Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
Table of Provisions (232)
Statutory Text (232 Articles)
Ustawa określa
1)
zadania ochrony ludności i obrony cywilnej;
2)
organy i podmioty realizujące zadania ochrony ludności i obrony cywilnej;
3)
zasady planowania ochrony ludności i obrony cywilnej;
4)
zasady funkcjonowania systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania
i alarmowania o zagrożeniach;
5)
zasady użytkowania i ewidencjonowania oraz warunki techniczne obiektów zbiorowej ochrony;
6)
zasady funkcjonowania i organizację obrony cywilnej oraz sposób powoływania personelu
do obrony cywilnej;
7)
finansowanie ochrony ludności i obrony cywilnej.
1.
Ochrona ludności to system składający się z organów administracji publicznej wykonujących
zadania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa ludności przez ochronę życia i zdrowia
ludzi, mienia, w tym zwierząt, infrastruktury niezbędnej do zaspokojenia potrzeb bytowych,
dóbr kultury i środowiska w sytuacji zagrożenia, zwanych dalej „organami ochrony ludności”,
podmiotów wykonujących te zadania, zwanych dalej „podmiotami ochrony ludności”, oraz
zasobów ochrony ludności.
2.
Obrona cywilna to realizacja zadań określonych w art. 61 lit. a Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
dotyczącego ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I), sporządzonego
w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r.,
(Dz. U. z 1992 r. poz. 175 oraz z 2015 r. poz. 1056), zwanego dalej „Pierwszym Protokołem dodatkowym do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia
1949 r.”, mająca na celu ochronę ludności cywilnej przed zagrożeniami wynikającymi
z działań zbrojnych i ich następstw.
3.
Z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny
1)
ochrona ludności staje się obroną cywilną;
2)
organy ochrony ludności stają się organami obrony cywilnej;
3)
podmioty ochrony ludności stają się podmiotami obrony cywilnej;
4)
zasoby ochrony ludności stają się zasobami obrony cywilnej.
4.
Realizacja zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w sytuacjach kryzysowych odbywa
się na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 122 oraz z 2024 r. poz. 834, 1222, 1473, 1572 i 1907).
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
dobrach kultury - należy przez to rozumieć dobra kulturalne określone w art. 1 Konwencji
o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz z Regulaminem wykonawczym
do tej Konwencji oraz Protokole o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, podpisane w Hadze
dnia 14 maja 1954 r.
(Dz. U. z 1957 r. poz. 212 oraz z 2012 r. poz. 248);
2)
ocenie ryzyka - należy przez to rozumieć całościowy, przekrojowy proces identyfikacji
i analizy prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń, podatności na zagrożenia i szacowania
ich skutków dla ludności, w celu przygotowania zdolności organów ochrony ludności
do ograniczenia ryzyka wystąpienia zagrożeń;
3)
pomocy doraźnej - należy przez to rozumieć zaopatrzenie poszkodowanych lub ewakuowanych
w środki pierwszej potrzeby niezbędne do zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych,
w tym w żywność, wodę, energię, odzież oraz zapewnienie im tymczasowego schronienia
i podstawowych warunków sanitarnych do czasu objęcia ich innymi rodzajami pomocy;
4)
pomocy humanitarnej - należy przez to rozumieć działania prowadzone w celu udzielenia
pomocy materialnej i logistycznej ludności dotkniętej skutkami klęsk żywiołowych,
sytuacji kryzysowych, konfliktów zbrojnych, konsekwencjami migracji, realizowane na
zasadach bezstronności, neutralności i niezależności, a także proporcjonalności, adekwatności
i szybkości reagowania;
5)
przydziale mobilizacyjnym obrony cywilnej - należy przez to rozumieć imienne wyznaczenie
osoby do realizacji zadań obrony cywilnej w organie lub podmiocie obrony cywilnej,
zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi i jej doświadczeniem oraz predyspozycjami niezbędnymi
do realizacji tych zadań;
6)
społecznej odporności - należy przez to rozumieć indywidualną i grupową zdolność ludzi
do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb bytowych, w tym dzięki posiadaniu własnych
zapasów niezbędnych produktów, oraz ich zdolność do współdziałania z podmiotami ochrony
ludności, a także do zdobywania kompetencji w zakresie kształtowania świadomości zagrożeń
i zapobiegania zagrożeniom oraz pożądanych zachowań na wypadek wystąpienia zagrożeń;
7)
zagrożeniu - należy przez to rozumieć sytuację wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa
życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, dóbr kultury lub środowiska lub wywołującą
ograniczenia w działaniu organów administracji publicznej lub infrastruktury niezbędnej
do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
8)
zasobach ochrony ludności - należy przez to rozumieć personel wykonujący zadania ochrony
ludności oraz obrony cywilnej wraz z wyposażeniem, sprzętem, technologiami oraz narzędziami
służącymi do wykonywania tych zadań.
Rezerwy strategiczne tworzy się na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa i obronności
państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego oraz wystąpienia klęski żywiołowej
lub sytuacji kryzysowej, w celach wsparcia wykonywania zadań w zakresie bezpieczeństwa
i obronności państwa, ochrony ludności i obrony cywilnej, odtworzenia infrastruktury
krytycznej, złagodzenia zakłóceń w ciągłości dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki
i zaspokojeniu podstawowych potrzeb obywateli, ratowania ich życia i zdrowia, realizacji
interesów narodowych Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego,
wypełnienia jej zobowiązań międzynarodowych, a także udzielania pomocy i wsparcia
podmiotom prawa międzynarodowego publicznego.
1.
Zadania ochrony ludności i obrony cywilnej polegają na
1)
przygotowaniu organów administracji publicznej do realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej, w tym na podejmowaniu działań ukierunkowanych na zapewnienie ciągłości
działania organów administracji publicznej i na organizowaniu szkoleń i ćwiczeń organów
ochrony ludności i podmiotów ochrony ludności, przygotowujących do działania w przypadku
wystąpienia zagrożenia, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia spójności działań
militarnych i pozamilitarnych w obronie państwa;
2)
przygotowaniu ludności do właściwego zachowania się w sytuacji wystąpienia zagrożenia
przez zwiększanie świadomości zagrożeń i społecznej odporności, polegającym na
a)
informowaniu obywateli o potencjalnych i aktualnych zagrożeniach mających wpływ na
ich bezpieczeństwo,
b)
edukowaniu ludności w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym w zakresie
konieczności zapewnienia spójności działań militarnych i pozamilitarnych w obronie
państwa,
c)
instruowaniu obywateli o zasadach zabezpieczenia przed zagrożeniem i postępowania
w sytuacjach zagrożenia, w szczególności w zakresie budowania społecznej odporności,
udzielania pierwszej pomocy i ewakuacji,
d)
uruchomieniu mechanizmów społecznej odporności;
3)
działaniach związanych z możliwością wystąpienia zagrożenia, polegających na
a)
ocenie ryzyka oraz zdolności jego minimalizowania i monitorowania,
b)
przygotowaniu do reagowania na zagrożenia,
c)
planowaniu i przygotowaniu warunków do ewakuacji ludności, a także miejsc doraźnego
schronienia oraz budowli ochronnych,
d)
planowaniu zabezpieczenia dóbr kultury oraz mienia,
e)
zapewnieniu tworzenia rezerw materiałowych i finansowych służących wykonywaniu zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej,
f)
planowaniu i przygotowaniu przekształcenia podmiotów ochrony ludności w podmioty obrony
cywilnej,
g)
tworzeniu warunków do utrzymania łańcucha dostaw niezbędnych towarów, usług i świadczeń,
h)
uwzględnieniu przygotowania na zagrożenia powstałe w wyniku zmiany klimatu;
4)
działaniach związanych z wystąpieniem zagrożenia, polegających na
a)
prowadzeniu wymiany i analizy informacji, w tym pochodzących z systemów wykrywania
zagrożeń,
b)
reagowaniu, podejmowaniu interwencji i działań ratowniczych oraz udzielaniu świadczeń
opieki zdrowotnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, 858, 1222, 1593 i 1615),
c)
rozpoznaniu i ocenie zagrożenia,
d)
powiadamianiu, ostrzeganiu i alarmowaniu ludności,
e)
ewakuacji ludności, mienia i ruchomych dóbr kultury,
f)
ochronie ludności przed zagrożeniami chemicznymi, biologicznymi, radiacyjnymi i jądrowymi
oraz likwidacji skutków spowodowanych ich wystąpieniem,
g)
ochronie ludności przed zagrożeniami wywołanymi działaniem sił przyrody, w tym wynikającymi
ze zmian klimatu,
h)
ochronie ludności przed zagrożeniami związanymi z występowaniem zwierząt wolno żyjących
(dzikich) na obszarach zamieszkałych,
i)
zapewnieniu pomocy doraźnej osobom poszkodowanym lub ewakuowanym,
j)
zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego,
k)
zapewnieniu funkcjonowania podmiotów realizujących działania ratownicze, pomoc humanitarną
i pomoc doraźną oraz podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych,
l)
zapewnieniu funkcjonowania infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności
oraz odpowiednich zasobów niezbędnych do zapewnienia ochrony ludności,
m)
utrzymaniu łańcucha dostaw niezbędnych towarów, usług i świadczeń,
n)
organizowaniu i koordynowaniu udzielania i przyjmowania pomocy humanitarnej,
o)
zapewnieniu osobom poszkodowanym lub ewakuowanym, w zależności od ich potrzeb, pierwszej
pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy, świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych oraz pomocy psychologicznej i prawnej,
p)
informowaniu rodzin o poszkodowanych oraz pomocy w ich identyfikacji,
q)
doraźnym grzebaniu zmarłych.
2.
Realizacja zadań ochrony ludności i obrony cywilnej odbywa się z uwzględnieniem odporności
infrastruktury i zasobów, w tym na zagrożenia czasu wojny, polegającej na zapewnieniu
ciągłości działania w przypadku uszkodzenia bądź zniszczenia części infrastruktury
lub zasobów, w tym przez ich zastępowalność, na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym.
1.
Zadania ochrony ludności i obrony cywilnej są wykonywane przez organy ochrony ludności
i obrony cywilnej oraz podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej, w zależności od
rodzaju i skali zagrożeń i właściwości tych organów lub podmiotów, na zasadach przewidzianych
w niniejszej ustawie oraz innych przepisach prawa, w szczególności w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, ustawie z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1897 oraz z 2024 r. poz. 1717), ustawie z dnia 21 czerwca 2002 r. o stanie wyjątkowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1928), ustawie z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego
Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2091 oraz z 2024 r. poz. 1907) oraz ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm..
2.
Podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej są obowiązane do współpracy z organami
ochrony ludności i obrony cywilnej, stosownie do swoich możliwości, kompetencji, obszaru
działania oraz zakresu działania ujętego w planach, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, i planach ciągłości działania.
3.
W czasie stanu nadzwyczajnego przedsiębiorcy będący podmiotami ochrony ludności i
obrony cywilnej w pierwszej kolejności wykonują usługi i świadczenia na rzecz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, z uwzględnieniem
potrzeb organów ochrony ludności i obrony cywilnej.
1.
Rada Ministrów, wykonując zadanie zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego państwa,
w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
1)
zatwierdza Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
2)
zapoznaje się z informacjami ministra właściwego do spraw wewnętrznych dotyczącymi
realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz, w razie potrzeby, podejmuje
odpowiednie rozstrzygnięcia w związku z tymi informacjami.
2.
Rada Ministrów przedstawia Sejmowi i Senatowi sprawozdanie z wykonania ustawy co 2
lata do dnia 30 kwietnia danego roku.
Podstawą finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej jest Program
Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Infrastrukturą niezbędną do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej jest
infrastruktura zapewniająca w szczególności
1)
schronienie lub nocleg;
2)
zaopatrzenie w wodę i żywność oraz w produkty lecznicze;
3)
energię elektryczną, paliwo, łączność, usługi teleinformatyczne i transport;
4)
udzielanie pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy i świadczeń opieki zdrowotnej;
5)
magazynowanie i dystrybucję rezerw materiałowych;
6)
realizację działań ratowniczych, pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej;
7)
wykrywanie zagrożeń, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie o zagrożeniach;
8)
funkcjonowanie usług publicznych.
1.
Organami ochrony ludności są
1)
terytorialne organy ochrony ludności
a)
wójt (burmistrz, prezydent miasta),
b)
starosta,
c)
wojewoda,
d)
minister właściwy do spraw wewnętrznych;
2)
pozostałe organy ochrony ludności
a)
marszałek województwa,
b)
minister kierujący działem administracji rządowej, któremu podlegają lub przez którego
są nadzorowane
-
podmioty ochrony ludności,
-
organy obsługiwane przez podmioty ochrony ludności.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych odpowiada za realizację polityki państwa w
zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej oraz koordynuje realizację zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej przez organy ochrony ludności.
3.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta oraz wojewoda odpowiadają za realizację
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej odpowiednio na obszarze gminy, powiatu i
województwa.
4.
Marszałek województwa oraz minister, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, odpowiadają
za realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie swojej właściwości.
1.
Do zadań wójta (burmistrza, prezydenta miasta) należy
1)
kierowanie i koordynowanie na obszarze gminy, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony
cywilnej, o ile czynności te nie są wykonywane przez terytorialny organ ochrony ludności,
o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. b-d;
2)
nadzorowanie, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy;
3)
organizowanie współpracy między podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze
gminy;
4)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy przez
podmioty ochrony ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję
o uznaniu za podmiot ochrony ludności;
5)
zawieranie ze starostą porozumienia lub umowy o współdziałaniu w zakresie realizacji
zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej;
6)
udzielanie wsparcia w przygotowaniu podmiotów ochrony ludności do realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy, w tym w zakresie wyposażenia
w sprzęt i środki ochrony;
7)
tworzenie i utrzymywanie, na obszarze gminy, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zaopatrzenia
w wodę;
8)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
9)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze gminy;
10)
uzgadnianie z komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej zasobów
gminy przeznaczonych do współdziałania na obszarze powiatu;
11)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności;
12)
udzielanie pomocy doraźnej przy pomocy podmiotów ochrony ludności na obszarze gminy;
13)
opracowywanie wkładu do wojewódzkiego planu ewakuacji w zakresie obszaru gminy;
14)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej oraz wspieranie programów edukacyjnych mających na celu
przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia na obszarze gminy;
15)
wzmacnianie wśród radnych i pracowników jednostek organizacyjnych gminy oraz przewodniczących
organów wykonawczych jednostek pomocniczych gminy świadomości lokalnych zagrożeń,
w tym w ramach szkoleń i ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej;
16)
powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach na obszarze gminy;
17)
utrzymanie gotowości gminnych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania,
ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
18)
planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie wykonania
sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia
warunków dla obiektów zbiorowej ochrony;
19)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu budowlanego
za budowlę ochronną oraz organizowanie miejsc doraźnego schronienia;
20)
wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych, udzielanie pomocy
w przygotowaniu budowli ochronnych do użycia oraz informowanie ludności o umiejscowieniu
obiektów zbiorowej ochrony;
21)
wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony, zwanej dalej
„Centralną Ewidencją OZO”;
22)
finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy, na obszarze gminy,
infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej,
w tym budowli ochronnych;
23)
zapewnienie funkcjonowania urzędu gminy w czasie wojny;
24)
wnioskowanie do starosty o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej;
25)
sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań gminy do realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej i przedstawianie jej radzie gminy.
2.
Do zadań rady gminy należy uchwalanie w budżecie gminy, na wniosek wójta (burmistrza,
prezydenta miasta), środków finansowych przewidzianych do realizacji zadań własnych
w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
1.
Do zadań starosty należy
1)
kierowanie i koordynowanie na obszarze powiatu, w ramach posiadanych kompetencji,
realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności,
o ile czynności te nie są wykonywane przez terytorialny organ ochrony ludności, o
którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c-d;
2)
nadzorowanie, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze powiatu;
3)
koordynowanie współpracy między służbami, inspekcjami i strażami w zakresie realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze powiatu;
4)
organizowanie współpracy między gminami w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
na obszarze powiatu;
5)
udzielanie gminom wchodzącym w skład powiatu pomocy w realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej, w szczególności obejmujących
a)
pozyskiwanie i wykorzystywanie niezbędnych zasobów ochrony ludności i środków finansowych,
b)
skierowanie, na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), posiadanych zasobów
ochrony ludności do działań na terenie gminy w sytuacjach zagrożenia,
c)
wzmacnianie lokalnych inicjatyw dotyczących budowania społecznej odporności,
d)
udzielanie pomocy doraźnej na obszarze powiatu;
6)
wydawanie zaleceń, o których mowa w art. 59 ust. 1, dla wójtów (burmistrzów, prezydentów
miast) gmin znajdujących się na obszarze powiatu;
7)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze powiatu przez
podmioty ochrony ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję
o uznaniu za podmiot ochrony ludności;
8)
zawieranie z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) porozumienia lub umowy o współdziałaniu
w zakresie realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej;
9)
tworzenie i utrzymywanie, na obszarze powiatu, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zapewnienie
dostępu do wody;
10)
wsparcie podmiotów ochrony ludności w zakresie wyposażenia w sprzęt i środki ochrony;
11)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
12)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze powiatu;
13)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności;
14)
organizowanie udzielania pomocy humanitarnej na obszarze powiatu;
15)
opracowywanie wkładu do wojewódzkiego planu ewakuacji w zakresie obszaru powiatu;
16)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej, w tym zatwierdzanie planów ćwiczeń sporządzanych przez
wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), ewaluacja tych ćwiczeń oraz wspieranie programów
edukacyjnych mających na celu przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia
na obszarze powiatu;
17)
organizowanie i utrzymanie powiatowych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz
powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
18)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność na obszarze powiatu;
19)
planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie wykonania
sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia
warunków dla obiektów zbiorowej ochrony;
20)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu budowlanego
za budowlę ochronną oraz organizowanie miejsc doraźnego schronienia;
21)
wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych, udzielanie pomocy
w przygotowaniu budowli ochronnych do użycia oraz informowanie ludności o umiejscowieniu
obiektów zbiorowej ochrony;
22)
wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji OZO;
23)
finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym budowli ochronnych;
24)
zapewnienie funkcjonowania starostwa w czasie wojny;
25)
wnioskowanie do wojewodów o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej, w
tym przydziałów na podstawie wniosków wójtów (burmistrzów, prezydentów miast);
26)
sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań powiatu do realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej i przedstawianie jej radzie powiatu.
2.
Do zadań rady powiatu należy uchwalanie w budżecie powiatu, na wniosek starosty działającego
w imieniu zarządu powiatu, środków finansowych przewidzianych do realizacji zadań
własnych w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
3.
Zadania
1)
koordynowania wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty
ochrony ludności i obrony cywilnej wykonujące zadania ratownicze na obszarze powiatu,
2)
analizowania potencjalnych sytuacji zagrożeń i oceny ryzyka ich wystąpienia,
3)
powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach na obszarze powiatu,
4)
ewidencjonowania powiatowych zasobów ochrony ludności,
5)
popularyzowania wiedzy z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej wśród mieszkańców
powiatu, w tym kształtowania świadomości o sytuacjach zagrożeń i pożądanych zachowań
społecznych,
6)
wnioskowania do wojewodów o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej, w
tym przydziałów na podstawie wniosków wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), dla
personelu ratowniczego
- starosta wykonuje przy pomocy komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży
Pożarnej.
1.
Do zadań marszałka województwa należy
1)
nadzorowanie, w ramach posiadanych kompetencji, oraz koordynowanie realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej;
2)
udzielanie pomocy, w tym finansowej, powiatom wchodzącym w skład województwa w realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
3)
zawieranie ze starostą porozumienia lub umowy o współdziałaniu w zakresie realizacji
zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej;
4)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony
ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję o uznaniu
za podmiot ochrony ludności;
5)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej oraz wspieranie programów edukacyjnych mających na celu
przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia i wzmacnianie społecznej odporności;
6)
tworzenie i utrzymywanie zasobów ochrony ludności;
7)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
8)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności;
9)
koordynowanie udostępniania podległej infrastruktury na rzecz ochrony ludności i obrony
cywilnej;
10)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności;
11)
zapewnienie funkcjonowania urzędu marszałkowskiego w czasie wojny;
12)
wnioskowanie do wojewody o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej;
13)
sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań samorządu województwa do realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej i przedstawianie jej sejmikowi województwa.
2.
Do zadań sejmiku województwa należy uchwalanie w budżecie województwa, na wniosek
marszałka działającego w imieniu zarządu województwa, środków finansowych przewidzianych
do realizacji zadań własnych w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
O prawomocnych skazaniach osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej albo służby
w obronie cywilnej na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania, jak
również o zmianach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności, sąd zawiadamia
również organy właściwe w sprawach obowiązku obrony Ojczyzny lub służby w obronie
cywilnej, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
1.
Do zadań wojewody należy
1)
nadzór nad wykonywaniem zadań zleconych z zakresu administracji rządowej w obszarze
ochrony ludności i obrony cywilnej przez gminy i powiaty oraz podmioty realizujące
zadania ochrony ludności i obrony cywilnej w województwie;
2)
kierowanie i koordynowanie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez
podmioty ochrony ludności podległe i nadzorowane oraz na obszarze województwa;
3)
udzielanie wsparcia gminom i powiatom na obszarze województwa w realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej;
4)
koordynacja współpracy między gminami, powiatami i podmiotami ochrony ludności na
obszarze województwa;
5)
wydawanie zaleceń, o których mowa w art. 59 ust. 1, w zakresie ochrony ludności i
obrony cywilnej dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin i starostów powiatów
znajdujących się na obszarze województwa oraz dla marszałka województwa;
6)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony
ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję o uznaniu
za podmiot ochrony ludności, na obszarze województwa;
7)
opracowywanie analiz i raportów na podstawie wniosków z oceny ryzyka województwa oraz
gotowości wojewody, organów administracji samorządowej i podmiotów ochrony ludności
w zakresie realizowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w województwie;
8)
tworzenie i utrzymywanie, na obszarze województwa, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej i zapewnienie dostępu
do wody;
9)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
10)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze województwa oraz
prowadzenie Wojewódzkiej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
11)
wsparcie podmiotów ochrony ludności w zakresie wyposażenia w sprzęt i środki ochrony;
12)
określanie sposobu utrzymania niezbędnych zasobów ochrony ludności pozwalających na
zapewnienie ciągłości realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
13)
planowanie i zabezpieczanie środków finansowych niezbędnych do realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej na obszarze województwa, w tym realizacji zadań zleconych
z zakresu administracji rządowej dla gmin i powiatów;
14)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności oraz rozpatrywanie odwołań od decyzji wójtów (burmistrzów, prezydentów miast)
i starostów w tych sprawach;
15)
organizowanie, koordynowanie i udzielanie pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej na
obszarze województwa;
16)
opracowanie i uzgadnianie wojewódzkiego planu ewakuacji ludności, określanie obszarów
i kierunków ewakuacji oraz koordynowanie sporządzania wkładów do planów ewakuacji
ludności przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) oraz starostów;
17)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej, w tym zatwierdzanie planów ćwiczeń sporządzanych przez
starostów i marszałka województwa, ewaluacja tych ćwiczeń oraz wspieranie programów
edukacyjnych mających na celu przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia
na obszarze województwa;
18)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność na obszarze województwa;
19)
stała współpraca z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa w zakresie pozyskiwania i wymiany
informacji dotyczących potencjalnych sytuacji zagrożenia na obszarze województwa;
20)
stała współpraca z samorządowymi organami ochrony ludności w zakresie pozyskiwania
i wymiany informacji dotyczących zagrożeń na obszarze gmin i powiatów oraz wypracowywania
konkluzji dotyczących przeciwdziałania zagrożeniom i reagowania na nie;
21)
organizowanie i współfinansowanie systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania,
ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach na obszarze województwa w sytuacjach zagrożeń
oraz ocena ich funkcjonowania;
22)
powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach na obszarze województwa;
23)
planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie wykonania
sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia
warunków dla obiektów zbiorowej ochrony;
24)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu budowlanego
za budowlę ochronną, organizowanie miejsc doraźnego schronienia oraz rozpatrywanie
odwołań od decyzji wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) i starostów w tych sprawach;
25)
wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych, udzielanie pomocy
w przygotowaniu budowli ochronnych do użycia oraz informowanie ludności o umiejscowieniu
obiektów zbiorowej ochrony i nadzór nad wykonywaniem tych obowiązków przez wójtów
(burmistrzów, prezydentów miast) i starostów;
26)
wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji OZO;
27)
finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym budowli ochronnych;
28)
zapewnienie funkcjonowania urzędu wojewódzkiego w czasie wojny;
29)
wnioskowanie do Szefa Obrony Cywilnej o zarządzenie ewakuacji ludności lub zarządzanie
ewakuacji ludności w przypadkach niecierpiących zwłoki;
30)
wprowadzanie danych do Ewidencji Obrony Cywilnej;
31)
nadawanie i uchylanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej w uzgodnieniu z
właściwym terytorialnie szefem wojskowego centrum rekrutacji oraz dostarczanie wezwań
do służby w obronie cywilnej;
32)
powoływanie do służby w obronie cywilnej w drodze naboru ochotniczego;
33)
ustalanie i wypłacanie świadczeń dla personelu obrony cywilnej;
34)
wydawanie decyzji w sprawie odszkodowania za szkody powstałe w związku z działaniami
ochrony ludności lub obrony cywilnej.
2.
Zadania
1)
koordynowania wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty
ochrony ludności i obrony cywilnej wykonujące zadania ratownicze na obszarze województwa,
2)
analizowania potencjalnych sytuacji zagrożenia i oceny ryzyka ich wystąpienia oraz
stanu gotowości podmiotów ochrony ludności do realizacji zadań,
3)
wspomagania udzielania pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej na obszarze województwa,
4)
ewidencjonowania zasobów ratowniczych ochrony ludności na obszarze województwa,
5)
koordynowania działania systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności
o zagrożeniach na obszarze województwa,
6)
wspomagania działań popularyzowania wiedzy z zakresu ochrony ludności wśród mieszkańców
województwa, w tym kształtowania świadomości o sytuacjach zagrożeń i pożądanych zachowań
społecznych
- wojewoda wykonuje przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
W czasie stanu wojennego starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) kieruje realizacją
zadań obrony cywilnej na terenie powiatu.
