Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie baz danych

Bazy danych podlegają ochronie określonej w ustawie niezależnie od ochrony przyznanej

na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2509 oraz z 2024 r. poz. 1222 i 1254) bazom danych spełniającym cechy utworu.

1.

W rozumieniu ustawy

1)

baza danych oznacza zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych

według określonej systematyki lub metody, indywidualnie dostępnych w jakikolwiek sposób,

w tym środkami elektronicznymi, wymagający istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu

inwestycyjnego w celu sporządzenia, weryfikacji lub prezentacji jego zawartości;

2)

pobieranie danych oznacza stałe lub czasowe przejęcie lub przeniesienie całości lub

istotnej, co do jakości lub ilości, części zawartości bazy danych na inny nośnik,

bez względu na sposób lub formę tego przejęcia lub przeniesienia, z zastrzeżeniem

art. 3;

3)

wtórne wykorzystanie oznacza publiczne udostępnienie bazy danych w dowolnej formie,

a w szczególności poprzez rozpowszechnianie, bezpośrednie przekazywanie lub najem,

z zastrzeżeniem art. 3;

4)

producentem bazy danych jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca

osobowości prawnej, która ponosi ryzyko nakładu inwestycyjnego przy tworzeniu bazy

danych;

5

eksploracja tekstów i danych oznacza eksplorację tekstów i danych w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych;

6

instytucja oświatowa oznacza instytucję oświatową w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych;

7

instytucja dziedzictwa kulturowego oznacza instytucję dziedzictwa kulturowego w rozumieniu

art. 6 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o producencie, należy przez to rozumieć także jego następcę

prawnego.

Wypożyczenie baz danych nie stanowi pobierania danych lub wtórnego ich wykorzystania.

Ochrona przyznana bazom danych nie obejmuje programów komputerowych użytych do sporządzenia

baz danych lub korzystania z nich.

Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1

pkt 24, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Z ochrony korzystają bazy danych, których

1)

(utracił moc)

2)

producent jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Wspólnoty Europejskiej lub

państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy

o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

3)

producent jest osobą prawną założoną zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii

Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)

- stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, posiadającą siedzibę i zakład główny

wykonywania działalności na terytorium Wspólnoty Europejskiej lub państw członkowskich

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym; jeżeli producent posiada tylko siedzibę na terytorium Wspólnoty Europejskiej

lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron

umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jego działalność musi być istotnie i trwale

związana z gospodarką państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym;

4)

ochrona wynika z umów międzynarodowych, na zasadach i w zakresie w nich określonych;

5)

producent jest podmiotem niewymienionym w pkt 1-4 i jest przedsiębiorcą w rozumieniu

ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej

(Dz. U. poz. 1178, z późn. zm.

1.

Producentowi bazy danych przysługuje wyłączne i zbywalne prawo pobierania danych i

wtórnego ich wykorzystania w całości lub w istotnej części, co do jakości lub ilości.

2.

Domniemywa się, że producentem jest osoba, której nazwisko lub firmę (nazwę) w tym

charakterze uwidoczniono na egzemplarzach bazy danych lub której nazwisko lub firmę

(nazwę) podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnieniem

bazy danych.

1.

Producent bazy danych udostępnionej publicznie w jakikolwiek sposób nie może zabronić

użytkownikowi korzystającemu zgodnie z prawem z takiej bazy danych, pobierania lub

wtórnego wykorzystania w jakimkolwiek celu nieistotnej, co do jakości lub ilości,

części jej zawartości.

2.

Jeżeli użytkownik korzystający zgodnie z prawem z bazy danych jest uprawniony do pobierania

lub wtórnego wykorzystania jedynie części bazy danych, przepis ust. 1 dotyczy tylko

tej części.

3.

Korzystanie z baz danych, o którym mowa w ust. 1, nie może naruszać normalnego korzystania

z baz danych lub godzić w słuszne interesy producenta baz danych.

4.

Postanowienia umowne sprzeczne z ust. 1 i 2 są nieważne.

1.

