Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2024 r. w sprawie uznawania i metod wyceny oraz ujawniania i prezentacji instrumentów finansowych
Table of Provisions (49)
Statutory Text (49 Articles)
1.
Rozporządzenie określa szczegółowe zasady uznawania, metody wyceny, zakres ujawniania
i sposób prezentacji instrumentów finansowych, z wyłączeniem
1)
instrumentów kapitałowych wyemitowanych lub wystawionych przez jednostkę, które zgodnie
z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, zwaną dalej „ustawą”, jednostka zalicza do kapitału własnego;
2)
udziałów w jednostkach podporządkowanych;
3)
praw i zobowiązań wynikających z umów ubezpieczenia w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 838 i 1565);
4)
praw i zobowiązań wynikających z umów, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy;
5)
umów, których przedmiotem są zasoby niefinansowe, przewidujących dla stron prawo do
rozliczenia zobowiązania przez wydanie środków pieniężnych albo innych aktywów finansowych,
w przypadku gdy jednostka zawarła umowę w celu nabycia, sprzedaży lub wykorzystania
zasobów niefinansowych i zawierając ją, miała zamiar nabycia, sprzedaży lub wykorzystania
zasobów niefinansowych oraz oczekuje jej wykonania przez dostawę lub zużycie zasobów
niefinansowych;
6)
umów, których przedmiotem są zasoby niefinansowe, w wyniku których u nabywcy zasobów
niefinansowych powstaje zobowiązanie z tytułu dostaw i usług, a u sprzedawcy zasobów
niefinansowych należności z tytułu dostaw i usług.
2.
Wyłączenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie obejmuje złożonych instrumentów finansowych
1)
w zakresie ich podziału na zobowiązanie finansowe i element kapitałowy kwalifikowany
do kapitałów własnych;
2)
w odniesieniu do zobowiązania finansowego wynikającego z umowy złożonego instrumentu
finansowego.
3.
Wyłączenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie obejmuje instrumentów finansowych, w
tym instrumentów pochodnych, stanowiących aktywa netto ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko
lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający, wykazywanych w pozycji C. Aktywów Bilansu
według załącznika nr 3 do ustawy - w zakresie nieuregulowanym przepisami wykonawczymi
wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6 lit. a ustawy.
4.
Wyłączenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie obejmuje
1)
instrumentów pochodnych wbudowanych w umowy, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy;
2)
należności finansującego wynikających z umów, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy,
w zakresie zasad ich wyłączania z ksiąg rachunkowych oraz w zakresie utraty ich wartości.
5.
Wyłączenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, nie obejmuje
1)
instrumentów pochodnych wbudowanych w umowy, o których mowa w ust. 1 pkt 6;
2)
zasad usuwania z ksiąg należności z tytułu dostaw i usług i zobowiązań z tytułu dostaw
i usług.
Użyte w rozporządzeniu pojęcia oznaczają
1)
aktywny rynek - aktywny rynek w rozumieniu § 2 pkt 19 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych
zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych
(Dz. U. poz. 1859 oraz z 2020 r. poz. 2436), zwanego dalej „rozporządzeniem FI”;
2)
dane obserwowalne - dane, o których mowa w § 2 pkt 21b rozporządzenia FI;
3)
dane nieobserwowalne - dane, o których mowa w § 2 pkt 21c rozporządzenia FI;
4)
instrument pochodny - kontrakt, którego
a)
wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy
procentowej, ceny instrumentu finansowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu
cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej
wielkości, oraz
b)
zawarcie, w tym nabycie lub wystawienie, nie wymaga żadnych wydatków lub wpływów początkowych
lub wymaga początkowej inwestycji netto mniejszej niż byłaby wymagana dla innych rodzajów
kontraktów, dla których oczekuje się podobnych reakcji na zmiany czynników rynkowych
przy założeniu, że w przypadku zmiennej niefinansowej zmienna ta nie jest specyficzna
dla żadnej ze stron kontraktu, oraz
c)
rozliczenie nastąpi w przyszłości, oraz
d)
rozliczenie nastąpi przez przekazanie instrumentu bazowego, przekazanie innych aktywów
finansowych lub przez przekazanie aktywów finansowych o wartości równej różnicy między
bieżącą ceną rynkową instrumentu bazowego i jego ceną umowną;
5)
instrument zabezpieczający - instrument pochodny, w tym wbudowany instrument pochodny,
a także składnik aktywów finansowych lub składnik zobowiązań finansowych niebędący
instrumentem pochodnym, co do których oczekuje się, że ich wartość godziwa lub związane
z nimi przepływy pieniężne skompensują w całości lub w części zmiany wartości godziwej
zabezpieczanej pozycji lub związanych z nią przepływów pieniężnych;
6)
kontrakt forward - instrument pochodny nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia,
a na drugą odbioru określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej
umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu;
7)
kontrakt futures - instrument pochodny o określonej standardowej charakterystyce,
będący przedmiotem obrotu rynkowego, nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia,
a na drugą odbioru określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej
umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu;
8)
kontrakt swap - instrument pochodny przewidujący zamianę przyszłych płatności lub
aktywów finansowych na warunkach z góry określonych przez strony;
9)
koszty transakcji - koszty poniesione bezpośrednio w związku z przeniesieniem, nabyciem
lub zbyciem aktywów finansowych, a także przeniesieniem, odkupem, zaciągnięciem lub
emisją zobowiązań finansowych; do kosztów transakcji zalicza się w szczególności prowizje
maklerskie, w tym za pośrednictwo w nabywaniu lub zbywaniu instrumentów finansowych,
opłaty giełdowe i inne nałożone przez uprawnione instytucje w związku z zawarciem
transakcji, prowizje za doradztwo, podatki i opłaty;
10)
krótki okres - okres do trzech miesięcy;
11)
obrót pierwotny - obrót pierwotny w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 620), zwanej dalej „ustawą o ofercie publicznej”;
12)
obrót wtórny - obrót wtórny w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 722), zwanej dalej „ustawą o obrocie instrumentami finansowymi”;
13)
opcja - instrument pochodny, w wyniku którego nabywca opcji otrzymuje prawo zakupu
(opcja kupna - call) lub sprzedaży (opcja sprzedaży - put) określonych aktywów w określonym
terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, ustalonej w momencie zawierania
kontraktu, a wystawca opcji przyjmuje na siebie zobowiązanie do jej rozliczenia w
przyszłości;
14)
papiery wartościowe - papiery wartościowe w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
15)
pierwsza oferta publiczna - pierwszą ofertę publiczną w rozumieniu art. 4 pkt 5 ustawy
o ofercie publicznej;
16)
pozycja zabezpieczana - aktywa, zobowiązania, uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie,
planowaną transakcję lub udziały w aktywach netto jednostki zagranicznej, z którymi
wiąże się ryzyko zmiany wartości godziwej albo przyszłych przepływów pieniężnych oczekiwanych
przez jednostkę;
17)
prawa do akcji - prawa do akcji w rozumieniu art. 3 pkt 29 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
18)
skorygowana cena nabycia - wartość, w jakiej składnik aktywów finansowych lub zobowiązań
finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunkowych, lub odpowiednio
wartość uznaną za wartość początkową dla potrzeb wyceny w skorygowanej cenie nabycia,
pomniejszoną o spłaty wartości nominalnej lub kapitału podstawowego, odpowiednio skorygowaną
o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy między wartością początkową składnika aktywów
finansowych lub zobowiązania finansowego i jego wartością w terminie wymagalności,
wyliczoną za pomocą efektywnej stopy procentowej, a także w przypadku aktywów finansowych
pomniejszoną o odpisy aktualizujące wartość;
19)
standaryzowana transakcja kupna albo sprzedaży - kupno lub sprzedaż składnika aktywów
finansowych zgodnie z umową, której warunki wymagają dostarczenia składnika aktywów
finansowych w okresie wynikającym z obowiązujących regulacji lub konwencji przyjętych
na danym rynku, w tym zasad rozliczania transakcji na aktywnym rynku;
20)
tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania lub certyfikaty inwestycyjne
funduszy inwestycyjnych - tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania
w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych wyemitowane na podstawie właściwych
przepisów prawa polskiego lub obcego;
21)
umowa krótkiej sprzedaży - umowę dotyczącą krótkiej sprzedaży, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 236/2012
z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie krótkiej sprzedaży i wybranych aspektów dotyczących
swapów ryzyka kredytowego
(Dz. Urz. UE L 86 z 24.03.2012, str. 1, z późn. zm.)
22)
umowa odkupu - umowę, z której wynika zobowiązanie do wymiany z inną jednostką aktywów
finansowych w zamian za środki pieniężne lub zapłatę w innej formie oraz jednoczesne
zobowiązanie do odkupienia tych aktywów finansowych w przyszłym terminie za kwotę
stanowiącą równowartość otrzymanych środków pieniężnych lub zapłaty w innej formie,
powiększoną o odsetki;
23)
uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie - zobowiązanie do wymiany w przyszłym terminie
lub terminach ustalonej ilości zasobów według określonej umownej ceny;
24)
wbudowany instrument pochodny - wynikające z zawartej umowy warunki powodujące, że
część lub całość przepływów pieniężnych wynikających z umowy zmienia się w sposób
podobny do tego, jaki powodowałby samodzielnie instrument pochodny;
25)
wycena za pomocą modelu - wycenę, o której mowa w § 2 pkt 21a rozporządzenia FI;
26)
zabezpieczanie - wybór jednego lub więcej instrumentów zabezpieczających, których
zmiany wartości godziwej lub wynikające z nich przepływy pieniężne kompensują zmianę
wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub związanych z taką pozycją przepływów
pieniężnych;
27)
zasoby niefinansowe - aktywa niebędące aktywami finansowymi, usługi, a także dostarczaną
na bieżąco energię elektryczną, energię cieplną, gaz lub tożsame im zasoby;
28)
złożony instrument finansowy - kontrakt składający się z instrumentu kapitałowego
oraz zobowiązania finansowego lub zobowiązania o innym charakterze.
1.
Instrumenty pochodne oraz wynikające z instrumentów finansowych aktywa finansowe oraz
zobowiązania finansowe wprowadza się do ksiąg rachunkowych na dzień zawarcia kontraktu,
bez względu na przewidziany w umowie termin rozliczenia transakcji.
2.
Aktywa finansowe pozyskane, w tym nabyte w ramach standaryzowanej transakcji kupna,
wprowadza się do ksiąg rachunkowych, w zależności od przyjętej przez jednostkę metody
wyceny, na dzień zawarcia transakcji albo na dzień rozliczenia transakcji. Wybrana
przez jednostkę metoda ma zastosowanie również w przypadku sprzedaży aktywów finansowych
w ramach standaryzowanej transakcji sprzedaży.
3.
Wprowadzenie do ksiąg rachunkowych zobowiązania do udzielenia finansowania oraz prawa
do zaciągnięcia finansowania można odroczyć do momentu uruchomienia finansowania.
4.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się w przypadku instrumentu pochodnego, który
1)
może być rozliczony przez jedną ze stron netto w środkach pieniężnych albo przez dostarczenie
lub wyemitowanie innego instrumentu finansowego lub
2)
przewiduje finansowanie poniżej rynkowej stopy procentowej właściwej dla podobnych
transakcji z dnia zawarcia kontraktu i finansowanie to nie stanowi dotacji lub pomocy
publicznej.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3, w odniesieniu do nieujętych zobowiązań do udzielenia
finansowania oraz praw do zaciągnięcia finansowania tworzy się rezerwy na zasadach
określonych w art. 35d ustawy w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających
ujęcie takiej rezerwy.
1.
Jednostka klasyfikuje instrumenty finansowe w dniu ich nabycia lub powstania do następujących
kategorii
1)
aktywa finansowe i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu;
2)
pożyczki udzielone i należności własne;
3)
aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności;
4)
aktywa finansowe dostępne do sprzedaży;
5)
zobowiązania finansowe inne niż przeznaczone do obrotu.
2.
Przyjęte przez jednostkę zasady klasyfikacji instrumentów finansowych do kategorii
wymienionych w ust. 1 opisuje się w dokumentacji, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy.
1.
Do aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu zalicza się aktywa pozyskane w celu
osiągnięcia korzyści ekonomicznych wynikających z krótkookresowych zmian cen oraz
wahań innych czynników rynkowych lub z zamiarem zbycia, w krótkim okresie, a także
inne aktywa finansowe, bez względu na zamiary, jakimi kierowano się przy zawieraniu
kontraktu, jeżeli stanowią one składnik portfela podobnych aktywów finansowych, co
do którego istnieje wysokie prawdopodobieństwo realizacji w krótkim okresie zakładanych
korzyści ekonomicznych.
2.
Przez zbycie aktywów finansowych należy rozumieć także odkupienie tytułów uczestnictwa
w instytucjach wspólnego inwestowania przez te instytucje lub wykup certyfikatów inwestycyjnych
przez fundusz inwestycyjny.
3.
Do aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu zalicza
się pochodne instrumenty finansowe, z wyjątkiem przypadku, gdy jednostka uznaje zawarte
kontrakty za instrumenty zabezpieczające, do których stosuje przepisy rozdziału 4.
Do zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu zalicza się również zobowiązanie
do dostarczenia pożyczonych papierów wartościowych oraz innych instrumentów finansowych,
w przypadku zawarcia przez jednostkę umowy krótkiej sprzedaży.
4.
Aktywa finansowe zaliczone przez jednostkę do przeznaczonych do obrotu, jeżeli przestały
być utrzymywane z zamiarem zbycia w krótkim okresie lub przestały być częścią portfela,
o którym mowa w ust. 1, mogą być zgodnie z ust. 6 lub 7 przekwalifikowane do innych
kategorii wymienionych w § 4 ust. 1.
5.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się do instrumentów pochodnych.
6.
Aktywa finansowe zaliczone w dniu ich powstania do przeznaczonych do obrotu zgodnie
z ust. 1, które na moment powstania spełniałyby definicję pożyczek udzielonych i należności
własnych, o których mowa w § 6 ust. 1 i 2, mogą być przekwalifikowane do kategorii,
o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli jednostka ma zamiar i może utrzymać te aktywa
w dającej się przewidzieć przyszłości lub do czasu, gdy staną się one wymagalne.
7.
Aktywa finansowe zaliczone w dniu ich powstania do przeznaczonych do obrotu, inne
niż wskazane w ust. 6, mogą być przekwalifikowane do kategorii, o których mowa w §
4 ust. 1 pkt 3 i 4, jedynie w okolicznościach wynikających z odosobnionego zdarzenia,
które nie podlega kontroli jednostki, nie jest zdarzeniem powtarzającym się i którego
nie można było przewidzieć na podstawie racjonalnych przesłanek w momencie początkowego
ujęcia instrumentu.