W przypadku gdy na starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) zostały nałożone
obowiązki wyłączające jego ochronę wynikającą z art. 65 ust. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
dotyczącego ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I), sporządzonego
w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r. bądź z innych przyczyn nie może on realizować zadań obrony cywilnej, do realizacji
tych zadań starosta upoważnia komendanta powiatowego Państwowej Straży Pożarnej.
W czasie stanu wojennego wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje realizacją zadań
obrony cywilnej na terenie gminy.
Do zadań ministrów kierujących działami administracji rządowej należy
1)
nadzór nad wykonywaniem zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podległe im
lub nadzorowane przez nich podmioty realizujące zadania ochrony ludności i obrony
cywilnej;
2)
analizowanie zagrożeń mających wpływ na ochronę ludności oraz informacji pochodzących
z systemów wykrywania zagrożeń;
3)
ewidencjonowanie zasobów ochrony ludności;
4)
zapewnienie funkcjonowania ministerstwa w czasie wojny;
5)
przygotowanie i szkolenie personelu, w tym ekspertów podległych lub nadzorowanych
podmiotów, realizujących zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, do
współdziałania z właściwymi organami i podmiotami ochrony ludności, w tym organizowanie,
prowadzenie i ocena ćwiczeń;
6)
inicjowanie badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących ochrony ludności i obrony
cywilnej;
7)
planowanie potrzeb w zakresie środków finansowych niezbędnych do realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej;
8)
wnioskowanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych o nadawanie przydziałów
mobilizacyjnych obrony cywilnej osobom zatrudnionym i pełniącym służbę w ministerstwach;
9)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność w obszarze swojej właściwości
rzeczowej;
10)
zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony ludności.
1.
W celu realizacji zadań krajowy system ratowniczo-gaśniczy na obszarze powiatu i województwa
wykorzystuje systemy informacji geograficznej oraz powiatowe lub wojewódzkie plany
ratownicze, zwane dalej „planami ratowniczymi”, zatwierdzane przez
1)
starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) - dla obszaru powiatu, po zasięgnięciu
opinii właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej;
2)
starostę i prezydenta miasta na prawach powiatu - wspólne dla obszaru miasta na prawach
powiatu i powiatu mającego siedzibę władz w tym mieście, po zasięgnięciu opinii właściwego
komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej;
3)
wojewodę - dla obszaru województwa, po zasięgnięciu opinii Komendanta Głównego Państwowej
Straży Pożarnej.
2.
Plany ratownicze wspomagają organizację działań ratowniczych i zawierają
1)
wykaz zadań realizowanych przez służby i podmioty ochrony ludności oraz inne podmioty
mogące wspomagać organizację i prowadzenie działań ratowniczych;
2)
zbiór zalecanych zasad i procedur ratowniczych wynikających z zadań realizowanych
przez podmioty ochrony ludności;
3)
dane teleadresowe podmiotów ochrony ludności oraz innych podmiotów mogących wspomagać
organizację i prowadzenie działań ratowniczych;
4)
wykaz zasobów podmiotów ochrony ludności;
5)
graficzne przedstawienie obszarów chronionych;
6)
wykaz ekspertów do spraw prognozowania zagrożeń oraz specjalistów do spraw ratownictwa
zawierający imiona, nazwiska, informacje o ich dziedzinach oraz numery telefonów służbowych;
7)
arkusze uzgodnień i aktualizacji planu ratowniczego.
3.
Plany ratownicze w zakresie zdarzeń z dużą liczbą poszkodowanych oraz działań ratowniczych
i działań pomocowych podczas katastrof, klęsk żywiołowych i zdarzeń nadzwyczajnych
są skorelowane z planami zarządzania kryzysowego, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, oraz z planami postępowania awaryjnego, o których mowa w art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1277, 1897 i 1907).
1.
Do zadań ministra właściwego do spraw wewnętrznych należy
1)
nadzór nad funkcjonowaniem ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze kraju;
2)
koordynacja realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze kraju;
3)
informowanie Rady Ministrów o realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
4)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze kraju;
5)
przygotowywanie i wdrażanie rozwiązań organizacyjnych na potrzeby ochrony ludności
i obrony cywilnej;
6)
analizowanie wniosków z ocen ryzyka mających wpływ na bezpieczeństwo i ochronę ludności
i obronę cywilną, o których mowa w Raporcie o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego,
o którym mowa w art. 5a ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, i informacji pochodzących z raportów Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz centrów
służb podległych mu i nadzorowanych przez niego, a także przedstawianie propozycji
rozwiązań w tym zakresie;
7)
opracowywanie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej i monitorowanie jego realizacji;
8)
przygotowywanie propozycji do projektu budżetu państwa w zakresie ochrony ludności
i obrony cywilnej;
9)
planowanie potrzeb w zakresie środków finansowych i materiałowych niezbędnych do realizacji
zadań własnych oraz przez podległe mu i nadzorowane przez niego jednostki w zakresie
ochrony ludności;
10)
prowadzenie działalności inwestycyjnej w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
o charakterze ogólnokrajowym;
11)
planowanie rezerw na potrzeby ochrony ludności w ramach rezerw strategicznych określonych
w art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1598 i 1907);
12)
koordynowanie współpracy międzynarodowej w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych;
13)
tworzenie i utrzymywanie zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury niezbędnej do
realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
14)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
15)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze kraju oraz prowadzenie
Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
16)
zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony ludności oraz
rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewodów w tych sprawach;
17)
koordynowanie udzielania pomocy humanitarnej na obszarze kraju;
18)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej, w tym zatwierdzanie planów ćwiczeń sporządzanych przez
wojewodów, ewaluacja tych ćwiczeń oraz wspieranie programów edukacyjnych mających
na celu przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia na obszarze kraju;
19)
opracowywanie założeń programowych oraz kierunków kształcenia i szkolenia w zakresie
ochrony ludności i obrony cywilnej;
20)
wzmacnianie świadomości zagrożeń i społecznej odporności na sytuacje zagrożeń, w tym
zapewnienie popularyzowania wiedzy o bezpieczeństwie i ochronie ludności i obronie
cywilnej wśród społeczeństwa;
21)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność na obszarze kraju;
22)
inicjowanie działalności naukowo-badawczej dotyczącej ochrony ludności i obrony cywilnej;
23)
organizowanie i nadzorowanie systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach
oraz żądanie przekazywania komunikatów;
24)
nadzorowanie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej i pełnienie funkcji operatora
Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej, a także zlecanie zadań związanych z organizacją,
budową, utrzymaniem i modernizacją Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej;
25)
rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewodów w sprawach dotyczących obiektów zbiorowej
ochrony;
26)
informowanie o obiektach zbiorowej ochrony;
27)
zarządzanie korpusem obrony cywilnej, w tym zasobami krajowej rezerwy obrony cywilnej;
28)
prowadzenie Ewidencji Obrony Cywilnej;
29)
nadawanie i uchylanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej oraz powoływanie
do służby w obronie cywilnej osób z krajowej rezerwy obrony cywilnej;
30)
rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewody w sprawie odszkodowania za szkody powstałe
w związku z działaniami ochrony ludności lub obrony cywilnej.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może upoważnić Komendanta Głównego Państwowej
Straży Pożarnej do wykonywania zadań ochrony ludności w zakresie
1)
koordynowania wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty
ochrony ludności i obrony cywilnej wykonujące zadania ratownicze na obszarze kraju;
2)
analizowania potencjalnych sytuacji zagrożeń i oceny ryzyka ich wystąpienia;
3)
organizowania i koordynowania udzielania pomocy humanitarnej na obszarze kraju;
4)
tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony ludności przeznaczonych do natychmiastowego
wykorzystania na obszarze kraju;
5)
organizowania i nadzorowania systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
6)
prowadzenia Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
7)
popularyzowania wiedzy z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej wśród społeczeństwa,
w tym kształtowania świadomości o sytuacjach zagrożeń i pożądanych zachowań społecznych;
8)
organizowania i realizowania współpracy międzynarodowej w zakresie ochrony ludności
i obrony cywilnej;
9)
planowania potrzeb w odniesieniu do środków finansowych niezbędnych do realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym organizowania i koordynowania udzielania
pomocy doraźnej na obszarze kraju;
10)
inicjowania działań naukowo-badawczych dotyczących ochrony ludności i obrony cywilnej.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może upoważnić Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
do wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie powiadamiania,
ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach.
1.
Rządowy Zespół Ochrony Ludności, zwany dalej „Zespołem”, jest działającym przy Radzie
Ministrów zespołem opiniodawczo-doradczym właściwym w sprawach ochrony ludności i
obrony cywilnej.
2.
Do zadań Zespołu należy doradzanie Radzie Ministrów w zakresie planowania i wdrażania
rozwiązań organizacyjnych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, współpraca
z Rządowym Zespołem Zarządzania Kryzysowego oraz wykonywanie innych zadań przewidzianych
w ustawie.
3.
W skład Zespołu wchodzą
1)
przewodniczący - minister właściwy do spraw wewnętrznych;
2)
członkowie - przedstawiciele Ministra Obrony Narodowej, Ministra Koordynatora Służb
Specjalnych, jeżeli został powołany, Komitetu do spraw Pożytku Publicznego oraz ministrów
kierujących działami administracji rządowej
a)
administracja publiczna,
b)
aktywa państwowe,
c)
budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo,
d)
energia,
e)
gospodarka,
f)
informatyzacja,
g)
klimat,
h)
rolnictwo,
i)
środowisko,
j)
zabezpieczenie społeczne,
k)
zdrowie,
l)
kultura i ochrona dziedzictwa narodowego,
m)
rodzina,
n)
rozwój regionalny
- w randze sekretarza stanu albo podsekretarza stanu.
4.
W pracach Zespołu uczestniczy Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, a także wskazani
według potrzeb przez przewodniczącego Zespołu, przedstawiciele ministrów kierujących
działami administracji rządowej innymi niż wymienione w ust. 3, w randze sekretarza
stanu albo podsekretarza stanu oraz Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, Dyrektor
Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, Prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, Prezes
Państwowej Agencji Atomistyki i Dyrektor Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej
- Państwowego Instytutu Badawczego, a także przedstawiciele innych organów administracji
rządowej.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może być zastępowany w pracach Zespołu przez
sekretarza stanu albo podsekretarza stanu w urzędzie obsługującym tego ministra.
6.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze zarządzenia, organizację i tryb pracy Zespołu,
mając na celu zapewnienie sprawnej pracy Zespołu.
1.
Strażakowi OSP przysługuje świadczenie ratownicze z tytułu wysługi lat w ochotniczej
straży pożarnej w wysokości 200 zł.
2.
Prawo do świadczenia ratowniczego przysługuje strażakowi OSP, który
1)
czynnie uczestniczył w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach
lub ćwiczeniach
a)
w przypadku mężczyzn - przez co najmniej 25 lat,
b)
w przypadku kobiet - przez co najmniej 20 lat oraz
2)
osiągnął
a)
w przypadku mężczyzn - 65. rok życia,
b)
w przypadku kobiet - 60. rok życia.
3.
Przez czynne uczestnictwo należy rozumieć bezpośredni udział co najmniej raz w roku
w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu.
4.
Ewidencję udziału strażaków OSP w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych,
szkoleniach lub ćwiczeniach, obejmującą datę, numer i miejsce podjętych działań ratowniczych,
akcji ratowniczych, szkoleń lub ćwiczeń oraz imienny wykaz ich uczestników, prowadzi
właściwy komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
5.
Ewidencja udziału strażaków OSP w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych,
szkoleniach lub ćwiczeniach może być prowadzona z wykorzystaniem Systemu Wspomagania
Decyzji Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 14g ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
6.
Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej przechowuje dane, o których
mowa w ust. 4, przez co najmniej 50 lat.
7.
Przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych,
szkoleniach lub ćwiczeniach nie jest wymagane zachowanie ciągłości wysługi lat w ochotniczej
straży pożarnej.
8.
Świadczenie ratownicze, a także koszty jego obsługi są finansowane z budżetu państwa.
1.
Podmiotami ochrony ludności są
1)
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa;
2)
jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej;
3)
ochotnicze straże pożarne;
4)
zakładowe straże pożarne;
5)
zakładowe służby ratownicze;
6)
gminne zawodowe straże pożarne;
7)
powiatowe (miejskie) zawodowe straże pożarne;
8)
terenowe służby ratownicze;
9)
związek ochotniczych straży pożarnych;
10)
jednostki ratownicze, o których mowa w art. 15 pkt 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 275, 1222, 1692 i 1907);
11)
inspekcje i straże
a)
Inspekcja Ochrony Środowiska,
b)
Państwowa Inspekcja Sanitarna,
c)
Inspekcja Weterynaryjna,
d)
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
e)
Inspekcja Transportu Drogowego,
f)
organy nadzoru budowlanego,
g)
straże gminne;
12)
Państwowa Agencja Atomistyki;
13)
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy;
14)
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie;
15)
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe;
16)
Zespół Pomocy Humanitarno-Medycznej;
17)
centra powiadamiania ratunkowego;
18)
jednostki organizacyjne pomocy społecznej;
19)
Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych;
20)
Narodowy Fundusz Zdrowia;
21)
podmioty lecznicze, w ramach których funkcjonują jednostki systemu Państwowego Ratownictwa
Medycznego w rozumieniu ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 652 i 1222);
22)
podmioty lecznicze prowadzące szpitale w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 799 i 1897);
23)
podmioty lecznicze korzystające ze środków publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1782) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o Państwowym Instytucie Medycznym Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji
(Dz. U. poz. 2731 oraz z 2024 r. poz. 1897);
24)
podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych
terenach narciarskich
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1154);
25)
podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach
wodnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 714);
26)
podmioty uprawnione do wykonywania zadań ochrony dóbr kultury określone w
a)
ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907),
b)
ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2393),
c)
ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach
(Dz. U. z 2022 r. poz. 385),
d)
ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności
kulturalnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 87),
e)
ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
(Dz. U. z 2020 r. poz. 164);
27)
Polski Czerwony Krzyż;
28)
organizacje harcerskie i skautowe objęte Honorowym Protektoratem Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej;
29)
Caritas Polska i podmioty współpracujące;
30)
Polski Związek Łowiecki;
31)
Polski Związek Wędkarski;
32)
Aeroklub Polski;
33)
Służba Poszukiwania i Ratownictwa Lotniczego - ASAR;
34)
Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa - SAR;
35)
instytucje certyfikujące w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej dla kwalifikacji
uregulowanych, zgłoszonych z obszaru „sprawy wewnętrzne” do Zintegrowanego Systemu
Kwalifikacji, o których mowa w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1606);
36)
służby i podmioty ratownictwa górniczego, o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1290);
37)
podmioty wyznaczone przez organ ochrony ludności na podstawie art. 18;
38)
podmioty, z którymi organ ochrony ludności zawarł porozumienie o wykonywaniu zadań
na podstawie art. 19;
39)
podmioty uznane przez organ ochrony ludności za podmioty ochrony ludności na podstawie
art. 20.
2.
Podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 21-23, podległe Ministrowi Obrony Narodowej
lub przez niego nadzorowane stają się podmiotami ochrony ludności po wyrażeniu zgody,
w drodze postanowienia, przez Ministra Obrony Narodowej.
3.
Podmioty ochrony ludności wykonują zadania ochrony ludności i obrony cywilnej w ramach
swojej właściwości.
4.
Osoby, które nie ukończyły 18. roku życia, będące członkami lub pracownikami podmiotów
ochrony ludności, nie realizują w tych podmiotach zadań obrony cywilnej ani zadań
ochrony ludności w zakresie działań ratowniczych. Realizacja pozostałych zadań ochrony
ludności odbywa się za zgodą opiekunów prawnych tych osób.
1.
W celu zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej właściwy miejscowo
wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa mogą wyznaczyć
jako podmioty ochrony ludności podległe im jednostki organizacyjne i spółki prawa
handlowego z większościowym udziałem jednostek sektora finansów publicznych, w których
posiadają udziały.
2.
Wyznaczając jednostkę organizacyjną albo spółkę, o której mowa w ust. 1, jako podmiot
ochrony ludności organ wyznaczający określa w szczególności zakres zadań podmiotu
ochrony ludności i sposób współpracy podmiotu ochrony ludności z organem ochrony ludności.
3.
W celu zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej wojewoda może
wyznaczyć jako podmiot ochrony ludności podległą mu jednostkę organizacyjną lub spółkę
prawa handlowego. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1.
W celu zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej organy ochrony
ludności mogą zawierać porozumienia o wykonywaniu zadań ochrony ludności lub obrony
cywilnej z
1)
organizacjami pozarządowymi realizującymi zadania ochrony ludności lub obrony cywilnej;
2)
podmiotami wskazanymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1491 i 1761), realizującymi zadania ochrony ludności lub obrony cywilnej;
3)
podmiotami prognozującymi i monitorującymi zagrożenia;
4)
przedsiębiorcami i innymi podmiotami świadczącymi usługi pomocy doraźnej i pomocy
humanitarnej;
5)
przedsiębiorstwami państwowymi lub spółkami prawa handlowego, w tym spółkami, w których
Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiadają udziały lub akcje;
6)
innymi podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą niezbędną do zapewnienia realizacji
zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej.
2.
Porozumienie z podmiotami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, zawiera wojewoda, a
z podmiotami o zasięgu krajowym - minister właściwy do spraw wewnętrznych, informując
o tym właściwych terytorialnie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i starostę. Wykaz
podmiotów, z którymi podpisano porozumienia, podaje się niezwłocznie do publicznej
wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej przez organ, który zawarł porozumienie.
3.
Przed zawarciem porozumienia organ ochrony ludności weryfikuje obszar działania oraz
zdolności podmiotu, o którym mowa w ust. 1, do wykonywania zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej.
4.
W porozumieniu określa się w szczególności zakres zadań, warunki finansowania i sposób
współpracy z podmiotem ochrony ludności oraz możliwość wykorzystania zasobów w sytuacjach
zagrożeń, w tym ich dostępność i dyspozycyjność personelu. Porozumienie może przewidywać
rozszerzenie zakresu właściwości podmiotu.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż
określone w ust. 4 elementy porozumienia oraz sposób weryfikacji zdolności podmiotu,
o którym mowa w ust. 1, do wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, mając
na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego współdziałania z podmiotem ochrony ludności
oraz kompleksowej weryfikacji zdolności podmiotu do realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej.
Do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego mogą być włączane i z niego wyłączane jednostki
ochrony przeciwpożarowej uwzględnione w zbiorczym planie sieci podmiotów systemu,
których siły i środki są przewidziane do użycia w planie ratowniczym.
1.
Jeżeli jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności
lub obrony cywilnej, organy ochrony ludności mogą uznać za podmioty ochrony ludności
podmioty wskazane w art. 19 ust. 1.
2.
Uznanie za podmiot ochrony ludności następuje w drodze decyzji administracyjnej.
3.
W decyzji określa się w szczególności zakres zadań, warunki finansowania i sposób
współpracy z podmiotem ochrony ludności oraz możliwość wykorzystania zasobów ochrony
ludności w sytuacjach zagrożeń.
4.
Odwołanie od decyzji, wydanej przez
1)
wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa - rozpatruje
wojewoda;
2)
wojewodę - rozpatruje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
5.
Do odwołania od decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo ministra będącego
organem ochrony ludności stosuje się art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 572).
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia
1)
zakres, szczegółowe warunki i tryb włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej, o
których mowa w art. 15 pkt 1a-6 i 8, do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i
wyłączania ich z krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,
2)
warunki współpracy jednostek ochrony przeciwpożarowej niewłączonych do krajowego systemu
ratowniczo-gaśniczego z krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym
- mając na uwadze konieczność zapewnienia skutecznego działania krajowego systemu
ratowniczo-gaśniczego.
1.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera
porozumienia albo wydaje decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu
do podmiotów istotnych dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej gminy.
2.
Starosta wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera porozumienia albo wydaje
decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych
dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie lokalnym przekraczającym
granice gminy.
3.
Marszałek województwa wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera porozumienia
albo wydaje decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów
istotnych dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie właściwości
samorządu województwa.
4.
Wojewoda wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera porozumienia albo wydaje
decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych
dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie wojewódzkim.
5.
Minister, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. b, zawiera porozumienia albo wydaje
decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych
dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej pozostających w jego właściwości.
6.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych zawiera porozumienia albo wydaje decyzje o
uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych dla realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie ogólnokrajowym.
7.
W odniesieniu do jednego podmiotu można zawrzeć więcej niż jedno porozumienie lub
wydać więcej niż jedną decyzję, jeżeli zakresy zadań i współpracy określone w tych
porozumieniach lub decyzjach nie pokrywają się oraz wzajemnie nie wykluczają, w szczególności
jeśli pozwalają na to warunki organizacyjne oraz techniczne podmiotu.
Do zadań Rządowego Centrum Bezpieczeństwa w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
należy
1)
monitorowanie zagrożeń oraz powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach,
zgodnie z art. 15 ust. 3;
2)
realizacja zobowiązań wynikających z uczestnictwa Rzeczypospolitej Polskiej w Organizacji
Traktatu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej w zakresie budowania odporności
państwa na zagrożenia;
3)
opracowanie krajowego planu ewakuacji i koordynowanie sporządzania przez wojewodów
wojewódzkich planów ewakuacji ludności;
4)
zapewnianie wymiany informacji związanych z ochroną ludności i obroną cywilną na potrzeby
Prezesa Rady Ministrów, Rady Ministrów i ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
5)
realizacja innych zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej powierzonych
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
6)
zapewnienie wymiany informacji na potrzeby realizacji zadań ochrony ludności i obrony
cywilnej;
7)
zapewnienie wymiany informacji w ramach międzynarodowej współpracy w obszarze ludności
i zobowiązań sojuszniczych;
8)
współdziałanie z organami ochrony ludności.
1.
Organy ochrony ludności ewidencjonują zasoby ochrony ludności służące realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej.
2.
Ewidencjonowanie zasobów ochrony ludności polega na stałym monitorowaniu i rejestrowaniu
ich stanu.
3.
Ewidencjonowanie zasobów ochrony ludności prowadzi się w Centralnej Ewidencji Zasobów
Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, zwanej dalej „Centralną Ewidencją Zasobów”, i
w Wojewódzkich Ewidencjach Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, zwanych dalej
„Wojewódzkimi Ewidencjami Zasobów”.
4.
Wojewódzka Ewidencja Zasobów stanowi część Centralnej Ewidencji Zasobów obejmującą
dane i informacje zawarte w Centralnej Ewidencji Zasobów w odniesieniu do województwa.
1.
Centralną Ewidencję Zasobów prowadzi minister właściwy do spraw wewnętrznych.
2.
Wojewódzkie Ewidencje Zasobów prowadzą wojewodowie zgodnie ze swoją właściwością.
3.
Centralną Ewidencję Zasobów i Wojewódzkie Ewidencje Zasobów prowadzi się w systemie
teleinformatycznym.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie są współadministratorami
danych przetwarzanych w Centralnej Ewidencji Zasobów.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie są współadministratorami
danych osobowych przetwarzanych w Centralnej Ewidencji Zasobów.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm..
4.
Współadministratorzy zapewniają rozliczalność działań dokonywanych na danych, w tym
danych osobowych, zawartych w Centralnej Ewidencji Zasobów.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych zapewnia utrzymanie Centralnej Ewidencji Zasobów,
planuje i realizuje jej rozbudowę i modyfikację oraz podejmuje działania mające na
celu
1)
zapewnienie ochrony przed nieuprawnionym dostępem do Centralnej Ewidencji Zasobów;
2)
zapewnienie integralności danych w Centralnej Ewidencji Zasobów;
3)
zapewnienie dostępu do Centralnej Ewidencji Zasobów podmiotom przetwarzającym dane
w tej ewidencji;
4)
przeciwdziałanie uszkodzeniom Centralnej Ewidencji Zasobów;
5)
określenie zasad bezpieczeństwa przetwarzanych danych, w tym danych osobowych;
6)
określenie zasad zgłaszania naruszenia ochrony danych osobowych;
7)
zapewnienie poprawności danych, w tym danych osobowych, przetwarzanych w Centralnej
Ewidencji Zasobów;
8)
zapewnienie wykonywania kopii bezpieczeństwa.
2.
Wojewoda zapewnia utrzymanie Wojewódzkiej Ewidencji Zasobów oraz, w odniesieniu do
Wojewódzkiej Ewidencji Zasobów, podejmuje działania, o których mowa w ust. 1.
Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia niewykonania
lub nieprawidłowego wykonania przez właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę
obiektu zbiorowej ochrony obowiązków dotyczących wymagań w zakresie bezpieczeństwa
pożarowego obiektu zbiorowej ochrony, a także wymagań dotyczących wyposażenia budowli
ochronnej, o których mowa w art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, jest uprawniony do nakazania, w drodze decyzji administracyjnej, usunięcia stwierdzonych
uchybień w ustalonym terminie.
W Centralnej Ewidencji Zasobów gromadzi się
1)
dane dotyczące podmiotu ochrony ludności i obrony cywilnej
a)
nazwę podmiotu,
b)
adres siedziby podmiotu,
c)
adres (adresy) oddziału (oddziałów) podmiotu,
d)
dane osoby do kontaktu
-
imię (imiona) i nazwisko,
-
numer telefonu,
-
adres e-mail lub innego środka komunikacji elektronicznej,
e)
klasyfikację podmiotu zgodnie z art. 17 ust. 1,
f)
w odniesieniu do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 37-39, dane dotyczące
podstawy uznania za podmiot ochrony ludności
-
data uznania za podmiot ochrony ludności,
-
oznaczenie organu ochrony ludności, który dokonał uznania za podmiot ochrony ludności,
-
oznaczenie decyzji lub porozumienia o uznaniu za podmiot ochrony ludności,
g)
zakres zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej wykonywanych przez podmiot;
2)
dane dotyczące zasobów ochrony ludności znajdujących się w dyspozycji poszczególnych
organów ochrony ludności i obrony cywilnej oraz podmiotów ochrony ludności i obrony
cywilnej
a)
rodzaj i stan ilościowy zasobów,
b)
dysponenta zasobów,
c)
miejsce rozmieszczenia zasobów,
d)
dostępność zasobów i warunki dysponowania zasobami.
Organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w art. 26 oraz art. 26a, jest komendant
wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej.
Dane zawarte w Centralnej Ewidencji Zasobów i w Wojewódzkich Ewidencjach Zasobów nie
stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 902).
1.
Organy ochrony ludności i podmioty ochrony ludności wprowadzają dane do Centralnej
Ewidencji Zasobów, zgodnie ze swoją właściwością.
2.
