nazwę imprezy;

3)

informację o miejscu oraz terminie rozpoczęcia i zakończenia imprezy;

4)

informację o przewidywanej liczbie uczestników imprezy;

5)

wskazanie osoby reprezentującej ochotniczą straż pożarną w sprawach bezpieczeństwa

imprezy oraz informacje umożliwiające kontakt z tą osobą.

5.

Przepisów ust. 2-4 nie stosuje się, jeżeli przepisy odrębne wymagają zezwolenia na

organizację imprezy lub zawiadomienia właściwego organu.

6.

Dochody z imprez są przeznaczane na realizację zadań ustawowych ochotniczych straży

pożarnych.

1.

Ochotnicze straże pożarne prowadzą ewidencję majątku niezbędnego do prowadzenia działań

ratowniczych oraz udziału w akcjach ratowniczych.

2.

W skład ewidencji, o której mowa w ust. 1, wchodzą

1)

ewidencja materiałowa;

2)

ewidencja przedmiotów nietrwałych;

3)

ewidencja środków trwałych;

4)

ewidencja wyposażenia osobistego.

3.

Osobą odpowiedzialną za dokonywanie wpisów do ewidencji majątku jest członek zarządu

OSP, któremu powierzono taką funkcję.

4.

Na wniosek zarządu OSP gmina bezpłatnie prowadzi ewidencję majątku, księgowość oraz

rachunkowość ochotniczej straży pożarnej.

1.

W przypadku likwidacji ochotniczej straży pożarnej stosuje się art. 38 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach.

2.

Majątek stanowiący wyposażenie przeznaczone na potrzeby prowadzonych działań ratowniczych,

który zakupiono przy udziale środków pochodzących z budżetu państwa lub jednostek

samorządu terytorialnego, jest przekazywany jednostce ochrony przeciwpożarowej zapewniającej

utrzymanie właściwego zabezpieczenia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym

zagrożeniem mieszkańcom gminy, na terenie której działała likwidowana ochotnicza straż

pożarna.

(pominięte)

Uchwały, o których mowa w art. 15 ust. 2, podejmuje się po raz pierwszy w terminie

do dnia 30 czerwca 2022 r.

Statuty ochotniczych straży pożarnych uchwalone przed dniem wejścia w życie ustawy

zachowują moc.

1.

Członkom ochotniczych straży pożarnych, o których mowa w art. 19 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, którzy ukończyli

65 lat - w przypadku mężczyzn i 60 lat - w przypadku kobiet oraz przez co najmniej

25 lat - w przypadku mężczyzn i 20 lat - w przypadku kobiet brali bezpośredni udział

w działaniach ratowniczych, przysługuje świadczenie ratownicze, o którym mowa w art.

16.

2.

Osobom, które ukończyły 65 lat - w przypadku mężczyzn i 60 lat - w przypadku kobiet

oraz przez co najmniej 25 lat - w przypadku mężczyzn i 20 lat - w przypadku kobiet

spełniły łącznie następujące warunki

1)

brały bezpośredni udział w działaniach ratowniczych jako członkowie ochotniczych straży

pożarnych, o których mowa w ust. 1,

2)

brały bezpośredni udział w działaniach ratowniczych jako strażacy ratownicy OSP

- przysługuje świadczenie ratownicze, o którym mowa w art. 16.

3.

Potwierdzeniem bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych jest

1)

od 1 stycznia 2022 r. - dokumentacja prowadzona przez Państwową Straż Pożarną;

2)

od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2021 r. - dokumentacja prowadzona przez Państwową

Straż Pożarną lub pisemne oświadczenie 3 świadków, zgodnie z zasadami określonymi

w ust. 4 i 5;

3)

do 31 grudnia 2011 r. - pisemne oświadczenie 3 świadków, zgodnie z zasadami określonymi

w ust. 4 i 5.

4.

Świadkiem nie może być

1)

małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty do drugiego stopnia wnioskodawcy;

2)

osoba związana z wnioskodawcą tytułem przysposobienia, opieki lub kurateli;

3)

osoba pozostająca wobec wnioskodawcy w stosunku podrzędności służbowej;

4)

osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione umyślnie przestępstwo ścigane

z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.

5.

Co najmniej jednym ze świadków jest osoba, która pełniła funkcje publiczne lub była

zatrudniona w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej w okresie, który

ma potwierdzić bezpośredni udział wnioskodawcy w działaniach ratowniczych. Pełnienie

funkcji publicznej lub zatrudnienie w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej,

o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie jest wymagane dla całego okresu, który ma potwierdzić.