8.
Aktywa finansowe zaliczone do kategorii, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-4, nie
mogą być przekwalifikowane do przeznaczonych do obrotu.
1.
Do pożyczek udzielonych i należności własnych zalicza się
1)
niezależnie od terminu ich wymagalności, aktywa finansowe powstałe na skutek wydania
krajowych środków płatniczych, walut obcych lub dewiz bezpośrednio na rzecz dłużnika
lub emitenta, pod warunkiem że zawarty kontrakt spełnia wymagania określone w art.
3 ust. 1 pkt 23 ustawy;
2)
instrumenty finansowe ujmowane w wyniku zawarcia umowy odkupu w zamian za wydanie
bezpośrednio zbywającemu krajowych środków płatniczych, walut obcych lub dewiz, jeżeli
z zawartej umowy odkupu jednoznacznie wynika, że zbywający nie utracił kontroli nad
wydanymi aktywami finansowymi; do ustalenia, czy warunek ten jest spełniony, stosuje
się odpowiednio przepis § 10 ust. 2.
2.
Wydanie bezpośrednio na rzecz dłużnika lub emitenta krajowych środków płatniczych,
walut obcych lub dewiz obejmuje również przekazanie ich pośrednikowi, który w imieniu
i na rzecz dłużnika lub emitenta odpowiednio pozyskuje finansowanie dla dłużnika lub
przeprowadza emisję instrumentów dłużnych na rynku pierwotnym.
3.
Do pożyczek udzielonych i należności własnych nie zalicza się
1)
aktywów finansowych, które spełniają kryteria aktywów finansowych przeznaczonych do
obrotu, w tym przeznaczonych do odsprzedaży w krótkim terminie, chyba że spełnione
zostały warunki określone w § 5 ust. 4 i 6;
2)
odkupionych dłużnych aktywów finansowych, w szczególności odkupionych pożyczek, należności,
obligacji i innych odkupionych dłużnych papierów wartościowych;
3)
wpłat dokonanych przez jednostkę w celu nabycia instrumentów kapitałowych nowych emisji,
również w przypadku gdy ich nabycie następuje w pierwszej ofercie publicznej lub w
obrocie pierwotnym, a także nabycia praw do akcji;
4)
inwestycji w tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania lub certyfikaty
inwestycyjne funduszy inwestycyjnych, a także wpłat dokonanych przez jednostkę w celu
nabycia takich aktywów.
1.
Aktywa finansowe, które posiadają ustalony termin wymagalności spłaty wartości nominalnej
oraz których warunki umowne określają prawo do otrzymania w ustalonych terminach korzyści
ekonomicznych, w szczególności oprocentowania, w stałej lub możliwej do ustalenia
kwocie, niezakwalifikowane do pożyczek udzielonych i należności własnych, kwalifikuje
się do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności, pod warunkiem że
jednostka zamierza i może utrzymać te aktywa do czasu, gdy staną się one wymagalne.
2.
Do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności można zaliczyć także
pozyskane, w tym nabyte, dłużne aktywa finansowe
1)
z opcją sprzedaży (put), która daje posiadaczowi prawo żądania wcześniejszego wykupu,
pod warunkiem że jednostka, mimo posiadania opcji sprzedaży, zamierza i może utrzymać
instrument do terminu wymagalności lub
2)
z opcją kupna (call), która daje emitentowi (dłużnikowi) prawo wykupu instrumentu
finansowego przed upływem terminu wymagalności, pod warunkiem że kwoty otrzymane przez
posiadacza od emitenta (dłużnika) we wcześniejszym terminie nie będą istotnie odbiegały
od wartości tego instrumentu wynikającej z ksiąg rachunkowych.
3.
Jeżeli pozyskane, w tym nabyte, dłużne aktywa finansowe zawierają jednocześnie opcję
sprzedaży (put) i opcję kupna (call), jednostka może zaliczyć je do aktywów finansowych
utrzymywanych do terminu wymagalności, jeżeli oba kryteria wskazane w ust. 2 są spełnione
łącznie.
4.
Warunek, o którym mowa w ust. 1, uważa się za niespełniony, gdy
1)
jednostka nie określiła, jak długo zamierza utrzymać dłużne aktywa finansowe lub zamierza
utrzymać określone instrumenty przez pewien czas, lecz nie ustala, że zakończenie
tego okresu nastąpi w terminie wymagalności;
2)
kwota możliwa do uzyskania od emitenta (dłużnika) po wykonaniu przez niego opcji kupna
(call) jest znacząco niższa od wartości instrumentu wynikającej z ksiąg rachunkowych;
3)
jednostka nabywa dłużny instrument finansowy z opcją zamiany na instrumenty kapitałowe,
chyba że wykonanie tej opcji jest możliwe jedynie w terminie wymagalności ustalonym
dla instrumentu dłużnego albo inne uzasadnione okoliczności wskazują na niskie prawdopodobieństwo
wykonania tej opcji;
4)
jednostka nie dysponuje środkami na finansowanie działalności do terminu wymagalności;
5)
przepisy prawa, statut lub zawarte umowy ograniczają możliwość utrzymania aktywów
do terminu wymagalności.
5.
Jeżeli w bieżącym roku obrotowym albo okresie dwóch poprzednich lat obrotowych aktywa
finansowe uznane za utrzymywane do terminu wymagalności zostały zbyte, wydane w zamian
za inne aktywa, wykonana została opcja sprzedaży lub przekwalifikowano je do innej
kategorii, transakcję taką uznaje się za naruszającą warunki określone w ust. 1. Od
dnia przeprowadzenia takiej transakcji jednostka nie zalicza nabywanych aktywów do
tej kategorii instrumentów finansowych przez okres pozostały do końca bieżącego roku
obrotowego oraz przez dwa następne lata obrotowe. W dniu wykonania takiej transakcji
jednostka przekwalifikowuje wszystkie instrumenty finansowe pozostałe w tej kategorii
do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży.
6.
Zbycie, wydanie w zamian za inne aktywa, wykonanie opcji sprzedaży lub przekwalifikowanie
do innej kategorii aktywów zaliczonych do utrzymywanych do terminu wymagalności nie
narusza warunku określonego w ust. 1, w przypadku gdy taka transakcja dotyczyła nieznaczącej
wartości aktywów w skali całego portfela albo nastąpiła
1)
w dniu bliskim terminowi wymagalności lub
2)
po dniu, w którym co najmniej 90 % wartości nominalnej zostało spłacone, lub
3)
na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia w momencie zaliczenia instrumentu finansowego
do aktywów utrzymywanych do terminu wymagalności.
7.
Jeżeli po zakończeniu okresu, przez który zgodnie z ust. 5, jednostka nie mogła zaliczać
aktywów finansowych do kategorii utrzymywanych do terminu wymagalności, jednostka
jest w posiadaniu instrumentów finansowych spełniających warunki określone w ust.
1, może przekwalifikować takie aktywa do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu
wymagalności.
8.
Do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności nie zalicza się
1)
wpłat dokonanych przez jednostkę w celu nabycia instrumentów kapitałowych nowych emisji,
również wtedy, gdy nabycie instrumentów kapitałowych następuje w pierwszej ofercie
publicznej lub w obrocie pierwotnym, a także nabycia praw do akcji;
2)
inwestycji w tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania lub certyfikaty
inwestycyjne funduszy inwestycyjnych, a także wpłat dokonanych przez jednostkę w celu
nabycia takich aktywów.
1.
Aktywa finansowe niespełniające warunków zaliczenia do kategorii wymienionych w §
4 ust. 1 pkt 1-3, zalicza się do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży.
2.
Zobowiązania finansowe niespełniające warunków zaliczenia do kategorii wymienionych
w § 4 ust. 1 pkt 1, zalicza się do zobowiązań finansowych innych niż przeznaczone
do obrotu.
1.
W przypadku zawarcia umowy, której składnikiem jest wbudowany instrument pochodny,
należy go wykazać w księgach rachunkowych odrębnie od umowy zasadniczej, gdy spełnione
są łącznie następujące warunki
1)
całość lub część przepływów pieniężnych związanych z taką umową zmienia się w sposób
podobny do tego, jaki wbudowany instrument pochodny powodowałby samodzielnie;
2)
zawarta umowa nie jest wyceniana w wartości godziwej, ze skutkami przeszacowania zaliczanymi
do przychodów lub kosztów okresu sprawozdawczego na podstawie § 24 ust. 1 lub ust.
2 pkt 1, przepisów rozdziału 4 lub zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie;
3)
charakter wbudowanego instrumentu oraz ryzyka z nim związane nie są ściśle powiązane
z charakterem umowy zasadniczej i ryzykami z niej wynikającymi;
4)
odrębny instrument, którego charakterystyka odpowiada cechom wbudowanego instrumentu
pochodnego, spełniałby warunki określone w § 2 pkt 5;
5)
możliwe jest wiarygodne ustalenie wartości godziwej wbudowanego instrumentu pochodnego.
2.
Charakter wbudowanego instrumentu pochodnego oraz ryzyka z nim związane uznaje się
za ściśle powiązane z charakterem umowy zasadniczej i ryzykami z niej wynikającymi,
w szczególności gdy zostanie spełniony jeden z poniższych warunków
1)
wbudowany instrument pochodny jest związany ze stopą procentową lub indeksem stóp
procentowych, które powodują zmianę kwoty odsetek, jakie byłyby zapłacone lub otrzymane
na podstawie zawartej umowy, gdyby w tę umowę nie został wbudowany instrument pochodny;
jeżeli wbudowany instrument finansowy powoduje, że rozliczenie umowy zasadniczej może
być dokonane w taki sposób, że
a)
kwota inwestycji początkowej nie będzie odzyskana lub
b)
oprocentowanie inwestycji podlega przeliczeniu w stopniu nieproporcjonalnym do zmian
stopy referencyjnej lub stóp rynkowych ustalonych dla podobnych umów, lub
c)
stopa zwrotu z inwestycji znacząco odbiega od stóp rynkowych ustalonych dla podobnych
umów;
2)
wbudowany instrument pochodny jest instrumentem opiewającym na górny lub dolny pułap
stopy procentowej albo ceny nabycia lub ceny sprzedaży składnika aktywów, jeżeli w
terminie zawarcia umowy ustalona stopa procentowa lub cena nie odbiega znacząco od
warunków rynkowych oraz górny pułap jest powyżej, a dolny poniżej rynkowej stopy procentowej
lub ceny rynkowej dla podobnych transakcji;
3)
wbudowany instrument pochodny powoduje, że strumień przepływów pieniężnych z tytułu
płatności części lub całości nominału lub odsetek jest wyrażany w walucie obcej, a
powstałe na dzień wyceny różnice kursowe zalicza się odpowiednio do przychodów lub
kosztów finansowych lub ujmuje w wartości początkowej składnika aktywów na podstawie
ustawy;
4)
wbudowany instrument pochodny w umowach, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy, powoduje,
że kwoty płatności wynikające z umów zmieniają się na skutek
a)
indeksowania wskaźnikiem powiązanym z inflacją, pod warunkiem że wskaźnik inflacji
przyjęty za podstawę ustalenia indeksu jest charakterystyczny dla środowiska ekonomicznego,
w którym działa jednostka lub
b)
zmiany wielkości sprzedaży, stopnia wykorzystania składnika przez korzystającego lub
rynkowych stóp procentowych;
5)
z zawartej umowy niebędącej instrumentem finansowym wynika obowiązek dokonywania płatności
wyrażonych w walucie obcej, która jest walutą, w której
a)
którakolwiek z ważnych dla wykonania postanowień umowy stron osiąga większość przychodów
i ponosi większość kosztów lub
b)
zwyczajowo i powszechnie na rynkach międzynarodowych zawierane są umowy na dostawę
określonych rodzajów dóbr lub usług, lub
c)
powszechnie na rynku krajowym zawierane są umowy na dostawę określonych rodzajów dóbr
lub usług.
3.
Jeżeli jednostka przystąpiła do umowy będącej instrumentem finansowym innym niż określony
w § 1 ust. 1, której składnikiem jest instrument spełniający warunek określony w ust.
1 pkt 1-4, wbudowany instrument pochodny zalicza się do aktywów finansowych lub zobowiązań
finansowych przeznaczonych do obrotu. Umowę zasadniczą będącą instrumentem finansowym,
z której wyodrębniono wbudowany instrument pochodny, wykazuje się w księgach odrębnie
i kwalifikuje do kategorii określonych w § 4 ust. 1.
4.
Jeżeli jednostka przystąpiła do umowy będącej instrumentem finansowym, o którym mowa
w § 1 ust. 1, której składnikiem jest instrument spełniający warunek określony w ust.
1 pkt 1-4, wbudowany instrument pochodny zalicza się do aktywów finansowych lub zobowiązań
finansowych przeznaczonych do obrotu. Umowę zasadniczą będącą instrumentem finansowym,
o którym mowa w § 1 ust. 1, z której wyodrębniono wbudowany instrument pochodny, wykazuje
się w księgach rachunkowych zgodnie z przepisami ustawy.
5.
Jeżeli jednostka przystąpiła do umowy niebędącej instrumentem finansowym, której składnikiem
jest instrument spełniający warunek określony w ust. 1, wbudowany instrument pochodny
zalicza się do aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu,
natomiast umowę zasadniczą wykazuje się w księgach rachunkowych zgodnie z przepisami
ustawy.
6.
Jeżeli wiarygodne ustalenie wartości godziwej wbudowanego instrumentu pochodnego,
o którym mowa w
1)
ust. 3, nie jest możliwe w chwili jego powstania albo w kolejnych terminach wyceny,
instrument finansowy zalicza się do aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych
przeznaczonych do obrotu;
2)
ust. 4 i 5, nie jest możliwe w chwili jego powstania albo w kolejnych terminach wyceny,
instrument finansowy niewchodzący w zakres rozporządzenia lub umowę zasadniczą niebędącą
instrumentem finansowym ujmuje się w księgach rachunkowych zgodnie z przepisami ustawy,
przy czym w tym przypadku jednostka ujawnia w dodatkowych informacjach i objaśnieniach
sprawozdania finansowego brak możliwości wiarygodnej wyceny takiego wbudowanego instrumentu
pochodnego.
7.
Wyodrębnione wbudowane instrumenty pochodne jednostka wycenia zgodnie z zasadami dotyczącymi
instrumentów pochodnych, a także wynikającymi z § 12 ust. 3 oraz przepisów rozdziału
4.
1.