Organy ochrony ludności i podmioty ochrony ludności posiadają dostęp do Centralnej
Ewidencji Zasobów.
3.
Organy ochrony ludności i podmioty ochrony ludności aktualizują dane zawarte w Centralnej
Ewidencji Zasobów w ramach monitorowania stanu zasobów, w tym usuwają z ewidencji
nieaktualne dane.
4.
Wprowadzanie i aktualizacja danych zawartych w Centralnej Ewidencji Zasobów odbywa
się w czasie rzeczywistym.
5.
Wprowadzenie danych do Centralnej Ewidencji Zasobów i aktualizacja danych zawartych
w Centralnej Ewidencji Zasobów są równoznaczne z wprowadzeniem danych do właściwej
Wojewódzkiej Ewidencji Zasobów i aktualizacją danych zawartych we właściwej Wojewódzkiej
Ewidencji Zasobów.
1.
Dane, o których mowa w art. 27 pkt 1, do Centralnej Ewidencji Zasobów wprowadzają
i aktualizują organy ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów podległych i nadzorowanych
oraz podmiotów ochrony ludności, które wyznaczyły, z którymi zawarły porozumienie
albo wobec których wydały decyzję o uznaniu za podmiot ochrony ludności.
2.
Dane, o których mowa w art. 27 pkt 2, dotyczące zasobów będących w dyspozycji organów
ochrony ludności i obrony cywilnej - wprowadzają i aktualizują te organy.
3.
W zakresie danych, o których mowa w art. 27 pkt 2
1)
podmioty, o których mowa w
a)
art. 17 ust. 1 pkt 1, 10, 12, 13, 15, 16, 24, 33 i 34 - wprowadzają dane bezpośrednio
do Centralnej Ewidencji Zasobów,
b)
art. 17 ust. 1 pkt 11, 14, 18-20, 25 i 26 - przekazują dane organom, którym podlegają
albo które je nadzorują, celem wprowadzenia do Centralnej Ewidencji Zasobów,
c)
art. 17 ust. 1 pkt 17, 21-23, 27-32, 35 i 36 - przekazują dane wojewodzie celem wprowadzenia
do Centralnej Ewidencji Zasobów,
d)
art. 17 ust. 1 pkt 37-39 - przekazują dane organom ochrony ludności celem wprowadzenia
do Centralnej Ewidencji Zasobów;
2)
w zakresie podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2-9, 10, 25 i 27, oraz podmiotów
posiadających personel ratowniczy, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 37-39 - dane
są przekazywane do Centralnej Ewidencji Zasobów z Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej
Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 14g ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
4.
Do Centralnej Ewidencji Zasobów są przekazywane dane, o których mowa w
1)
art. 100 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;
2)
art. 21 ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie
Medycznym;
3)
art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie
zdrowia
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2465 oraz z 2024 r. poz. 1897);
4)
przepisach wydanych na podstawie art. 14g ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w zakresie sił i środków Państwowej Straży Pożarnej, sił i środków zgłoszonych do
Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej,
o których mowa w art. 15 pkt 1a-6 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, oraz dostępnych dla Państwowej Straży Pożarnej sił i środków pochodzących z instytucji
i organizacji wspierających Państwową Straż Pożarną.
5.
Dane do Centralnej Ewidencji Zasobów są przekazywane za pomocą uzgodnionych protokołów
komunikacyjnych.
1.
Dane z Centralnej Ewidencji Zasobów minister właściwy do spraw wewnętrznych albo wojewoda
1)
udostępnia na wniosek innym organom ochrony ludności i obrony cywilnej oraz podmiotom
ochrony ludności i obrony cywilnej - w zakresie niezbędnym do realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej;
2)
udostępnia na wniosek Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, siłom zbrojnym państw
Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego oraz Policji - w zakresie niezbędnym do wykonywania
zadań ustawowych lub sojuszniczych;
3)
może udostępnić podmiotom, organom, służbom, inspekcjom i strażom - w przypadku, gdy
jest to uzasadnione potrzebą wykonania ich ustawowych zadań na rzecz ochrony ludności.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych albo wojewoda udostępniają dane z Centralnej
Ewidencji Zasobów organom administracji publicznej, sądom i prokuraturze, jeżeli jest
to uzasadnione wykonywaniem zadań ustawowych przez te podmioty.
3.
Dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Zasobów udostępnia się w postaci elektronicznej
za pomocą środków komunikacji elektronicznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1557 i 1717). Udostępnienie danych w innej postaci może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy nie
jest możliwe udostępnienie ich w postaci elektronicznej.
4.
Odmowa udostępnienia danych z Centralnej Ewidencji Zasobów następuje w formie postanowienia.
Na postanowienie nie służy zażalenie.
5.
Udostępnienie i przekazywanie danych z Centralnej Ewidencji Zasobów następuje nieodpłatnie.
1.
Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności jest państwowym
funduszem celowym, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
2.
Przychodami Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności są
1)
środki pieniężne uzyskane z gospodarowania mieniem Skarbu Państwa przekazanym Agencji
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przekazywane przez Agencję w wysokości
odpisu określonego w art. 30 ust. 5;
2)
środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, które za zgodą Komisji Europejskiej mogą zostać przeznaczone na wsparcie realizacji
zadań, o których mowa w art. 152 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907);
3)
środki pieniężne pochodzące z grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego, o których
mowa w art. 23 ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, 1473, 1717, 1871 i 1907);
4)
odsetki od wolnych środków przekazanych w zarządzanie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
5)
inne przychody, w tym wpłaty, o których mowa w art. 157 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, darowizny, spadki i zapisy.
3.
Przychodami Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności mogą
być wpłaty środków pieniężnych jednostek sektora finansów publicznych, o których mowa
w art. 9 pkt 5-8 i 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z wyłączeniem samorządowych osób prawnych, z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji
z budżetu i środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
4.
Wydatki Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności przeznacza
się na
1)
realizację zadań inwestycyjnych oraz modernizację uzbrojenia i wyposażenia organów
i jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego
nadzorowanych;
2)
uzupełnienie finansowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, o których mowa
w art. 152 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
5.
Wydatki, o których mowa w ust. 4 pkt 1, są realizowane ze środków, o których mowa
w ust. 2 pkt 1.
6.
Wydatki, o których mowa w ust. 4 pkt 2, są realizowane ze środków, o których mowa
w ust. 2 pkt 2-5 oraz ust. 3.
7.
Środki Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności mogą być
przeznaczone na uzupełnienie finansowania zadań, o których mowa w ust. 4 pkt 2, również
w przypadku, gdy ustawa lub przepisy odrębne przewidują finansowanie tego rodzaju
zadań z budżetu państwa.
8.
Koszty obsługi Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności
są pokrywane ze środków Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony
Ludności.
Wójt wykonuje zadania organu ochrony ludności i obrony cywilnej określone w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób ewidencjonowania zasobów ochrony ludności,
2)
sposób i tryb prowadzenia Centralnej Ewidencji Zasobów oraz Wojewódzkich Ewidencji
Zasobów,
3)
minimalny zbiór funkcjonalności ewidencji, o których mowa w pkt 2, w tym sposób funkcjonowania
w sytuacjach awaryjnych i wymagania dotyczące interfejsów do komunikacji z ewidencją
- uwzględniając konieczność zapewnienia aktualizacji ewidencji oraz ujęcia w ewidencji
możliwości i warunków dysponowania zasobami ochrony ludności.
Środki pieniężne należne Funduszowi Wsparcia Sił Zbrojnych oraz Funduszowi Modernizacji
Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności Agencja przekazuje w terminie do 30.
dnia miesiąca następującego po danym kwartale, w wysokości nie mniejszej niż 80% kwoty
odpisu za dany kwartał. Agencja dokonuje rozliczenia rocznego w terminie do dnia 30
kwietnia roku następnego.
Polski Związek Łowiecki jest podmiotem ochrony ludności, który wykonuje zadania ochrony
ludności i obrony cywilnej.
1.
Terytorialne organy ochrony ludności tworzą i utrzymują zasoby ochrony ludności niezbędne
do udzielania pomocy doraźnej i pomocy humanitarnej, obejmujące w szczególności zapasy
wody i środki do jej magazynowania, transportu i uzdatniania, zapasowe źródła energii
i paliwa, odzież, zapasy żywności, środki sanitarne i higieniczne, produkty lecznicze
i wyroby medyczne oraz stacjonarne i mobilne tymczasowe miejsca pobytu.
2.
Podmioty ochrony ludności utrzymują zasoby ochrony ludności niezbędne do wykonania
nałożonych na nie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
3.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta oraz wojewoda zapewniają zasoby ochrony
ludności niezbędne do wykonywania przez co najmniej 3 dni trwania zagrożenia zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie
1)
zapewnienia dostępu do wody i żywności;
2)
zapewnienia dostępu do produktów leczniczych i udzielania pierwszej pomocy, kwalifikowanej
pierwszej pomocy oraz świadczeń opieki zdrowotnej;
3)
wsparcia realizacji zadań ratowniczych;
4)
zapewnienia powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności;
5)
zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego;
6)
zapewnienia łączności z organami ochrony ludności i podmiotami ochrony ludności;
7)
funkcjonowania obiektów zbiorowej ochrony.
4.
Zadania wskazane w ust. 1 i 3 wykonuje się w szczególności przez zapewnienie dostępu
do zasobów ochrony ludności, utrzymanie i uzupełnianie oraz tworzenie magazynów zasobów
ochrony ludności, w tym magazynów przeciwpowodziowych, lub przez zawieranie umów pozwalających
zapewnić niezbędne zasoby ochrony ludności.
5.
Tworzenie i utrzymywanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę oraz
marszałka województwa zasobów ochrony ludności przeznaczonych do realizacji zadań
ochrony ludności w odniesieniu do zagrożeń przekraczających obszar odpowiednio gminy,
powiatu i województwa jest wykonywane jako zadanie zlecone z zakresu administracji
rządowej.
6.
W celu realizacji zadań wskazanych w ust. 1-3 terytorialne organy ochrony ludności
mogą współdziałać z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych.
7.
Właściwy organ ochrony ludności może wydać podmiotowi ochrony ludności zalecenia odnośnie
do rodzajów i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez ten podmiot.
8.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wytyczne
w sprawie sposobu utrzymywania zasobów ochrony ludności przez obowiązane organy ochrony
ludności, o których mowa w ust. 3, z uwzględnieniem rodzajów zagrożeń w poszczególnych
obszarach kraju.
9.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, wytyczne
w sprawie sposobu utrzymywania zasobów ochrony ludności przez podmioty ochrony ludności,
z uwzględnieniem rodzajów zagrożeń oraz konieczności zapewnienia usług publicznych
w niezbędnym zakresie.
1.
Starosta udziela gminom wchodzącym w skład powiatu pomocy w realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej, jeżeli zasoby i możliwości działania tych gmin uległy
wyczerpaniu bądź są niewystarczające do realizacji zadań ochrony ludności i obrony
cywilnej. Udzielenie pomocy odbywa się na wniosek zainteresowanej gminy.
2.
Marszałek województwa udziela powiatom wchodzącym w skład województwa pomocy w realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, jeżeli zasoby i możliwości działania powiatu
uległy wyczerpaniu bądź są niewystarczające do realizacji zadań ochrony ludności i
obrony cywilnej. Udzielenie pomocy odbywa się na wniosek zainteresowanego powiatu.
3.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) i starosta zawierają porozumienia lub umowy o współdziałaniu
w zakresie realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej, określając formę
i zakres możliwej do udzielenia pomocy, o której mowa w ust. 1.
4.
Marszałek województwa i starosta zawierają porozumienia lub umowy o współdziałaniu
w zakresie realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej, określając formę
i zakres możliwej do udzielenia pomocy, o której mowa w ust. 2.
5.
O formie i zakresie udzielonej pomocy organy, o których mowa w ust. 1 i 2, informują
właściwego wojewodę.
1.
Wojewoda udziela gminom i powiatom wsparcia w realizacji zadań z zakresu ochrony ludności
i obrony cywilnej, przekazując im środki rzeczowe lub finansowe na ich realizację.
2.
Przekazywanie środków finansowych odbywa się zgodnie z Programem Ochrony Ludności
i Obrony Cywilnej. W przypadku konieczności przekazania środków na realizację zadań
nieprzewidzianych w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, w szczególności
w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym, przekazuje się środki finansowe
w zakresie nieprzewidzianym w tym programie.
1.
W przypadku gdy zasoby ochrony ludności przewidziane do reagowania i realizacji zadań
na terenie gminy lub powiatu są niewystarczające, zadania te realizuje się również
przy pomocy zasobów ochrony ludności zadysponowanych z obszaru województwa.
2.
W przypadku gdy zasoby ochrony ludności przewidziane do reagowania i realizacji zadań
na terenie województwa są niewystarczające, zadania te realizuje się również przy
pomocy zasobów ochrony ludności zadysponowanych z obszaru kraju.
3.
W przypadku gdy zasoby ochrony ludności przewidziane do reagowania i realizacji zadań
na terenie kraju są niewystarczające, zadania te mogą być realizowane również przy
pomocy zasobów zadysponowanych w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, o którym
mowa w Decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/EU z dnia 17 grudnia 2013 r.
w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności
(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 924, z późn. zm., lub na podstawie umów międzynarodowych.
Zespół opiniuje projekt Rządowego Programu Rezerw Strategicznych, o którym mowa w
art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych.
Organy ochrony ludności i Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa uwzględniają w
planach, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym
1)
plany ewakuacji ludności;
2)
wyciągi z Centralnej Ewidencji Zasobów, Centralnej Ewidencji OZO oraz Ewidencji Obrony
Cywilnej;
3)
wykazy zapasowych ujęć wody lub sposobu dostarczania wody w przypadku uszkodzenia
wodociągu;
4)
wykazy źródeł energii;
5)
lokalizację magazynów zasobów ochrony ludności;
6)
miejsca udzielania pomocy humanitarnej;
7)
procedury występowania o udzielenie pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej oraz sposobu
udzielania tej pomocy.
1.
Plany ewakuacji ludności obejmują zagadnienia przemieszczenia ludności z miejsca zagrożonego
i przyjęcia jej w miejscu bezpiecznym w sytuacji zagrożenia wojną, w przypadku przewidywanego
wystąpienia klęski żywiołowej, w czasie wojny i w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej.
2.
Plany ewakuacji ludności zawierają
1)
liczbę osób przewidzianych do ewakuacji na danym obszarze;
2)
wskazanie infrastruktury transportowej lądowej, wodnej i powietrznej do wykorzystania
podczas ewakuacji;
3)
wskazanie miejsc zakwaterowania przygotowanych na potrzeby przyjęcia ludności w miejscach
ewakuacji;
4)
wskazanie sił i środków transportowych niezbędnych do przeprowadzenia ewakuacji na
danym obszarze;
5)
wskazanie sił i środków niezbędnych do zabezpieczenia procesu ewakuacji oraz ochrony
pozostawionego mienia;
6)
wskazanie osób odpowiedzialnych za koordynację i wsparcie działań związanych z przeprowadzeniem
ewakuacji na danym obszarze;
7)
wskazanie sposobu powiadamiania ludności o ewakuacji.
1.
Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa opracowuje krajowy plan ewakuacji.
2.
Krajowy plan ewakuacji opracowuje się na podstawie wojewódzkich planów ewakuacji ludności.
3.
Krajowy plan ewakuacji opracowuje się na okres 3 lat. Krajowy plan ewakuacji podlega
aktualizacji stosownie do potrzeb.
4.
Krajowy plan ewakuacji jest zatwierdzany przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
1.
Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa opracowuje, w uzgodnieniu z Szefem Sztabu
Generalnego Wojska Polskiego, wytyczne dla wojewódzkich planów ewakuacji ludności.
2.
Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa koordynuje przygotowanie przez wojewodów
wojewódzkich planów ewakuacji ludności.
1.
Wojewoda opracowuje wojewódzki plan ewakuacji ludności na podstawie wkładów do planu
ewakuacji przygotowanych przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) i starostów.
2.
Wojewoda uzgadnia wojewódzki plan ewakuacji ludności z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa.
3.
Wojewódzkie plany ewakuacji ludności, które będą wykorzystane w razie ogłoszenia mobilizacji,
w czasie stanu wojennego i w czasie wojny wymagają uzgodnienia z właściwym organem
wojskowym w zakresie dróg przemieszczania się, rejonów tymczasowego pobytu ludności
i miejsc zabezpieczenia dóbr kultury.
1.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) i starosta opracowują, odpowiednio dla obszaru
gminy i powiatu, wkłady do wojewódzkiego planu ewakuacji ludności.
2.
Wojewoda określa obszary i kierunki ewakuacji ludności, w tym miejsca przyjęcia ludności.
Wojewoda koordynuje przygotowanie wkładów do wojewódzkiego planu ewakuacji ludności
przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) i starostów na obszarze województwa,
wskazując zadania, o których mowa w art. 39 ust. 2, realizowane przez poszczególne
gminy i powiaty.
Wojewódzki plan ewakuacji ludności stanowi załącznik funkcjonalny do planu zarządzania
kryzysowego województwa. Wkłady, o których mowa w art. 43, stanowią załącznik funkcjonalny
do planów zarządzania kryzysowego odpowiednio gminy i powiatu.
1.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, sporządza
krajowy plan ochrony dóbr kultury na czas wojny na podstawie przygotowanych przez
Generalnego Konserwatora Zabytków, Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, dyrektora
Biblioteki Narodowej w Warszawie, dyrektora państwowej instytucji kultury wyspecjalizowanej
w zakresie muzealnictwa i ochrony zbiorów oraz dyrektora państwowej instytucji kultury
wyspecjalizowanej w opiece nad zabytkami wykazów najcenniejszych dóbr kultury ruchomych
i nieruchomych planowanych do objęcia ochroną.
2.
Krajowy plan ochrony dóbr kultury na czas wojny obejmuje zagadnienia
1)
planowania ochrony najcenniejszych dóbr kultury;
2)
sposobów ochrony najcenniejszych dóbr kultury;
3)
miejsc ukryć najcenniejszych ruchomych dóbr kultury;
4)
sił i środków do realizacji zadań ochrony dóbr kultury;
5)
kierowania ochroną najcenniejszych dóbr kultury;
6)
wskazania najcenniejszych dóbr kultury planowanych do objęcia ochroną.
3.
Krajowy plan ochrony dóbr kultury na czas wojny zawiera
1)
wskazanie działań na czas wojny w celu ochrony najcenniejszych dóbr kultury;
2)
wskazanie sposobów ochrony najcenniejszych dóbr kultury nieruchomych, które są najbardziej
zagrożone;
3)
miejsca, rodzaje i wykazy najcenniejszych dóbr kultury ruchomych podlegających rozśrodkowaniu
i ewakuacji;
4)
wskazanie sposobów ochrony najcenniejszych dóbr kultury ruchomych podlegających ochronie
w miejscach stałego przechowywania;
5)
miejsca, wykazy i sposoby ewentualnej ewakuacji najcenniejszych ruchomych dóbr kultury
poza granice Rzeczypospolitej Polskiej w czasie wojny;
6)
ogólne zestawienie kosztów, nakładów pracy, materiałów i urządzeń przewidzianych do
prac zabezpieczających oraz do rozśrodkowania lub ewakuacji najcenniejszych dóbr kultury;
7)
wskazanie przygotowanych miejsc przeznaczonych do ukrycia najcenniejszych ruchomych
dóbr kultury;
8)
wykazy służb, jednostek, instytucji, organizacji i rzeczoznawców przewidzianych do
udzielenia specjalistycznej pomocy w sytuacji zagrożenia najcenniejszych dóbr kultury;
9)
system kierowania ochroną najcenniejszych dóbr kultury, koordynacji, współdziałania,
powiadamiania i łączności oraz informowania o stratach;
10)
rozmieszczenie na mapie najcenniejszych dóbr kultury planowanych do ochrony w pierwszej
kolejności;
11)
wskazanie miejsc ukrycia i ewakuacji najcenniejszych dóbr kultury ruchomych na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz głównych i zapasowych tras ewakuacji.
4.
Podmioty określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 9 sporządzają plany ochrony
dóbr kultury na czas wojny.
5.
Plan ochrony dóbr kultury na czas wojny obejmuje zagadnienia
1)
lokalizacji dóbr kultury i ich zagrożeń w przypadku działań wojennych;
2)
planowania ochrony dóbr kultury;
3)
użycia sił i środków do realizacji zadań ochrony dóbr kultury;
4)
kierowania realizacją zadań ochrony dóbr kultury i współdziałania w ich realizacji.
6.
Plan ochrony dóbr kultury na czas wojny zawiera
1)
charakterystykę dóbr kultury oraz ich wykaz, z określeniem najbardziej cennych zbiorów
i elementów;
2)
ocenę miejsca przechowywania lub położenia oraz możliwych zagrożeń dla dóbr kultury
wraz z wnioskami;
3)
wskazanie zadań ochrony dóbr kultury na czas wojny z określeniem niezbędnych priorytetów;
4)
wykaz prac przygotowawczych i dokumentacyjnych niezbędnych do wykonania, z określeniem
osób odpowiedzialnych i zespołów ze wskazaniem przypisanych im zadań oraz czasu ich
wykonania;
5)
wykaz rodzajów i ilości potrzebnych materiałów i urządzeń, z określeniem ich przeznaczenia,
sposobu pozyskania i miejsc przechowywania;
6)
określenie sposobu oznakowania dóbr kultury znakami rozpoznawczymi oraz trybu wydawania
kart tożsamości dla personelu przydzielonego do ochrony dóbr kultury;
7)
opis systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach oraz łączności
z wykazami adresów i numerów telefonów lub innych urządzeń łączności jednostek ratowniczych,
osób funkcyjnych, specjalistycznych służb, instytucji i rzeczoznawców;
8)
określenie sposobu dokumentowania działań ratowniczych i informowania o stratach,
szkodach i potrzebach w zakresie ich likwidacji.
7.
Plany, o których mowa w ust. 1 i 4, mogą zawierać także inne elementy niż wymienione
odpowiednio w ust. 3 i 6 niezbędne do zapewnienia ochrony dóbr kultury.
8.
Plany, o których mowa w ust. 1 i 4, sporządza się z zachowaniem przepisów o ochronie
informacji niejawnych.
9.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze
rozporządzenia, wykaz podmiotów zobowiązanych do sporządzenia planu ochrony dóbr kultury
na czas wojny oraz tryb zgłaszania tych podmiotów w celu wpisania ich do wykazu, uwzględniając
wartość i znaczenie obiektów i zbiorów tych podmiotów dla dziedzictwa narodowego.
Podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 26, sporządzają instrukcję postępowania
na potrzeby realizacji zadań w razie wystąpienia sytuacji kryzysowych, która określa
sposoby postępowania w razie wystąpienia zdarzeń mających znamiona sytuacji kryzysowych
i zawiera
1)
opis sposobu postępowania w razie wystąpienia zagrożenia;
2)
wykaz osób odpowiedzialnych za realizację zadań ochrony dóbr kultury;
3)
zestawienie sił i środków niezbędnych do realizacji zadań ochrony dóbr kultury.
1.
Podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 26, na potrzeby realizacji zadań ochrony
dóbr kultury na czas wojny oraz w razie wystąpienia sytuacji kryzysowych dokonują
analizy zbiorów w celu wyselekcjonowania dóbr kultury przeznaczonych do zabezpieczenia
lub ewakuacji.
2.
Dokonując analizy zbiorów, uwzględnia się następujące kryteria
1)
wartość zbiorów - wartość historyczną, naukową i artystyczną, znaczenie w skali ogólnokrajowej,
jak i światowej, a także wartość rynkową;
2)
racjonalność, gospodarność, skuteczność i możliwość zabezpieczenia lub ewakuacji zbiorów.
3.
Na potrzeby opracowania planów, o których mowa w art. 45 ust. 1 i 4, wprowadza się
następujące kategorie zbiorów
1)
kategorię I - najcenniejsze zbiory do ewakuacji w pierwszej kolejności;
2)
kategorię II - cenne zbiory do ewakuacji w drugiej kolejności;
3)
kategorię III - pozostałe zbiory, które z różnych względów nie nadają się do ewakuacji
i muszą być zabezpieczone w miejscu ich przechowywania.
4.
Zbiory zaklasyfikowane do odpowiednich kategorii oznacza się w miejscu ich przechowywania
w taki sposób, aby można było je łatwo i szybko zidentyfikować.
1.
Specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne w zakresie ochrony osób i mienia współpracują
z Policją, podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej oraz strażami gminnymi (miejskimi).
2.
Współpracę kierownik jednostki chronionej przez specjalistyczne uzbrojone formacje
ochronne podejmuje odpowiednio z właściwym terytorialnie
1)
komendantem jednostki organizacyjnej Policji;
2)
organem ochrony ludności lub organem obrony cywilnej;
3)
komendantem straży gminnej (miejskiej).
3.
Współpraca specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z Policją polega w szczególności
na
1)
wymianie informacji o zagrożeniach w zakresie bezpieczeństwa osób i mienia oraz zakłócania
spokoju i porządku publicznego;
2)
współdziałaniu w celu utrzymania spokoju i porządku publicznego podczas zgromadzeń,
imprez artystycznych, rozrywkowych i sportowych, w zakresie określonym w odrębnych
przepisach;
3)
współdziałaniu przy zabezpieczaniu miejsc popełnienia przestępstw i wykroczeń w granicach
chronionych obszarów, obiektów lub urządzeń;
4)
wzajemnych konsultacjach doskonalących metody współpracy.
4.
Do współpracy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych ze strażami gminnymi
(miejskimi) przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio.
5.
Współpraca specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z podmiotami ochrony
ludności i obrony cywilnej polega na podejmowaniu działań ochronnych i zabezpieczających
w przypadku wystąpienia w granicach chronionych obszarów, obiektów lub urządzeń pożaru,
klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, w szczególności na
1)
wymianie informacji o powstałych zagrożeniach;
2)
wprowadzaniu na teren chronionych obszarów i obiektów jednostek ratowniczych;
3)
współdziałaniu przy przeprowadzaniu bezpiecznej ewakuacji ludzi, ruchomych dóbr kultury
i mienia;
4)
zabezpieczaniu miejsc po pożarze, klęsce żywiołowej lub innym miejscowym zagrożeniu,
w tym uratowanego mienia.
1.