6

Właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza, w terminie 30 dni od dnia otrzymania

oświadczenia, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lub 3, opinię dotyczącą jego wiarygodności.

Wezwanie, o którym mowa w ust. 8, przedłuża termin o 30 dni.

6a

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, podlega zatwierdzeniu przez właściwego

komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, które jest dokonywane

w toku postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 17.

7.

Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych

oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej

treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.

Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych

oświadczeń.

8

Właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta), w celu sporządzenia opinii, o której

mowa w ust. 6, może wezwać wnioskodawcę do przekazania dodatkowych dokumentów, wyznaczając

termin nie krótszy niż 14 dni.

9

Właściwy komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej odmawia zatwierdzenia

oświadczenia, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lub 3, w przypadku gdy uzna, że oświadczenie

to lub przekazane dodatkowe dokumenty nie są obiektywne lub w nienależyty sposób potwierdzają

fakt bezpośredniego udziału wnioskodawcy w działaniach ratowniczych. Odmowa zatwierdzenia

oświadczenia następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

1.

Osobie, która złoży wniosek o przyznanie świadczenia ratowniczego w terminie 9 miesięcy

od dnia wejścia w życie ustawy, przyznaje się prawo do świadczenia ratowniczego od

miesiąca wejścia w życie ustawy, o ile w miesiącu wejścia w życie ustawy spełnia wszystkie

niezbędne warunki do nabycia prawa do świadczenia ratowniczego.

2.

Do przyznania świadczenia ratowniczego, o którym mowa w ust. 1, jego wypłaty i obsługi

stosuje się art. 16-22.

Pierwsza wypłata świadczeń ratowniczych dla osób, o których mowa w art. 16, art. 47

Pierwsza waloryzacja kwoty świadczenia ratowniczego zostanie przeprowadzona od dnia

1 marca 2023 r.

1.

W okresie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy właściwy wójt (burmistrz, prezydent

miasta) powiadamia organ wypłacający o śmierci osoby, której przyznano świadczenie

ratownicze.

2.

W przypadku uzyskania przez organ wypłacający pełnej funkcjonalności systemu pozwalającej

na bezpłatne pozyskiwanie drogą elektroniczną z rejestru PESEL informacji o śmierci

osób uprawnionych do świadczenia ratowniczego przed upływem terminu, o którym mowa

w ust. 1, organ wypłacający powiadomi niezwłocznie o tym fakcie komendantów wojewódzkich

Państwowej Straży Pożarnej, którzy przekażą tę informację właściwym wójtom (burmistrzom,

prezydentom miast).

1.

Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 38

2.

Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 32 ust. 2a ustawy zmienianej w art. 41

3.

Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 42

1.

Maksymalny limit wydatków budżetu państwa przeznaczonych na realizację zadań wynikających

z ustawy wynosi w

1)

2022 r. - 242 431 800 zł;

2)

2023 r. - 365 264 971 zł;

3)

2024 r. - 416 356 052 zł;

4)

2025 r. - 478 239 502 zł;

5)

2026 r. - 535 733 534 zł;

6)

2027 r. - 596 640 137 zł;

7)

2028 r. - 660 484 603 zł;

8)

2029 r. - 729 500 796 zł;

9)

2030 r. - 802 360 685 zł;

10)

2031 r. - 886 427 465 zł.

2.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych monitoruje wykorzystanie limitu wydatków,

o którym mowa w ust. 1, i dokonuje oceny wykorzystania tego limitu według stanu na

koniec każdego półrocza i na koniec każdego roku kalendarzowego oraz w razie konieczności

wdraża mechanizm korygujący określony w ust. 3.

3.

W przypadku zagrożenia przekroczeniem lub przekroczenia w danym roku budżetowym limitu

wydatków, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw wewnętrznych wprowadza

mechanizm korygujący polegający na zmniejszeniu wydatków budżetu państwa będących

skutkiem finansowym ustawy.

4.

Mechanizm korygujący, o którym mowa w ust. 3, może polegać na ograniczaniu wydatków

na szkolenia i obsługę finansową świadczeń, z wyłączeniem świadczeń, o których mowa

w art. 16, art. 47

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem art. 44, który wchodzi

w życie z dniem 1 lipca 2022 r.