Ustawa z dnia 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia

Ustawa określa zasady i warunki nabywania prawa do świadczenia honorowego z tytułu

ukończenia 100 lat życia, zwanego dalej „świadczeniem honorowym”, oraz zasady jego

wypłaty.

Świadczenie honorowe przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które ukończyły

100 lat życia i które w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc ukończenia

100 lat życia mają prawo do

1)

świadczeń, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych

i wojskowych oraz ich rodzin

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1100 oraz z 2024 r. poz. 1243);

2)

świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o których mowa w art. 18 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

(Dz. U. z 2024 r. poz. 90 i 1243);

3)

świadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 1-2 oraz w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach

oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2039);

4)

świadczeń, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

(Dz. U. z 2024 r. poz. 242 i 1243);

5)

świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby

Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży

Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

(Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, 1243 i 1562);

6)

uposażenia sędziego sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenia rodzinnego, o

których mowa w art. 36a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2250);

7)

emerytur i rent, o których mowa w art. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 1631);

8)

uposażenia sędziego w stanie spoczynku i uposażenia rodzinnego, o których mowa w art. 100 § 1 i 2 oraz art. 102 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju

sądów powszechnych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 334);

9)

rent, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6 i 8 oraz art. 52 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu

społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2189 oraz z 2024 r. poz. 1243);

10)

rent, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu

z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach

(Dz. U. z 2020 r. poz. 984 oraz z 2024 r. poz. 1243);

11)

renty socjalnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej

(Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615);

12)

świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach

przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1820);

13)

uposażenia prokuratora w stanie spoczynku i uposażenia rodzinnego, o których mowa

w przepisach ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze

(Dz. U. z 2024 r. poz. 390);

14)

uposażenia sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, o którym mowa w art. 56 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

(Dz. U. z 2024 r. poz. 622);

15)

rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1051);

16)

świadczenia pieniężnego przysługującego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny

funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą

albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia

(Dz. U. poz. 658).

1.

W przypadku gdy osoba posiadająca obywatelstwo polskie, która ukończyła 100 lat życia,

nie ma prawa do świadczenia, o którym mowa w art. 2, świadczenie honorowe przysługuje

na jej wniosek, jeżeli osoba ta posiada po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów

osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z późn. zm., na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat.

2.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

3.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera

1)

dane osoby, która ubiega się o świadczenie honorowe

a)

imię i nazwisko,

b)

datę urodzenia,

c)

numer PESEL albo, jeżeli nie nadano tego numeru, serię i numer dowodu osobistego lub

serię i numer dokumentu paszportowego,

d)

adres miejsca zamieszkania,

e)

adres miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania w przypadku osoby nieposiadającej

adresu miejsca zamieszkania,

f)

adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres miejsca zamieszkania;

2)

żądanie wnioskodawcy o przyznanie prawa do świadczenia honorowego;

3)

wskazanie sposobu wypłaty świadczenia honorowego wraz z podaniem danych niezbędnych

do jego wypłaty;

4)

podpis wnioskodawcy lub jego przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika.

4.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się oświadczenie o posiadaniu obywatelstwa

polskiego i posiadaniu po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub

gospodarczych (ośrodka interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat.

5.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej

za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia

w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie

fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności

karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

6.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, oraz oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, mogą zostać

złożone za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym

udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w postaci dokumentu elektronicznego.

Do wniosku oraz oświadczenia złożonego w tej postaci stosuje się art. 47c, art. 71ab i art. 71ac ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 497, 863, 1243 i 1615).

7.

Prawo do świadczenia honorowego ustala się od miesiąca złożenia wniosku, o którym

mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od miesiąca ukończenia 100 lat życia.

8.

Decyzje w sprawie świadczenia honorowego przysługującego osobom, o których mowa w

ust. 1, wydaje i świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych w terminie

płatności wskazanym w decyzji.

1.

Świadczenie honorowe przysługuje w wysokości 6246,13 zł miesięcznie.

2.

Świadczenie honorowe podlega waloryzacji na zasadach i w terminach dotyczących waloryzacji

świadczeń, o których mowa w art. 88-94 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

3.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym

terminem waloryzacji, kwotę świadczenia honorowego.

W razie zbiegu u jednej osoby prawa do więcej niż jednego świadczenia, o którym mowa

w art. 2, osobie tej przysługuje tylko jedno świadczenie honorowe.

1.

Przyznanie świadczenia honorowego przysługującego osobie, o której mowa w art. 2,

następuje z urzędu na podstawie decyzji.