Rozśrodkowanie i ewakuację dóbr kultury organizuje się w następujący sposób
1)
rozśrodkowaniu lub ewakuacji podlegają dobra kultury ruchome określone w planie ochrony
dóbr kultury na czas wojny w przypadku braku możliwości zapewnienia ich ochrony w
miejscu stałego ich przechowywania;
2)
rozśrodkowanie dóbr kultury ruchomych polega na zaplanowanym i zorganizowanym ich
przemieszczeniu do wytypowanych i przygotowanych miejsc w obrębie tej samej miejscowości
lub innej wytypowanej miejscowości oraz ich zabezpieczeniu w nowym miejscu przed zniszczeniem,
uszkodzeniem lub zaginięciem;
3)
miejsca rozśrodkowania i ewakuacji oraz trasy przejazdu (główne i zapasowe) uzgadnia
się z właściwymi organami samorządu;
4)
miejsca rozśrodkowania i ewakuacji oraz trasy przewozu dóbr kultury ruchomych powinny
znajdować się z dala od głównych szlaków i węzłów komunikacyjnych, ważnych ośrodków
przemysłowych, baz i składnic paliw oraz materiałów niebezpiecznych, a także obiektów
wojskowych.
2.
Wykazy dóbr kultury ruchomych przeznaczonych do ewakuacji, informacje o trasach przewozu
tych dóbr kultury, miejscach ich ukrycia oraz sposobach ich ochrony w czasie transportu
i ich zabezpieczenia w nowym miejscu przechowywania podlegają ochronie na zasadach
określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 632 i 1222).
3.
Podmioty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 9, uwzględniają
przy planowaniu inwestycji konieczność zapewnienia przestrzeni magazynowania niezbędnych
materiałów i sprzętu do zabezpieczenia i ewakuacji ruchomych dóbr kultury oraz zapewniają
środki na pozyskanie, utrzymanie i rotację.
Straż Leśna współpracuje z organami i podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej
w zakresie podejmowania działań ochronnych i zabezpieczających w przypadku wystąpienia
pożaru lasu, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, w szczególności
w zakresie
1)
wymiany informacji o zagrożeniach w zakresie bezpieczeństwa osób i mienia oraz zakłócania
spokoju i porządku publicznego oraz o powstałych zagrożeniach;
2)
kierowania na terenie lasu przejazdem jednostek ratowniczych;
3)
współdziałania przy ewakuacji ludzi i mienia;
4)
zabezpieczania miejsc po pożarze, klęsce żywiołowej lub innym miejscowym zagrożeniu;
5)
wzajemnych konsultacji doskonalących metody współpracy.
1.
W celu podnoszenia kwalifikacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w urzędach
obsługujących organy ochrony ludności oraz w innych urzędach, jednostkach organizacyjnych
jednostek samorządu terytorialnego i organach jednostek pomocniczych gminy organizuje
się szkolenia kadry z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.
2.
Szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przeprowadza się co najmniej
1)
dla osób pełniących funkcję terytorialnego organu ochrony ludności - w ciągu 3 miesięcy
od dnia objęcia tej funkcji i następnie nie rzadziej niż raz na rok;
2)
dla osób pełniących funkcję organu ochrony ludności innych niż wskazane w pkt 1 oraz
dla wykonujących zadania związane z ochroną ludności lub obroną cywilną sekretarzy
stanu i podsekretarzy stanu w urzędach obsługujących organy ochrony ludności - w ciągu
6 miesięcy od dnia objęcia tej funkcji albo stanowiska;
3)
dla osób wykonujących zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną - nie rzadziej
niż raz na rok;
4)
dla osób posiadających przydziały mobilizacyjne obrony cywilnej - w ciągu 6 miesięcy
od dnia otrzymania przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej.
1.
Szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla ministrów, sekretarzy stanu
i podsekretarzy stanu, kierowników urzędów centralnych oraz wojewodów, marszałków
województw i starostów prowadzi Akademia Pożarnicza.
2.
Szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla wójtów (burmistrzów, prezydentów
miast), pracowników urzędów administracji publicznej oraz członków i pracowników podmiotów
ochrony ludności oraz organów jednostek pomocniczych gminy mogą być prowadzone przez
uczelnie służb państwowych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
szkoły, dla których organem założycielskim jest minister właściwy do spraw wewnętrznych,
ośrodki szkolenia służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz
inne uczelnie, związek ochotniczych straży pożarnych, a także przez osoby fizyczne,
osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, z którymi
kierownik urzędu albo podmiot ochrony ludności zawarł umowę na realizację tych szkoleń.
Szkolenia dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) organizują wojewodowie.
3.
Osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości
prawnej mogą prowadzić szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, jeżeli
posiadają środki organizacyjne i techniczne, w tym osoby dysponujące wiedzą specjalistyczną,
niezbędne do zapewnienia odpowiedniego poziomu merytorycznego szkolenia.
4.
Spełnienie wymagań przez prowadzące szkolenia osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, o których mowa w ust. 2, weryfikuje
Akademia Pożarnicza.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, programy
szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagania dla podmiotów
prowadzących szkolenia, o których mowa w art. 50 ust. 2, mając na względzie zapewnienie
jednolitości i odpowiedniego poziomu szkoleń na obszarze całego kraju.
1.
Organy ochrony ludności mogą również prowadzić szkolenia z zakresu ochrony ludności
i obrony cywilnej dla podmiotów ochrony ludności, zrzeszeń i przedsiębiorców oraz
ludności.
2.
Podmioty ochrony ludności, w szczególności jednostki organizacyjne Państwowej Straży
Pożarnej, związek ochotniczych straży pożarnych, Polski Czerwony Krzyż i Rządowe Centrum
Bezpieczeństwa, wspomagają organy ochrony ludności w organizacji szkoleń z zakresu
ochrony ludności i obrony cywilnej.
1.
W celu weryfikacji gotowości i zwiększenia skuteczności wykonywania zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej oraz utrwalania wiedzy i umiejętności organy ochrony ludności
przeprowadzają ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.
2.
Ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przeprowadza się nie rzadziej
niż raz na rok, na podstawie planów ćwiczeń ochrony ludności i obrony cywilnej. Plan
ćwiczeń sporządza właściwy organ ochrony ludności, a zatwierdza, w przypadku
1)
wójta (burmistrza, prezydenta miasta) - starosta;
2)
prezydenta miasta na prawach powiatu, starosty i marszałka województwa - wojewoda;
3)
wojewody - minister właściwy do spraw wewnętrznych.
3.
Organ, który zatwierdza plan ćwiczeń ochrony ludności i obrony cywilnej, przekazuje
organowi przeprowadzającemu ćwiczenia wytyczne i zalecenia odnośnie do zakresu ćwiczeń.
4.
W ćwiczeniach z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej uczestniczą, stosownie
do potrzeb, podmioty ochrony ludności.
5.
Podmioty ochrony ludności, w szczególności jednostki organizacyjne Państwowej Straży
Pożarnej, ochotnicze straże pożarne, związek ochotniczych straży pożarnych i Rządowe
Centrum Bezpieczeństwa, wspomagają organy ochrony ludności w organizacji ćwiczeń z
zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.
6.
Organ ochrony ludności po zakończeniu ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony
cywilnej sporządza z nich raport, wraz z wnioskami i rekomendacjami dotyczącymi ich
przygotowania i przeprowadzenia oraz oceną osiągnięcia celów ćwiczeń, i przekazuje
go do organu, który zatwierdził plan ćwiczeń. Po otrzymaniu raportu z ćwiczeń organ,
który zatwierdził plan ćwiczeń, przeprowadza ich ewaluację, a następnie inicjuje wdrażanie
wniosków i rekomendacji.
7.
W przypadku ćwiczeń przeprowadzanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych
oraz ministrów, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. b, ewaluację ćwiczeń oraz
wdrażanie wniosków i rekomendacji z ćwiczeń przeprowadza organ prowadzący te ćwiczenia.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
zakres i sposób organizowania i prowadzenia ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony
cywilnej, w tym planowania, raportowania i ewaluacji, mając na względzie zapewnienie
właściwego przygotowania i sprawdzenia gotowości organów i podmiotów ochrony ludności
i obrony cywilnej do realizacji zadań.
Edukacja z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej obejmuje w szczególności przekazywanie
wiedzy o potencjalnych i aktualnych zagrożeniach mających wpływ na bezpieczeństwo
oraz o zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia.
Edukacja z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w systemie oświaty odbywa się
na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2024 r. poz. 737, 854, 1562 i 1635).
1.
Zajęcia pozaszkolne oraz inne formy edukacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
organizuje organ ochrony ludności.
2.
Zajęcia pozaszkolne oraz inne formy edukacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
mogą prowadzić podmioty ochrony ludności oraz osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, z którymi organ ochrony ludności
zawarł umowę na ich realizację.
3.
Podmioty ochrony ludności, w szczególności jednostki organizacyjne Państwowej Straży
Pożarnej, związek ochotniczych straży pożarnych, Polski Czerwony Krzyż i Rządowe Centrum
Bezpieczeństwa, wspomagają organ ochrony ludności w organizacji zajęć pozaszkolnych
oraz innych form edukacji.
1.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje realizacją i koordynuje realizację zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności podległe mu i nadzorowane
przez niego na obszarze gminy.
2.
Starosta kieruje realizacją i koordynuje realizację zadań ochrony ludności i obrony
cywilnej przez podmioty ochrony ludności podległe mu i nadzorowane przez niego na
obszarze powiatu. Starosta może koordynować realizowanie zadań ochrony ludności i
obrony cywilnej przez gminy na obszarze powiatu.
3.
Marszałek województwa koordynuje realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej
przez podmioty ochrony ludności podległe mu i nadzorowane przez niego na obszarze
województwa.
4.
Wojewoda koordynuje realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty
ochrony ludności podległe mu i nadzorowane przez niego na obszarze województwa. Wojewoda
może koordynować realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez gminy i
powiaty na obszarze województwa.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych koordynuje
1)
realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez wojewodów;
2)
realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze całego kraju - w czasie
obowiązywania stanu nadzwyczajnego.
1.
W celu koordynacji realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej organy ochrony
ludności mogą wydawać zalecenia.
2.
Starosta wydaje zalecenia wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) gmin znajdujących
się na obszarze powiatu.
3.
Wojewoda wydaje zalecenia wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) gmin albo starostom
powiatów znajdujących się na obszarze województwa oraz marszałkowi województwa. W
przypadku zaleceń, których realizacja wymaga nakładów finansowych, wojewoda zapewnia
ich finansowanie.
4.
Zalecenie może dotyczyć w szczególności podjęcia określonych działań przez organy
ochrony ludności albo przygotowania zasobów ochrony ludności.
1.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) organizuje współpracę pomiędzy podmiotami ochrony
ludności działającymi na obszarze gminy.
2.
Starosta w porozumieniu z właściwymi wójtami (burmistrzami, prezydentami miast) organizuje
współpracę pomiędzy gminami oraz podmiotami ochrony ludności działającymi na obszarze
powiatu.
1.
Organy ochrony ludności nadzorują wykonywanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej
przez podmioty ochrony ludności podległe im i nadzorowane przez nie w zakresie posiadanych
kompetencji.
2.
Wojewoda nadzoruje wykonywanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej w
obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej przez gminy i powiaty oraz podmioty realizujące
zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze województwa.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych dokonuje oceny wykonywania zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej przez pozostałe organy ochrony ludności i obrony cywilnej oraz przez
podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej.
Organy ochrony ludności kontrolują wykonywanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej
przez podmioty ochrony ludności, z którymi zawarły porozumienie, o którym mowa w art.
19 ust. 1, lub wobec których wydały decyzję, o której mowa w art. 20 ust. 2.
1.
Kontroli wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej dokonuje się pod względem
legalności, gospodarności, celowości i rzetelności.
2.
Kontrola wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony
ludności polega na sprawdzeniu
1)
sposobu przygotowania podmiotu do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
2)
sposobu funkcjonowania podmiotu w sytuacjach kryzysowych;
3)
prawidłowości i rzetelności prowadzenia dokumentacji dotyczącej realizowanych zadań;
4)
wykorzystania przyznanych środków finansowych i rzeczowych;
5)
wykonania zaleceń pokontrolnych.
3.
Organ dokonujący kontroli wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej ma
prawo do żądania informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do dokonania oceny.
4.
Kontrola wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej może być przeprowadzana
przez upoważnioną przez organ ochrony ludności osobę, na podstawie pisemnego upoważnienia.
1.
Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby pisemnie przez
niego upoważnionej, w sposób sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowania podmiotu.
2.
Osoby upoważnione do dokonania czynności kontrolnych są uprawnione do
1)
swobodnego wstępu na teren nieruchomości, do obiektów i pomieszczeń kontrolowanego
podmiotu;
2)
przeprowadzania oględzin obiektów oraz składników majątku kontrolowanego podmiotu;
3)
żądania od kontrolowanego podmiotu udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej
w zakresie przeprowadzanej kontroli;
4)
żądania wglądu do dokumentów i innych nośników informacji zawierających dane wynikające
z zakresu kontroli;
5)
sporządzania odpisów oraz kopii dokumentów, z zastrzeżeniem przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych;
6)
zabezpieczenia dokumentacji niezbędnej do dokonania kontroli;
7)
wykonywania innych czynności niezbędnych do prawidłowego dokonania kontroli.
3.
Osoby prowadzące czynności kontrolne są obowiązane do przestrzegania tajemnicy przedsiębiorcy,
a także przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych.
4.
Z dokonanych czynności sporządza się protokół w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach,
po jednym dla kontrolowanego i organu dokonującego kontroli. Protokół podpisuje kontrolowany
albo osoba przez niego upoważniona.
5.
Protokół zawiera pouczenie o sposobie złożenia zastrzeżeń co do jego treści, przy
czym termin na złożenie zastrzeżeń nie może być krótszy niż 7 dni licząc od dnia doręczenia
protokołu.
6.
W przypadku odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego albo osobę przez niego
upoważnioną dokonuje się stosownej adnotacji w protokole. Odmowa podpisania protokołu
nie stanowi przeszkody do jego podpisania przez kontrolującego i wykonania ustaleń
z kontroli.
7.
Organ prowadzący czynności kontrolne może wezwać kontrolowanego do usunięcia nieprawidłowości
określonych w protokole, wskazując termin ich usunięcia.
Organy ochrony ludności mogą żądać od organów lub podmiotów ochrony ludności, których
działanie koordynują, organizują, kontrolują, oceniają albo nadzorują, przedstawiania
informacji lub wyjaśnień dotyczących spraw z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.
Organy wymienione w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a-c oraz pkt 2 lit. b realizują zadania
z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przy pomocy odpowiednich zespołów zarządzania
kryzysowego, o których mowa w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym.
1.
Obowiązek podjęcia działań w zakresie powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności
spoczywa na tym organie administracji publicznej lub podmiocie ochrony ludności, który
pierwszy powziął informację o wystąpieniu zagrożenia.
2.
Organ administracji publicznej lub podmiot ochrony ludności niezwłocznie informuje
o zaistniałym zdarzeniu właściwe organy ochrony ludności, przedstawiając jednocześnie
swoją ocenę sytuacji oraz informację o planowanych działaniach, jeżeli planuje takie
działania.
Każdy, kto zauważy zdarzenie lub zjawisko mogące stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia,
jest obowiązany niezwłocznie powiadomić o tym centrum powiadamiania ratunkowego albo
właściwe służby lub podmioty ratownicze, a także do czasu ich przybycia udzielić pomocy
osobom znajdującym się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty
życia lub zdrowia, jeżeli może jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na
niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
Osoby zaalarmowane lub powiadomione o zagrożeniu są obowiązane, bez narażania siebie
lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia, do
1)
podjęcia działań przygotowujących do ochrony przed zagrożeniem;
2)
podjęcia we własnym zakresie działań mogących zmniejszyć skutki zagrożenia, mających
na celu ochronę zdrowia, życia, mienia i dóbr kultury;
3)
przekazania w miarę możliwości informacji o zagrożeniach i sposobach postępowania
osobom, co do których nie ma pewności, że informacja ta do nich dotarła;
4)
zachowania się w sposób zgodny z komunikatem przekazanym przez właściwy organ administracji
publicznej lub kierującego działaniem ratowniczym.
1.
Zagrożenia dla ludności są wykrywane za pomocą systemu wykrywania zagrożeń, który
funkcjonuje w sposób ciągły.
2.
W skład systemu wykrywania zagrożeń wchodzą
1)
systemy wykrywania skażeń i alarmowania o skażeniach obejmujące
a)
system wykrywania skażeń i powiadamiania, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie
art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny,
b)
system stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących
pomiary skażeń promieniotwórczych, których działania koordynuje Prezes Państwowej
Agencji Atomistyki;
2)
sieci i systemy nadzoru epidemiologicznego i kontroli chorób zakaźnych nadzorowane
przez ministra właściwego do spraw zdrowia;
3)
system służący do wykrywania i powiadamiania o zagrożeniach uderzeniami z powietrza
w ramach obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej nadzorowany przez Ministra Obrony
Narodowej;
4)
systemy wykrywania i alarmowania oraz systemy wczesnego ostrzegania o zagrożeniach
a)
nadzorowane przez centra zarządzania kryzysowego utworzone przez ministrów i centralne
organy administracji rządowej, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym,
b)
nadzorowane przez wojewódzkie centra zarządzania kryzysowego, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym,
c)
nadzorowane przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym;
5)
systemy nadzoru epizootycznego, fitosanitarnego, nadzoru nad bezpieczeństwem produktów
pochodzenia zwierzęcego i paszami oraz nadzoru nad produktami rolno-spożywczymi nadzorowane
przez ministrów właściwych do spraw rolnictwa i rynków rolnych oraz zdrowia;
6)
systemy nadzoru środowiska naturalnego nadzorowane przez ministra właściwego do spraw
klimatu;
7)
systemy komunikacji i łączności służb nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw
wewnętrznych.
3.
Zadanie utrzymania elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania
i alarmowania o zagrożeniach będących własnością Skarbu Państwa starosta wykonuje
jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
1.
Powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach następuje za pomocą
systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach nadzorowanego przez
ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
2.
W skład systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach wchodzą w
szczególności
1)
syreny alarmowe i urządzenia nagłaśniające będące w dyspozycji administracji publicznej,
służb, przedsiębiorców i organizacji pozarządowych;
2)
krajowe, regionalne i lokalne systemy ostrzegania, w tym Regionalny System Ostrzegania
(RSO);
3)
środki dystrybucji informacji należące do wydawców dzienników lokalnych i ogólnopolskich;
4)
kanały informacyjne nadawców programów radiowych i telewizyjnych;
5)
ALERT RCB;
6)
ostrzeżenie publiczne wysyłane w ramach technologii cyfrowych szybkiej transmisji;
7)
informacje zamieszczane w sieci Internet w oficjalnych serwisach informacyjnych.
3.
Organy ochrony ludności mogą, za pomocą systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania
o zagrożeniach, ogłaszać, odwoływać i przekazywać alarmy i komunikaty ostrzegawcze.
4.
Komunikaty ostrzegawcze, informacje i sygnały przekazuje się niezwłocznie, przy użyciu
wszystkich dostępnych środków, stosownie do potrzeb.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
oraz ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia
1)
rodzaje alarmów oraz sposób ogłaszania i odwołania alarmu,
2)
rodzaje komunikatów ostrzegawczych oraz sposób ogłaszania i odwołania komunikatu,
3)
tryb przekazywania alarmów i komunikatów
- w celu skutecznego powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach
oraz sprawnego przekazywania alarmów i komunikatów ostrzegawczych oraz mając na uwadze
potrzeby osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
1.
W celu realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej nadawca programu radiowego
i telewizyjnego oraz operator ruchomej publicznej sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. - Prawo komunikacji elektronicznej
(Dz. U. poz. 1221), na żądanie ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub wojewody, przekazane za
pośrednictwem Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, są obowiązani do niezwłocznego nieodpłatnego
przekazania komunikatu, na obszarze określonym przez ministra właściwego do spraw
wewnętrznych.
2.
W celu realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej operator ruchomej publicznej
sieci telekomunikacyjnej jest obowiązany, na żądanie ministra właściwego do spraw
wewnętrznych lub wojewody, przekazane za pośrednictwem Rządowego Centrum Bezpieczeństwa,
do niezwłocznego nieodpłatnego wysyłania komunikatów do wszystkich lub określonych
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych grup użytkowników końcowych, o których
mowa w art. 2 pkt 86 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. - Prawo komunikacji elektronicznej, w szczególności przebywających na określonym przez niego obszarze, jednorazowo lub
przez wskazany przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych okres.
3.
W celu realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, redaktorzy dzienników
oraz wydawcy stron internetowych, na żądanie ministra właściwego do spraw wewnętrznych
lub wojewody, przekazane za pośrednictwem Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, są obowiązani
do niezwłocznego nieodpłatnego publikowania komunikatów.
4.
Organy ochrony ludności i obrony cywilnej oraz podmioty ochrony ludności i obrony
cywilnej mogą wnioskować do wojewody o skierowanie żądań, o których mowa w ust. 1-3.
1.
W celu zapewnienia ciągłości i bezpieczeństwa funkcjonowania administracji państwowej
oraz ochrony ludności i obrony cywilnej minister właściwy do spraw wewnętrznych organizuje
i nadzoruje System Bezpiecznej Łączności Państwowej, zwany dalej „SBŁP”.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych realizując zadania dotyczące SBŁP nazywany
jest dalej „operatorem SBŁP”.
3.
SBŁP to wielowarstwowy system składający się ze zbioru zastępowalnych elementów powiązanych
ze sobą relacjami w taki sposób, że stanowią one całość zdolną do zapewnienia bezpieczeństwa
i odporności komunikacji na potrzeby realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa,
ochrony porządku publicznego, ratownictwa, ochrony ludności i obrony cywilnej oraz
zarządzania kryzysowego.
4.
SBŁP zapewnia
1)
zbudowanie interoperacyjności między systemami łączności i komunikacji administracji
publicznej, służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz innymi
wydzielonymi systemami łączności, w tym z systemami pozostającymi we właściwości Ministra
Obrony Narodowej;
2)
możliwość przekazywania informacji o zagrożeniach między elementami systemu wykrywania
zagrożeń;
3)
możliwość powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach oraz zapewnienia
bezpiecznej łączności między służbami państwowymi i podmiotami ochrony ludności przy
wykonywaniu zadań ochrony ludności i ochrony porządku publicznego;
4)
funkcjonowanie kanałów łączności w sieciach telekomunikacyjnych, z uwzględnieniem
sieci stacjonarnej, radiowej, komórkowej i satelitarnej.
5.
W skład SBŁP wchodzą następujące podsystemy
1)
jawnej łączności stacjonarnej (SBŁP-J);
2)
niejawnej łączności stacjonarnej (SBŁP-N);
3)
wielopunktowej wideokonferencji (SBŁP-V);
4)
bezpiecznej radiowej łączności mobilnej (SBŁP-M), w tym niejawnej komórkowej;
5)
bezpiecznej radiowej łączności trankingowej (SBŁP-T);
6)
bezpiecznej łączności satelitarnej (SBŁP-S), w tym niejawnej.
Do zadań operatora SBŁP należy
1)
zarządzanie siecią łączności państwowej, w tym wchodzącymi w jej skład urządzeniami
i infrastrukturą telekomunikacyjną, w tym wydzielonymi, bezpiecznymi sieciami teletransmisyjnymi
pozostającymi we właściwości ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
2)
określanie minimalnych warunków technicznych niezbędnych do zapewnienia realizacji
połączeń dla stacjonarnych i mobilnych telekomunikacyjnych urządzeń końcowych SBŁP;
3)
zapewnienie możliwości szyfrowania komunikacji pomiędzy użytkownikami instytucjonalnymi
i indywidualnymi SBŁP, w tym z wykorzystaniem urządzeń i narzędzi kryptograficznych
certyfikowanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służbę Kontrwywiadu
Wojskowego;
4)
opracowywanie i aktualizacja dokumentacji bezpieczeństwa SBŁP w zakresie poszczególnych
podsystemów;
5)
zapewnienie rozliczalności użytkowników instytucjonalnych oraz użytkowników indywidulanych
SBŁP;
6)
zapewnienie utrzymania i rozwoju SBŁP, w tym warunków technicznych do realizacji połączeń;
7)
zarządzanie bezpieczeństwem SBŁP.
1.
Operator SBŁP świadczy usługi, na potrzeby realizacji zadań ustawowych, na rzecz
1)
konstytucyjnych organów Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
organów administracji publicznej, urzędów obsługujących te organy oraz jednostek organizacyjnych
podległych tym organom lub przez nie nadzorowanych, wykonujących zadania z zakresu
a)
bezpieczeństwa państwa, ochrony porządku publicznego, ratownictwa, ochrony ludności
i obrony cywilnej oraz zarządzania kryzysowego,
b)
powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach przekazywane w ramach
systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
3)
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz jednostek organizacyjnych podległych
Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych;
4)
podmiotów wykonujących na rzecz administracji rządowej zadania z zakresu ochrony ludności
i obrony cywilnej i zarządzania kryzysowego, w tym związane z zapewnieniem ciągłości
funkcjonowania i odtwarzania infrastruktury krytycznej państwa - na wniosek tych podmiotów.
2.
Organy, urzędy, jednostki organizacyjne, Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej i
podmioty, o których mowa w ust. 1, mogą korzystać z usług telekomunikacyjnych świadczonych
przez operatora SBŁP w zakresie niezbędnym do zapewnienia w tych podmiotach realizacji
zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa, ochrony porządku publicznego, ratownictwa,
ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zarządzania kryzysowego.
3.
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Kontrwywiadu Wojskowego,
Służba Wywiadu Wojskowego, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Ochrony
Państwa, Policja, minister właściwy do spraw informatyzacji oraz wskazane przez Ministra
Obrony Narodowej jednostki wojskowe, a także uczelnie publiczne, instytuty badawcze
oraz instytuty działające w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz udzielają operatorowi
SBŁP wsparcia technicznego przy realizacji jego zadań ustawowych, z uwzględnieniem
badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących nowoczesnych systemów łączności.
4.
Wartość wsparcia technicznego, o którym mowa w ust. 3, udzielanego operatorowi SBŁP
przez wskazane przez Ministra Obrony Narodowej jednostki wojskowe zalicza się do środków,
o których mowa w art. 155 ust. 2 pkt 3.
5.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób udziału służb
i pozostałych podmiotów, o których mowa w ust. 3, w budowie, utrzymaniu i rozwoju
SBŁP oraz szczegółowe warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych w ramach SBŁP
w celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania administracji państwowej oraz ochrony
ludności w czasie pokoju i obrony cywilnej w czasie wojny.
Organy ochrony ludności mogą wykorzystywać SBŁP w procesie ogłaszania i odwoływania
alarmów oraz w procesie przekazywania komunikatów ostrzegawczych.
1.
SBŁP zapewnia poziom bezpieczeństwa usług transmisji danych, połączeń głosowych oraz
wiadomości tekstowych niezbędny do zapewnienia realizacji zadań na rzecz ochrony ludności,
bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym spełnia wymagania
techniczne umożliwiające, w miarę potrzeb, szyfrowaną komunikację między użytkownikami
końcowymi tego systemu.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób korzystania z SBŁP przez użytkowników,
minimalne wymagania techniczne i funkcjonalne, jakie musi spełniać SBŁP, oraz minimalny
poziom bezpieczeństwa usług transmisji danych, połączeń głosowych oraz wiadomości
tekstowych, mając na względzie konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa
komunikacji oraz aktualny poziom wiedzy naukowo-technicznej.
Wykonując zadania operatora SBŁP, minister właściwy do spraw wewnętrznych może zlecać
zadania związane z organizacją, budową, utrzymaniem i modernizacją SBŁP podległym
sobie lub nadzorowanym przez siebie organom i jednostkom organizacyjnym, za zgodą
Ministra Obrony Narodowej wskazanym przez niego jednostkom wojskowym oraz innym podmiotom,
o których mowa w art. 76 ust. 3, a także podmiotom spełniającym łącznie następujące
warunki
1)
będącym przedsiębiorcą telekomunikacyjnym lub podmiotem prowadzącym działalność telekomunikacyjną;
2)
posiadającym świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego pierwszego stopnia, o którym
mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych;
3)
dającym rękojmię należytego wykonywania zadań na rzecz operatora SBŁP.
1.
Na potrzeby realizacji zadań, o których mowa w art. 75, art. 76 i art. 79, użytkownik
wieczysty lub zarządca nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki
samorządu terytorialnego zapewnia operatorowi SBŁP dostęp do nieruchomości, w tym
do budynku, polegający na umożliwieniu umieszczenia na niej infrastruktury telekomunikacyjnej,
a także eksploatacji i konserwacji tej infrastruktury telekomunikacyjnej, jeżeli nie
uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości.
2.
Warunki dostępu, o którym mowa w ust. 1, określa odpowiednio porozumienie lub umowa
zawarte pomiędzy operatorem SBŁP a użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości,
o których mowa w ust. 1.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, uzgodniony
z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze zarządzenia, powołuje Pełnomocnika Rządu do
spraw Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej i określa jego szczegółowy zakres działania.
W celu ochrony ludności przed zagrożeniami powstałymi w wyniku klęsk żywiołowych,
zdarzeń o charakterze terrorystycznym lub działań wojennych wykorzystuje się obiekty
zbiorowej ochrony.
Kto
1)
będąc właścicielem, użytkownikiem wieczystym albo zarządcą obiektu zbiorowej ochrony,
nie dopełnia obowiązków określonych w art. 96 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie
cywilnej
(Dz. U. poz. 1907), w zakresie utrzymania lub udostępnienia obiektu zbiorowej ochrony do użycia,
2)
nie wykonuje nakazu przystosowania, udostępnienia nieruchomości albo wykonania miejsc
doraźnego schronienia, o których mowa w art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
1.
Obiekt budowlany albo jego część uznaje się za budowlę ochronną na podstawie wyznaczenia
przez właściwy organ ochrony ludności, na podstawie porozumienia właściwego organu
ochrony ludności z właścicielem lub zarządcą budynku albo na podstawie decyzji właściwego
organu ochrony ludności, na zasadach określonych w art. 86-88.
2.
Uznając obiekt budowlany albo jego część za budowlę ochronną nadaje mu się status
schronu lub ukrycia oraz kategorię odporności.
3.
Schron to uznany za budowlę ochronną obiekt budowlany albo część obiektu budowlanego
o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażony w urządzenia filtrowentylacyjne
lub pochłaniacze regeneracyjne.
4.
Ukrycie to uznany za budowlę ochronną obiekt budowlany albo część obiektu budowlanego
o konstrukcji niehermetycznej.
5.
Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału mowa jest o obiekcie budowlanym, rozumie
się przez to również część obiektu budowlanego.
Miejsca doraźnego schronienia to obiekty zbiorowej ochrony będące obiektami budowlanymi,
przystosowane do tymczasowego ukrycia ludzi, organizowane na zasadach określonych
w art. 102.
Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o właścicielu, rozumie się przez to również
użytkownika wieczystego.
1.
W celu zapewnienia realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej wójt (burmistrz,
prezydent miasta), starosta lub wojewoda mogą wyznaczyć, w drodze zarządzenia, obiekty
budowlane znajdujące się w ich władaniu lub we władaniu podległych im jednostek organizacyjnych,
uznając je za budowle ochronne.
2.
W zarządzeniu o uznaniu za budowlę ochronną określa się szczegółowe warunki użytkowania
budowli ochronnej, w zakresie przewidzianym w ustawie.
3.
W zarządzeniu o uznaniu za budowlę ochronną zawiera się postanowienie o obowiązku
udostępnienia budowli ochronnej na cele ochrony ludności.
4.
Zarządzenie o uznaniu za budowlę ochronną może dotyczyć również planowanego obiektu
budowlanego.
1.
W celu zapewnienia realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej wójt (burmistrz,
prezydent miasta), starosta lub wojewoda mogą zawrzeć z właścicielem lub zarządcą
nieruchomości porozumienie o uznaniu obiektu budowlanego za budowlę ochronną.
2.
W porozumieniu określa się szczegółowe obowiązki właściciela lub zarządcy oraz warunki
użytkowania budowli ochronnej, w zakresie przewidzianym w ustawie.
3.
W porozumieniu zawiera się postanowienie o obowiązku udostępnienia budowli ochronnej
na cele ochrony ludności na polecenie organu ochrony ludności.
4.
Wypowiedzenie porozumienia przez właściciela lub zarządcę budowli ochronnej wymaga
zgody właściwego organu ochrony ludności. Wyrażenie zgody jest czynnością materialno-techniczną,
a odmowa wyrażenia zgody na wypowiedzenie porozumienia następuje w drodze decyzji
administracyjnej.
5.
Odwołanie od decyzji o odmowie wyrażenia zgody na wypowiedzenie porozumienia, wydanej
przez
1)
wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starostę - rozpatruje wojewoda;
2)
wojewodę - rozpatruje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
1.
Jeżeli jest to uzasadnione koniecznością realizacji zadań ochrony ludności i obrony
cywilnej, wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub wojewoda mogą uznać obiekt
budowlany za budowlę ochronną.
2.
Uznanie obiektu budowlanego za budowlę ochronną następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Organ wydaje decyzję, uwzględniając ustalenia miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w art.
4 ust. 2 tej ustawy, biorąc pod uwagę uzasadniony interes właściciela lub zarządcy
obiektu budowlanego, którego dotyczy decyzja.
3.
Decyzja o uznaniu za budowlę ochronną może być wydana na wniosek właściciela lub zarządcy
obiektu budowlanego albo z urzędu.
4.
W decyzji o uznaniu za budowlę ochronną można określić szczegółowe obowiązki właściciela
lub zarządcy oraz warunki użytkowania budowli ochronnej, w zakresie przewidzianym
w ustawie.
5.
W decyzji o uznaniu za budowlę ochronną zawiera się postanowienie o obowiązku udostępnienia
budowli ochronnej na cele ochrony ludności na polecenie organu ochrony ludności.
6.
Decyzja o uznaniu za budowlę ochronną może dotyczyć również planowanego obiektu budowlanego.
7.
Odwołanie od decyzji o uznaniu za budowlę ochronną, wydanej przez
1)
wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starostę - rozpatruje wojewoda;
2)
wojewodę - rozpatruje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
1.
Za budowle ochronne uznaje się wyłącznie obiekty budowlane, które spełniają albo po
przebudowie lub dostosowaniu mogą spełniać warunki techniczne, warunki techniczne
użytkowania i warunki techniczne usytuowania, konieczne dla zapewnienia funkcji obiektu
zbiorowej ochrony.
2.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) uznaje za budowlę ochronną wyłącznie obiekty budowlane,
które będą budowlami ochronnymi istotnymi dla ochrony ludności gminy przed zagrożeniami.
3.
Starosta uznaje za budowlę ochronną wyłącznie obiekty budowlane, które będą budowlami
ochronnymi istotnymi dla ochrony ludności powiatu przed zagrożeniami.
4.
Wojewoda uznaje za budowlę ochronną wyłącznie obiekty budowlane, które będą budowlami
ochronnymi o znaczeniu ponadlokalnym.
5.
W odniesieniu do jednego obiektu budowlanego można dokonać jednego wyznaczenia, zawrzeć
jedno porozumienie albo wydać jedną decyzję o uznaniu za budowlę ochronną.
1.
Właściwe organy ochrony ludności, na obszarze swojej właściwości miejscowej, planują
niezbędną liczbę i pojemność obiektów zbiorowej ochrony, uwzględniając w szczególności
liczbę ludności przebywającej na danym obszarze oraz przewidywane rodzaje zagrożeń.
2.
Pojemność obiektów zbiorowej ochrony planuje się w taki sposób, aby zapewnić schronienie
1)
w granicach administracyjnych miast we wszystkich obiektach zbiorowej ochrony - dla
co najmniej 50%, w tym w budowlach ochronnych - dla co najmniej 25%,
2)
poza granicami administracyjnymi miast we wszystkich obiektach zbiorowej ochrony -
dla co najmniej 25%, w tym w budowlach ochronnych - dla co najmniej 15%
- przewidywanej liczby ludności przebywającej w sytuacji zagrożenia na obszarze planowania.
3.
Organ nadzoru budowlanego zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o przekazaniu
do użytkowania obiektu budowlanego, w którego dokumentacji budowy lub dokumentacji
powykonawczej uwzględnione są warunki techniczne dla budowli ochronnych.
1.
Planując niezbędną liczbę obiektów zbiorowej ochrony, właściwe organy ochrony ludności
dokonują bieżącego przeglądu obiektów budowlanych, w tym planowanych do budowy, na
obszarze swojej właściwości miejscowej w celu wytypowania obiektów budowlanych, które
mogą zostać uznane za obiekty zbiorowej ochrony, planowanych miejsc organizacji miejsc
doraźnego schronienia i obiektów budowlanych przydatnych do przystosowania na miejsca
doraźnego schronienia.
2.
Dokonując bieżącego przeglądu obiektów budowlanych, nie uwzględnia się budynków nieposiadających
kondygnacji podziemnych oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
3.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta albo wojewoda mogą zlecić sprawdzenie
obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia warunków dla
obiektów zbiorowej ochrony, zwane dalej „sprawdzeniem obiektu budowlanego”.
4.
Sprawdzenie obiektu budowlanego wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta albo
wojewoda zlecają odpowiednio
1)
komendantowi powiatowemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej - zgodnie z zakresem
wskazanym w art. 107 ust. 2;
2)
powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego - zgodnie z zakresem wskazanym w art.
107 ust. 1.
5.
Sprawdzenie obiektu budowlanego Państwowa Straż Pożarna i organy nadzoru budowlanego
mogą przeprowadzić wspólnie.
6.
Sprawdzenia obiektu budowlanego dokonuje się w szczególności przed zawarciem porozumienia
albo przed wydaniem decyzji o uznaniu za budowlę ochronną.
7.
Do sprawdzenia obiektu budowlanego przez Państwową Straż Pożarną stosuje się odpowiednio
przepisy art. 23 ust. 4, 5 i 7-12 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, 1473, 1717, 1871 i 1907).
8.
Ze sprawdzenia obiektu budowlanego sporządza się protokół, który zawiera ustalenia
stanu faktycznego w zakresie
1)
spełnienia warunków dla budowli ochronnej;
2)
danych, o których mowa w art. 108 ust. 4.
9.
Podmiot dokonujący sprawdzenia obiektu budowlanego przedstawia stanowisko organowi
ochrony ludności, który zlecił to sprawdzenie, czy obiekt spełnia lub może spełniać
warunki dla budowli ochronnej. Stanowisko wydaje się na podstawie dokumentacji technicznej
obiektu budowlanego lub protokołu ze sprawdzenia.
10.
Czynności, o których mowa w ust. 1 i 3, wójt (burmistrz, prezydent miasta) i starosta
wykonują jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.
1.
Obiekty zbiorowej ochrony projektuje się i wznosi w sposób zapewniający spełnienie
warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 lub 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2024 r. poz. 725, 834, 1222, 1847 i 1881), a ponadto warunków technicznych, warunków technicznych użytkowania i warunków technicznych
usytuowania, których spełnienie jest konieczne dla zapewnienia pełnienia funkcji obiektów
zbiorowej ochrony.
2.
Warunki techniczne budowli ochronnych obejmują w szczególności odpowiednią wytrzymałość,
rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, wentylację, rozwiązania ewakuacyjne,
zaopatrzenie w energię i wodę, odprowadzanie ścieków i rozwiązania służące przetrwaniu
osób znajdujących się w budowli ochronnej. Szczegółowe warunki techniczne mogą być
określone przez odwołanie do odpowiednich Polskich Norm.
3.
Warunki techniczne usytuowania obejmują w szczególności określenie odległości obiektów
zbiorowej ochrony od innych obiektów budowlanych.
4.
Warunki techniczne użytkowania obejmują w szczególności określenie pojemności i wyposażenia
budowli ochronnej.
5.
Budowle ochronne w miarę możliwości projektuje się jako obiekty o podwójnej funkcji,
w sposób umożliwiający ich wykorzystanie zgodnie z potrzebami właścicieli lub zarządców
i gwarantujący spełnienie funkcji budowli ochronnej.
1.
W budynkach użyteczności publicznej zapewnia się budowle ochronne, jeżeli jest to
uzasadnione potrzebą zapewnienia miejsc schronienia oraz możliwe ze względu na występujące
w budynku rozwiązania techniczno-budowlane.
2.
Dopuszcza się odstąpienie od zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności
publicznej, jeżeli schronienie przebywających w nim osób zapewnia zlokalizowana w
pobliżu inna budowla ochronna.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki wyznaczania budynków
użyteczności publicznej, w których zapewnia się budowle ochronne, mając na uwadze
konieczność zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc w budowlach ochronnych oraz okoliczności,
w których można odstąpić od zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej.
Kondygnacje podziemne w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych
wielorodzinnych oraz garaże podziemne, jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej,
projektuje się i wykonuje w sposób umożliwiający zorganizowanie w nich miejsc doraźnego
schronienia.
Budowle podziemne położone w granicach administracyjnych miast wykorzystywane do celów
transportu, w tym drogowego i szynowego, w szczególności zagłębione obiekty metra,
podziemnego tramwaju i kolei podziemnej, projektuje się i wykonuje w sposób zapewniający
spełnienie warunków technicznych i warunków technicznych użytkowania dla budowli ochronnej.
1.
Właściciel oraz zarządca budowli ochronnej
1)
zapewniają utrzymanie budowli ochronnej w należytym stanie technicznym;
2)
udostępniają budowlę ochronną na cele ochrony ludności na polecenie organu ochrony
ludności;
3)
współdziałają w przygotowaniu udostępnionej budowli ochronnej do użycia;
4)
wyznaczają kierownika budowli ochronnej.
2.
W czasie gdy budowla ochronna nie jest użytkowana na cele ochrony ludności i obrony
cywilnej, właściciel oraz zarządca mogą wykorzystywać ją w sposób zgodny z przeznaczeniem
obiektu, gwarantujący jednak spełnienie przez nią w razie potrzeby funkcji ochronnej,
w szczególności przez utrzymywanie sprawności urządzeń technicznych znajdujących się
w budowli ochronnej.
1.
W przypadku
1)
przewidywanego wystąpienia klęski żywiołowej,
2)
wprowadzenia stanu nadzwyczajnego,
3)
czasu wojny
- jeżeli jest to uzasadnione rodzajem przewidywanego zagrożenia, właściwy organ ochrony
ludności może polecić właścicielowi lub zarządcy budowli ochronnej udostępnienie budowli
ochronnej. Polecenie podlega bezzwłocznemu wykonaniu.
2.
Udostępniając budowlę ochronną, właściciel lub zarządca zaprzestaje wykorzystywania
jej na cele niezwiązane z ochroną ludności, na okres udostępnienia, chyba że dalsze
wykorzystywanie nieruchomości nie utrudnia spełnienia funkcji budowli ochronnej.
1.
Organ ochrony ludności przygotowuje udostępnioną budowlę ochronną do użycia, przy
współudziale właściciela lub zarządcy budowli ochronnej oraz wyznaczonych podmiotów
ochrony ludności.
2.
Przygotowanie budowli ochronnej do użycia obejmuje sprawdzenie stanu technicznego
budowli ochronnej i znajdujących się w niej urządzeń oraz przygotowanie na przyjęcie
osób.
Właściciel lub zarządca budowli ochronnej wyznacza osobę odpowiedzialną za jej udostępnienie
i przekazuje stosowną informację, wraz z danymi kontaktowymi, właściwemu organowi
ochrony ludności.
1.
W budowli ochronnej przygotowanej do użycia właściciel lub zarządca budowli ochronnej
wyznacza kierownika budowli ochronnej, informując o tym właściwy organ ochrony ludności.
Jeżeli nie wyznaczono kierownika budowli ochronnej, kierownikiem jest właściciel lub
zarządca.
2.
Kierownik budowli ochronnej zapewnia prawidłową eksploatację i porządek w obrębie
budowli ochronnej. Może on w tym celu wydawać wiążące polecenia określonego zachowania
osobom przebywającym w budowli ochronnej.
3.
Kierownik budowli ochronnej w czasie wykonywania swoich obowiązków korzysta z ochrony
przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2024 r. poz. 17, 1228 i 1907) dla funkcjonariuszy publicznych.
4.
W przypadku przygotowania do użycia budowli ochronnej o pojemności powyżej 120 osób
właściwy organ ochrony ludności w porozumieniu z właścicielem lub zarządcą budowli
ochronnej zapewnia personel do obsługi tej budowli ochronnej.
Po ustaniu przesłanek wydania polecenia udostępnienia budowli ochronnej właściwy organ
ochrony ludności odwołuje to polecenie, informując o tym właściciela lub zarządcę
budowli ochronnej.
1.
W przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego lub w czasie wojny, jeżeli liczba schronów
i ukryć jest niewystarczająca dla zapewnienia ochrony ludności, wójt (burmistrz, prezydent
miasta), starosta lub wojewoda organizują miejsca doraźnego schronienia.
2.
Zorganizowanie miejsc doraźnego schronienia następuje w drodze
1)
nakazu przystosowania pomieszczeń budynków, garaży podziemnych, tuneli, budowli ziemnych,
wykopów i tym podobnych obiektów do pełnienia funkcji obiektu zbiorowej ochrony;
2)
wykonania miejsc doraźnego schronienia przystosowanych do tymczasowego ukrycia ludności.
3.
Właściwy organ ochrony ludności lub wyznaczony podmiot ochrony ludności może udzielić
pomocy właścicielowi i zarządcy nieruchomości przy organizacji miejsc doraźnego schronienia.
4.
Jeżeli właścicielem nieruchomości, objętej nakazem, o którym mowa w ust. 2 pkt 1,
albo na której mają być wykonane miejsca doraźnego schronienia, o których mowa w ust.
2 pkt 2, jest podmiot inny niż Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego,
nakaz przystosowania lub udostępnienia nieruchomości albo wykonania miejsc doraźnego
schronienia wydaje się w drodze decyzji administracyjnej.
5.
Odwołanie od decyzji, wydanej przez
1)
wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starostę - rozpatruje wojewoda;
2)
wojewodę - rozpatruje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
6.
Odwołanie od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania.
Właściciel lub zarządca miejsca doraźnego schronienia zapewnia utrzymanie miejsca
doraźnego schronienia w należytym stanie technicznym oraz udostępnia je na cele ochrony
ludności.
Obiekty zbiorowej ochrony znajdujące się w obiektach niepublicznych są przeznaczone
w pierwszej kolejności do ochrony użytkowników budynku, do którego należy obiekt zbiorowej
ochrony.
Budowle ochronne i miejsca doraźnego schronienia oznacza się za pomocą międzynarodowego
znaku rozpoznawczego obrony cywilnej oraz napisu: „SCHRON”, „UKRYCIE” lub „MIEJSCE
DORAŹNEGO SCHRONIENIA”.
1.
Organy ochrony ludności na wniosek właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego
1)
przekazują im środki finansowe w formie dotacji celowej na
a)
budowę budowli ochronnej,
b)
przebudowę budowli ochronnej w celu spełnienia warunków technicznych i warunków technicznych
użytkowania budowli ochronnej,
c)
organizowanie miejsc doraźnego schronienia,
d)
przygotowanie budowli ochronnej do użycia;
2)
mogą przekazać im środki finansowe w formie dotacji celowej na
a)
dostosowanie obiektów do wymagań, o których mowa w art. 94 i art. 95,
b)
remont i utrzymanie obiektów zbiorowej ochrony.
2.
Porozumienie lub decyzja właściwego organu ochrony ludności może przewidywać sfinansowanie
zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przez organ ochrony ludności.
3.
Finansowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, dotyczy do 100% kosztów
inwestycji zwiększonych w związku z koniecznością zapewnienia funkcji budowli ochronnej.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie przekazują środki, o których
mowa w ust. 1.
5.
Zadania, o których mowa w ust. 1, są wykonywane jako zadania zlecone z zakresu administracji
rządowej.
6.
Zasady otrzymywania i rozliczania dotacji celowych, o których mowa w ust. 1, określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, 1572, 1717, 1756 i 1907).
7.
Organem odwoławczym od decyzji w sprawie zwrotu środków, o których mowa w ust. 1,
w części, w jakiej zostały one niewykorzystane, pobrane nienależnie, pobrane w nadmiernej
wysokości lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, jest minister właściwy do
spraw wewnętrznych.
1.
Kontrolę spełniania przez obiekty zbiorowej ochrony warunków technicznych, warunków
technicznych usytuowania i warunków technicznych użytkowania prowadzą organy nadzoru
budowlanego na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
2.
Państwowa Straż Pożarna prowadzi kontrolę spełniania przez obiekty zbiorowej ochrony
wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, a także wymagań dotyczących wyposażenia
budowli ochronnej, na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
3.
Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi kontrolę spełniania w obiektach zbiorowej ochrony
wymagań higienicznych oraz sanitarnych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 416).
1.
Centralną Ewidencję OZO prowadzi Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.
2.
Centralna Ewidencja OZO jest prowadzona w systemie teleinformatycznym.
3.
W Centralnej Ewidencji OZO gromadzi się dane o
1)
istniejących lub planowanych budowlach ochronnych, z podziałem na schrony i ukrycia;
2)
planowanych miejscach organizacji miejsc doraźnego schronienia;
3)
obiektach budowlanych przydatnych do przystosowania na miejsca doraźnego schronienia.
4.
Dane o obiekcie zbiorowej ochrony obejmują
1)
podstawę uznania za obiekt zbiorowej ochrony;
2)
numer ewidencyjny;
3)
typ;
4)
lokalizację, w tym dane adresowe oraz współrzędne geograficzne;
5)
dane w podziale na dane: właściciela, zarządcy, osoby odpowiedzialnej za udostępnienie
budowli ochronnej oraz kierownika budowli ochronnej
a)
imię (imiona) i nazwisko lub nazwę,
b)
numer PESEL - w przypadku osób fizycznych,
c)
numer REGON - w pozostałych przypadkach,
d)
adres zamieszkania lub adres siedziby,
e)
adres do korespondencji - jeżeli jest inny niż adres zamieszkania lub adres siedziby,
f)
numer telefonu lub adres innego środka komunikacji;
6)
przeznaczenie;
7)
kategorię odporności i orientacyjną wytrzymałość;
8)
pojemność;
9)
rok budowy;
10)
rok ostatniego remontu lub przebudowy - jeżeli dotyczy;
11)
sposób wykorzystania;
12)
podział na obiekty w budynkach użyteczności publicznej i w innych budynkach;
13)
inne niezbędne informacje o obiekcie.
1.
Dostęp do Centralnej Ewidencji OZO w celu wprowadzania, uzupełniania, aktualizacji,
modyfikacji i usuwania danych posiadają
1)
wójt (burmistrz, prezydent miasta);
2)
starosta;
3)
wojewoda;
4)
komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej;
5)
komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej;
6)
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.
2.
Obowiązek wprowadzania do Centralnej Ewidencji OZO danych dotyczących
1)
istniejących lub planowanych budowli ochronnych - dotyczy organu, który uznał obiekt
budowlany za budowlę ochronną;
2)
planowanych miejsc organizacji miejsc doraźnego schronienia oraz obiektów budowlanych
przydatnych do przystosowania na miejsca doraźnego schronienia - dotyczy organu, który
zaplanował organizację takich miejsc;
3)
miejsc przyjęcia osób podlegających ewakuacji - dotyczy organu, który zaplanował organizację
takich miejsc.
3.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej właściwe w sprawach wydawania pozwoleń
na budowę oraz organy nadzoru budowlanego współpracują z Komendantem Głównym Państwowej
Straży Pożarnej w sprawach prowadzenia i aktualizacji Centralnej Ewidencji OZO, w
szczególności przez przekazywanie informacji o budynkach i innych budowlach.
4.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej prowadząc Centralną Ewidencję OZO uzyskuje
nieodpłatnie dostęp do danych przestrzennych i związanych z nimi usług, udostępnianych
za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 40 ust. 3e ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 i 1824).
1.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest administratorem danych przetwarzanych
w Centralnej Ewidencji OZO.
2.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest administratorem danych osobowych
przetwarzanych w Centralnej Ewidencji OZO.
3.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych).
1.
Dane z Centralnej Ewidencji OZO Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej
1)
udostępnia na wniosek innym organom ochrony ludności i obrony cywilnej oraz podmiotom
ochrony ludności i obrony cywilnej - w zakresie niezbędnym do realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej;
2)
udostępnia na wniosek Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, siłom zbrojnym państw
Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego oraz Policji - w zakresie niezbędnym do wykonywania
zadań ustawowych lub sojuszniczych;
3)
może udostępnić podmiotom, organom, służbom, inspekcjom i strażom - w przypadku gdy
jest to uzasadnione potrzebą wykonania ich ustawowych zadań na rzecz ochrony ludności.
2.
Dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji OZO udostępnia się w postaci elektronicznej
za pomocą środków komunikacji elektronicznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne. Udostępnienie danych w innej postaci może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy nie
będzie możliwe udostępnienie w postaci elektronicznej.
3.