Wartość składnika aktywów finansowych na dzień, w którym jednostka utraciła nad nim
kontrolę, wyłącza się w części lub całości z ksiąg rachunkowych. Utrata kontroli następuje,
gdy wynikające z zawartego kontraktu prawa do całości lub odpowiedniej części korzyści
ekonomicznych zostały zrealizowane, wygasły albo jednostka zrzekła się tych praw.
2.
Nie stanowi utraty kontroli przez jednostkę wydanie lub sprzedaż aktywów finansowych,
jeżeli jednostka
1)
ma prawo do odkupu takich aktywów lub jako pierwsza może odmówić odkupu, a cena odkupu
jest niższa od wartości godziwej aktywów na dzień odkupu oraz aktywa takie nie są
łatwo dostępne na rynku;
2)
ma prawo i jest zobowiązana do odkupu wydanych aktywów na warunkach zapewniających
jednostce przyjmującej aktywa zwrot w wysokości, jaką jednostka ta mogłaby uzyskać,
udzielając pożyczki zabezpieczonej przyjętymi aktywami;
3)
zawarła kontrakt swap, w wyniku którego ponosi zasadnicze ryzyko kredytowe i zachowuje
prawo do zasadniczej części korzyści ekonomicznych związanych z wydanymi aktywami,
jakby była ich posiadaczem, w zamian za zobowiązanie do zapłaty na rzecz jednostki
przyjmującej aktywa kwoty określonej w kontrakcie, o ile nie są to aktywa łatwo dostępne
na rynku;
4)
ponosi zasadnicze ryzyko związane z wydanymi aktywami, jakby była ich posiadaczem,
w wyniku wystawienia bezwarunkowej opcji sprzedaży (put) tych aktywów, jeżeli
a)
nie są to aktywa łatwo dostępne na rynku, a cena odkupu składnika lub pozostałe warunki
opcji są tak określone, że prawdopodobieństwa odkupu nie można uznać za znikome lub
b)
opcja ta charakteryzuje się wartością wewnętrzną wyższą od zera przez cały okres trwania
umowy, bez względu na to, czy aktywa są łatwo dostępne na rynku;
5)
ponosi zasadnicze ryzyko i zachowuje prawo do zasadniczej części korzyści ekonomicznych
związanych z wydanymi aktywami, charakterystyczne dla ich posiadacza w wyniku zawarcia
umowy pożyczki papierów wartościowych lub innych aktywów finansowych.
3.
Kwalifikacja w zakresie utraty kontroli, o której mowa w ust. 1 i 2, jest przeprowadzana
w odniesieniu do całości lub odpowiedniej części składnika aktywów finansowych, jeżeli
określone transakcje lub zdarzenia dotyczą określonej części tego składnika.
1.
Zobowiązanie finansowe wyłącza się z ksiąg rachunkowych w całości lub części na dzień,
w którym jednostka spełniła w całości lub części zobowiązanie wynikające z zawartego
kontraktu, została zwolniona z zobowiązania albo zobowiązanie uległo przedawnieniu.
2.
Jednostkę uznaje się za zwolnioną z zobowiązania finansowego w całości lub części,
jeżeli za zgodą wierzyciela zawarła umowę z osobą trzecią, w której osoba trzecia
zobowiązała się do przejęcia długu odpowiednio w całości lub części.
3.
W przypadku gdy jednostka dokonuje z wierzycielem wymiany całości lub części jednego
lub kilku zobowiązań finansowych będących przedmiotem umowy na inny dłużny instrument
finansowy istotnie różniący się od instrumentu rozliczanego z wierzycielem, zobowiązanie
1)
istniejące na dzień wymiany uznaje się za spełnione;
2)
wynikające z wydanego w zamian instrumentu uznaje się za powstałe w tym dniu.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3, jednostka dokonująca wymiany dłużnych instrumentów
finansowych w zakresie wyceny nowo wprowadzonego zobowiązania stosuje zasady określone
w § 22.
5.
Zobowiązanie finansowe uznaje się za spełnione również wtedy, gdy do obowiązującej
umowy, której przedmiotem jest dłużny instrument finansowy, wprowadzono zmiany powodujące
powstanie co najmniej dziesięcioprocentowej różnicy między zdyskontowaną bieżącą wartością
przepływów pieniężnych wynikających ze zmienionej umowy powiększoną i zdyskontowaną
bieżącą wartością pozostałych przepływów pieniężnych ustalonych na podstawie umowy
obowiązującej dotychczas. Jednostka dyskontuje przepływy wynikające z umowy zmienionej
i dotychczasowej umowy z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej ustalonej dla
dotychczasowej umowy na dzień zmiany umowy.
6.
Na dzień, od którego obowiązują zmiany w umowie, o których mowa w ust. 5, dotychczasowe
zobowiązanie finansowe zostaje wyłączone z ksiąg rachunkowych, a nowe zobowiązanie
finansowe do nich wprowadzone.
7.
Jednostka dokonująca zmiany umowy spełniającej kryteria, o których mowa w ust. 5,
stosuje zasady określone w § 22 w zakresie wyceny nowo wprowadzonego zobowiązania
finansowego.
1.
Aktywa finansowe wprowadza się do ksiąg rachunkowych na dzień zawarcia kontraktu w
wartości godziwej ponoszonych wydatków lub przekazywanych w zamian innych składników
majątkowych, zaś zobowiązania finansowe - w wartości godziwej uzyskanej kwoty lub
wartości otrzymanych innych składników majątkowych; przepisy § 21-24 i § 37 ust. 4
stosuje się odpowiednio. Poniesione przez jednostkę koszty transakcji podwyższają
wartość wprowadzanych do ksiąg rachunkowych aktywów finansowych, zaś w przypadku zobowiązań
finansowych koszty transakcji pomniejszają wartość zobowiązań, które można bezpośrednio
przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku, gdy aktywa finansowe pozyskane, w
tym nabyte w ramach standaryzowanej transakcji kupna, wprowadza się do ksiąg rachunkowych
w dniu rozliczenia transakcji.
3.
Jeżeli wbudowany instrument pochodny wykazuje się w księgach rachunkowych odrębnie
od umowy zasadniczej, jego wartość początkową stanowi wartość godziwa ustalona w sposób
określony w § 14, nie wyższa niż cena nabycia instrumentu finansowego lub wartość
umowy niebędącej instrumentem finansowym. Wartość początkową umowy zasadniczej stanowi
różnica między ceną nabycia instrumentu finansowego lub wartością umowy niebędącej
instrumentem finansowym, o której mowa w § 9 ust. 5, a wartością początkową wbudowanego
instrumentu pochodnego. Przy ustalaniu ceny nabycia instrumentu finansowego przepisy
ust. 1 stosuje się odpowiednio.
4.
Jeżeli jednostka udzieliła gwarancji, która jest instrumentem finansowym i jednocześnie
jest zobowiązaniem finansowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy, na dzień zawarcia
kontraktu zalicza się ją do zobowiązań finansowych w wartości ustalonej zgodnie z
ust. 1.
5.
Jeżeli nie jest możliwe ustalenie wartości początkowej składnika aktywów finansowych
zgodnie z ust. 1, jednostka wprowadza go do ksiąg rachunkowych w wiarygodnie ustalonej
wartości godziwej na dzień transakcji, pomniejszając ją o koszty hipotetycznej transakcji,
które należałoby ponieść w przypadku realizacji lub zbycia tego składnika, jeżeli
ich wysokość byłaby znacząca oraz koszty takiej transakcji nie zostały uwzględnione
przy ustalaniu wartości godziwej.
6.
Jeżeli nie jest możliwe ustalenie wartości początkowej zobowiązania finansowego zgodnie
z ust. 1, jednostka wprowadza je do ksiąg rachunkowych w wiarygodnie ustalonej wartości
godziwej na dzień transakcji lub zdarzenia powodującego ujęcie zobowiązania w księgach
rachunkowych, nie niższej niż wartość ewentualnej rezerwy utworzonej na to zobowiązanie.
1.
Aktywa finansowe, w tym zaliczone do aktywów instrumenty pochodne, wycenia się nie
później niż na koniec okresu sprawozdawczego w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej,
pomniejszając ją o koszty transakcji, jeżeli ich wysokość jest znacząca oraz jeśli
koszty transakcji nie zostały uwzględnione przy ustalaniu wartości godziwej na dzień
wyceny.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do
1)
pożyczek udzielonych i należności własnych, z wyjątkiem pożyczek i należności zaliczonych
do przeznaczonych do obrotu;
2)
aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności;
3)
składników aktywów finansowych, dla których wartość godziwa nie może być określona
w wiarygodny sposób zgodnie z § 14;
4)
składników aktywów finansowych wycenianych zgodnie z przepisami rozdziału 4, jeżeli
mają one zastosowanie.
1.
Za wiarygodnie oszacowaną wartość godziwą uznaje się
1)
cenę rynkową z aktywnego rynku identycznych instrumentów finansowych (poziom 1 hierarchii
wartości godziwej). W przypadku występowania więcej niż jednego aktywnego rynku instrumentów
finansowych jednostka ustala najkorzystniejszy rynek, w którym zawarłaby w normalnych
warunkach transakcję sprzedaży składnika aktywów lub przeniesienia zobowiązania, i
stosuje cenę pochodzącą z tego rynku;
2)
wartość otrzymaną przy zastosowaniu modelu wyceny, w którym znaczące dane wejściowe
są obserwowalne w sposób bezpośredni lub pośredni (poziom 2 hierarchii wartości godziwej)
- w przypadku braku ceny, o której mowa w pkt 1;
3)
wartość godziwą ustaloną za pomocą modelu wyceny opartego o dane nieobserwowalne (poziom
3 hierarchii wartości godziwej) - w przypadku braku ceny lub wartości, o których mowa
w pkt 1 i 2.
2.
Ustalając wartość godziwą za pomocą modelu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, jednostka
dochowuje należytej staranności, aby pozyskać informacje na temat założeń, które przyjęliby
niezależni uczestnicy rynku przeprowadzający taką wycenę. Jeśli jednostka wykaże,
że takie informacje nie są dostępne, przyjmuje się, że niemożliwe jest wiarygodne
oszacowanie wartości godziwej za pomocą modelu.
3.
W odniesieniu do wyceny inwestycji w tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego
inwestowania lub certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych, w przypadku braku
aktywnego rynku, za wartość godziwą inwestycji uznaje się ostatnią wartość aktywów
netto przypadającą na tytuł uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny ogłaszaną przez
instytucję wspólnego inwestowania lub fundusz inwestycyjny, o ile od momentu jej ogłoszenia
nie minęło więcej niż 31 dni.
4.
W przypadku zawieszenia wyceny lub braku publikacji wyceny zgodnie z obowiązującymi
przepisami prawa lub gdy występują ograniczenia lub zawieszenia odkupu lub wykupu
tytułów uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania lub certyfikatów inwestycyjnych
funduszy inwestycyjnych po cenie wskazanej w ust. 3, lub nie jest możliwe ustalenie
wartości godziwej zgodnie z ust. 1-3, należy oszacować wartość godziwą inwestycji
w tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowana lub certyfikaty inwestycyjne
funduszy inwestycyjnych na dzień bilansowy lub inny dzień, na który jest ustalana
wartość godziwa inwestycji, stosując wycenę za pomocą modelu. Stosując model wyceny,
należy uwzględnić skład portfela aktywów funduszu inwestycyjnego i jego zobowiązania
oraz potencjalną utratę wartości.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, wycenę inwestycji w tytuły uczestnictwa w instytucjach
wspólnego inwestowania lub certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych traktuje
się jako wycenę wartości godziwej sklasyfikowanej na poziomie 3 hierarchii wartości
godziwej. W przypadku zastosowania takiej wyceny w dodatkowych informacjach i objaśnieniach
sprawozdania finansowego ujawnia się opis technik wyceny, zakres i źródła danych obserwowalnych
i nieobserwowalnych wykorzystanych do ustalenia wartości godziwej inwestycji oraz
charakter, stopień i źródła niepewności jej wyceny.
6.
Wartość godziwa wydanych lub sprzedanych aktywów finansowych, które nie podlegają
wyłączeniu z ksiąg rachunkowych na podstawie § 10 ust. 2, uwzględnia ryzyko kredytowe
podmiotu, któremu je wydano lub sprzedano, w zakresie, w jakim jednostka jest narażona
na to ryzyko.
1.
Aktywa finansowe, do których nie stosuje się wyceny określonej w § 13 ust. 1, wycenia
się nie później niż na koniec okresu sprawozdawczego w następujący sposób
1)
pożyczki udzielone i należności własne, z wyjątkiem zaliczonych do przeznaczonych
do obrotu - w wysokości skorygowanej ceny nabycia oszacowanej za pomocą efektywnej
stopy procentowej, niezależnie od tego, czy jednostka zamierza utrzymać je do terminu
wymagalności, czy też nie zamierza ich utrzymywać do tego terminu;
2)
aktywa finansowe, dla których jest ustalony termin wymagalności - w wysokości skorygowanej
ceny nabycia oszacowanej za pomocą efektywnej stopy procentowej;
3)
aktywa finansowe, do których stosuje się przepisy rozdziału 4 - zgodnie z przepisami
tego rozdziału;
4)
aktywa finansowe, dla których nie jest ustalony termin wymagalności - w wartości ustalonej
w sposób określony odpowiednio w § 12, § 26 albo § 27 ust. 1; przepisy § 28 stosuje
się odpowiednio.
2.
Przy ustalaniu efektywnej stopy procentowej aktywów finansowych i zobowiązań finansowych
jednostka uwzględnia, że stanowi ona wewnętrzną stopę zwrotu składnika aktywów finansowych
lub zobowiązania finansowego za dany okres oraz że stanowi ona stopę, za pomocą której
następuje zdyskontowanie do bieżącej wartości związanych z instrumentem finansowym
przyszłych przepływów pieniężnych oczekiwanych w okresie do terminu wymagalności.
3.
Przy wyliczeniu efektywnej stopy procentowej aktywów finansowych i zobowiązań finansowych
uwzględnia się opłaty wnoszone lub otrzymywane przez strony kontraktu i identyfikowane
jako bezpośrednio z nim powiązane, w tym ponoszone koszty transakcyjne. Przepływy
finansowe, na podstawie których jest określana stopa procentowa, są ustalane w walucie,
w której wartość nominalna tego instrumentu została wyrażona. W przypadku instrumentów
oprocentowanych zmienną stopą procentową oszacowanie efektywnej stopy procentowej
bazuje na oczekiwanych przyszłych przepływach i podlega prospektywnej aktualizacji
w miarę zmieniania się stóp referencyjnych, a aktualizacja jest przeprowadzana nie
później niż na początek kolejnego okresu odsetkowego.