2.

Decyzje w sprawie świadczenia honorowego przysługującego osobie, o której mowa w art.

2, wydaje i świadczenie to wypłaca organ wypłacający świadczenie, o którym mowa w

art. 2.

3.

W razie zbiegu u jednej osoby prawa do świadczeń, o których mowa w art. 2, które są

wypłacane przez dwa organy emerytalno-rentowe, decyzje w sprawie świadczenia honorowego

przysługującego osobie, o której mowa w art. 2, wydaje i świadczenie to wypłaca Zakład

Ubezpieczeń Społecznych.

4.

Świadczenie honorowe przysługujące osobie, o której mowa w art. 2, wypłaca się, poczynając

od miesiąca, w którym powstało prawo do tego świadczenia, w terminie wypłaty świadczeń,

o których mowa w art. 2, albo w innym terminie, jeżeli nie jest możliwa wypłata świadczenia

honorowego wraz ze świadczeniem, o którym mowa w art. 2.

1.

Decyzje w sprawie świadczenia honorowego sporządzone z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego

mogą zamiast podpisu zawierać nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym

osoby upoważnionej do ich wydania.

2.

Od decyzji w sprawie świadczenia honorowego stronie przysługuje prawo do wniesienia

do organu, który wydał decyzję, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach

dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje

się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2024 r. poz. 572).

3.

W przypadku decyzji w sprawie świadczenia honorowego wydanych przez Zakład Ubezpieczeń

Społecznych wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych.

1.

Dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych świadczenie honorowe stanowi świadczenie,

o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2.

Do kwoty świadczenia honorowego stosuje się odpowiednio art. 66 ust. 1 pkt 16, art. 81 ust. 8 pkt 2, art. 83 ust. 1 i art. 85 ust. 9-11 ustawy

z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków

publicznych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, 858, 1222, 1593 i 1615).

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy

1)

ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników;

2)

ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz

ich rodzin, z wyjątkiem art. 46 tej ustawy;

3)

ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,

Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,

Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,

Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby

Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, z wyjątkiem art. 47 tej ustawy;

4)

ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych;

5)

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136 tej ustawy;

6)

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych;

7)

ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze;

8)

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.

1.

Świadczenie honorowe oraz koszty obsługi jego wypłaty są finansowane z budżetu państwa.

2.

Koszty obsługi, o których mowa w ust. 1, wynoszą 0,1 % kwoty wypłaconych świadczeń

honorowych.

1.

Organy wypłacające świadczenia, o których mowa w art. 2, i organ, o którym mowa w

art. 3 ust. 2, są uprawnione do pozyskiwania i przetwarzania danych osobowych w zakresie

niezbędnym do przyznawania prawa do świadczenia honorowego oraz wypłacania tego świadczenia.

2.

Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez organy wypłacające świadczenia,

o których mowa w art. 2, i organ, o którym mowa w art. 3 ust. 2, polegają co najmniej

na

1)

dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne

upoważnienie wydane przez administratora danych;

2)

pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania

ich poufności.

W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 1631) w art. 139 w ust. 1 po pkt 2d dodaje się pkt 2e w brzmieniu

„

2e)

kwoty nienależnie pobranego świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat życia,

o którym mowa w ustawie z dnia 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia

100 lat życia

(Dz. U. poz. 1674);

”

.

W ustawie z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. poz. 1243) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 w pkt 2 w art. 95a w ust. 10 pkt 3 otrzymuje brzmienie

„

3)

świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat życia, o którym mowa w ustawie z dnia 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia

100 lat życia

(Dz. U. poz. 1674).

”

;

2)

w art. 3 w pkt 2 w art. 33a w ust. 9 pkt 3 otrzymuje brzmienie

„

3)

świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat życia, o którym mowa w ustawie z dnia 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia

100 lat życia

(Dz. U. poz. 1674).

”

.

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy świadczenie z tytułu ukończenia 100 lat

życia przyznane przed tym dniem staje się z mocy ustawy świadczeniem honorowym, które

jest wypłacane przez organ dotychczasowy i przysługuje w wysokości, o której mowa

w art. 4 ust. 1.

2.

W sprawach o świadczenia z tytułu ukończenia 100 lat życia wszczętych i niezakończonych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Osobom, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ukończyły 100 lat życia

i na dzień 31 grudnia 2024 r. mają prawo do świadczenia, o którym mowa w art. 2, przyznaje

się z urzędu świadczenie honorowe od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.