Wolno korzystać z istotnej, co do jakości lub ilości, części rozpowszechnionej bazy

danych

1)

do własnego użytku osobistego, ale tylko z zawartości nieelektronicznej bazy danych;

2)

w charakterze ilustracji, w celach dydaktycznych lub badawczych, ze wskazaniem źródła,

jeżeli takie korzystanie jest uzasadnione niekomercyjnym celem, dla którego wykorzystano

bazę;

3)

do celów bezpieczeństwa wewnętrznego, postępowania sądowego lub administracyjnego;

4

dla dobra osób niepełnosprawnych będących beneficjentami w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, odpowiednio na zasadach określonych w rozdziale 3 w oddziale 3

1a

W przypadku instytucji oświatowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie

wyższym i nauce

(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), korzystanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, odbywa się na odpowiedzialność tych instytucji

lub podmiotów, na ich terenie lub w innym miejscu, lub za pośrednictwem bezpiecznego

środowiska elektronicznego dostępnego, dzięki zastosowaniu procedur uwierzytelniających,

tylko dla osób uczących się i nauczających lub prowadzących działalność naukową w

danej instytucji lub danym podmiocie.

1b

Uznaje się, że korzystanie z baz danych w charakterze ilustracji w celach dydaktycznych,

za pośrednictwem bezpiecznego środowiska elektronicznego, w sposób określony w ust.

1a, odbywa się w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym, w którym dana instytucja oświatowa lub dany podmiot mają siedzibę.

2.

Nie jest dozwolone powtarzające się i systematyczne pobieranie lub wtórne wykorzystanie

sprzeczne z normalnym korzystaniem i powodujące nieusprawiedliwione naruszenie słusznych

interesów producenta.

1.

Wolno zwielokrotniać rozpowszechnione bazy danych w celu eksploracji tekstów i danych,

chyba że uprawniony zastrzegł inaczej.

2.

Zastrzeżenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się wyraźnie i odpowiednio do sposobu,

w jaki baza danych została udostępniona. W przypadku baz danych publicznie udostępnionych

w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i czasie przez siebie

wybranym, zastrzeżenia dokonuje się w formacie przeznaczonym do odczytu maszynowego

w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu

informacji sektora publicznego

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1524) wraz z metadanymi.

3.

Bazy danych zwielokrotnione zgodnie z ust. 1 mogą być przechowywane wyłącznie w celu

eksploracji tekstów i danych tak długo, jak jest to konieczne do osiągnięcia tego

celu.

1.

Instytucje dziedzictwa kulturowego, a także podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie

wyższym i nauce, mogą zwielokrotniać bazy danych w celu eksploracji tekstów i danych do celów badań

naukowych, jeżeli czynności te nie są dokonywane w celu osiągnięcia bezpośredniej

lub pośredniej korzyści majątkowej.

2.

Bazy danych zwielokrotnione zgodnie z ust. 1 mogą być przechowywane do celów badań

naukowych, w tym weryfikacji wyników tych badań. Przechowywanie baz danych odbywa

się z zachowaniem poziomu bezpieczeństwa zapewniającego dostęp do nich wyłącznie upoważnionym

osobom, z uwzględnieniem procedur uwierzytelniających.

3.

Uprawniony, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i integralności sieci i baz danych,

w których utwory są przechowywane, może stosować wyłącznie środki niezbędne do osiągnięcia

tego celu.

Instytucje dziedzictwa kulturowego mogą zwielokrotniać bazy danych znajdujące się

na stałe w ich zbiorach, niezależnie od formatu lub nośnika, w celu uzupełnienia,

zachowania lub ochrony tych zbiorów.

Instytucje dziedzictwa kulturowego mogą zwielokrotniać znajdujące się na stałe w ich

zbiorach bazy danych uznane za niedostępne w handlu oraz rozpowszechniać je na stronach

internetowych, które nie są prowadzone w celach zarobkowych. Przepisy oddziałów 6 i 6 stosuje się odpowiednio.

1.

(utracił moc)

2.

Pierwsza sprzedaż kopii bazy danych w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub

państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach

umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez uprawnionego lub za jego zgodą, wyczerpuje

prawo do kontrolowania odsprzedaży tej kopii na ich terytorium.

1.

Czas trwania ochrony bazy danych liczy się od jej sporządzenia przez okres piętnastu

lat następujących po roku, w którym baza danych została sporządzona.