Odmowa udostępnienia danych następuje w formie postanowienia. Na postanowienie nie
służy zażalenie.
4.
Udostępnienie danych następuje nieodpłatnie.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej planuje i realizuje rozbudowę oraz modyfikację
Centralnej Ewidencji OZO oraz podejmuje działania mające na celu
1)
zapewnienie ochrony przed nieuprawnionym dostępem do Centralnej Ewidencji OZO;
2)
zapewnienie integralności danych w Centralnej Ewidencji OZO;
3)
zapewnienie dostępu do Centralnej Ewidencji OZO podmiotom przetwarzającym dane w tej
ewidencji;
4)
przeciwdziałanie uszkodzeniom Centralnej Ewidencji OZO;
5)
określenie zasad bezpieczeństwa przetwarzanych danych, w tym danych osobowych;
6)
określenie zasad zgłaszania naruszenia ochrony danych osobowych;
7)
zapewnienie rozliczalności działań dokonywanych na danych, w tym danych osobowych,
przetwarzanych w Centralnej Ewidencji OZO;
8)
zapewnienie poprawności danych, w tym danych osobowych, przetwarzanych w Centralnej
Ewidencji OZO;
9)
zapewnienie wykonywania kopii bezpieczeństwa.
1.
Dane zawarte w Centralnej Ewidencji OZO nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu
ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
2.
Danym zawartym w Centralnej Ewidencji OZO, o których mowa w art. 108 ust. 4 pkt 2
i 5-13, nadaje się klauzulę „zastrzeżone” w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych.
1.
W celu przygotowania do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej minister
właściwy do spraw wewnętrznych podaje do publicznej wiadomości ogólne informacje o
obiektach zbiorowej ochrony w poszczególnych województwach i powiatach, w tym procentowe
zestawienie miejsc w obiektach zbiorowej ochrony w stosunku do liczby mieszkańców.
2.
Organy ochrony ludności, w porozumieniu z właściwymi podmiotami ochrony ludności,
zapewniają poinformowanie ludności o umiejscowieniu obiektów zbiorowej ochrony oraz,
w razie potrzeby, o sposobie dotarcia do nich i korzystania z nich, z uwzględnieniem
informacji o ograniczeniach dostępu dla osób z niepełnosprawnościami. Realizację obowiązku,
o którym mowa w zdaniu pierwszym, przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) i
starostów koordynuje wojewoda.
3.
Obowiązek wskazany w ust. 2 można realizować w szczególności przez ogłoszenia za pośrednictwem
systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach, umieszczenie informacji,
w tym map, z lokalizacją i kierunkiem przemieszczenia się do obiektu zbiorowej ochrony
lub za pomocą narzędzi teleinformatycznych, w tym aplikacji na urządzenia mobilne.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa i ministrem
właściwym do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia
1)
warunki techniczne, warunki techniczne użytkowania i warunki techniczne usytuowania
budowli ochronnych, o których mowa w art. 92 ust. 1;
2)
szczegółowy sposób przygotowania obiektu zbiorowej ochrony do użycia;
3)
warunki organizowania oraz wymagania, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia;
4)
szczegółowe warunki eksploatacji i zapewnienia porządku w obrębie budowli ochronnych
oraz niezbędne wyposażenie budowli ochronnej;
5)
sposób prowadzenia Centralnej Ewidencji OZO, przekazywania informacji o obiektach
zbiorowej ochrony oraz tryb współpracy organów ochrony ludności z organami administracji
architektoniczno-budowlanej, organami nadzoru budowlanego i Państwową Strażą Pożarną.
2.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się konieczność stworzenia odpowiednich
warunków zabezpieczenia osób przebywających w obiektach zbiorowej ochrony, w tym osób
z niepełnosprawnościami, konieczność stałego utrzymywania sprawności i gotowości obiektu
zbiorowej ochrony do użycia i porządku w budowli ochronnej, zapewnienia odpowiedniej
liczby miejsc doraźnego schronienia oraz kompletności Centralnej Ewidencji OZO i możliwość
jej wykorzystania do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do budynków, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, i obiektów zlokalizowanych na terenach zamkniętych, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustanowionych przez Ministra Obrony Narodowej.
Z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny zadania ochrony ludności stają
się zadaniami obrony cywilnej w rozumieniu art. 61 lit. a Pierwszego Protokołu dodatkowego
do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
1.
Z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny minister właściwy do spraw
wewnętrznych staje się krajowym organem obrony cywilnej - Szefem Obrony Cywilnej.
2.
W czasie stanu wojennego i w czasie wojny wójt (burmistrz, prezydent miasta) oraz
starosta kierują obroną cywilną na obszarze odpowiednio gminy i powiatu.
3.
Zespół w czasie stanu wojennego i w czasie wojny wspiera realizację zadań Rady Ministrów
i Szefa Obrony Cywilnej.
4.
W czasie stanu wojennego i w czasie wojny wojewódzki zespół zarządzania kryzysowego,
powiatowy zespół zarządzania kryzysowego oraz gminny zespół zarządzania kryzysowego,
o których mowa w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, wspierają realizację zadań obrony cywilnej przez wojewodę, starostę oraz wójta (burmistrza,
prezydenta miasta).
Szef Obrony Cywilnej
1)
kieruje realizacją zadań obrony cywilnej wykonywanych przez organy administracji rządowej
i jednostki samorządu terytorialnego;
2)
koordynuje realizację zadań obrony cywilnej organów administracji rządowej i jednostek
samorządu terytorialnego;
3)
dokonuje oceny zagrożeń mających wpływ na ochronę ludności i możliwości realizacji
zadań obrony cywilnej na zagrożonych obszarach oraz przygotowuje propozycje wsparcia
dla właściwych organów obrony cywilnej;
4)
przedstawia właściwym organom potrzeby w zakresie świadczeń organów państwowych, przedsiębiorców
i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych na rzecz obrony cywilnej;
5)
uzgadnia z Ministrem Obrony Narodowej lub Naczelnym Dowódcą Sił Zbrojnych, jeżeli
został mianowany, wsparcie działań obrony cywilnej przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej
Polskiej w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych
umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym prawie zwyczajowym;
6)
współdziała z ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zapewnienia na rzecz
obrony cywilnej udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych;
7)
współdziała z innymi organami władzy publicznej w zakresie wsparcia działań obrony
cywilnej.
Organy obrony cywilnej w czasie stanu wojennego i w czasie wojny zapewniają funkcjonowanie
obsługujących je urzędów, z uwzględnieniem art. 16 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach
Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom
Rzeczypospolitej Polskiej.
W czasie stanu wojennego i w czasie wojny osoby zamieszkujące na obszarze, na którym
wprowadzono stan wojenny, albo zamieszkujące strefę bezpośrednich działań wojennych
w ramach przygotowania obrony cywilnej zabezpieczają
1)
miejsce zamieszkania oraz mienie osobiste;
2)
zapasy własne wody pitnej oraz środków spożywczych;
3)
zapasy własne środków sanitarnych, higienicznych oraz medycznych.
1.
W czasie stanu wojennego i w czasie wojny, w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób
i mienia, a także dóbr kultury przed zagrożeniami Szef Obrony Cywilnej, na wniosek
wojewody, może zarządzić ewakuację ludności zamieszkującej wskazany obszar, w szczególności
strefę bezpośrednich działań wojennych.
2.
Ewakuacja ludności obejmuje w szczególności relokację osób z obszarów zagrożonych,
usunięcie lub zabezpieczenie w inny sposób dóbr kultury i mienia z obszarów zagrożonych,
zabezpieczenie pozostawionego mienia oraz przyjęcie osób w miejscu bezpiecznym.
3.
Ewakuacja ludności nie obejmuje personelu obrony cywilnej oraz pracowników urzędów
obsługujących organy obrony cywilnej i podmioty obrony cywilnej, z wyjątkiem sytuacji
całkowitego przemieszczenia ludności cywilnej z obszarów zagrożonych.
4.
W przypadkach niecierpiących zwłoki ewakuację ludności może zarządzić wojewoda, informując
o tym Szefa Obrony Cywilnej.
5.
Organy obrony cywilnej oraz Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej współdziałają przy
realizacji ewakuacji ludności. W miarę możliwości ewakuację ludności prowadzi się
na podstawie krajowego planu ewakuacji oraz wojewódzkich planów ewakuacji ludności.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób realizacji działań
w zakresie ewakuacji ludności oraz zabezpieczenia mienia, mając na uwadze zapewnienie
sprawnego wykonywania zadań przez organy obrony cywilnej oraz bezpieczeństwa ludności,
z uwzględnieniem osób z niepełnosprawnościami.
1.
Organy obrony cywilnej wykonują zadania obrony cywilnej, o których mowa w art. 61
lit. a Pierwszego Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
2.
Organy obrony cywilnej udzielają sobie wzajemnie pomocy w zakresie realizacji zadań
obrony cywilnej, niezależnie od zawartych uprzednio umów lub porozumień.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych zarządza korpusem obrony cywilnej.
2.
W skład korpusu obrony cywilnej wchodzą
1)
personel obrony cywilnej;
2)
krajowa rezerwa obrony cywilnej.
3.
W skład personelu obrony cywilnej wchodzą
1)
osoby, którym nadano przydział mobilizacyjny obrony cywilnej;
2)
osoby powołane do służby w obronie cywilnej w drodze naboru ochotniczego;
3)
członkowie krajowej rezerwy obrony cywilnej powołani do służby w obronie cywilnej;
4)
funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej.
4.
W skład krajowej rezerwy obrony cywilnej wchodzą emeryci policyjni, o których mowa
w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży
Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,
Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, 1243, 1562 i 1871), którzy nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej i nie posiadają przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych współdziała z Ministrem Obrony Narodowej przy
tworzeniu krajowej rezerwy obrony cywilnej.
6.
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Biuro Emerytalne
Służby Więziennej oraz Wojskowe Biuro Emerytalne w Warszawie przekazują ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych informacje dotyczące osób, o których mowa w ust.
4, celem prowadzenia ewidencji krajowej rezerwy obrony cywilnej, zapewniając ochronę
danych osobowych.
1.
W celu zarządzania korpusem obrony cywilnej minister właściwy do spraw wewnętrznych
prowadzi Ewidencję Obrony Cywilnej.
2.
Ewidencja Obrony Cywilnej jest prowadzona w systemie teleinformatycznym.
3.
Ewidencja Obrony Cywilnej składa się z
1)
wojewódzkich ewidencji obrony cywilnej stanowiących części Ewidencji Obrony Cywilnej,
obejmujących dane w odniesieniu do województwa;
2)
wydzielonej części ewidencji dotyczącej wchodzących w skład krajowej rezerwy obrony
cywilnej funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego,
zwanej dalej „wydzieloną częścią”.
4.
Wojewódzkie ewidencje obrony cywilnej prowadzą wojewodowie zgodnie ze swoją właściwością.
5.
Wydzieloną część prowadzi minister właściwy do spraw wewnętrznych.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie są współadministratorami
danych, w tym danych osobowych, przetwarzanych w Ewidencji Obrony Cywilnej, z wyłączeniem
danych zawartych w wydzielonej części.
2.
Administratorem danych, w tym danych osobowych, przetwarzanych w wydzielonej części
jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych planuje i realizuje rozbudowę oraz modyfikację
Ewidencji Obrony Cywilnej oraz podejmuje działania mające na celu
1)
zapewnienie ochrony przed nieuprawnionym dostępem do Ewidencji Obrony Cywilnej;
2)
zapewnienie integralności danych w Ewidencji Obrony Cywilnej;
3)
zapewnienie dostępu do Ewidencji Obrony Cywilnej podmiotom przetwarzającym dane w
tej ewidencji;
4)
przeciwdziałanie uszkodzeniom Ewidencji Obrony Cywilnej;
5)
określenie zasad bezpieczeństwa przetwarzanych danych, w tym danych osobowych;
6)
określenie zasad zgłaszania naruszenia ochrony danych osobowych;
7)
zapewnienie rozliczalności działań dokonywanych na danych, w tym danych osobowych,
zawartych w Ewidencji Obrony Cywilnej;
8)
zapewnienie poprawności danych, w tym danych osobowych, przetwarzanych w Ewidencji
Obrony Cywilnej;
9)
zapewnienie wykonywania kopii bezpieczeństwa.
4.
Wojewodowie w zakresie swojej właściwości zapewniają utrzymanie Ewidencji Obrony Cywilnej
w częściach obejmujących wojewódzkie ewidencje obrony cywilnej oraz podejmują działania,
o których mowa w ust. 3.
1.
W Ewidencji Obrony Cywilnej, z wyjątkiem wydzielonej części, gromadzi się następujące
dane o osobach wchodzących w skład korpusu obrony cywilnej
1)
imię (imiona) i nazwisko;
2)
numer PESEL;
3)
adres do korespondencji;
4)
datę urodzenia;
5)
wskazanie podstawy włączenia do korpusu obrony cywilnej, zgodnie z art. 125;
6)
określenie specjalizacji obrony cywilnej;
7)
informację o przydziale mobilizacyjnym obrony cywilnej - jeżeli dotyczy;
8)
wskazanie miejsca pełnienia służby w obronie cywilnej - jeżeli dotyczy;
9)
serię i numer karty tożsamości - jeżeli dotyczy;
10)
numer tabliczki tożsamości - jeżeli dotyczy.
2.
W wydzielonej części gromadzi się dane, o których mowa w ust. 1 pkt 4-10.
3.
Osobom ujętym w Ewidencji Obrony Cywilnej nadaje się, w oparciu o posiadane kwalifikacje
i doświadczenie, specjalizację obrony cywilnej
1)
ratowniczą;
2)
medyczną;
3)
pomocy humanitarnej;
4)
utrzymania infrastruktury ochrony ludności;
5)
utrzymania ciągłości działania administracji;
6)
wsparcia służb porządku publicznego;
7)
zarządzania obroną cywilną.
1.
Danym zawartym w Ewidencji Obrony Cywilnej, z wyjątkiem danych zawartych w wydzielonej
części, nadaje się klauzulę „zastrzeżone” w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych.
2.
Danym zawartym w wydzielonej części nadaje się klauzulę „tajne” w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych.
1.
Dane do Ewidencji Obrony Cywilnej wprowadzają wojewodowie oraz minister właściwy do
spraw wewnętrznych.
2.
Dane do wydzielonej części wprowadza minister właściwy do spraw wewnętrznych.
3.
W celu realizacji zadania, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw wewnętrznych
oraz wojewodowie posiadają dostęp do Ewidencji Obrony Cywilnej.
4.
Do wydzielonej części dostęp posiada wyłącznie minister właściwy do spraw wewnętrznych.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie aktualizują dane zawarte
w Ewidencji Obrony Cywilnej, w tym usuwają z ewidencji nieaktualne dane.
6.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych aktualizuje dane zawarte w wydzielonej części,
w tym usuwa z niej nieaktualne dane.
1.
Dane z Ewidencji Obrony Cywilnej udostępnia się organom ochrony ludności i obrony
cywilnej oraz podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie niezbędnym do
realizacji ich zadań.
2.
Dane z Ewidencji Obrony Cywilnej są udostępniane z zachowaniem przepisów dotyczących
ochrony informacji niejawnych.
3.
Danych zawartych w wydzielonej części nie udostępnia się.
Szefowie służb, o których mowa w art. 126 ust. 3 pkt 2, przekazują ministrowi właściwemu
do spraw wewnętrznych dane, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 4-10.
W czasie stanu wojennego i w czasie wojny zadania ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
o których mowa w art. 125-132, realizuje Szef Obrony Cywilnej.
1.
Przydział mobilizacyjny obrony cywilnej można nadać osobie
1)
zatrudnionej w urzędzie obsługującym organ ochrony ludności lub obrony cywilnej,
2)
pełniącej służbę w urzędzie obsługującym organ ochrony ludności lub obrony cywilnej,
3)
zatrudnionej w Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub Narodowym Banku Polskim albo innych
organach państwa lub urzędach je obsługujących,
4)
zatrudnionej w podmiocie ochrony ludności albo podmiocie obrony cywilnej,
5)
pełniącej służbę w podmiocie ochrony ludności albo podmiocie obrony cywilnej,
6)
prowadzącej działalność gospodarczą w podmiocie ochrony ludności albo podmiocie obrony
cywilnej,
7)
zrzeszonej w podmiocie ochrony ludności albo podmiocie obrony cywilnej,
8)
będącej członkiem podmiotu ochrony ludności albo podmiotu obrony cywilnej
- zdolnej do realizacji zadań w obronie cywilnej.
2.
Kierownicy podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz ministrowie kierujący działami
administracji rządowej mogą wnioskować do ministra właściwego do spraw wewnętrznych
o nadanie przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej osobom zatrudnionym lub pełniącym
służbę w tych podmiotach lub urzędach je obsługujących.
1.
Przydział mobilizacyjny obrony cywilnej nadaje
1)
wojewoda właściwy ze względu na siedzibę podmiotu ochrony ludności, z własnej inicjatywy
lub na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa,
po uzgodnieniu z właściwym miejscowo szefem wojskowego centrum rekrutacji;
2)
minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek ministrów kierujących działami
administracji rządowej oraz dla osób, o których mowa w art. 143 ust. 1 pkt 3 i 4,
po uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej.
2.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wnioskuje o nadanie przydziału mobilizacyjnego
obrony cywilnej za pośrednictwem starosty.
3.
Podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej mogą wnioskować do właściwych terytorialnych
organów ochrony ludności i obrony cywilnej o nadanie przydziału mobilizacyjnego obrony
cywilnej.
4.
Wojewoda przed nadaniem przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej informuje osobę,
której ma być nadany ten przydział, o planowanym miejscu pełnienia służby w obronie
cywilnej.
5.
Osoba, której ma być nadany przydział mobilizacyjny obrony cywilnej, może w formie
pisemnej wskazać wojewodzie preferowane miejsce pełnienia służby w obronie cywilnej.
6.
W przydziale mobilizacyjnym obrony cywilnej określa się planowane miejsce pełnienia
służby w obronie cywilnej. Przydział mobilizacyjny obrony cywilnej, o którym mowa
w ust. 1 pkt 1, nadaje się w miarę możliwości do służby w podmiocie wskazanym przez
osobę, której nadano ten przydział.
7.
Osobie, której nadano przydział mobilizacyjny obrony cywilnej, wydaje się kartę przydziału
mobilizacyjnego obrony cywilnej.
8.
Wojewoda zawiadamia właściwego miejscowo szefa wojskowego centrum rekrutacji o nadaniu
przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej.
9.
Zadania wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty i marszałka województwa z
zakresu wnioskowania o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej są wykonywane
jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.
1.
Organ, który nadał przydział mobilizacyjny obrony cywilnej
1)
może uchylić przydział mobilizacyjny obrony cywilnej
a)
jeżeli jest to uzasadnione potrzebami organu ochrony ludności lub podmiotu ochrony
ludności,
b)
na wniosek właściwego miejscowo szefa wojskowego centrum rekrutacji, jeżeli jest to
uzasadnione potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub jeżeli istnieje
potrzeba nadania osobie przydziału mobilizacyjnego albo przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego;
2)
uchyla przydział mobilizacyjny obrony cywilnej
a)
jeżeli osoba utraciła zdolność realizacji zadań obrony cywilnej lub nie spełnia przesłanek
nadania przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej,
b)
w czasie mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek właściwego miejscowo szefa wojskowego
centrum rekrutacji, jeżeli istnieje potrzeba nadania osobie przydziału mobilizacyjnego
albo przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego i nie może ona być zaspokojona w inny
sposób.
2.
Do uchylania przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej przepis art. 135 stosuje
się odpowiednio.
Przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej nie nadaje się osobom, które
1)
przekroczyły 65. rok życia w przypadku mężczyzn albo 60. rok życia w przypadku kobiet;
2)
nie ukończyły 18. roku życia;
3)
są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej;
4)
mają nadane przydziały mobilizacyjne, przydziały organizacyjno-mobilizacyjne, pracownicze
przydziały mobilizacyjne albo zostały wyłączone z obowiązku pełnienia czynnej służby
wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
5)
są funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby
Ochrony Państwa, Służby Więziennej, straży ochrony kolei, jeżeli osoby te na mocy
odrębnych przepisów pełnią służbę w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
6)
zostały uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym
na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. z 2024 r. poz. 90, 1243, 1674 i 1871) lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie
niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674), lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 44, 858, 1089, 1165 i 1494).
1.
W czasie stanu wojennego lub w czasie wojny Szef Obrony Cywilnej może zarządzić mobilizację
personelu obrony cywilnej.
2.
Mobilizacja personelu obrony cywilnej może dotyczyć całości albo części personelu
obrony cywilnej.
3.
O zarządzeniu mobilizacji personelu obrony cywilnej Szef Obrony Cywilnej zawiadamia
Prezesa Rady Ministrów.
1.
Osoby, którym nadano przydział mobilizacyjny obrony cywilnej, podlegają powołaniu
w terminie i miejscu określonych w wezwaniu.
2.
Osoby, którym nadano przydział mobilizacyjny obrony cywilnej, z chwilą powołania stają
się osobami pełniącymi służbę w obronie cywilnej.
3.
Wezwania do służby w obronie cywilnej dostarcza wojewoda.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb prowadzenia Ewidencji Obrony Cywilnej,
nadawania i uchylania przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej i powoływania do
służby w obronie cywilnej, wzór wniosku o nadanie przydziału mobilizacyjnego obrony
cywilnej, sposób przekazywania wezwania do służby w obronie cywilnej oraz wzór karty
przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej i wzór wezwania do służby w obronie cywilnej,
mając na względzie konieczność zapewnienia jednolitości i sprawności postępowania
w sprawach nadawania przydziałów do podmiotu obrony cywilnej oraz przeprowadzenia
mobilizacji personelu obrony cywilnej.
1.
Do służby w obronie cywilnej może zostać powołana w drodze naboru ochotniczego osoba,
która deklaruje przed organem obrony cywilnej chęć służby w obronie cywilnej na zasadach
dobrowolności, jeżeli jest zdolna do realizacji zadań w obronie cywilnej. Może ona
wskazać również preferowane miejsce służby w obronie cywilnej.
2.
Powołania w drodze naboru ochotniczego dokonuje wojewoda w uzgodnieniu z właściwym
miejscowo szefem wojskowego centrum rekrutacji.
3.
Wojewoda wskazuje miejsce pełnienia służby w obronie cywilnej, w miarę możliwości
w miejscu wskazanym przez osobę powoływaną do służby w obronie cywilnej.
4.
Nie powołuje się w trybie, o którym mowa w ust. 1, osób, o których mowa w art. 137
pkt 2-5.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób i
tryb przeprowadzania naboru ochotniczego, z uwzględnieniem sytuacji, w których będzie
przeprowadzany ten nabór, oraz konieczności zapewnienia sprawnego i prawidłowego przeprowadzenia
tego naboru.
1.
Członka krajowej rezerwy obrony cywilnej może powołać do służby w obronie cywilnej
w czasie stanu wojennego i w czasie wojny Szef Obrony Cywilnej.
2.
Powołanie do służby w obronie cywilnej członka krajowej rezerwy obrony cywilnej następuje
w drodze postanowienia.
3.
Nie powołuje się w trybie, o którym mowa w ust. 1, osób, o których mowa w art. 137
pkt 2-5, a osoby, o których mowa w art. 137 pkt 1 i 6, powołuje się tylko za ich zgodą.
4.
Powołując do służby w obronie cywilnej członka krajowej rezerwy obrony cywilnej, Szef
Obrony Cywilnej
1)
wskazuje miejsce pełnienia służby w obronie cywilnej albo
2)
przekazuje osobę powołaną do dyspozycji organu ochrony ludności celem wskazania przez
ten organ miejsca pełnienia służby.
5.
O powołaniu do służby w obronie cywilnej członka krajowej rezerwy obrony cywilnej
Szef Obrony Cywilnej zawiadamia właściwego wojewodę.
6.
Członek krajowej rezerwy obrony cywilnej zwolniony ze służby w obronie cywilnej jest
przenoszony do krajowej rezerwy obrony cywilnej.
1.
Osoby powołane do służby w obronie cywilnej pełnią służbę w
1)
urzędach obsługujących organy obrony cywilnej;
2)
podmiotach obrony cywilnej;
3)
Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub Narodowym Banku Polskim;
4)
innych organach państwowych i urzędach je obsługujących.
2.
Do służby w obronie cywilnej w podmiotach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, kieruje
właściwy organ obrony cywilnej.
3.
Do służby w podmiotach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, kieruje minister właściwy
do spraw wewnętrznych w porozumieniu z tym podmiotem.
4.
Osoby, którym nadano przydział mobilizacyjny obrony cywilnej, kieruje się do służby
zgodnie z nadanymi przydziałami mobilizacyjnymi obrony cywilnej.
5.
Przepisy niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio do zmiany miejsca pełnienia
służby w obronie cywilnej.
Organ, który powołał osobę do służby w obronie cywilnej
1)
może zwolnić tę osobę ze służby w obronie cywilnej
a)
jeżeli jest to uzasadnione potrzebami organu ochrony ludności lub podmiotu ochrony
ludności,
b)
na wniosek właściwego terytorialnie szefa wojskowego centrum rekrutacji, jeżeli jest
to uzasadnione potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub jeżeli istnieje
potrzeba nadania jej przydziału mobilizacyjnego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej albo przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego;
2)
zwalnia tę osobę ze służby w obronie cywilnej
a)
jeżeli utraciła ona zdolność realizacji zadań obrony cywilnej,
b)
w czasie mobilizacji i w czasie wojny, jeżeli nadano jej przydział mobilizacyjny lub
jest to uzasadnione potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, które nie
mogą one być zaspokojone w inny sposób.
§ 1.
Kto, będąc powołanym do pełnienia służby w obronie cywilnej, nie zgłasza się do odbywania
tej służby w określonym terminie i miejscu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 1.
Kto, odbywając służbę w obronie cywilnej, odmawia pełnienia tej służby, złośliwie
lub uporczywie odmawia wykonania obowiązku wynikającego z tej służby albo polecenia
w sprawach służbowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto, pełniąc służbę określoną w § 1, samowolnie opuszcza
wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych lub samowolnie poza nim pozostaje.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu zabronionego określonego w § 2 opuszcza, w celu trwałego uchylenia
się od tej służby, wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych albo w takim
celu poza nim pozostaje,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
1.
Osobie powołanej do służby w obronie cywilnej wojewoda wydaje kartę tożsamości. Osobie
wykonującej działania ratownicze wydawana jest również tabliczka tożsamości.
2.
Personelowi medycznemu i duchownemu wydaje się karty tożsamości zgodnie z art. 1 załącznika
I Pierwszego Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
3.
W karcie tożsamości zamieszcza się
1)
nazwisko i imię (imiona) posiadacza karty;
2)
datę urodzenia posiadacza karty;
3)
numer PESEL posiadacza karty;
4)
fotografię posiadacza karty;
5)
podpis posiadacza karty;
6)
odcisk pieczęci urzędowej organu wydającego kartę (wyłącznie na papierowych kartach
tożsamości);
7)
nazwę organu wystawiającego kartę;
8)
serię i numer karty;
9)
elementy zabezpieczające kartę;
10)
numer tabliczki tożsamości;
11)
datę wystawienia karty;
12)
informację o miejscu pełnienia służby w obronie cywilnej.
4.
Na tabliczce tożsamości zamieszcza się
1)
numer seryjny;
2)
oznaczenie „OBRONA CYWILNA” i znak graficzny „OBRONY CYWILNEJ”;
3)
imię i nazwisko.
5.
Członkowie personelu obrony cywilnej w czasie wykonywania zadań obrony cywilnej noszą
jako oznaczenie międzynarodowy znak obrony cywilnej.
6.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory karty
tożsamości i tabliczki tożsamości, mając na względzie potrzebę identyfikacji personelu
obrony cywilnej, w tym personelu medycznego i duchownego, oraz możliwość szybkiego
wykonania tabliczek tożsamości.
1.
Zasoby obrony cywilnej w czasie pokoju nie podlegają zajęciu w ramach świadczeń rzeczowych
na rzecz obrony.
2.
Zasoby obrony cywilnej mogą zostać przeznaczone w ramach świadczeń rzeczowych w razie
ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, jeśli potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej nie mogą być w inny sposób zaspokojone.
3.
Szefowie wojskowych centrów rekrutacji współpracują z właściwymi wojewodami w sprawach
z zakresu personelu obrony cywilnej.
1.
Osoby pełniące służbę w obronie cywilnej są obowiązane do wykonywania poleceń przełożonych
w sprawach związanych z pełnieniem tej służby i wykonywaniem zadań obrony cywilnej.
2.
Osoby pełniące służbę w obronie cywilnej są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkich
informacji, z którymi zapoznały się podczas pełnienia służby w obronie cywilnej lub
w związku z nią. Obowiązek zachowania tajemnicy trwa również po zakończeniu pełnienia
służby w obronie cywilnej. Od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić minister
właściwy do spraw wewnętrznych.
Osoba pełniąca służbę w obronie cywilnej w czasie wykonywania swoich obowiązków korzysta
z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny dla funkcjonariuszy publicznych.
1.
Od chwili powołania do służby w obronie cywilnej nie można rozwiązać stosunku pracy,
służby ani członkostwa bez zgody właściwego organu obrony cywilnej.
2.
Po ogłoszeniu mobilizacji personelu obrony cywilnej podmiot obrony cywilnej nie może
bez zgody właściwego organu obrony cywilnej zaprzestać lub zawiesić wykonywania działalności
gospodarczej w zakresie objętym porozumieniem lub decyzją o uznaniu za podmiot ochrony
ludności lub obrony cywilnej.
3.
Okres pełnienia służby w obronie cywilnej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie
wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.
Osobie pełniącej służbę w obronie cywilnej przysługują świadczenia zdrowotne, jeżeli
nie przysługują jej one na podstawie innych przepisów.
1.
Jeżeli osoba pełniąca służbę w obronie cywilnej nie otrzymuje wynagrodzenia, uposażenia
lub innego świadczenia za pracę będącą wykonywaniem zadań obrony cywilnej, osobie
tej przysługuje świadczenie pieniężne, zwane dalej „świadczeniem dla personelu obrony
cywilnej”, rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego
albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogłaby uzyskać
w okresie pełnienia służby w obronie cywilnej.
2.
Świadczenie dla personelu obrony cywilnej za każdy dzień służby w obronie cywilnej
stanowi kwota 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, o których mowa w ust. 1,
pomnożona przez liczbę dni wykonywania zadań obrony cywilnej w danym miesiącu.
3.
Świadczenie dla personelu obrony cywilnej za każdy dzień służby w obronie cywilnej
nie może być wyższe niż kwota 1/21 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w roku poprzedzającym wykonywanie zadań
obrony cywilnej, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w
Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
4.
W przypadku gdy prowadzona działalność gospodarcza w roku poprzedzającym okres pełnienia
służby w obronie cywilnej nie przynosiła dochodu lub przynosiła straty lub gdy nie
jest możliwe ustalenie wysokości uzyskiwanego dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej,
świadczenie dla personelu obrony cywilnej przysługuje w kwocie wynikającej z podzielenia
przez 21 minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ustalonego na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), obowiązującego w okresie realizacji zadań obrony cywilnej, i następnie pomnożenia
przez liczbę dni realizacji tych zadań.
5.
Świadczenie dla personelu obrony cywilnej ustala i wypłaca właściwy wojewoda.
1.
Koszty na realizację zadań określonych w ustawie są pokrywane, w ramach środków będących
w dyspozycji właściwych dysponentów części budżetu państwa.
2.
Środki, o których mowa w ust. 1, przeznacza się na finansowanie lub dofinansowanie
organów ochrony ludności i podmiotów ochrony ludności w zakresie realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym na zadania o charakterze obronnym Rzeczypospolitej
Polskiej, w szczególności na
1)
tworzenie i utrzymanie zasobów ochrony ludności, w tym rozwój krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,
ochotniczych straży pożarnych i podmiotów ochrony ludności;
2)
zakupy i modernizację sprzętu, w tym sprzętu teleinformatycznego;
3)
budowę i utrzymanie baz magazynowych;
4)
budowę, modernizację i remont infrastruktury związanej z ochroną ludności i obroną
cywilną, w tym budowli ochronnych;
5)
szkolenia i edukację.
1.
Organy ochrony ludności mogą, w ramach swojej właściwości, udzielać podmiotom ochrony
ludności dotacji celowych na realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
2.
Zasady otrzymywania i rozliczania dotacji celowych, o których mowa w ust. 1, określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
3.
W przypadku wydawanych przez wojewodów decyzji w sprawie zwrotu środków, o których
mowa w ust. 1, w części, w jakiej zostały one niewykorzystane, pobrane nienależnie,
pobrane w nadmiernej wysokości lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, organem
odwoławczym jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
1.
Finansowanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie gminy, powiatu i
samorządu województwa planuje się w ramach budżetów odpowiednio gmin, powiatów i samorządów
województw.
2.
Zadania, o których mowa w ust. 1, mogą być finansowane w ramach rezerwy celowej, o
której mowa w art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym.
3.
Na finansowanie albo dofinansowanie zadań własnych z zakresu ochrony ludności i obrony
cywilnej jednostki samorządu terytorialnego otrzymują środki w formie dotacji celowej
z budżetu państwa.
4.
Na finansowanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej jednostki samorządu terytorialnego otrzymują z budżetu
państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań.
5.
Dotacje celowe, o których mowa w ust. 3 i 4, są przekazywane przez wojewodów.
6.
Procentowy udział dotacji celowej, o której mowa w ust. 3, w kosztach realizowanego
zadania reguluje zawarta umowa. Wartość dotacji celowej może wynosić do 100% kosztów
zadania.
7.
Zasady otrzymywania i rozliczania dotacji celowych, o których mowa w ust. 3 i 4, określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
8.
Organem odwoławczym od decyzji w sprawie zwrotu środków, o których mowa w ust. 3 i
4, w części, w jakiej zostały one niewykorzystane, pobrane nienależnie, pobrane w
nadmiernej wysokości lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, jest minister właściwy
do spraw wewnętrznych.
1.
Na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przeznacza się
corocznie środki w wysokości nie niższej niż 0,3% produktu krajowego brutto.
2.
W skład środków, o których mowa w ust. 1, wchodzą
1)
środki przeznaczone na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i wojewodów oraz wydatki Rządowej
Agencji Rezerw Strategicznych;
2)
środki przeznaczone na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
przez
a)
ministra właściwego do spraw zdrowia w zakresie środków przeznaczonych na finansowanie
zadań, o których mowa w
-
art. 4 ust. 1 pkt 1,
-
art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym,
b)
Narodowy Fundusz Zdrowia w zakresie środków przeznaczonych na finansowanie świadczeń
opieki zdrowotnej z zakresu ratownictwa medycznego;
3)
środki ujęte w ramach limitu wydatków na finansowanie potrzeb obronnych, o którym
mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, w wysokości 0,15% produktu krajowego brutto.
3.
Wartość produktu krajowego brutto, o którym mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 3, jest ustalana
na podstawie wartości określonej w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
wydawanym na podstawie art. 5 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o sposobie obliczania wartości rocznego
produktu krajowego brutto
(Dz. U. z 2021 r. poz. 151), według stanu na dzień 31 sierpnia.
4.
Minister Obrony Narodowej na etapie opracowywania projektu budżetu państwa wydziela
ze środków, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, środki do uwzględnienia w częściach budżetu państwa, wskazanych w ust. 6, z przeznaczeniem
na realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym na zadania o charakterze
obronnym Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w Programie Ochrony Ludności i Obrony
Cywilnej.
5.
Podziału środków, o których mowa w ust. 4, na poszczególne części budżetu państwa
wskazane w ust. 6 dokonuje minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu
z Ministrem Obrony Narodowej, z uwzględnieniem Programu Ochrony Ludności i Obrony
Cywilnej, w oparciu o przepisy wydane na podstawie art. 138 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
6.
Środki, o których mowa w ust. 2 pkt 3, wydziela się z limitu wydatków na finansowanie
potrzeb obronnych i ujmuje się w części 42 „Sprawy wewnętrzne” oraz części 85 „Wojewodowie”
w ramach działu 752 - Obrona narodowa na realizację zadań, o których mowa w art. 152
ust. 2.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych opracowuje Program Ochrony Ludności i Obrony
Cywilnej.
2.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej określa sposób finansowania realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej ze środków, o których mowa w art. 155 ust.
2.
3.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej opracowuje się na okres 4 lat i aktualizuje
co 2 lata.
4.
Projekt Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej
1)
podlega uzgodnieniu z
a)
Ministrem Obrony Narodowej,
b)
Przewodniczącym Komitetu do spraw Pożytku Publicznego;
2)
jest opiniowany przez
a)
Zespół,
b)
Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.
5.
Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zatwierdza,
w drodze uchwały, Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej i jego aktualizacje.
6.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową zawartość Programu Ochrony
Ludności i Obrony Cywilnej, mając na uwadze zapewnienie sprawnego i przejrzystego
planowania finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Spółki z udziałem Skarbu Państwa, spółki z udziałem jednostek samorządu terytorialnego
i spółki z udziałem państwowych osób prawnych mogą przeznaczać corocznie na wpłatę
na Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności, o którym mowa
w art. 31 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 98 i 1907), do 0,3% zysków netto za rok poprzedni w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2023 r. poz. 120, 295 i 1598 oraz z 2024 r. poz. 619, 1685 i 1863) lub międzynarodowego standardu rachunkowości stosowanego przez daną spółkę.
1.
Kto w związku z wykonywaniem zadań ochrony ludności lub zadań obrony cywilnej poniósł
szkodę na osobie lub szkodę na mieniu ma prawo do odszkodowania na podstawie niniejszego
rozdziału, o ile nie przysługuje ono na mocy odrębnych przepisów.
2.
Odszkodowanie za szkodę na mieniu jest ograniczone do szkody rzeczywistej.
3.
Jeżeli wskutek wykonywania zadań ochrony ludności nastąpiła śmierć osoby, prawo do
odszkodowania przysługuje jej spadkobiercom, o ile nie przysługuje ono na mocy odrębnych
przepisów.
4.
Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli szkoda majątkowa powstała z winy poszkodowanego
lub z winy osoby trzeciej, za którą Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności.
5.
Roszczenie o odszkodowanie przechodzi na następców prawnych uprawnionego.
6.
Odszkodowanie przysługuje od Skarbu Państwa reprezentowanego przez wojewodę właściwego
ze względu na miejsce wykonywania zadań ochrony ludności.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do szkód poniesionych w związku
z ćwiczeniami z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.
Do postępowania w sprawach o odszkodowanie za szkody poniesione w związku z wykonywaniem
zadań ochrony ludności lub zadań obrony cywilnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, o ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
1.
Odszkodowanie przyznaje się na pisemny wniosek poszkodowanego lub jego następców prawnych
złożony do właściwego wojewody.
2.
Wniosek o odszkodowanie zawiera
1)
nazwę organu, do którego jest skierowany, oraz określenie sprawy, której dotyczy;
2)
imię, nazwisko lub nazwę oraz adres poszkodowanego i wnioskodawcy;
3)
określenie rodzaju i wysokości poniesionej szkody, czasu, miejsca i okoliczności jej
powstania oraz wysokości żądanego odszkodowania;
4)
datę i podpis składającego wniosek.
3.
Do wniosku o odszkodowanie dołącza się dokumenty lub inne środki dowodowe uprawdopodobniające
wystąpienie szkody i jej wysokość.
4.
W przypadku śmierci poszkodowanego do wniosku o odszkodowanie dołącza się odpis aktu
zgonu poszkodowanego.
1.
Decyzję w sprawie odszkodowania wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce wykonywania
zadań ochrony ludności.
2.
Jeżeli szkoda majątkowa powstała na terenie dwóch lub więcej województw, właściwy
do wydania decyzji jest wojewoda, do którego najpierw złożono wniosek o odszkodowanie.
3.
Wojewoda wydaje decyzję w sprawie odszkodowania niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie.
4.
Wysokość odszkodowania ustala się według następujących zasad
1)
w razie utraty lub całkowitego zniszczenia mienia wysokość odszkodowania ustala się
według ceny zakupu tego mienia obowiązującej w czasie ustalania wysokości odszkodowania,
z uwzględnieniem stopnia zużycia tego mienia;
2)
w razie uszkodzenia mienia wysokość odszkodowania stanowi równowartość kosztu przywrócenia
go do stanu sprzed wypadku; jeżeli jednak stopień uszkodzenia mienia jest znaczny
albo koszt naprawy przekroczyłby wartość uszkodzonego mienia, wypłaca się odszkodowanie
w wysokości określonej w pkt 1.
5.
Od decyzji wojewody w sprawie odszkodowania przysługuje odwołanie do ministra właściwego
do spraw wewnętrznych.
1.
Od ostatecznej decyzji w sprawie odszkodowania wydanej w drugiej instancji przysługuje
sprzeciw do sądu powszechnego właściwego ze względu na siedzibę wojewody, który wydał
decyzję w pierwszej instancji.
2.
Sprzeciw wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji wydanej w drugiej
instancji, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który przekazuje
go wraz z aktami postępowania do sądu w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.
3.
Z chwilą wniesienia sprzeciwu decyzje w sprawie odszkodowania tracą moc w całości,
zaś wniosek, o którym mowa w art. 161 ust. 1, zastępuje pozew, rozpoznawany na zasadach
określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841).
4.
W sprawach przed sądem powszechnym, o których mowa w ust. 1, Skarb Państwa reprezentuje
wojewoda, który wydał decyzję w pierwszej instancji.
Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany
dowiedział się o powstaniu szkody. Jednakże w każdym przypadku roszczenie przedawnia
się z upływem 10 lat od dnia zakończenia wykonywania zadań ochrony ludności i obrony
cywilnej w czasie lub w związku z którymi szkoda powstała.
1.
Osobie powołanej do służby w obronie cywilnej, która w czasie wykonywania zadań obrony
cywilnej w czasie stanu wojennego lub w czasie wojny doznała uszczerbku na zdrowiu
lub poniosła szkodę w mieniu, przysługuje
1)
jednorazowe odszkodowanie w razie doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na
zdrowiu;
2)
renta z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy;
3)
odszkodowanie z tytułu szkody w mieniu.
2.
Członkom rodziny osoby powołanej do służby w obronie cywilnej, która zmarła wskutek
okoliczności, o których mowa w ust. 1, przysługuje
1)
jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci osoby poszkodowanej;
2)
renta rodzinna;
3)
odszkodowanie z tytułu szkody w mieniu.
3.
Jednorazowe odszkodowania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, przysługują
na zasadach i w trybie określonych dla funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej
w przepisach ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących
w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2015), w wysokościach równych kwotom ustalanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków
przy pracy i chorób zawodowych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2189 oraz z 2024 r. poz. 1243), i są wypłacane przez właściwego wojewodę.
4.
Renty, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, przysługują osobom powołanym
do służby w obronie cywilnej oraz członkom ich rodzin na zasadach, w trybie i wysokości
określonych w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób
zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach
(Dz. U. z 2020 r. poz. 984 oraz z 2024 r. poz. 1243).
5.
Wysokość odszkodowań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3, jest ustalana
i odszkodowania są wypłacane na podstawie przepisów o odszkodowaniach przysługujących
w związku ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej przez właściwego wojewodę.
6.
Wysokość odszkodowań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3, ustala się według
następujących zasad
1)
w razie utraty lub całkowitego zniszczenia mienia wysokość odszkodowania ustala się
według ceny zakupu tego mienia obowiązującej w czasie ustalania wysokości odszkodowania,
z uwzględnieniem stopnia zużycia tego mienia;
2)
w razie uszkodzenia mienia wysokość odszkodowania stanowi równowartość kosztu przywrócenia
go do stanu sprzed wypadku; jeżeli jednak stopień uszkodzenia mienia jest znaczny
albo koszt naprawy przekroczyłby wartość uszkodzonego mienia, wypłaca się odszkodowanie
w wysokości określonej w pkt 1.
7.
Osobie powołanej do służby w obronie cywilnej, której świadczenia odszkodowawcze,
o których mowa w ust. 1, przysługują także z tytułu stosunku pracy, służby lub ubezpieczenia
społecznego, przyznaje się jedno wybrane przez uprawnionego świadczenie.
8.
W razie śmierci osoby powołanej do służby w obronie cywilnej, która uczestniczyła
w wykonywaniu zadań obrony cywilnej, koszty pogrzebu pokrywa się ze środków pozostających
w dyspozycji właściwego wojewody, na zasadach i w trybie określonych dla funkcjonariuszy
Państwowej Straży Pożarnej.
9.
W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu ze środków pozostających w dyspozycji wojewody
uprawnionym członkom rodziny zmarłego przysługuje połowa zasiłku pogrzebowego.
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2119) po art. 82a dodaje się art. 82b w brzmieniu
„
Art. 82b.
Kto
1)
będąc właścicielem, użytkownikiem wieczystym albo zarządcą obiektu zbiorowej ochrony,
nie dopełnia obowiązków określonych w art. 96 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie
cywilnej
(Dz. U. poz. 1907), w zakresie utrzymania lub udostępnienia obiektu zbiorowej ochrony do użycia,
2)
nie wykonuje nakazu przystosowania, udostępnienia nieruchomości albo wykonania miejsc
doraźnego schronienia, o których mowa w art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
”
.
W ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej
oraz o pieczęciach państwowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 155) w art. 2a pkt 10 otrzymuje brzmienie
„
10)
jednostki organizacyjne Policji, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej
i Państwowej Straży Pożarnej;
”
.
W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 i 1572) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 7 w ust. 1 po pkt 14 dodaje się pkt 14a w brzmieniu
„
14a)
ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony
ludności, z wyłączeniem zadań określonych w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907) jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej;
”
;
2)
po art. 31a dodaje się art. 31aa w brzmieniu
„
Art. 31aa.
Wójt wykonuje zadania organu ochrony ludności i obrony cywilnej określone w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
”
.
W ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach
szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie
niektórych ustaw
(Dz. U. poz. 198, z późn. zm. w art. 3 w pkt 7 uchyla się lit. j-l.
W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 275, 1222 i 1692) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 2
a)
pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
działaniach ratowniczych - rozumie się przez to każdą czynność podjętą w celu niezwłocznej
likwidacji nagłych zagrożeń dla życia, zdrowia, dóbr kultury, środowiska i mienia
występujących z powodu powstania pożaru, wystąpienia klęski żywiołowej lub innego
miejscowego zagrożenia;
”
,
b)
po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu
„
2a)
działaniach pomocowych - rozumie się przez to każdą czynność niebędącą działaniem
ratowniczym wykonywaną w ramach pomocy doraźnej lub pomocy humanitarnej w rozumieniu
ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907);
”
;
2)
w art. 14
a)
w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie
„
1)
likwidację lub ograniczenie zagrożeń występujących z powodu powstania pożaru, wystąpienia
klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;
”
,
b)
w ust. 2
-
wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie
„
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową
organizację krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego w zakresie
”
,
-
po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu
„
1a)
szczegółowego sposobu sporządzania powiatowych i wojewódzkich planów ratowniczych
oraz przeprowadzania analiz zagrożeń oraz analiz zabezpieczenia operacyjnego,
”
,
-
pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
likwidacji lub ograniczenia zagrożeń występujących z powodu powstania pożaru, wystąpienia
klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,
”
;
3)
dodaje się art. 14fa w brzmieniu
„
Art. 14fa.
1.
W celu realizacji zadań krajowy system ratowniczo-gaśniczy na obszarze powiatu i województwa
wykorzystuje systemy informacji geograficznej oraz powiatowe lub wojewódzkie plany
ratownicze, zwane dalej „planami ratowniczymi”, zatwierdzane przez
1)
starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) - dla obszaru powiatu, po zasięgnięciu
opinii właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej;
2)
starostę i prezydenta miasta na prawach powiatu - wspólne dla obszaru miasta na prawach
powiatu i powiatu mającego siedzibę władz w tym mieście, po zasięgnięciu opinii właściwego
komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej;
3)
wojewodę - dla obszaru województwa, po zasięgnięciu opinii Komendanta Głównego Państwowej
Straży Pożarnej.
2.
Plany ratownicze wspomagają organizację działań ratowniczych i zawierają
1)
wykaz zadań realizowanych przez służby i podmioty ochrony ludności oraz inne podmioty
mogące wspomagać organizację i prowadzenie działań ratowniczych;
2)
zbiór zalecanych zasad i procedur ratowniczych wynikających z zadań realizowanych
przez podmioty ochrony ludności;
3)
dane teleadresowe podmiotów ochrony ludności oraz innych podmiotów mogących wspomagać
organizację i prowadzenie działań ratowniczych;
4)
wykaz zasobów podmiotów ochrony ludności;
5)
graficzne przedstawienie obszarów chronionych;
6)
wykaz ekspertów do spraw prognozowania zagrożeń oraz specjalistów do spraw ratownictwa
zawierający imiona, nazwiska, informacje o ich dziedzinach oraz numery telefonów służbowych;
7)
arkusze uzgodnień i aktualizacji planu ratowniczego.
3.
Plany ratownicze w zakresie zdarzeń z dużą liczbą poszkodowanych oraz działań ratowniczych
i działań pomocowych podczas katastrof, klęsk żywiołowych i zdarzeń nadzwyczajnych
są skorelowane z planami zarządzania kryzysowego, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, oraz z planami postępowania awaryjnego, o których mowa w art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1277, 1897 i 1907).
”
;
4)
dodaje się art. 19a w brzmieniu
„
Art. 19a.
Do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego mogą być włączane i z niego wyłączane jednostki
ochrony przeciwpożarowej uwzględnione w zbiorczym planie sieci podmiotów systemu,
których siły i środki są przewidziane do użycia w planie ratowniczym.
”
;
5)
art. 20 otrzymuje brzmienie
„
Art. 20.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia
1)
zakres, szczegółowe warunki i tryb włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej, o
których mowa w art. 15 pkt 1a-6 i 8, do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i
wyłączania ich z krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,
2)
warunki współpracy jednostek ochrony przeciwpożarowej niewłączonych do krajowego systemu
ratowniczo-gaśniczego z krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym
- mając na uwadze konieczność zapewnienia skutecznego działania krajowego systemu
ratowniczo-gaśniczego.
”
.
W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, 1473, 1717 i 1871) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 w ust. 2 po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu
„
2a)
wykonywanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
”
;
2)
w art. 10 dodaje się ust. 8-10 w brzmieniu
„
8.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej
1)
wykonuje zadania punktu kontaktowego Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności;
2)
prowadzi ewidencję zasobów przewidzianych do współdziałania w ramach Unijnego Mechanizmu
Ochrony Ludności oraz współpracy transgranicznej w działaniach ratowniczych, w oparciu
o Centralną Ewidencję Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, o której mowa w
ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907).
9.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej
1)
opracowuje, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, strategię rozwoju
jednostek ochrony przeciwpożarowej, z uwzględnieniem
a)
wniosków z analiz zagrożeń i wniosków z analiz gotowości i zabezpieczenia ludności
przez jednostki ochrony przeciwpożarowej,
b)
wniosków z analiz działań ratowniczych i działań pomocowych,
c)
oceny zdolności jednostek ochrony przeciwpożarowej do realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej,
d)
oczekiwanego poziomu funkcjonowania systemu kształcenia i szkolenia oraz systemu doskonalenia
i utrwalania zdolności do realizowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej,
e)
oczekiwanego poziomu kompetencji strażaków, w tym kierujących działaniem ratowniczym,
f)
planowanego zakupu wyposażenia w sprzęt niezbędny do realizowania zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej;
2)
analizuje, nie rzadziej niż raz na 2 lata, a w razie uzasadnionej potrzeby częściej,
strategię rozwoju jednostek ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do strategii bezpieczeństwa
społeczności lokalnych, specyfiki poszczególnych województw, w szczególności w zakresie
współpracy transgranicznej i bezpieczeństwa granic oraz w odniesieniu do celów strategii
bezpieczeństwa narodowego.
10.
Strategia rozwoju jednostek ochrony przeciwpożarowej jest opracowywana w terminie
6 miesięcy od dnia przyjęcia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, o którym
mowa w art. 156 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
”
;
3)
w art. 13 w ust. 6 po pkt 11 dodaje się pkt 11a w brzmieniu
„
11a)
nadzorowanie spełniania przez obiekty zbiorowej ochrony wymagań w zakresie bezpieczeństwa
pożarowego, a także wymagań dotyczących wyposażenia budowli ochronnej, o których mowa
w art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej;
”
;
4)
w art. 23
a)
w ust. 3 po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu
„
4a)
kontroli spełniania przez obiekty zbiorowej ochrony wymagań w zakresie bezpieczeństwa
pożarowego, a także wymagań dotyczących wyposażenia budowli ochronnej, o których mowa
w art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej;
”
,
b)
w ust. 6 w pkt 2 na końcu dodaje się wyraz „lub” oraz dodaje się pkt 3 w brzmieniu
„
3)
przepisów art. 96 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie
ludności i obronie cywilnej
”
;
5)
po art. 26 dodaje się art. 26a w brzmieniu
„
Art. 26a.
Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia niewykonania
lub nieprawidłowego wykonania przez właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę
obiektu zbiorowej ochrony obowiązków dotyczących wymagań w zakresie bezpieczeństwa
pożarowego obiektu zbiorowej ochrony, a także wymagań dotyczących wyposażenia budowli
ochronnej, o których mowa w art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, jest uprawniony do nakazania, w drodze decyzji administracyjnej, usunięcia stwierdzonych
uchybień w ustalonym terminie.
”
;
6)
art. 27 otrzymuje brzmienie
„
Art. 27.
Organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w art. 26 oraz art. 26a, jest komendant
wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej.
”
.
W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach
(Dz. U. z 2024 r. poz. 530 i 1473) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 30 w ust. 2 w pkt 3 w lit. b kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt
4 w brzmieniu
„
4)
pkt 3-5, 8, 10, 13 i 14 - nie dotyczą zadań realizowanych na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907).
”
;
2)
po art. 48b dodaje się art. 48c w brzmieniu
„
Art. 48c.
Straż Leśna współpracuje z organami i podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej
w zakresie podejmowania działań ochronnych i zabezpieczających w przypadku wystąpienia
pożaru lasu, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, w szczególności
w zakresie
1)
wymiany informacji o zagrożeniach w zakresie bezpieczeństwa osób i mienia oraz zakłócania
spokoju i porządku publicznego oraz o powstałych zagrożeniach;
2)
kierowania na terenie lasu przejazdem jednostek ratowniczych;
3)
współdziałania przy ewakuacji ludzi i mienia;
4)
zabezpieczania miejsc po pożarze, klęsce żywiołowej lub innym miejscowym zagrożeniu;
5)
wzajemnych konsultacji doskonalących metody współpracy.
”
.
W ustawie z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1082) wprowadza się następujące zmiany
1)
po art. 32a dodaje się art. 32b w brzmieniu
„
Art. 32b.
Polski Związek Łowiecki jest podmiotem ochrony ludności, który wykonuje zadania ochrony
ludności i obrony cywilnej.
”
;
2)
w art. 34 po pkt 11a dodaje się pkt 11b w brzmieniu
„
11b)
realizacja zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej;
”
.
W ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez
ministra właściwego do spraw wewnętrznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 309 i 1222) w art. 7 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Komórki organizacyjne urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych
i jednostki organizacyjne Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i
Służby Ochrony Państwa oraz związki zawodowe, funkcjonariusze i pracownicy tych jednostek
nie mogą uczestniczyć w żadnej działalności, w tym gospodarczej, jeżeli działalność
ta mogłaby prowadzić do wykorzystania autorytetu urzędowego, informacji służbowych
lub środków publicznych do celów pozasłużbowych albo w sposób sprzeczny z ich przeznaczeniem.
”
.
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2024 r. poz. 17 i 1228) po art. 144 dodaje się art. 144a i art. 144b w brzmieniu
„
Art. 144a.
§ 1.
Kto, będąc powołanym do pełnienia służby w obronie cywilnej, nie zgłasza się do odbywania
tej służby w określonym terminie i miejscu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 144b.
§ 1.
Kto, odbywając służbę w obronie cywilnej, odmawia pełnienia tej służby, złośliwie
lub uporczywie odmawia wykonania obowiązku wynikającego z tej służby albo polecenia
w sprawach służbowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto, pełniąc służbę określoną w § 1, samowolnie opuszcza
wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych lub samowolnie poza nim pozostaje.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu zabronionego określonego w § 2 opuszcza, w celu trwałego uchylenia
się od tej służby, wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych albo w takim
celu poza nim pozostaje,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
”
.
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. z 2024 r. poz. 706) art. 12 otrzymuje brzmienie
„
Art. 12.
O prawomocnych skazaniach osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej albo służby
w obronie cywilnej na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania, jak
również o zmianach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności, sąd zawiadamia
również organy właściwe w sprawach obowiązku obrony Ojczyzny lub służby w obronie
cywilnej, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
”
.
W ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1995) wprowadza się następujące zmiany
1)
uchyla się art. 12;
2)
art. 47 otrzymuje brzmienie
„
Art. 47.
1.
Specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne w zakresie ochrony osób i mienia współpracują
z Policją, podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej oraz strażami gminnymi (miejskimi).
2.
Współpracę kierownik jednostki chronionej przez specjalistyczne uzbrojone formacje
ochronne podejmuje odpowiednio z właściwym terytorialnie
1)
komendantem jednostki organizacyjnej Policji;
2)
organem ochrony ludności lub organem obrony cywilnej;
3)
komendantem straży gminnej (miejskiej).
3.
Współpraca specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z Policją polega w szczególności
na
1)
wymianie informacji o zagrożeniach w zakresie bezpieczeństwa osób i mienia oraz zakłócania
spokoju i porządku publicznego;
2)
współdziałaniu w celu utrzymania spokoju i porządku publicznego podczas zgromadzeń,
imprez artystycznych, rozrywkowych i sportowych, w zakresie określonym w odrębnych
przepisach;
3)
współdziałaniu przy zabezpieczaniu miejsc popełnienia przestępstw i wykroczeń w granicach
chronionych obszarów, obiektów lub urządzeń;
4)
wzajemnych konsultacjach doskonalących metody współpracy.
4.
Do współpracy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych ze strażami gminnymi
(miejskimi) przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio.
5.
Współpraca specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z podmiotami ochrony
ludności i obrony cywilnej polega na podejmowaniu działań ochronnych i zabezpieczających
w przypadku wystąpienia w granicach chronionych obszarów, obiektów lub urządzeń pożaru,
klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, w szczególności na
1)
wymianie informacji o powstałych zagrożeniach;
2)
wprowadzaniu na teren chronionych obszarów i obiektów jednostek ratowniczych;
3)
współdziałaniu przy przeprowadzaniu bezpiecznej ewakuacji ludzi, ruchomych dóbr kultury
i mienia;
4)
zabezpieczaniu miejsc po pożarze, klęsce żywiołowej lub innym miejscowym zagrożeniu,
w tym uratowanego mienia.
”
.
W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1370) w art. 29
1)
w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie
„
4)
ochrony ludności i obrony cywilnej;
”
;
2)
ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością Policji,
Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców,
Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych, Służby Ochrony Państwa oraz Rządowej Agencji
Rezerw Strategicznych.
”
.
W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
(Dz. U. z 2024 r. poz. 566) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 11 w ust. 2 w pkt 9 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 10 w brzmieniu
„
10)
projektowanie i tworzenie rozwiązań infrastrukturalnych zwiększających poziom ochrony
ludności w sytuacjach zagrożeń.
”
;
2)
w art. 14 w ust. 1 pkt 14 otrzymuje brzmienie
„
14)
bezpieczeństwa publicznego i ochrony ludności;
”
.
W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 107) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 4 w ust. 1 pkt 16 otrzymuje brzmienie
„
16)
ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego,
przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi
oraz środowiska, a także ochrony ludności i obrony cywilnej;
”
;
2)
w art. 34 po ust. 1b dodaje się ust. 1c w brzmieniu
„
1c.
Starosta wykonuje zadania organu ochrony ludności i obrony cywilnej określone w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907).
”
.
W ustawie z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1317) w art. 29 w ust. 2 pkt 3 otrzymuje brzmienie
„
3)
jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony
Narodowej, a także jednostek organizacyjnych Policji.
”
.
W ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1277 i 1897) w art. 110 w pkt 8 skreśla się wyraz „kraju”.
W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 334) w art. 49 § 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
Jeżeli czynu określonego w § 1 dopuścił się żołnierz w czynnej służbie wojskowej,
z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie, sąd - zamiast
wymierzenia kary - zwraca się do właściwego dowódcy jednostki wojskowej, który stosuje
środki przewidziane w przepisach dotyczących żołnierzy.
”
.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego
Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2091) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 13 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu
„
1a.
W przypadku gdy na wojewodę zostały nałożone obowiązki wyłączające jego ochronę wynikającą
z art. 65 ust. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
dotyczącego ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I), sporządzonego
w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r.
(Dz. U. z 1992 r. poz. 175 oraz z 2015 r. poz. 1056) bądź z innych przyczyn nie może on realizować zadań obrony cywilnej, do realizacji
tych zadań wojewoda upoważnia komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
”
;
2)
po art. 13 dodaje się art. 13a-13c w brzmieniu
„
Art. 13a.
W czasie stanu wojennego starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) kieruje realizacją
zadań obrony cywilnej na terenie powiatu.
Art. 13b.
W przypadku gdy na starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) zostały nałożone
obowiązki wyłączające jego ochronę wynikającą z art. 65 ust. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
dotyczącego ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I), sporządzonego
w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r. bądź z innych przyczyn nie może on realizować zadań obrony cywilnej, do realizacji
tych zadań starosta upoważnia komendanta powiatowego Państwowej Straży Pożarnej.
Art. 13c.
W czasie stanu wojennego wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje realizacją zadań
obrony cywilnej na terenie gminy.
”
.
W ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 574) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 40 w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony
Narodowej;
”
;
2)
w art. 43 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Zabronione jest umieszczanie plakatów i haseł dotyczących referendum na zewnątrz i
wewnątrz budynków administracji rządowej i samorządowej oraz sądów, a także na terenie
jednostek wojskowych oraz skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu
do spraw wewnętrznych.
”
;
3)
w art. 80 pkt 4 otrzymuje brzmienie
„
4)
na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi
Obrony Narodowej bądź skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do
spraw wewnętrznych
”
;
4)
w art. 83 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Tej samej karze podlega, kto zbiera podpisy osób popierających wniosek, o którym mowa
w ust. 1, na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych podległych
Ministrowi Obrony Narodowej lub skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu
do spraw wewnętrznych.
”
.
W ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 15 dodaje się ust. 5 w brzmieniu
„
5.
Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację
budowli ochronnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907).
”
;
2)
w art. 61 w ust. 3 w pkt 10 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 11 w
brzmieniu
„
11)
budowli ochronnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
”
.
W ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1292) w art. 88 uchyla się ust. 1 i 2.
W ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z 2024 r. poz. 475, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 71 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie
„
1)
zawodowej służby wojskowej, zasadniczej służby wojskowej, terytorialnej służby wojskowej
pełnionej rotacyjnie, służby w aktywnej rezerwie w dniach tej służby, odbywania ćwiczeń
wojskowych w ramach pasywnej rezerwy, służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia
mobilizacji i w czasie wojny lub służby zastępczej oraz służby w charakterze personelu
obrony cywilnej, o którym mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907), skierowanego przez właściwy organ obrony cywilnej do wykonania zadań w czasie stanu
wojennego i w czasie wojny, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym
mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby
Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, 1243, 1562 i 1871);
”
;
2)
w art. 73 w ust. 6
a)
pkt 1 otrzymuje brzmienie
„
1)
powołania do i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zasadniczej służby wojskowej,
służby w aktywnej rezerwie w dniach tej służby, odbywania ćwiczeń wojskowych w ramach
pasywnej rezerwy lub służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w
czasie wojny oraz służby zastępczej, a także stawienia się do i zwolnienia z terytorialnej
służby wojskowej pełnionej rotacyjnie;
”
,
b)
w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu
„
3)
personelu obrony cywilnej, o którym mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, w czasie wykonywania zadań obrony cywilnej.
”
.
W ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 122 oraz z 2024 r. poz. 834, 1222, 1473 i 1572) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 8 w ust. 3 pkt 12 otrzymuje brzmienie
„
12)
Szef Obrony Cywilnej;
”
;
2)
w art. 18 po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu
„
3a.
Starosta może powierzyć wykonywanie zadań powiatowego centrum zarządzania kryzysowego
komendantowi powiatowemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej.
”
.
W ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie
(Dz. U. z 2023 r. poz. 190) w art. 22 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu
„
3a)
wykonuje zadania organu ochrony ludności i obrony cywilnej określone w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907);
”
.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, 1572, 1717 i 1756) w art. 50 w ust. 6 w pkt 10 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 11 w
brzmieniu
„
11)
na realizację zadań, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907).
”
.
W ustawie z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 214) w załączniku do ustawy w rozdziale 3 w pkt 6 skreśla się wyraz „kraju”.
W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 oraz z 2024 r. poz. 721 i 1572) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 30
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie
„
§ 1.
Żołnierze pełniący zasadniczą służbę wojskową albo odbywający ćwiczenia wojskowe na
wniosek o zmianę miejsca głosowania są ujmowani w spisie wyborców gminy, w której
odbywają służbę. Przepisy art. 28 stosuje się odpowiednio.
”
,
b)
§ 4 otrzymuje brzmienie
„
§ 4.
Dowódcy jednostek wojskowych, dowódcy jednostek policyjnych oraz przełożeni funkcjonariuszy
Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby
Więziennej są obowiązani zapewnić żołnierzom, policjantom oraz funkcjonariuszom możliwość
wykonania uprawnień wynikających z przepisu § 1.
”
;
2)
w art. 108 w § 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie
„
3)
na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi
Obrony Narodowej oraz skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do
spraw wewnętrznych.
”
;
3)
w art. 494 w § 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie
„
3)
na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi
Obrony Narodowej bądź skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do
spraw wewnętrznych,
”
;
4)
w art. 497 § 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto zbiera podpisy osób popierających zgłoszenie listy kandydatów
lub kandydata na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych
podległych Ministrowi Obrony Narodowej bądź skoszarowanych jednostek podległych ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych.
”
.
W ustawie z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 98) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 30 w ust. 3 pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
Funduszowi Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności, o którym mowa
w art. 31.
”
;
2)
art. 31 i art. 32 otrzymują brzmienie
„
Art. 31.
1.
Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności jest państwowym
funduszem celowym, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
2.
Przychodami Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności są
1)
środki pieniężne uzyskane z gospodarowania mieniem Skarbu Państwa przekazanym Agencji
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przekazywane przez Agencję w wysokości
odpisu określonego w art. 30 ust. 5;
2)
środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, które za zgodą Komisji Europejskiej mogą zostać przeznaczone na wsparcie realizacji
zadań, o których mowa w art. 152 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907);
3)
środki pieniężne pochodzące z grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego, o których
mowa w art. 23 ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, 1473, 1717, 1871 i 1907);
4)
odsetki od wolnych środków przekazanych w zarządzanie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
5)
inne przychody, w tym wpłaty, o których mowa w art. 157 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, darowizny, spadki i zapisy.
3.
Przychodami Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności mogą
być wpłaty środków pieniężnych jednostek sektora finansów publicznych, o których mowa
w art. 9 pkt 5-8 i 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z wyłączeniem samorządowych osób prawnych, z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji
z budżetu i środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
4.
Wydatki Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności przeznacza
się na
1)
realizację zadań inwestycyjnych oraz modernizację uzbrojenia i wyposażenia organów
i jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego
nadzorowanych;
2)
uzupełnienie finansowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, o których mowa
w art. 152 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
5.
Wydatki, o których mowa w ust. 4 pkt 1, są realizowane ze środków, o których mowa
w ust. 2 pkt 1.
6.
Wydatki, o których mowa w ust. 4 pkt 2, są realizowane ze środków, o których mowa
w ust. 2 pkt 2-5 oraz ust. 3.
7.
Środki Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności mogą być
przeznaczone na uzupełnienie finansowania zadań, o których mowa w ust. 4 pkt 2, również
w przypadku, gdy ustawa lub przepisy odrębne przewidują finansowanie tego rodzaju
zadań z budżetu państwa.
8.
Koszty obsługi Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności
są pokrywane ze środków Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony
Ludności.
Art. 32.
Środki pieniężne należne Funduszowi Wsparcia Sił Zbrojnych oraz Funduszowi Modernizacji
Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności Agencja przekazuje w terminie do 30.
dnia miesiąca następującego po danym kwartale, w wysokości nie mniejszej niż 80% kwoty
odpisu za dany kwartał. Agencja dokonuje rozliczenia rocznego w terminie do dnia 30
kwietnia roku następnego.
”
.
W ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1598) wprowadza się następujące zmiany
1)
art. 3 otrzymuje brzmienie
„
Art. 3.
Rezerwy strategiczne tworzy się na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa i obronności
państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego oraz wystąpienia klęski żywiołowej
lub sytuacji kryzysowej, w celach wsparcia wykonywania zadań w zakresie bezpieczeństwa
i obronności państwa, ochrony ludności i obrony cywilnej, odtworzenia infrastruktury
krytycznej, złagodzenia zakłóceń w ciągłości dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki
i zaspokojeniu podstawowych potrzeb obywateli, ratowania ich życia i zdrowia, realizacji
interesów narodowych Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego,
wypełnienia jej zobowiązań międzynarodowych, a także udzielania pomocy i wsparcia
podmiotom prawa międzynarodowego publicznego.
”
;
2)
w art. 8
a)
w ust. 2 pkt 22 otrzymuje brzmienie
„
22)
innymi organami administracji rządowej oraz służbami, inspekcjami i innymi jednostkami
realizującymi zadania w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa, ochrony ludności
i obrony cywilnej, zarządzania kryzysowego i ochrony infrastruktury krytycznej oraz
bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego, w tym sprawującymi, na mocy ustaw,
nadzór nad realizacją tych zadań wykonywanych przez przedsiębiorców.
”
,
b)
w ust. 3 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu
„
1a)
realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez organy ochrony ludności
i obrony cywilnej oraz podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej;
”
.
W ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 233 i 1692) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 dodaje się ust. 5 w brzmieniu
„
5.
Ochotnicze straże pożarne są podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej.
”
;
2)
w art. 3
a)
pkt 4 otrzymuje brzmienie
„
4)
udział w ochronie ludności i obronie cywilnej;
”
,
b)
pkt 5 otrzymuje brzmienie
„
5)
wykonywanie pierwszej pomocy oraz kwalifikowanej pierwszej pomocy;
”
;
3)
w art. 12 i art. 13 skreśla się użyty w różnych przypadkach i liczbie wyraz „ratownik”;
4)
art. 16 otrzymuje brzmienie
„
Art. 16.
1.
Strażakowi OSP przysługuje świadczenie ratownicze z tytułu wysługi lat w ochotniczej
straży pożarnej w wysokości 200 zł.
2.
Prawo do świadczenia ratowniczego przysługuje strażakowi OSP, który
1)
czynnie uczestniczył w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach
lub ćwiczeniach
a)
w przypadku mężczyzn - przez co najmniej 25 lat,
b)
w przypadku kobiet - przez co najmniej 20 lat oraz
2)
osiągnął
a)
w przypadku mężczyzn - 65. rok życia,
b)
w przypadku kobiet - 60. rok życia.
3.
Przez czynne uczestnictwo należy rozumieć bezpośredni udział co najmniej raz w roku
w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu.
4.
Ewidencję udziału strażaków OSP w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych,
szkoleniach lub ćwiczeniach, obejmującą datę, numer i miejsce podjętych działań ratowniczych,
akcji ratowniczych, szkoleń lub ćwiczeń oraz imienny wykaz ich uczestników, prowadzi
właściwy komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
5.
Ewidencja udziału strażaków OSP w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych,
szkoleniach lub ćwiczeniach może być prowadzona z wykorzystaniem Systemu Wspomagania
Decyzji Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 14g ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
6.
Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej przechowuje dane, o których
mowa w ust. 4, przez co najmniej 50 lat.
7.
Przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych,
szkoleniach lub ćwiczeniach nie jest wymagane zachowanie ciągłości wysługi lat w ochotniczej
straży pożarnej.
8.
Świadczenie ratownicze, a także koszty jego obsługi są finansowane z budżetu państwa.
”
;
5)
w art. 32 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie
„
2.
Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są przekazywane w formie dotacji na realizację
zadań określonych w art. 3 pkt 1-12 oraz art. 4 ust. 1, na podstawie wniosków złożonych
przez ochotniczą straż pożarną lub związek ochotniczych straży pożarnych do Komendanta
Głównego Państwowej Straży Pożarnej za pośrednictwem komendanta powiatowego (miejskiego)
Państwowej Straży Pożarnej właściwego ze względu na teren działania ochotniczej straży
pożarnej lub związku ochotniczych straży pożarnych, które złożyły wniosek.
3.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej przekazuje środki, o których mowa w ust.
2, na podstawie umowy zawartej z ochotniczą strażą pożarną lub związkiem ochotniczych
straży pożarnych.
”
;
6)
w art. 32a dodaje się ust. 4 w brzmieniu
„
4.
Gminy mogą otrzymywać dotacje celowe na zasadach określonych w ust. 2 i 3 także w
celu dofinansowania zadań ochotniczych straży pożarnych związanych z udziałem w ochronie
ludności i obronie cywilnej.
”
;
7)
w art. 56 ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
Mechanizm korygujący, o którym mowa w ust. 3, może polegać na ograniczaniu wydatków
na szkolenia i obsługę finansową świadczeń, z wyłączeniem świadczeń, o których mowa
w art. 16, art. 47 i art. 50.
”
.
W ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 3 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu
„
3.
W ramach obowiązku obrony Ojczyzny osoby, o których mowa w ust. 1, są obowiązane do
pełnienia służby w obronie cywilnej, na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
(Dz. U. poz. 1907).
4.
Spełnianie obowiązku obrony Ojczyzny w formach, o których mowa w ust. 2, ma pierwszeństwo
przed służbą w obronie cywilnej.
”
;
2)
w art. 605 w ust. 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie
„
1)
przekroczyły wiek określony w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym,
z wyjątkiem osób, które wyraziły zgodę na nadanie im tego przydziału;
”
;
3)
w art. 607 w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie
„
Kierownik jednostki zmilitaryzowanej może zwolnić ze służby w tej jednostce
”
.
Tworzy się Rządowy Zespół Ochrony Ludności.
1.
Pierwszy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej minister właściwy do spraw wewnętrznych
opracuje i przedstawi do uzgodnienia i opiniowania, o których mowa w art. 156 ust.
4, w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.
2.
Pierwszy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej jest podstawą finansowania realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w latach 2025-2026.
3.
W terminie 60 dni od dnia zatwierdzenia pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony
Cywilnej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na zgodny wniosek ministra
właściwego do spraw wewnętrznych i Ministra Obrony Narodowej, dokona przeniesień wydatków
zaplanowanych w dziale „obrona narodowa” między częściami budżetu państwa.
1.
Tworzy się Centralną Ewidencję Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych uruchomi Centralną Ewidencję Zasobów Ochrony
Ludności i Obrony Cywilnej w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
1.
Tworzy się Centralną Ewidencję OZO.
2.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uruchomi Centralną Ewidencję OZO w terminie
12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
1.
Tworzy się Ewidencję Obrony Cywilnej.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych uruchomi Ewidencję Obrony Cywilnej w terminie
12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego, o którym mowa w ustawie zmienianej
w art. 194, staje się Funduszem Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony
Ludności.
Organy ochrony ludności i obrony cywilnej obowiązane do przygotowywania planów, które
zawierają elementy z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej i które są sporządzane
na podstawie odrębnych przepisów, zapewnią realizację w tych planach wymogów wskazanych
w art. 38 w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Pierwsze szkolenia dla osób, o których mowa w art. 49 ust. 2, kwalifikujących się
do szkolenia w dniu wejścia w życie ustawy, przeprowadza się nie później niż w ciągu
6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Przepisy art. 93-95 stosuje się dla zamierzenia budowlanego, wobec którego po dniu
31 grudnia 2025 r.
1)
został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, wniosek o wydanie odrębnej decyzji
o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego;
2)
zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych w przypadku,
gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
1.
Obiekt budowlany albo jego część, które przed dniem wejścia w życie ustawy pełniły
funkcję budowli ochronnej, w szczególności stanowiły schron albo ukrycie, mogą zostać
uznane za budowlę ochronną w rozumieniu ustawy, jeżeli spełniają wymagania zapewniające
pełnienie funkcji obiektów zbiorowej ochrony.
2.
W odniesieniu do obiektów budowlanych lub ich części, o których mowa w ust. 1, można
zawrzeć porozumienia albo wydać decyzje albo zarządzenie o uznaniu za budowlę ochronną,
w trybie przewidzianym w ustawie.
3.
Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca obiektu budowlanego albo jego części,
które przed dniem wejścia w życie ustawy pełniły funkcję budowli ochronnej, w szczególności
stanowił schron albo ukrycie, jest obowiązany zawiadomić o tym fakcie właściwego miejscowo
wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie ustawy.
4.
Podmioty, które przed dniem wejścia w życie ustawy prowadziły ewidencję, gromadziły
lub przetwarzały dane o budownictwie ochronnym, są obowiązane do przekazania danych
o obiektach pełniących funkcje ochronne, w szczególności schronach i ukryciach, do
właściwego miejscowo wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w terminie 60 dni od dnia
wejścia w życie ustawy.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, kryteria
uznawania obiektów budowlanych albo ich części, o których mowa w ust. 1, za budowle
ochronne, mając na względzie konieczność zapewnienia odpowiednich warunków zabezpieczenia
osób przebywających w tych obiektach przed zagrożeniami oraz potrzebę dalszego wykorzystania
tych obiektów do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Pierwszą strategię rozwoju jednostek ochrony przeciwpożarowej, o której mowa w art.
10 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 171, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej
przyjmuje w terminie 12 miesięcy od dnia przyjęcia pierwszego Programu Ochrony Ludności
i Obrony Cywilnej.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 14 ust. 2 i art. 20 ustawy
zmienianej w art. 170 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych
wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 i art. 20 ustawy zmienianej w art. 170 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy, i mogą być zmieniane na podstawie przepisów dotychczasowych.
Pierwsze sprawozdanie z wykonania ustawy, o którym mowa w art. 6 ust. 2, Rada Ministrów
przedstawia do dnia 30 kwietnia 2026 r.
Pierwsze plany ochrony dóbr kultury na czas wojny, o których mowa w art. 45 ust. 1
i 4, sporządza się do dnia 31 grudnia 2026 r. i obowiązują one od dnia 1 stycznia
2027 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., z wyjątkiem
1)
art. 16, art. 156, art. 198 i art. 199, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
2)
art. 76 ust. 5 i art. 78 ust. 2, które wchodzą w życie po upływie roku od dnia ogłoszenia;
3)
art. 11 ust. 3 pkt 3, art. 45-48, art. 189 oraz art. 211, które wchodzą w życie z
dniem 1 stycznia 2026 r.;
4)
art. 187, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.