Wyrażone w walutach obcych aktywa finansowe, z wyjątkiem zaliczonych do instrumentów
zabezpieczających, do których stosuje się przepisy rozdziału 4, oraz zobowiązania
finansowe wycenia się w sposób określony w art. 30 ust. 1-3 ustawy. Różnice kursowe
powstałe na dzień wyceny aktywów i zobowiązań finansowych ujmuje się w księgach rachunkowych
zgodnie z § 24 ust. 1 i 2, § 25 oraz § 29 ust. 1. Jeżeli jednostka przyjęła sposób
ujmowania przeszacowań dla aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży zgodnie z §
24 ust. 2 pkt 2 i dla dłużnych aktywów finansowych nalicza przychody zgodnie z § 29
ust. 1 i 3, różnice kursowe związane z przeliczeniem takich pozycji do wysokości skorygowanej
ceny nabycia są ujmowane w wyniku finansowym danego okresu sprawozdawczego.
1.
Zobowiązania finansowe, z wyjątkiem pozycji zabezpieczanych, do których stosuje się
przepisy rozdziału 4, zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu oraz udzielonych
przez jednostkę gwarancji będących instrumentami finansowymi wycenia się nie później
niż na koniec okresu sprawozdawczego, w wysokości skorygowanej ceny nabycia.
2.
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, w tym instrumenty pochodne o charakterze
zobowiązań, wycenia się w wartości godziwej, którą ustala się w sposób określony w
§ 14. Jeżeli niemożliwe jest wiarygodne ustalenie wartości godziwej zgodnie z § 14,
jednostka wycenia zobowiązanie finansowe przeznaczone do obrotu w ostatnio ustalonej
wartości godziwej, a w przypadku jej braku - w wartości ustalonej na dzień wprowadzenia
tego zobowiązania do ksiąg rachunkowych, nie niższej niż oczekiwany wypływ korzyści
ekonomicznych koniecznych do jego zaspokojenia, z uwzględnieniem bieżącej wartości
przyszłych przepływów pieniężnych.
3.
Udzielone przez jednostkę gwarancje będące instrumentami finansowymi wycenia się,
nie później niż na koniec okresu sprawozdawczego, do dnia ich wygaśnięcia, w wartości
godziwej. Jeżeli nie można ustalić wartości godziwej gwarancji w sposób określony
w § 14, wycenia się ją w kwocie odzwierciedlającej sumę należnych kwot z tytułu udzielenia
gwarancji pomniejszonej o rozliczone w wyniku finansowym przychody z tytułu gwarancji
od momentu jej udzielenia albo w wysokości rezerwy, jaka zostałaby utworzona zgodnie
z art. 35d ustawy, w zależności od tego, która z nich jest wyższa.
4.
Na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części zobowiązania finansowego
wynik z operacji ustala się jako różnicę między kwotą zapłaty i wartością wyłączonego
z ksiąg rachunkowych zobowiązania lub jego części, z uwzględnieniem przypadającego
na nie nierozliczonego dyskonta lub premii. Wynik ten zalicza się do przychodów lub
kosztów finansowych okresu sprawozdawczego. Ustalając kwotę zapłaty, jednostka uwzględnia
przekazane kwoty środków pieniężnych oraz wszelkie inne przekazane aktywa, pomniejszając
ją o wartość nowo ujętych zobowiązań wycenionych zgodnie z § 22.
5.
Na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części zobowiązania finansowego
w wyniku jego umorzenia lub przedawnienia wynik z operacji ustala się według wartości
wyłączonego z ksiąg rachunkowych zobowiązania lub jego części, z uwzględnieniem przypadającego
na nie nierozliczonego dyskonta lub premii.
6.
Wynik z operacji, o którym mowa w ust. 5, zalicza się do przychodów lub kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego.
7.
Przepisów ust. 6 nie stosuje się, jeżeli spełnione są kryteria, o których mowa w art.
36 ust. 2d ustawy, lub transakcja nie kwalifikuje się do ujęcia w wyniku finansowym
ze względu na brak możliwości zakwalifikowania jej do przychodów i zysków w rozumieniu
art. 3 ust. 1 pkt 30 ustawy.
8.
Na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części zobowiązania finansowego
w wyniku jego konwersji na kapitał własny, bezpośrednio przed konwersją i zastosowaniem
art. 36 ust. 2c ustawy jednostka wycenia zobowiązanie finansowe według zasad przewidzianych
dla wyceny bilansowej.
1.
W przypadku aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych w skorygowanej
cenie nabycia, jak również w przypadku aktywów finansowych, które jednostka wycenia
zgodnie z § 24 ust. 2 pkt 2 oraz § 29 ust. 1 i 3, zmiana przepływów pieniężnych związana
z modyfikacją warunków umownych, która nie skutkuje wyłączeniem dotychczas wykazywanego
składnika z ksiąg rachunkowych lub która jest związana ze zmianą oczekiwań co do realizacji
przepływów pieniężnych, jest rozliczana przez ustalenie nowej skorygowanej ceny nabycia.
Nowo ustalona skorygowana cena nabycia odzwierciedla przyszłe przepływy pieniężne
uwzględniające modyfikację warunków umownych lub oczekiwań co do realizacji przepływów
pieniężnych, zdyskontowane przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej sprzed modyfikacji.
Strata lub zysk powstałe w wyniku modyfikacji lub w wyniku zmiany oczekiwań co do
realizacji przepływów pieniężnych są odnoszone odpowiednio do kosztów lub przychodów
finansowych.
2.
Koszty transakcyjne modyfikacji, o której mowa w ust. 1, oraz prowizje lub opłaty
związane bezpośrednio z modyfikacją korygują wartość bilansową zmodyfikowanych aktywów
finansowych lub zobowiązań finansowych i są rozliczane w okresie do zapadalności zmodyfikowanych
aktywów lub zobowiązań finansowych z wykorzystaniem nowo ustalonej efektywnej stopy
procentowej. Koszty transakcyjne modyfikacji jednostka może ująć w kosztach finansowych
okresu, w którym przeprowadzono modyfikację.
3.
Jeżeli w wyniku skorygowania wartości bilansowej zmodyfikowanych aktywów finansowych
lub zobowiązań finansowych o koszty transakcyjne modyfikacji lub prowizje, lub opłaty
związane bezpośrednio z modyfikacją nowo ustalona efektywna stopa procentowa byłaby
ujemna, jednostka ujmuje koszty transakcyjne modyfikacji oraz prowizje lub opłaty
związane bezpośrednio z modyfikacją w kosztach finansowych.
4.
Jeżeli zmiany oczekiwanych przepływów pieniężnych wynikają ze zmian w stopach referencyjnych
lub wskaźniku inflacji, jednostka przelicza efektywną stopę procentową.
5.
Przepis ust. 4 w zakresie stóp referencyjnych stosuje się odpowiednio do modyfikacji
umów, gdy zmiana wskaźnika stóp referencyjnych wynika z reformy stóp referencyjnych,
o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r.
w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych
i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego i zmieniającym
dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014
(Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 1, z późn. zm.)
W przypadku aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych w skorygowanej
cenie nabycia, które uruchamiane są w częściach, jednostka może ustalać skorygowaną
cenę nabycia i efektywną stopę procentową dla każdej części oddzielnie, jeżeli możliwe
jest jednoznaczne zidentyfikowanie przepływów pieniężnych powiązanych z poszczególnymi
częściami. Jednostka rozlicza koszty transakcji związane z pozyskaniem składnika aktywów
lub zaciągnięciem finansowania na poszczególne części proporcjonalnie do ich przewidywanej
wartości początkowej. W przypadku zmiany założeń co do uruchomienia przyszłych części
finansowania, przypisane do nich koszty transakcji ujmowane są w kosztach finansowych
i odpowiednio przychodach finansowych niezwłocznie w proporcji przypadającej na części
finansowania, które nie zostaną uruchomione.
1.
Na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części składnika aktywów finansowych
wycenianych w wartości godziwej, skorygowanej cenie nabycia lub cenie nabycia wynik
z operacji ustala się jako różnicę między kwotą osiągniętych wpływów i wartością wydanych
aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych, skorygowaną o odpisy aktualizujące ich wartość
odniesione do tego dnia na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny. Wynik ten zalicza
się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego.
2.
W przypadku gdy w wyniku wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części składnika
aktywów finansowych następuje wyłączenie z ksiąg rachunkowych całości lub części zobowiązania
finansowego, przepis § 17 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku gdy w wyniku wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części składnika
aktywów finansowych następuje ujęcie nowego składnika aktywów finansowych, osiągnięte
wpływy uwzględniają wartość nowo ujętego składnika aktywów ustaloną zgodnie z § 12.
4.
W przypadku wyłączenia z ksiąg rachunkowych tylko części składnika aktywów finansowych
wartość tego składnika aktywów finansowych wynikająca z ksiąg rachunkowych oraz związane
z nim przeszacowania do wartości godziwej odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji
wyceny rozlicza się między część wartości tego składnika pozostającą w księgach rachunkowych
i część zbytą, proporcjonalnie do ustalonych na dzień zbycia wartości godziwych tych
części. Koszty transakcyjne związane z częściowym rozliczeniem składnika aktywów finansowych
są uwzględniane w wyniku z operacji.
5.
Jeżeli nie można określić wiarygodnie wartości godziwej części składnika aktywów finansowych,
o których mowa w ust. 4, wartość składnika aktywów finansowych wynikająca z ksiąg
rachunkowych oraz związane z nim przeszacowania do wartości godziwej odniesione na
kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny rozlicza się między część wartości tego składnika
pozostającą w księgach rachunkowych i część zbytą, proporcjonalnie do ustalonych na
dzień zbycia wartości księgowych tych części.
1.
W przypadku gdy zgodnie z umową zawartego instrumentu pochodnego jednostka wyłącza
z ksiąg rachunkowych składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe, a w
zamian wprowadza do ksiąg rachunkowych nowy składnik aktywów finansowych lub nowe
zobowiązanie finansowe, nowo powstałe aktywa i zobowiązania finansowe wycenia się
w ich wartości godziwej ustalonej na dzień tej zamiany.
2.
Wynik z operacji rozliczenia instrumentu pochodnego, jeżeli w jej rezultacie następuje
usunięcie z ksiąg składnika aktywów finansowych, ustala się jako różnicę między otrzymanymi
wpływami a wartością godziwą usuniętego składnika aktywów, powiększoną o wartość godziwą
nowo ujętych aktywów finansowych i pomniejszoną o sumę wartości godziwej nowo ujętego
zobowiązania finansowego oraz poniesione wydatki z tytułu rozliczenia.
3.
Usuwając z ksiąg składnik aktywów finansowych w związku z rozliczeniem instrumentu
pochodnego, jednostka ustala wynik na zbyciu usuwanego z ksiąg składnika aktywów finansowych
jako różnicę między wartością godziwą tego składnika aktywów finansowych z dnia usunięcia
z ksiąg i jego wartością wynikającą z ksiąg rachunkowych, skorygowaną o odpisy aktualizujące
jego wartość odniesione do tego dnia na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
4.
Wyniki, o których mowa w ust. 2 i 3, zalicza się do przychodów lub kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego lub zgodnie z przepisami rozdziału 4.
5.
Jednostka nie ma obowiązku wyodrębniania wyniku z tytułu rozliczenia instrumentu pochodnego,
o którym mowa w ust. 2, i wyniku z tytułu usunięcia z ksiąg składnika aktywów finansowych,
o którym mowa w ust. 3, jeżeli kwoty te ujmowane są w wyniku finansowym okresu jednocześnie
i prezentowane są w tej samej pozycji rodzajowej przychodów lub kosztów finansowych
w rachunku zysków i strat.
6.
Jeżeli w związku z rozliczeniem instrumentu pochodnego nie można ustalić wartości
godziwej nowo powstałych aktywów lub zobowiązań finansowych w sposób określony w §
14, do ksiąg rachunkowych wprowadza się
1)
aktywa finansowe - w wartości równej wartości godziwej wyłączonych z ksiąg rachunkowych
lub przekazanych aktywów finansowych, skorygowanej o wartość godziwą wyłączonych z
ksiąg zobowiązań finansowych,
2)
zobowiązania finansowe - w wartości równej wartości godziwej wyłączonych z ksiąg zobowiązań
finansowych, skorygowanej o wartość godziwą wyłączonych z ksiąg lub przekazanych aktywów
finansowych
− jeżeli jest nie niższa niż zero.
7.
Jeżeli w związku z rozliczeniem instrumentu pochodnego w zamian za nowo powstałe aktywa
finansowe lub zobowiązania finansowe jednostka wyłącza z ksiąg rachunkowych tylko
część składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, zasady określone
w ust. 1-6 stosuje się odpowiednio.
1.
Jeżeli zgodnie z § 11 ust. 3, 4 lub 5 jednostka wyłącza z ksiąg rachunkowych zobowiązanie
finansowe i wprowadza w to miejsce nowe zobowiązanie finansowe, wycenia je w wartości
godziwej. Różnicę między wartością bilansową zobowiązań finansowych wyłączonych z
ksiąg rachunkowych i sumą wartości przekazanej zapłaty oraz wartości godziwej nowego
zobowiązania finansowego odnosi się do przychodów lub kosztów finansowych. Suma wartości
przekazanej zapłaty uwzględnia przekazane kwoty środków pieniężnych oraz wszelkie
inne przekazane aktywa niebędące środkami pieniężnymi. Do kosztów finansowych zalicza
się również koszty transakcji poniesione bezpośrednio w związku z transakcją.
2.
Jeżeli zgodnie z § 11 ust. 3, 4 lub 5 jednostka wyłącza z ksiąg rachunkowych część
zobowiązania finansowego, wnosząc na rzecz wierzyciela określoną zapłatę oraz wprowadzając
nowe zobowiązanie finansowe, taką transakcję rozlicza się na zasadach określonych
w ust. 1. Wartość bilansową wyłączonej części zobowiązania finansowego ustala się
w proporcji wartości godziwej części zobowiązania finansowego wyłączonego do wartości
godziwej całego zobowiązania finansowego ustalonej bezpośrednio przed wyłączeniem.
1.
W przypadku emisji złożonego instrumentu finansowego na dzień zawarcia kontraktu jednostka
wyodrębnia z niego zobowiązanie finansowe i element kapitałowy kwalifikowany do kapitałów
własnych. Element kapitałowy jest wyceniany jako różnica między wartością wpływów
otrzymanych z tytułu emisji instrumentu złożonego i wartości godziwej zobowiązania
finansowego, przy czym różnica ta nie może być niższa niż zero. Zobowiązanie finansowe
na dzień zawarcia kontraktu jest wyceniane w kwocie niższej z jego wartości godziwej
lub wartości wpływów otrzymanych z tytułu emisji instrumentu złożonego. Po ujęciu
początkowym zobowiązanie finansowe podlega ogólnym zasadom wyceny.
2.
Koszty transakcji emisji złożonych instrumentów finansowych są rozliczane proporcjonalnie
na zobowiązanie finansowe i element kapitałowy według ich wartości ustalonych na moment
początkowego ujęcia.
1.
Skutki przeszacowania aktywów finansowych, w tym instrumentów pochodnych, oraz zobowiązań
finansowych zakwalifikowanych do kategorii przeznaczonych do obrotu, z wyłączeniem
pozycji zabezpieczanych i instrumentów zabezpieczających, do których stosuje się przepisy
rozdziału 4, zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych okresu
sprawozdawczego, w którym nastąpiło przeszacowanie.
2.
Skutki przeszacowania aktywów finansowych zakwalifikowanych do kategorii dostępnych
do sprzedaży i wycenianych w wartości godziwej, z wyłączeniem pozycji zabezpieczanych,
do których stosuje się przepisy rozdziału 4, od dnia ich nabycia, powstania lub przekwalifikowania
do tej kategorii do dnia ich wyłączenia z ksiąg rachunkowych, wykazuje się jednolicie
dla wszystkich takich aktywów w następujący sposób
1)
zyski lub straty z przeszacowania zalicza się odpowiednio do przychodów albo kosztów
finansowych okresu sprawozdawczego, w którym nastąpiło przeszacowanie, albo
2)
zyski lub straty z przeszacowania odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
3.
Skutki przeszacowania aktywów finansowych, które wprowadza się do ksiąg rachunkowych
na dzień rozliczenia standaryzowanej transakcja kupna i wycenia na dzień bilansowy
w wartości godziwej, z wyjątkiem pozycji zabezpieczanych i instrumentów zabezpieczających,
do których stosuje się przepisy rozdziału 4, ustala się od dnia zawarcia standaryzowanej
transakcji kupna i odpowiednio zalicza się do przychodów lub kosztów finansowych okresu
sprawozdawczego, w którym nastąpiło przeszacowanie, albo odnosi na kapitał (fundusz)
z aktualizacji wyceny w zależności od zaklasyfikowania takich składników do aktywów
finansowych przeznaczonych do obrotu lub aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży
i rozwiązania przyjętego zgodnie z ust. 2.
4.
Jeżeli do dnia wyceny jednostka nie wprowadziła do ksiąg składnika aktywów, o którym
mowa w ust. 3, przeszacowanie skutkujące ujęciem przychodów finansowych albo zysku
na kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny ujmuje się w relacji ze składnikiem aktywów
finansowych, który nie podlega odrębnej wycenie, a jest zaliczany do tej kategorii,
do której zaliczony będzie składnik pozyskany, w tym nabyty w ramach standaryzowanej
transakcji kupna.
5.
Jeżeli do dnia wyceny jednostka nie wprowadziła do ksiąg składnika aktywów, o którym
mowa w ust. 3, przeszacowanie skutkujące ujęciem kosztów finansowych lub straty na
kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny ujmuje się w relacji ze składnikiem zobowiązań
finansowych, który nie podlega odrębnej wycenie i jest zaliczany do zobowiązań finansowych
przeznaczonych do obrotu lub do zobowiązań finansowych innych niż przeznaczone do
obrotu.
6.
Aktywa lub zobowiązania finansowe, o których mowa w ust. 4 i 5, ujęte w związku z
wyceną nieujętych pozycji nabywanych w ramach standaryzowanej transakcji kupna korygują
wartość nowo ujętych składników finansowych jako element przeszacowania.
Skutki wyceny aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wysokości skorygowanej
ceny nabycia, z wyjątkiem pozycji zabezpieczanych i zabezpieczających, do których
stosuje się przepisy rozdziału 4, zalicza się do przychodów albo kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego, w którym przeprowadzono wycenę, o ile koszty finansowe nie
kwalifikują się do ujęcia w wartości początkowej aktywów zgodnie z art. 28 ust. 4
lub 8 ustawy.
1.
Aktywa finansowe zaliczone do przeznaczonych do obrotu wycenia się w wartości godziwej
na dzień przekwalifikowania ich do innej kategorii aktywów.
2.
Wartość godziwa aktywów finansowych, o których mowa w ust. 1, na dzień ich przekwalifikowania
staje się odpowiednio nowo ustaloną ceną nabycia lub skorygowaną ceną nabycia.
3.
Zyski lub straty z przeszacowania aktywów finansowych, o których mowa w ust. 1 i 2,
poddanych przekwalifikowaniu ujęte do tej pory jako przychody lub koszty finansowe
pozostają w rachunku zysków i strat.
4.
Aktywa finansowe zaliczone do utrzymywanych do terminu wymagalności wycenia się na
dzień przekwalifikowania ich w całości lub części do kategorii aktywów finansowych
dostępnych do sprzedaży w skorygowanej cenie nabycia, a następnie przeszacowuje do
wartości godziwej.
5.
Skutki przeszacowania, o których mowa w ust. 4, zalicza się odpowiednio do przychodów
albo kosztów finansowych okresu sprawozdawczego albo odnosi się na kapitał (fundusz)
z aktualizacji wyceny, zależnie od wyboru, o którym mowa w § 24 ust. 2.
6.
W przypadku przeszacowania składnika aktywów finansowych dotychczas wykazywanego w
wartości godziwej, do wysokości skorygowanej ceny nabycia w związku z przekwalifikowaniem,
o którym mowa w § 7 ust. 7, wynikająca z ksiąg rachunkowych wartość godziwa stanowi
na dzień przeszacowania nowo ustaloną skorygowaną cenę nabycia.
7.
Dotychczasowe skutki przeszacowania aktywów finansowych, o którym mowa w ust. 6, odniesione
na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, pozostają w kapitale (funduszu) z aktualizacji
wyceny i są rozliczane do terminu wymagalności za pomocą efektywnej stopy procentowej;
na dzień uznania trwałej utraty wartości jednostka rozlicza zyski i straty wykazane
w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny z odpisem aktualizującym, zgodnie z §
28.
1.
W przypadku gdy wiarygodne ustalanie wartości godziwej aktywów stało się niemożliwe,
wynikająca z ksiąg rachunkowych wartość godziwa stanowi na dzień ostatniego przeszacowania
nowo ustaloną skorygowaną cenę nabycia dla aktywów z określonym terminem wymagalności
lub cenę nabycia dla aktywów bez określonego terminu wymagalności.
2.
Dotychczasowe skutki przeszacowania aktywów finansowych, o którym mowa w ust. 1, odniesione
na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, rozlicza się w następujący sposób
1)
zyski i straty z przeszacowania aktywów finansowych, dla których nie jest określony
termin wymagalności, pozostają w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny do dnia
wyłączenia tych aktywów z ksiąg rachunkowych lub uznania trwałej utraty wartości;
na dzień uznania trwałej utraty wartości jednostka rozlicza zyski i straty wykazane
w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny z odpisem aktualizującym, zgodnie z §
28; na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych zyski i straty wykazane w kapitale (funduszu)
z aktualizacji wyceny rozlicza się zgodnie z § 20 ust. 1;
2)
zyski i straty z przeszacowania aktywów finansowych, dla których jest określony termin
wymagalności, pozostają w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny i rozlicza się
je w okresie do terminu wymagalności za pomocą efektywnej stopy procentowej; na dzień
uznania trwałej utraty wartości jednostka rozlicza zyski i straty wykazane w kapitale
(funduszu) z aktualizacji wyceny z odpisem aktualizującym, zgodnie z § 28.
3.
W przypadku aktywów finansowych, o których mowa w ust. 1, dla których istnieje określony
termin wymagalności, wycenia się je w skorygowanej cenie nabycia, a różnicę między
nowo ustaloną skorygowaną ceną nabycia określoną zgodnie z ust. 1 i wartością tych
aktywów w terminie wymagalności, z uwzględnieniem kwot otrzymywanych do dnia wymagalności,
rozlicza się do dnia wymagalności przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.
4.
Jeżeli ustały przyczyny uniemożliwiające ustalenie wartości godziwej aktywów finansowych,
o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 3, jednostka wycenia takie aktywa w wartości godziwej,
a skutki przeszacowania do wartości godziwej zalicza do przychodów albo kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego lub odnosi na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny w zależności
od ich zaklasyfikowania i zasad, o których mowa w § 24 ust. 1 i 2.
1.
W razie trwałej utraty wartości aktywów finansowych ich wartość aktualizuje się nie
później niż na koniec okresu sprawozdawczego.
2.
Za trwałą utratę wartości uznaje się w szczególności wystąpienie następujących zdarzeń
1)
znaczące trudności finansowe emitenta lub dłużnika, w tym trudności z uzyskaniem refinansowania
długu lub trudności z zaciąganiem nowych zobowiązań o charakterze kredytowym;
2)
niedotrzymanie warunków umowy, w tym zaleganie ze spłacaniem przez emitenta lub dłużnika
istotnych kwot;
3)
udzielenie emitentowi lub dłużnikowi przez inwestora lub wierzyciela, ze względów
ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych pożyczkobiorcy, wsparcia,
którego w innym przypadku pożyczkodawca by nie udzielił;
4)
wysokie prawdopodobieństwo upadłości lub innej reorganizacji finansowej emitenta lub
dłużnika ze względu na jego sytuację finansową;
5)
zanik aktywnego rynku, na którym jest notowany dany składnik aktywów finansowych ze
względu na trudności finansowe emitenta lub dłużnika.
3.
Za trwałą utratę wartości instrumentów kapitałowych oraz inwestycji w tytuły uczestnictwa
w instytucjach wspólnego inwestowania lub certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych
uznaje się również w szczególności wystąpienie
1)
znaczących, negatywnych zmian mających miejsce w środowisku technologicznym, rynkowym,
gospodarczym lub prawnym, w którym działa emitent, wskazujących, że wartość składnika
aktywów finansowych, o której mowa w § 12 ust. 1 lub § 27 ust. 1, może nie zostać
odzyskana;
2)
znaczącego lub przedłużającego się spadku wartości godziwej składnika aktywów finansowych
poniżej wartości, o której mowa w § 12 ust. 1.
4.
Za trwałą utratę wartości instrumentów dłużnych uznaje się również w szczególności
wystąpienie
1)
uzyskania informacji o negatywnych zmianach dotyczących statusu płatności realizowanych
przez emitentów lub dłużników w grupie aktywów finansowych o cechach ekonomicznych
i ryzyku analogicznym do cech i ryzyka składnika aktywów finansowych podlegającego
ocenie;
2)
niekorzystnych zmian w środowisku gospodarczym takich emitentów lub dłużników wskazujących,
że odzyskanie wartości bilansowej składnika aktywów finansowych nie będzie możliwe;
3)
przedłużającego się spadku wartości godziwej instrumentu dłużnego poniżej skorygowanej
ceny nabycia.
5.
Identyfikując trwałą utratę wartości, o której mowa w ust. 2-4, jednostka bierze pod
uwagę okoliczności, zdarzenia i informacje istniejące na dzień bilansowy, a także
okoliczności, zdarzenia i informacje, które wystąpiły po dniu bilansowym, a przed
zatwierdzeniem sprawozdania, o którym mowa w art. 54 ustawy, i potwierdzają istnienie
dowodów utraty wartości lub ich brak na dzień bilansowy.
6.
Za trwałą utratę wartości inwestycji w tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego
inwestowania lub certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych uznaje się również
brak możliwości wiarygodnego ustalenia wartości godziwej inwestycji zgodnie z § 14.
7.
Obok dowodów utraty wartości wskazanych w ust. 2-6 mogą wystąpić inne zdarzenia, czynniki
lub okoliczności wskazujące, że niemożliwe będzie odzyskanie całości lub znaczącej
części wartości bilansowej danego składnika lub mało prawdopodobne jest, aby straty
ujęte na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny zgodnie z § 24 ust. 2 pkt 2 zostały
odzyskane. Jednostka uwzględnia te zdarzenia, czynniki lub okoliczności, przeprowadzając
ocenę, czy wystąpiła trwała utrata wartości.
8.
Odpisy aktualizujące wartość składnika aktywów finansowych lub portfela podobnych
składników aktywów finansowych ustala się
1)
w przypadku aktywów finansowych wycenianych w wysokości skorygowanej ceny nabycia
- jako różnicę między wartością tych aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych na dzień
wyceny i kwotą możliwą do odzyskania. Kwotę możliwą do odzyskania stanowi bieżąca
wartość przyszłych przepływów pieniężnych oczekiwanych przez jednostkę, zdyskontowana
za pomocą efektywnej stopy procentowej, którą jednostka stosowała dotychczas, wyceniając
przeszacowywany składnik aktywów finansowych lub portfel podobnych składników aktywów
finansowych. Odpisy aktualizujące wartość ujmuje się w kosztach finansowych, chyba
że jednostka wykazuje dla danego składnika kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny
zgodnie z § 26 ust. 7 lub § 27 ust. 2 pkt 2. W takim przypadku odpis rozlicza się
w pierwszej kolejności ze skumulowanym zyskiem ujętym w kapitale (funduszu) z aktualizacji
wyceny dla tej pozycji, a w przypadku wykazywania w kapitale (funduszu) z aktualizacji
wyceny dla tej pozycji skumulowanej straty podlega ona przeniesieniu do kosztów finansowych;
2)
w przypadku aktywów finansowych niebędących dłużnymi instrumentami finansowymi wycenianych
w wartości godziwej, zgodnie z § 24 ust. 2 pkt 2 - jako różnicę między ceną nabycia
składnika aktywów finansowych i jego wartością godziwą ustaloną na dzień wyceny, przy
czym odpis rozlicza się w pierwszej kolejności ze skumulowanym zyskiem ujętym w kapitale
(funduszu) z aktualizacji wyceny dla tej pozycji, a w przypadku wykazywania w kapitale
(funduszu) z aktualizacji wyceny dla tej pozycji skumulowanej straty podlega ona przeniesieniu
do kosztów finansowych;
3)
w przypadku dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej, zgodnie
z § 24 ust. 2 pkt 2 oraz § 29 ust. 3 - jako różnicę między skorygowaną ceną nabycia
składnika aktywów finansowych i jego wartością godziwą ustaloną na dzień wyceny, przy
czym odpis aktualizujący rozlicza się w pierwszej kolejności ze skumulowanym zyskiem
ujętym w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny dla tej pozycji, a w przypadku
wykazywania w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny dla tej pozycji skumulowanej
straty podlega ona przeniesieniu do kosztów finansowych;
4)
w przypadku pozostałych aktywów finansowych - jako różnicę między wartością składnika
aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych i bieżącą wartością przyszłych przepływów
pieniężnych oczekiwanych przez jednostkę, zdyskontowaną za pomocą bieżącej rynkowej
stopy procentowej stosowanej do podobnych instrumentów finansowych. Odpisy aktualizujące
wartość ujmuje się w kosztach finansowych, chyba że jednostka wykazuje dla danego
składnika kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny zgodnie z § 27 ust. 2 pkt 1. W takim
przypadku odpis rozlicza się w pierwszej kolejności ze skumulowanym zyskiem ujętym
w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny dla tej pozycji, a w przypadku wykazywania
w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny dla tej pozycji skumulowanej straty podlega
ona przeniesieniu do kosztów finansowych.
9.
Po ujęciu odpisu aktualizującego zgodnie z ust. 8 jednostka nalicza przychody z tytułu
odsetek od skorygowanej ceny nabycia uwzględniającej odpis z wykorzystaniem stopy
procentowej użytej do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych.
10.
Z chwilą ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego, stosuje się
przepisy art. 35c ustawy, z tym że zmniejszenie uprzednio dokonanego odpisu i zwiększenie
wartości składnika aktywów wycenianego przez jednostkę w wysokości skorygowanej ceny
nabycia może nastąpić o kwotę, której doliczenie spowoduje przyrost wartości tego
składnika aktywów finansowych nie wyższy od wysokości skorygowanej ceny nabycia, jaka
byłaby ustalona na ten dzień, gdyby trwała utrata wartości nie nastąpiła.
1.
Przychody z odsetek związane z dłużnymi instrumentami finansowymi ustala się proporcjonalnie
do upływu czasu, na poziomie efektywnej dochodowości tych aktywów, do dnia wyłączenia
ich z ksiąg rachunkowych, i zalicza do przychodów finansowych poszczególnych okresów
sprawozdawczych. Przychody z odsetek obejmują naliczone odsetki wyliczone za pomocą
efektywnej stopy procentowej, w tym wszelkie odpisy dyskonta, premii lub innej różnicy
między wartością aktywów finansowych wynikającą z ksiąg rachunkowych na dzień wyceny
i ich wartością w terminie wymagalności, z uwzględnieniem kwot otrzymywanych do dnia
wymagalności.
2.
Odsetek naliczonych przed dniem nabycia instrumentu finansowego nie zalicza się do
przychodów z odsetek.
3.
Zasady określone w ust. 1 stosuje się również, gdy dłużne instrumenty finansowe zaliczone
do kategorii dostępnych do sprzedaży wycenia się w wartości godziwej, a skutki przeszacowania
wpływają na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny zgodnie z § 24 ust. 2 pkt 2. W
takim przypadku zysk lub stratę odnoszoną na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny
stanowi różnica między ustaloną na dzień wyceny wartością godziwą aktywów i wartością
tych aktywów w skorygowanej cenie nabycia.
4.
Jeżeli w wyniku oceny prawdopodobieństwa zapłaty kwot zaliczonych do przychodów z
odsetek konieczne jest dokonanie odpisów aktualizujących, odpisy takie zalicza się
do kosztów finansowych.
1.
Należne dywidendy zalicza się do przychodów finansowych na dzień powzięcia przez właściwy
organ spółki uchwały o podziale zysku, chyba że w uchwale określono inny dzień prawa
do dywidendy.
2.
Należną dywidendę od kapitałowych instrumentów finansowych, którym zostało przyznane
prawo do dywidendy za lata obrotowe lub inaczej określone okresy poprzedzające dzień
ich nabycia, odejmuje się od ceny nabycia instrumentu. Jeżeli nie można ustalić, jaka
część dywidendy dotyczy lat obrotowych poprzedzających dzień nabycia, albo można przyjąć,
że kwota dywidendy nie stanowi zwrotu części zapłaconej ceny nabycia instrumentu,
dywidendę zalicza się do przychodów finansowych na dzień, o którym mowa w ust. 1.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do innych pożytków uzyskiwanych z udziałów
kapitałowych.
4.
Odpisy aktualizujące należności z tytułu dywidendy zalicza się do kosztów finansowych.
5.
Do zaliczki na poczet dywidendy stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1-4.
1.
Jednostka może stosować przepisy niniejszego rozdziału do wszystkich lub wybranych
pozycji zabezpieczanych i instrumentów zabezpieczających tworzących zabezpieczenie.
Informacja o stosowaniu przepisów niniejszego rozdziału powinna się znaleźć w dokumentacji,
o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy.
2.
Przepisy rozdziału stosuje się w przypadku, o którym mowa w ust. 1, do pozycji zabezpieczanych
i instrumentów zabezpieczających tworzących zabezpieczenie, gdy celem jednostki jest
1)
ograniczanie zagrożenia wpływu na wynik finansowy zmian wartości godziwej, wynikających
z określonego ryzyka związanego z wprowadzonymi do ksiąg rachunkowych aktywami i zobowiązaniami
lub określoną ich częścią (zabezpieczenie wartości godziwej);
2)
ograniczanie zagrożenia wpływu na wynik finansowy zmian w przepływach pieniężnych
wynikających z określonego ryzyka związanego z wprowadzonymi do ksiąg rachunkowych
aktywami i zobowiązaniami, uprawdopodobnionymi przyszłymi zobowiązaniami lub planowanymi
transakcjami (zabezpieczenie przepływów pieniężnych);
3)
zabezpieczanie udziałów w aktywach netto jednostek zagranicznych, których działalność
nie stanowi integralnej części działalności jednostki.
3.
Zabezpieczenie planowanej transakcji oraz uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania
jednostki do nabycia lub zbycia aktywów po ustalonej cenie, niewprowadzonych do ksiąg
rachunkowych, jest zabezpieczeniem przepływów pieniężnych także, gdy z planowaną transakcją
lub uprawdopodobnionym przyszłym zobowiązaniem wiąże się ryzyko zmian wartości godziwej.
4.
Nie stosuje się przepisów niniejszego rozdziału do zabezpieczenia ogólnego ryzyka
związanego z działalnością jednostki, ryzyka utraty aktywów rzeczowych, wywłaszczenia,
a także w przypadku, gdy nie można wiarygodnie zmierzyć wpływu ryzyka na wynik finansowy
jednostki.
5.
Jeżeli z jakichkolwiek przyczyn, przy dokonywaniu zabezpieczenia, warunki określone
w niniejszym rozdziale nie są dłużej spełnione, do instrumentów zabezpieczających
oraz do pozycji zabezpieczanych będących składnikami aktywów lub zobowiązań finansowych
stosuje się przepisy rozdziału 3, a w przypadku pozostałych pozycji zabezpieczanych
przepisy ustawy.
6.
Jednostka może rozliczać zabezpieczenie uprawdopodobnionych przyszłych zobowiązań,
o którym mowa w ust. 3, jako zabezpieczenie wartości godziwej. Informacja o dokonanym
wyborze, który jest stosowany konsekwentnie dla zabezpieczenia zbliżonych rodzajów
uprawdopodobnionych przyszłych zobowiązań, jest zamieszczana w dokumentacji, o której
mowa w art. 10 ust. 1 ustawy.
1.
Przed rozpoczęciem zabezpieczenia jednostka sporządza dokumentację, obejmującą co
najmniej
1)
określenie celu i strategii zarządzania ryzykiem;
2)
identyfikację instrumentu zabezpieczającego oraz zabezpieczanych przez ten instrument
pozycji zabezpieczanych;
3)
charakterystykę ryzyka związanego z pozycją zabezpieczaną;
4)
okres zabezpieczania;
5)
opis wybranej metody pomiaru skuteczności zabezpieczenia zmian wartości godziwej lub
przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej związanych z określonym rodzajem ryzyka.
2.
Stopień pewności, o którym mowa w art. 35a ust. 3 pkt 3 ustawy, uważa się za znaczny,
jeżeli
1)
przepływy pieniężne poddane zabezpieczeniu, w tym wynikające z planowanej transakcji,
wynikają z zawartych umów lub są wysoce prawdopodobne i mogą wpływać bezpośrednio
lub pośrednio na wynik finansowy;
2)
skuteczność zabezpieczenia może być wiarygodnie zmierzona na podstawie wiarygodnie
ustalonej wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub przepływów pieniężnych z nią
związanych oraz wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego; przepis § 14 stosuje
się odpowiednio;
3)
w okresie sprawozdawczym skuteczność zabezpieczenia jest mierzona na bieżąco i utrzymuje
się na wysokim poziomie, a także nie różni się istotnie od założeń przyjętych w udokumentowanej
strategii zarządzania ryzykiem.
3.
Przepisy ust. 2 pkt 2 i 3 stosuje się również wtedy, gdy celem jednostki jest zabezpieczenie
wartości godziwej lub zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotów zagranicznych.
4.
Poziom skuteczności uznaje się za wysoki w przypadku, gdy zgodnie z dokumentacją,
o której mowa w ust. 1, przez cały okres zabezpieczenia prawie cała kwota zmian wartości
godziwej zabezpieczanej pozycji lub związanych z nią przepływów pieniężnych zostaje
skompensowana zmianami wartości godziwej lub przepływów pieniężnych instrumentu zabezpieczającego,
a rzeczywiście osiągnięty poziom skuteczności zabezpieczenia mieści się w przedziale
od 80 % do 125 %. Poziom skuteczności zabezpieczenia ustala się z uwzględnieniem wartości
pieniądza w czasie.
1.
Instrumentem zabezpieczającym może być instrument pochodny, jeżeli jego wartość godziwą
można wiarygodnie ustalić i nie stanowi on wystawionej przez jednostkę opcji.
2.
Nie mogą stanowić instrumentu zabezpieczającego aktywa albo zobowiązania, jeżeli miałyby
one służyć zabezpieczeniu przejściowo tylko przez pewien okres ich posiadania przez
jednostkę.
3.
Aktywa finansowe lub zobowiązania finansowe, niebędące instrumentami pochodnymi, mogą
być instrumentem zabezpieczającym, gdy służą zabezpieczeniu ryzyka zmiany kursu walut
i ich wartość godziwą można wiarygodnie ustalić lub można wiarygodnie określić ich
składnik walutowy, wyrażony w walucie obcej.
4.
Pojedynczy instrument zabezpieczający można uznać za zabezpieczenie przed więcej niż
jednym z rodzajów ryzyka związanego z tą samą pozycją zabezpieczaną, jeżeli każdy
z tych rodzajów ryzyka może być zidentyfikowany, możliwy do ustalenia jest związek
między instrumentem zabezpieczającym i każdym z rodzajów zabezpieczanego ryzyka, a
skuteczność zabezpieczenia każdego rodzaju ryzyka można wiarygodnie zmierzyć.
5.
Za instrument zabezpieczający można uznać określoną przez jednostkę część wybranych
aktywów lub zobowiązań albo określoną część wybranego składnika aktywów lub zobowiązań
spełniających wymagania określone w niniejszym rozdziale.
1.
Pozycję zabezpieczaną może stanowić pojedynczy składnik wprowadzonych do ksiąg rachunkowych
jednostki aktywów lub zobowiązań bądź niewprowadzone do ksiąg rachunkowych uprawdopodobnione
przyszłe zobowiązanie lub planowana transakcja.
2.
Pozycję zabezpieczaną może również stanowić grupa aktywów, zobowiązań, uprawdopodobnionych
przyszłych zobowiązań lub planowanych transakcji, jeżeli z każdym ze składników tej
grupy wiąże się określone ryzyko o podobnej charakterystyce poddane zabezpieczeniu.
Skład grupy ustala się i dokumentuje w sposób określony w § 32 ust. 1 przed rozpoczęciem
zabezpieczania. W przypadku wyłączenia z ksiąg rachunkowych któregokolwiek ze składników
grupy podczas okresu objętego zabezpieczeniem, jednostka zaprzestaje stosowania niniejszego
rozdziału w odniesieniu do całej grupy wtedy, gdy wyłączenie powoduje niedotrzymanie
wymaganego poziomu skuteczności zabezpieczenia, o którym mowa w § 32 ust. 4.
3.
Jeżeli zabezpieczaną pozycję stanowią aktywa finansowe lub zobowiązania finansowe
jednostki lub ich grupa, zabezpieczenie może dotyczyć jednego z czynników ryzyka zmian
wartości godziwej lub przepływów pieniężnych, pod warunkiem że skuteczność zabezpieczenia
takiego czynnika ryzyka może być wiarygodnie zmierzona.
4.
Pozycją zabezpieczaną nie mogą być
1)
instrumenty pochodne;
2)
aktywa finansowe zaliczane do utrzymywanych do terminu wymagalności - jeżeli celem
jest zabezpieczenie ryzyka zmiany wartości godziwej wynikającej ze zmiany stopy procentowej;
3)
aktywa wyceniane metodą praw własności - jeżeli celem miałoby być zabezpieczenie wartości
godziwej;
4)
uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie do przejęcia innej jednostki w wyniku łączenia
się spółek handlowych, z wyjątkiem zabezpieczania ryzyka zmiany kursu walut związanego
z tą transakcją.
5.
Jeżeli z aktywami lub zobowiązaniami niezaliczanymi do instrumentów finansowych wiąże
się ryzyko zmiany kursu walut, można je uznać za pozycje zabezpieczane przed tym rodzajem
ryzyka. W pozostałych przypadkach zabezpieczenie pozycji następuje przed wszystkimi
rodzajami ryzyka łącznie.
1.
Wartość godziwa instrumentu zabezpieczającego jest niepodzielna i rozlicza się ją
w całej kwocie.
2.
Można rozdzielać
1)
wartość wewnętrzną opcji i jej wartość w czasie, uznając za instrument zabezpieczający
tylko wartość wewnętrzną opcji;
2)
cenę natychmiastową (spot) i oprocentowanie kontraktu forward, uznając za instrument
zabezpieczający tylko cenę natychmiastową.
1.
W przypadku zabezpieczania wartości godziwej zyski lub straty z wyceny instrumentu
zabezpieczającego w wartości godziwej lub z wyceny składnika walutowego instrumentu
zabezpieczającego niebędącego instrumentem pochodnym ujmuje się w księgach rachunkowych
jako przychody lub koszty finansowe okresu sprawozdawczego. Skutki przeszacowania
pozycji zabezpieczanej, spowodowane przez określone ryzyko poddane zabezpieczeniu,
odpowiednio podwyższające lub pomniejszające wartość tej pozycji wykazaną w księgach
rachunkowych, zalicza się do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego.
Dotyczy to również zwiększania i zmniejszania wartości pozycji zabezpieczanych, które
w innym przypadku jako skutki przeszacowania byłyby odniesione na kapitał (fundusz)
z aktualizacji wyceny, jak też pozycji wycenianych przez jednostkę w cenie nabycia.
2.
Skutki przeszacowania pozycji zabezpieczanej w części powodowanej przez ryzyko niepoddane
zabezpieczeniu wykazuje się w księgach rachunkowych zgodnie z rozdziałem 3.
3.
Ustalone od dnia rozpoczęcia zabezpieczania i wykazane w księgach rachunkowych skutki
przeszacowania wartości godziwej oprocentowanego instrumentu finansowego, spowodowane
przez ryzyko poddane zabezpieczeniu, rozlicza się w pełni w okresie rozpoczynającym
się
1)
od dnia, w którym nastąpiło przeszacowanie wartości godziwej zabezpieczanego instrumentu
wynikające z zabezpieczenia ryzyka lub
2)
od dnia, w którym jednostka zaprzestaje tego przeszacowywania
- do terminu wymagalności i zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego.
4.
Skutki przeszacowania, o których mowa w ust. 3, rozlicza się za pomocą efektywnej
stopy procentowej przeliczonej na dzień rozpoczęcia rozliczenia. Jeżeli rozliczenie
skutków przeszacowania z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej nie jest możliwe,
skutki przeszacowania rozlicza się liniowo.
5.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się od dnia, w którym
1)
instrument zabezpieczający wygasł, został zbyty, wypowiedziany lub wykonany; nie uważa
się za wygaśnięcie lub wypowiedzenie instrumentu zabezpieczającego wymiany na inny
instrument uznany za zabezpieczający, jeżeli działanie takie wynika z udokumentowanej
strategii zabezpieczania przyjętej przez jednostkę;
2)
zabezpieczanie nie spełnia warunków określonych w niniejszym rozdziale.
6.
Zmiana przepływów pieniężnych wynikających z pozycji zabezpieczanej i instrumentu
zabezpieczającego w wyniku zmiany stóp referencyjnych, wprowadzona w wyniku reformy
stóp referencyjnych, o której mowa w § 18 ust. 5, w tym powiązana bezpośrednio z nią
zmiana lub wymiana instrumentu zabezpieczającego, nie ograniczają możliwości kontynuacji
stosowania rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej dla danego powiązania zabezpieczającego
pod warunkiem ekonomicznej ekwiwalentności zmienionej relacji zabezpieczającej w stosunku
do relacji zabezpieczającej przed zmianą stóp referencyjnych.
1.
W przypadku zabezpieczania przepływów pieniężnych
1)
zyski lub straty z wyceny wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego lub z wyceny
składnika walutowego instrumentu zabezpieczającego niebędącego instrumentem pochodnym,
w części uznanej, zgodnie z § 32 ust. 4, za skuteczne zabezpieczenie przyszłych przepływów
pieniężnych związanych z zabezpieczaną pozycją, odnosi się na kapitał (fundusz) z
aktualizacji wyceny; bezwzględna wartość kwoty odniesionej na kapitał, to jest w pełni
skutecznego zabezpieczenia, nie może być jednak wyższa od wartości bezwzględnej skumulowanej
zmiany wartości godziwej (wartości bieżącej) pozostałych przyszłych przepływów pieniężnych,
wynikających z zabezpieczanej pozycji ustalonej od momentu ustanowienia zabezpieczenia;
2)
pozostałą część skutków przeszacowania instrumentu zabezpieczającego, obejmującą kwotę
niestanowiącą w pełni skutecznego zabezpieczenia, jeżeli instrumentem zabezpieczającym
jest pochodny instrument finansowy, zalicza się do przychodów lub kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego; w pozostałych przypadkach stosuje się przepisy rozdziału 3.
2.
Jeżeli, zgodnie z udokumentowaną strategią zabezpieczania danej pozycji, jednostka
wyłącza z pomiaru skuteczności określony składnik zysków lub strat z wyceny instrumentu
zabezpieczającego lub związanych z nim przepływów pieniężnych, taki składnik wykazuje
się w księgach rachunkowych w sposób określony w rozdziale 3.
3.
Wykazane w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny zyski lub straty z przeszacowania
instrumentu zabezpieczającego zalicza się
1)
odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych tego okresu sprawozdawczego, w którym
zabezpieczane przyszłe przepływy pieniężne wywierają wpływ na wynik finansowy tego
okresu, albo
2)
jako korektę pozycji przychodów lub kosztów, które były pozycją zabezpieczaną, pod
warunkiem że kierownik jednostki uznaje taki sposób prezentacji jako lepiej odzwierciedlający
działalność operacyjną jednostki, a odpowiednie kwoty związane z pozycją zabezpieczającą
zostaną ujawnione w informacjach dodatkowych. Ujęcie następuje w tym okresie sprawozdawczym,
w którym zabezpieczone przyszłe przepływy pieniężne wywierają wpływ na wynik finansowy
okresu, albo
3)
jako korektę wartości początkowej składnika aktywów lub zobowiązań zgodnie z ust.
4.
4.
Jeżeli uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie lub planowana transakcja poddane zabezpieczeniu
powodują powstanie aktywów lub zobowiązań albo zabezpieczane przepływy pieniężne wywierają
wpływ na wartość początkową składnika aktywów zgodnie z art. 28 ust. 4 lub 8 ustawy,
na dzień wprowadzenia tych pozycji do ksiąg rachunkowych zyski lub straty z przeszacowania
instrumentu zabezpieczającego ujęte do tego dnia w kapitale (funduszu) z aktualizacji
wyceny odpisuje się i dolicza do ceny nabycia lub inaczej ustalonej wartości początkowej,
wprowadzonych do ksiąg rachunkowych aktywów, zobowiązań lub składnika wycenianego
zgodnie z art. 28 ust. 4 lub 8 ustawy.
5.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się od dnia, gdy
1)
instrument zabezpieczający wygasł, został zbyty, wypowiedziany lub wykonany; nie uważa
się za wygaśnięcie lub wypowiedzenie kontraktu wymiany na inny instrument uznany za
zabezpieczający, jeżeli działanie takie wynika z udokumentowanej strategii zabezpieczania
przyjętej przez jednostkę. W takim przypadku skumulowane do tego dnia zyski lub straty
z wyceny instrumentu zabezpieczającego pozostają na kapitale (funduszu) z aktualizacji
wyceny do dnia, kiedy zabezpieczane przepływy pieniężne zostaną wprowadzone do ksiąg
rachunkowych zgodnie z ust. 3 lub 4;
2)
zabezpieczanie nie spełnia warunków określonych w niniejszym rozdziale. W takim przypadku
skumulowane do tego dnia zyski lub straty z wyceny instrumentu zabezpieczającego pozostają
na kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny do dnia, kiedy zabezpieczane przepływy
pieniężne zostaną wprowadzone do ksiąg rachunkowych zgodnie z ust. 3 lub 4;
3)
w ocenie jednostki zabezpieczane przepływy pieniężne, w tym planowana transakcja lub
uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie, nie będą realizowane. W takim przypadku skumulowane
zyski lub straty z wyceny instrumentu zabezpieczającego, ujęte w kapitale (funduszu)
z aktualizacji wyceny, zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego.
6.
Sposób ujmowania zysków lub strat z przeszacowania instrumentów zabezpieczających,
o którym mowa w ust. 3 i 4, stanowi element dokumentacji, o której mowa w art. 10
ust. 1 ustawy, i jest stosowany konsekwentnie dla zbliżonych rodzajów transakcji zabezpieczających.
7.
Zmiana przepływów pieniężnych wynikających z pozycji zabezpieczanej i instrumentu
zabezpieczającego w wyniku zmiany stóp referencyjnych, wprowadzona w wyniku reformy
stóp referencyjnych, o której mowa w § 18 ust. 5, w tym powiązana bezpośrednio z nią
zmiana lub wymiana instrumentu zabezpieczającego, nie ograniczają możliwości kontynuacji
stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych dla danego powiązania
zabezpieczającego pod warunkiem ekonomicznej ekwiwalentności zmienionej relacji zabezpieczającej
w stosunku do relacji zabezpieczającej przed zmianą stóp referencyjnych.
W przypadku zabezpieczania udziałów w aktywach netto jednostek zagranicznych
1)
różnice kursowe, ujemne i dodatnie, powstałe na dzień wyceny zabezpieczanych udziałów
odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny;
2)
zyski lub straty z wyceny wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego lub z wyceny
składnika walutowego instrumentu zabezpieczającego niebędącego instrumentem pochodnym,
w części uznanej zgodnie z § 32 ust. 4 za skuteczne zabezpieczenie ryzyka zmiany kursu
walut związanego z zabezpieczaną pozycją, odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji
wyceny i rozlicza na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części zabezpieczanych
udziałów, jako korektę wartości wydawanych aktywów; bezwzględna wartość kwoty odniesionej
na kapitał nie może być jednak wyższa od bezwzględnych wartości skumulowanych od dnia
rozpoczęcia zabezpieczania różnic kursowych z wyceny zabezpieczanych udziałów;
3)
pozostałą część skutków przeszacowania instrumentu zabezpieczającego, obejmującą kwotę
niestanowiącą skutecznego zabezpieczenia, jeżeli instrumentem zabezpieczającym jest
pochodny instrument finansowy, zalicza się do przychodów lub kosztów finansowych okresu
sprawozdawczego; w innym przypadku pozostałą część skutków przeszacowania instrumentu
zabezpieczającego wykazuje się w sposób określony w art. 35 ust. 3 i 4 ustawy.
Jednostka sporządzająca sprawozdanie finansowe, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy,
prezentuje w bilansie instrumenty finansowe w podziale na długoterminowe i krótkoterminowe.
Jednostka prezentuje w bilansie aktywa finansowe przeznaczone do obrotu odrębnie od
zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu.
1.
Wartości aktywów finansowych i zobowiązań finansowych w bilansie kompensuje się ze
sobą i wykazuje w wartości (kwocie) netto, jeżeli jednostka
1)
posiada ważny prawnie tytuł do kompensaty określonych aktywów i zobowiązań finansowych
oraz
2)
zamierza rozliczyć transakcję w wartości netto poddanych kompensacie składników aktywów
i zobowiązań finansowych lub jednocześnie takie składniki aktywów wyłączyć z ksiąg
rachunkowych, a zobowiązanie finansowe rozliczyć.
2.
Warunki, o których mowa w ust. 1, uznaje się za niespełnione, jeżeli
1)
różne instrumenty finansowe łączy się tak, aby posiadały cechy pojedynczego instrumentu
finansowego (instrument syntetyczny);
2)
aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wynikają z instrumentów finansowych obciążonych
takim samym pierwotnym ryzykiem, w szczególności z aktywów i zobowiązań wchodzących
w skład portfela transakcji terminowych forward lub innych instrumentów pochodnych,
ale dotyczą różnych kontrahentów;
3)
aktywa finansowe lub inne aktywa stanowią zabezpieczenie zobowiązań finansowych bez
prawa regresu;
4)
aktywa finansowe są wnoszone przez dłużnika na rachunek powierniczy w celu wywiązania
się ze zobowiązania, lecz nie zostały jeszcze przyjęte przez wierzyciela jako spłata
zobowiązania, w szczególności w formie powierniczego funduszu rozliczenia zobowiązania;
5)
oczekuje się, że obowiązki powstałe na skutek zdarzeń powodujących straty zostaną
pokryte przez stronę trzecią na podstawie roszczenia zgłoszonego z tytułu umowy ubezpieczenia.
1.
W bilansie wykazuje się
1)
skutki przeszacowania aktywów finansowych, odpisy aktualizujące ich wartość, jak również
związane z tymi aktywami pozyskane, w tym nabyte, kupony odsetkowe i przychody odsetkowe,
o których mowa w § 29 ust. 1 - w pozycjach, do których zakwalifikowano aktywa finansowe;
2)
skutki przeszacowania zobowiązań finansowych, w tym odsetki naliczone efektywną stopą
procentową - w pozycjach, do których zakwalifikowano zobowiązania finansowe.
2.
W rachunku zysków i strat wykazuje się
1)
skutki przeszacowania aktywów finansowych, odpisy aktualizujące ich wartość oraz przychody
odsetkowe, o których mowa w § 29 ust. 1, które zalicza się do przychodów lub kosztów
finansowych
a)
w przypadku aktywów wycenianych w skorygowanej cenie nabycia - jako przychody lub
koszty z tytułu odsetek,
b)
w przypadku aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej lub cenie nabycia
- jako przychody lub koszty z tytułu aktualizacji wartości inwestycji;
2)
skutki przeszacowania zobowiązań finansowych zaliczonych do kategorii przeznaczonych
do obrotu, w tym koszty odsetkowe oraz wynik z operacji, o którym mowa w § 17 ust.
4 - jako przychody lub koszty z tytułu aktualizacji wartości inwestycji; w pozostałych
przypadkach wykazuje się je jako przychody lub koszty z tytułu odsetek;
3)
skutki przeszacowań walutowych instrumentów pochodnych zaliczonych do aktywów finansowych
lub zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu prezentowane zgodnie z pkt 2 albo
w przychodach i kosztach finansowych, w ramach których prezentowane są różnice kursowe.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pozycji zabezpieczanych i pozycji zabezpieczających.
1.
Wyniki ze sprzedaży oraz inne zyski i straty, w tym także odniesione na kapitał (fundusz)
z aktualizacji wyceny, ustalone na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych aktywów finansowych
zaliczonych do kategorii dostępnych do sprzedaży, wykazuje się w rachunku zysków i
strat odpowiednio jako zysk lub stratę ze zbycia inwestycji.
2.
Wyniki ze sprzedaży oraz inne zyski i straty ustalone na dzień wyłączenia z ksiąg
rachunkowych aktywów finansowych zaliczonych do kategorii przeznaczonych do obrotu
wykazuje się w rachunku zysków i strat odpowiednio jako zysk lub stratę ze zbycia
inwestycji.
Jeżeli w okresie objętym sprawozdaniem dokonano odpisów aktualizujących wartość pożyczek
udzielonych lub należności własnych z tytułu trwałej utraty ich wartości, w dodatkowych
informacjach i objaśnieniach podaje się naliczone od tych wierzytelności odsetki,
które do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego nie zostały zrealizowane.
1.
W dodatkowych informacjach i objaśnieniach zamieszcza się dla wszystkich aktywów finansowych
i zobowiązań finansowych w podziale według kategorii określonych w § 4 ust. 1
1)
liczbę, wartość i podstawową charakterystykę instrumentów finansowych, w tym opis
istotnych warunków i terminów, które mogą wpływać na wielkość, rozkład w czasie oraz
pewność przyszłych przepływów pieniężnych;
2)
opis metod i istotnych założeń przyjętych do ustalania wartości godziwej aktywów i
zobowiązań finansowych wycenianych w takiej wartości, odpowiednio dla wycen wartości
godziwej sklasyfikowanych na poszczególnych poziomach hierarchii wartości godziwej;
3)
w przypadku wyceny pozycji w wartości godziwej sklasyfikowanych na poziomie 2 lub
poziomie 3 hierarchii wartości godziwej - opis techniki wyceny, dane wejściowe wykorzystane
w wycenie wartości godziwej poszczególnych grup rodzajowych aktywów i zobowiązań.
Jeżeli nastąpiła zmiana techniki wyceny, ujawnia się zmianę i jej powody;
4)
w przypadku wycen wartości godziwej sklasyfikowanych na poziomie 3 hierarchii wartości
godziwej w zakresie wszystkich takich wycen - informacje na temat charakteru, źródeł
oraz stopnia niepewności wyceny, w szczególności wszelkie obserwowalne i nieobserwowalne
dane wejściowe istotne dla ustalenia wartości godziwej;
5)
w przypadku wycen pozycji w wartości godziwej - wartość aktywów i zobowiązań sklasyfikowanych
na poszczególnych poziomach 1, 2 lub 3 hierarchii wartości godziwej w rozbiciu na
poszczególne grupy rodzajowe;
6)
kwoty przeniesień między poziomem 1 i poziomem 2 oraz poziomem 3 hierarchii wartości
godziwej, powody tych przeniesień i stosowane przez jednostkę zasady ustalania, kiedy
przeniesienia między poziomami zgodnie z zasadami (polityką) rachunkowości następują.
Informacje o przeniesieniu na każdy poziom są ujawniane i opisywane oddzielnie od
informacji o przeniesieniu z każdego poziomu;
7)
opis sposobu ujmowania skutków przeszacowania aktywów zaliczonych do kategorii dostępnych
do sprzedaży, to jest, czy jednostka odnosi je do przychodów lub kosztów finansowych
czy też do kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny;
8)
wartość wykazanych w bilansie instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej,
jak również odpowiednio skutki przeszacowania odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji
wyceny w okresie sprawozdawczym lub zaliczone do przychodów lub kosztów finansowych
okresu sprawozdawczego;
9)
tabelę zmian w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny w zakresie instrumentów finansowych,
obejmującą stan kapitału na początek i na koniec okresu sprawozdawczego oraz jego
zwiększenia i zmniejszenia, w szczególności z tytułu
a)
skutków przeszacowania aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, w tym
-
zysków lub strat z okresowej wyceny,
-
kwot przeszacowania odpisanych w razie trwałej utraty wartości,
-
zysków lub strat z wyceny ustalonych na dzień przekwalifikowania aktywów do kategorii
dostępnych do sprzedaży,
-
kwot rozliczonych w przypadku zabezpieczania wartości godziwej oprocentowanego instrumentu
finansowego,
-
kwot rozliczonych w przypadku przekwalifikowania aktywów do kategorii utrzymywanych
do terminu wymagalności,
-
kwot odpisanych na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych,
b)
okresowej wyceny pozycji zabezpieczanych oraz instrumentów zabezpieczających w związku
z zabezpieczaniem
-
zmian w przepływach pieniężnych,
-
udziałów w aktywach netto jednostek zagranicznych,
c)
ustalenia, przeszacowania i odpisania na wynik finansowy rezerwy oraz aktywów z tytułu
odroczonego podatku dochodowego;
10)
objaśnienie do każdej kategorii aktywów finansowych, wyróżnionych zgodnie z § 4 ust.
1, przyjętych zasad wprowadzania do ksiąg rachunkowych pozyskanych, w tym nabytych,
instrumentów finansowych, o których mowa w § 3 ust. 2;
11)
określenie ryzyka zmiany stopy procentowej oraz informację o wcześniej przypadającym
terminie wykupu lub wynikającym z umowy terminie przeszacowania wartości instrumentów
finansowych, a także o efektywnej stopie procentowej, jeżeli jej ustalenie jest zasadne;
12)
określenie ryzyka kredytowego, a w szczególności informację o oszacowanej maksymalnej
kwocie straty, na jaką jednostka jest narażona, bez uwzględnienia wartości godziwej
jakichkolwiek przyjętych lub poczynionych zabezpieczeń, w przypadku gdyby wierzyciel
nie wywiązał się ze świadczenia, z podaniem informacji o koncentracji tego ryzyka;
13)
określenie narażenia (ekspozycji) jednostki na inne istotne ryzyka finansowe związane
z instrumentami finansowymi wpływającymi na jej sytuację finansową lub płynnościową.
2.
Informacje dotyczące aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu są prezentowane
w dodatkowych informacjach i objaśnieniach odrębnie od informacji dotyczących zobowiązań
finansowych przeznaczonych do obrotu.
3.
Jeżeli wartość godziwa aktywów finansowych zaliczonych do kategorii przeznaczonych
do obrotu lub dostępnych do sprzedaży nie może być wiarygodnie ustalona i wycenia
się je w skorygowanej cenie nabycia lub cenie nabycia, w dodatkowych informacjach
i objaśnieniach podaje się ich wartość wykazaną w bilansie oraz przyczyny, dla których
nie można wiarygodnie ustalić wartości godziwej tych aktywów, a także, o ile to możliwe,
określa się granice przedziału, w którym wartość godziwa tych instrumentów może się
zawierać.
4.
Dla aktywów i zobowiązań finansowych, których zgodnie z przepisami rozdziału 3 nie
wycenia się w wartości godziwej, w dodatkowych informacjach i objaśnieniach należy
ujawnić ich wartość godziwą na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego ze wskazaniem
poziomu hierarchii ustalania wartości godziwej na ten dzień oraz opis techniki wyceny,
oraz dane wejściowe istotne dla ustalenia wartości godziwej. Jeżeli z uzasadnionych
przyczyn nie było możliwe ustalenie wartości godziwej w sposób wiarygodny zgodnie
z § 14 ust. 1 takich aktywów lub zobowiązań finansowych, jednostka powinna fakt ten
ujawnić oraz podać podstawową charakterystykę instrumentów finansowych.
5.
Jeżeli wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych, o których mowa w ust. 4,
jest niższa od ich wartości wykazanej w sprawozdaniu finansowym, w dodatkowych informacjach
i objaśnieniach zamieszcza się dane o wartości bilansowej i wartości godziwej danego
składnika lub grupy składników, a także przedstawia przyczyny zaniechania odpisów
aktualizujących ich wartość bilansową oraz uzasadnia przekonanie o możliwości odzyskania
wykazanej wartości w pełnej kwocie.
6.
Jeżeli w okresie sprawozdawczym jednostka była stroną umowy, przedmiotem której jest
zamiana aktywów finansowych na papiery wartościowe, lub umowy odkupu, w dodatkowych
informacjach i objaśnieniach przedstawia odrębnie dla każdej transakcji
1)
charakter i wielkość zawartych transakcji, w tym opis przyjętych lub udzielonych gwarancji
i zabezpieczeń, dane przyjęte do wyliczenia wartości godziwej przychodów odsetkowych
związanych z umowami zawartymi w okresie sprawozdawczym oraz transakcjami zawartymi
w okresach poprzednich, zarówno zakończonymi, jak i niezakończonymi w okresie sprawozdawczym;
2)
informację o aktywach finansowych wyłączonych z ksiąg rachunkowych w okresie sprawozdawczym.
7.
Jeżeli jednostka dokonała przekwalifikowania składnika aktywów finansowych z kategorii
przeznaczonych do obrotu zgodnie z § 5 ust. 7 albo 8, w dodatkowych informacjach i
objaśnieniach należy zamieścić następujące informacje
1)
kwotę przekwalifikowaną do i z każdej kategorii oraz dzień przekwalifikowania;
2)
dla każdego okresu sprawozdawczego do momentu wyłączenia z ksiąg rachunkowych - wartości
wykazane w bilansie i wartości godziwe wszystkich aktywów finansowych, które zostały
przekwalifikowane w okresie sprawozdawczym oraz w poprzednich okresach sprawozdawczych;
3)
jeżeli składnik aktywów finansowych został przekwalifikowany zgodnie z § 5 ust. 8
- uzasadnienie wskazujące na zaistnienie wyjątkowych okoliczności;
4)
dla okresu sprawozdawczego, w którym składnik aktywów finansowych został przekwalifikowany
- wielkość zysku lub straty związaną ze składnikiem aktywów finansowych, która została
ujęta w rachunku zysków i strat w tym okresie sprawozdawczym oraz w poprzednim okresie
sprawozdawczym;
5)
dla każdego okresu sprawozdawczego następującego po przekwalifikowaniu, w tym okresu
sprawozdawczego, w którym składnik aktywów finansowych został przekwalifikowany, do
momentu wyłączenia składnika aktywów finansowych z ksiąg rachunkowych - wielkość zysku
lub straty, która zostałaby ujęta w rachunku zysków i strat, jeżeli dany składnik
aktywów finansowych nie zostałby przekwalifikowany, jak również wielkość zysku i straty
ujętą w rachunku zysków i strat;
6)
efektywną stopę procentową i szacunkowe kwoty przepływów pieniężnych, które jednostka
spodziewa się odzyskać, według stanu na dzień przekwalifikowania składnika aktywów
finansowych.
8.
Jeżeli w okresie sprawozdawczym dokonano odpisów aktualizujących z tytułu trwałej
utraty wartości aktywów finansowych albo w związku z ustaniem przyczyny, dla której
dokonano takich odpisów, zwiększono wartość składnika aktywów, w dodatkowych informacjach
i objaśnieniach należy zamieścić informacje o kwotach odpisów obniżających i zwiększających
wartość aktywów finansowych, co najmniej z podziałem według kategorii, o których mowa
w § 4 ust. 1.
9.
Jednostka ujawnia w dodatkowych informacjach i objaśnieniach
1)
wartość bilansową aktywów finansowych, które jednostka zastawiła jako zabezpieczenie
zobowiązań lub zobowiązań warunkowych;
2)
warunki ustanowienia zastawu.
10.
Jeżeli na rzecz jednostki ustanowiono zabezpieczenie składnika aktywów finansowych
lub niefinansowych i jeżeli jednostka jest uprawniona do sprzedaży zabezpieczenia
lub obciążenia go innym zastawem w przypadku realizacji obowiązków przez właściciela
przedmiotu zabezpieczenia, jednostka ujawnia w dodatkowych informacjach i objaśnieniach
1)
wartość godziwą zabezpieczenia ustanowionego na rzecz jednostki;
2)
wartość godziwą każdego sprzedanego lub obciążonego innym zastawem zabezpieczenia
oraz informację o obowiązku zwrotu takiego zabezpieczenia oraz
3)
warunki związane z wykorzystaniem zabezpieczenia.
1.
Jednostka opisuje w dodatkowych informacjach i objaśnieniach przyjęte cele i zasady
zarządzania ryzykiem finansowym, w tym dotyczące zabezpieczenia podstawowych rodzajów
planowanych transakcji oraz uprawdopodobnionych przyszłych zobowiązań.
2.
W przypadku zabezpieczenia w okresie sprawozdawczym wartości godziwej, przepływów
pieniężnych lub udziałów w aktywach netto jednostek zagranicznych, w dodatkowych informacjach
i objaśnieniach podaje się
1)
rodzaj zabezpieczenia;
2)
opis instrumentu zabezpieczającego oraz jego wartość godziwą na dzień sporządzenia
sprawozdania finansowego;
3)
charakterystykę zabezpieczanego rodzaju ryzyka;
4)
w przypadku zabezpieczeń wartości godziwej - zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym
oraz na pozycji zabezpieczanej związane z zabezpieczanym ryzykiem;
5)
ujętą w wyniku finansowym nieefektywność wynikającą z zabezpieczeń przepływów pieniężnych
lub inwestycji netto w podmiocie zagranicznym.
3.
W przypadku zabezpieczenia w okresie sprawozdawczym planowanej transakcji lub uprawdopodobnionego
przyszłego zobowiązania, w dodatkowych informacjach i objaśnieniach podaje się
1)
opis zabezpieczanej pozycji, w tym przewidywany okres do jej zajścia;
2)
opis zastosowanych instrumentów zabezpieczających;
3)
kwoty odroczonych lub nienaliczonych zysków lub strat i przewidywany termin uznania
ich za przychody lub koszty.
4.
Jeżeli zyski lub straty z wyceny instrumentów zabezpieczających, zarówno będących
pochodnymi instrumentami finansowymi, jak i aktywami lub zobowiązaniami o innym charakterze,
w przypadku zabezpieczania przepływów pieniężnych zostały odniesione na kapitał (fundusz)
z aktualizacji wyceny, w dodatkowych informacjach i objaśnieniach podaje się
1)
kwoty odpisów zwiększających i zmniejszających kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny
w okresie sprawozdawczym;
2)
kwoty odpisane z kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny i zaliczone do przychodów
lub kosztów okresu sprawozdawczego;
3)
kwoty odpisane z kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny i dodane do ceny nabycia
lub inaczej ustalonej wartości początkowej na dzień wprowadzenia do ksiąg rachunkowych
składnika aktywów lub zobowiązań, który do tego dnia był objęty planowaną transakcją
lub stanowił uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie poddane zabezpieczeniu.
1.
Przepisy rozporządzenia
1)
mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy
rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2024 r.;
2)
mogą być stosowane do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający
się przed dniem 1 stycznia 2025 r.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w dodatkowych informacjach i objaśnieniach
sprawozdania finansowego zamieszcza się informację o sporządzeniu sprawozdań finansowych
zgodnie z przepisami rozporządzenia.
3.
W sprawozdaniach finansowych sporządzanych po raz pierwszy zgodnie z przepisami rozporządzenia
nie dokonuje się przekształcenia danych porównawczych za poprzedni okres sprawozdawczy.
4.
Przepisy rozporządzenia stosuje się do transakcji lub innych zdarzeń, które wystąpiły
od pierwszego dnia roku obrotowego, w którym przepisy te mają zastosowanie.
Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych
zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów
finansowych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 277).
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.