2.

Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, baza danych została w jakikolwiek sposób

udostępniona publicznie, okres jej ochrony wygasa z upływem piętnastu lat następujących

po roku, w którym doszło do jej udostępnienia po raz pierwszy.

3.

W przypadku jakiejkolwiek istotnej zmiany treści bazy danych, co do jakości lub ilości,

w tym jej uzupełnienia, zmiany lub usunięcia jej części, mających znamiona nowego

istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu, okres jej ochrony liczy się odrębnie.

1.

Producent, którego prawa do bazy danych zostały naruszone, może żądać od osoby, która

naruszyła te prawa

1)

zaniechania naruszania;

2)

usunięcia skutków naruszenia;

3)

naprawienia wyrządzonej szkody

a)

na zasadach ogólnych albo

b)

poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku

gdy naruszenie jest zawinione - trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili

jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie

z bazy danych;

4)

wydania uzyskanych korzyści.

2.

Niezależnie od roszczeń, określonych w ust. 1, producent może się domagać jednokrotnego

albo wielokrotnego ogłoszenia w prasie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej

formie lub podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia sądu wydanego

w rozpatrywanej sprawie, w sposób i w zakresie określonym przez sąd.

3.

Sąd może nakazać osobie, która naruszyła prawa do bazy danych, na jej wniosek i za

zgodą producenta, w przypadku gdy naruszenie jest niezawinione, zapłatę stosownej

sumy pieniężnej na rzecz producenta, jeżeli zaniechanie naruszania lub usunięcie skutków

naruszenia byłoby dla osoby naruszającej niewspółmiernie dotkliwe.

4.

Sąd, rozstrzygając o naruszeniu prawa, może orzec na wniosek producenta, którego prawa

zostały naruszone, o bezprawnie wytworzonych przedmiotach oraz środkach i materiałach

użytych do ich wytworzenia, w szczególności może orzec o ich wycofaniu z obrotu, przyznaniu

producentowi na poczet należnego odszkodowania lub zniszczeniu. Orzekając, sąd uwzględnia

wagę naruszenia oraz interesy osób trzecich.

5.

Domniemywa się, że środki i materiały, o których mowa w ust. 4, są własnością osoby,

która naruszyła prawa do bazy danych.

1.

W sprawach dotyczących roszczeń cywilnoprawnych z zakresu ochrony baz danych, nienależących

do kompetencji innych organów, sąd rozpoznaje wniosek o

1)

zabezpieczenie środka dowodowego;

2)

wyjawienie lub wydanie środka dowodowego;

3)

wezwanie do udzielenia informacji.

2.

Sprawy, o których mowa w ust. 1, są rozstrzygane w postępowaniu w sprawach własności

intelektualnej.

3.

(uchylony)

4.

(uchylony)

5.

(uchylony)

6.

(uchylony)

1.

Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, bez uprawnienia lub wbrew jego warunkom,

pobiera dane lub wtórnie wykorzystuje w całości lub w istotnej, co do jakości lub

ilości, części bazy danych, podlega karze grzywny.

2.

Orzekanie następuje na podstawie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

3.

Sąd może orzec przepadek, na rzecz Skarbu Państwa, bezprawnie wykonanych egzemplarzy

bazy danych.

Prawo do bazy danych nie narusza ochrony treści bazy danych udzielanej na podstawie

ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, lub ochrony jakichkolwiek składających się na bazę danych elementów, udzielanej

na podstawie przepisów o wynalazkach, znakach towarowych, wzorach przemysłowych, oznaczeniach

pochodzenia, zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicy prawnie chronionej, ochronie

informacji niejawnych, ochronie danych osobowych, a także prawa cywilnego i prawa pracy.

(pominięty)

1.

Ustawę stosuje się także do baz danych istniejących w dniu jej wejścia w życie w odniesieniu

do korzystania z nich po tej dacie.

2.

Dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy czynności prawne odnoszące się do baz

danych są skuteczne i podlegają ochronie według zasad dotychczasowych.

1.

Przepisy art. 5 pkt 2 i 3 oraz art. 9 ust. 2 stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej

2.

Przepisy art. 5 pkt 1 i art. 9 ust. 1 tracą moc z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia