Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2024 r. w sprawie sposobu zapewnienia reprezentacji dziecka przez reprezentanta dziecka

Rozporządzenie określa sposób zapewnienia reprezentacji dziecka przez reprezentanta

dziecka, w tym sposób ustalania listy reprezentantów dziecka, sposób wyznaczania reprezentanta

dziecka oraz system szkoleniowy reprezentantów dziecka.

1.

Okręgowa rada adwokacka przedstawia prezesowi sądu rejonowego, sądu okręgowego i sądu

apelacyjnego, których obszar właściwości obejmuje zasięg terytorialny danej izby adwokackiej,

zwanemu dalej „prezesem właściwego sądu”, wykaz adwokatów wykonujących zawód według

przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 i 1268 oraz z 2023 r. poz. 1860), zwanej dalej „Prawo o adwokaturze”, mających siedzibę zawodową na obszarze właściwości

danego sądu, którzy zadeklarowali gotowość do reprezentowania dziecka i spełniających

wymagania określone w art. 99

(Dz. U. z 2023 r. poz. 2809), zwanej dalej „K.r.i.o.”.

2.

W przedstawianym wykazie, przy nazwisku każdego adwokata, należy wskazać rodzaj sprawy,

w której adwokat zadeklarował gotowość do reprezentowania dziecka. Jeżeli adwokat

posiada kompetencje do reprezentowania dziecka głuchego lub posiadającego złożone

potrzeby w komunikowaniu się, należy uczynić o tym wzmiankę przy nazwisku tego adwokata.

1.

Rada okręgowej izby radców prawnych przedstawia prezesowi sądu rejonowego, sądu okręgowego

i sądu apelacyjnego, których obszar właściwości obejmuje zasięg terytorialny danej

izby radców prawnych, wykaz radców prawnych wykonujących zawód według przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

(Dz. U. z 2024 r. poz. 499), zwanej dalej „ustawą o radcach prawnych”, mających miejsce zamieszkania na obszarze

właściwości danego sądu, deklarujących gotowość do reprezentowania dziecka i spełniających

wymagania określone w art. 99

2.

W przedstawianym wykazie, przy nazwisku każdego radcy prawnego, należy wskazać rodzaj

sprawy, w której radca prawny zadeklarował gotowość do reprezentowania dziecka. Jeżeli

radca prawny posiada kompetencje do reprezentowania dziecka głuchego lub posiadającego

złożone potrzeby w komunikowaniu się, należy uczynić o tym wzmiankę przy nazwisku

tego radcy prawnego.

Okręgowe rady adwokackie oraz rady okręgowych izb radców prawnych, sporządzając wykazy,

o których mowa w § 2 i § 3, i ustalając, czy adwokat lub radca prawny wykazuje znajomość

praw lub potrzeb dziecka, uwzględniają w szczególności zadeklarowane przez adwokata

lub radcę prawnego

1)

ukończenie studiów z zakresu praw dziecka i zasad reprezentacji dziecka;

2)

odbycie szkoleń z zakresu praw dziecka i zasad reprezentacji dziecka organizowanych

przez rady adwokackie, izby radców prawnych, Rzecznika Praw Dziecka oraz Ministerstwo

Sprawiedliwości;

3)

posiadanie stopnia naukowego na podstawie rozprawy na temat praw dziecka w rodzinnym

prawie osobowym, majątkowym bądź w innych działach prawa;

4)

posiadanie publikacji naukowych, komentarzowych, popularyzujących problematykę praw

dziecka w rodzinnym prawie osobowym, majątkowym bądź w innych działach prawa;

5)

prowadzenie zajęć dydaktycznych na wyższej uczelni, wykładów dla aplikantów, szkoleń

organizowanych przez samorządy adwokackie lub radcowskie z zakresu praw dziecka w

rodzinnym prawie osobowym, majątkowym bądź w innych działach prawa;

6)

doświadczenie w pracy związanej z opieką nad dziećmi, wychowaniem lub z ochroną dzieci.

1.

Okręgowe rady adwokackie oraz rady okręgowych izb radców prawnych przedstawiają wykazy,

o których mowa w § 2 i § 3, do dnia 31 października każdego roku według stanu na dzień

1 września tego roku. Wykazy mogą być przedstawiane za pośrednictwem środków komunikacji

elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych.

2.

Wykazy adwokatów oraz wykazy radców prawnych, o których mowa w § 2 i § 3, zawierają

następujące informacje umożliwiające kontakt z ustanowionym reprezentantem dziecka

1)

imię i nazwisko adwokata lub radcy prawnego;

2)

adres do doręczeń;

3)

numer telefonu;

4)

adres poczty elektronicznej, jeżeli został udostępniony przez adwokata lub radcę prawnego

i adwokat lub radca prawny udzielił zgody na umieszczenie tego adresu w wykazie;

5)

dane konta w portalu informacyjnym, o których mowa w art. 37d ust. 1 Prawa o adwokaturze i art. 22, jeżeli zostały udostępnione przez adwokata lub radcę prawnego i adwokat lub radca

prawny udzielił zgody na umieszczenie tych danych w wykazie.

1.

Okręgowa rada adwokacka oraz rada okręgowej izby radców prawnych informuje prezesa

właściwego sądu o

1)

każdej zmianie danych, o których mowa w § 5 ust. 2;

2)

każdej sytuacji czasowo lub trwale wyłączającej uprawnienie adwokata lub radcy prawnego

do sprawowania funkcji pełnomocnika procesowego;

3)

zadeklarowaniu przez adwokata lub radcę prawnego, spełniającego wymagania określone

w art. 99

4)

skreśleniu adwokata lub radcy prawnego objętego wykazem, o którym mowa w § 2 lub §

3, z listy adwokatów lub z listy radców prawnych.

2.

Przepis § 5 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

1.

Prezes właściwego sądu ustala na podstawie przedstawionych wykazów, o których mowa

w § 2 i § 3, ułożoną w porządku alfabetycznym według nazwisk listę adwokatów i radców

prawnych mogących zostać ustanowionymi reprezentantami dziecka.

2.

W przypadku gdy prezes właściwego sądu, uwzględniając liczbę spraw, w których jest

ustanawiany reprezentant dziecka, uzna, że przedstawione wykazy, o których mowa w

§ 2 i § 3, zawierają niewystarczającą liczbę adwokatów i radców prawnych, występuje

do okręgowej rady adwokackiej i rady okręgowej izby radców prawnych o wskazanie, w

terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia otrzymania pisma, dodatkowych adwokatów i

radców prawnych, o których mowa w § 2 i § 3, określając ich liczbę. W razie niewskazania

przez okręgową radę adwokacką i radę okręgowej izby radców prawnych dodatkowych adwokatów

i radców prawnych w wyznaczonym terminie lub wskazania ich w niewystarczającej liczbie,

prezes właściwego sądu ustala na podstawie przedstawionych wykazów, o których mowa

w § 2 i § 3, ułożoną w porządku alfabetycznym według nazwisk listę reprezentantów

składającą się z adwokatów i radców prawnych.

1.

Ustalona przez prezesa właściwego sądu lista reprezentantów dziecka będących adwokatami

i radcami prawnymi zawiera informacje, o których mowa w § 5 ust. 2, wskazanie tytułu

zawodowego adwokata lub radcy prawnego, rodzaj spraw, w których adwokat i radca prawny

deklarują gotowość reprezentacji dziecka, a także wzmiankę o posiadaniu kompetencji

do reprezentacji dziecka głuchego lub posiadającego szczególne potrzeby w komunikowaniu

się.

2.

Listę reprezentantów dziecka sporządza się i prowadzi w formie pisemnej w postaci

elektronicznej.

3.

Prezes właściwego sądu przekazuje ustaloną listę reprezentantów dziecka do wiadomości

okręgowej radzie adwokackiej oraz okręgowej izbie radców prawnych. Przepis § 5 ust.

1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Prezes właściwego sądu w ciągu 14 dni od uzyskania informacji, o których mowa w §

6 ust. 1, aktualizuje listy reprezentantów dziecka w sposób wskazany w § 7.

1.

Sąd opiekuńczy wyznacza reprezentanta dziecka będącego adwokatem lub radcą prawnym

z listy, o której mowa w § 7 ust. 1, według kolejności wpływu wniosków i przy uwzględnieniu

potrzeb wynikających z innych okoliczności uzasadniających jego wyznaczenie, w tym

rodzaju sprawy, w której jest wymagana reprezentacja dziecka.

2.

Sąd opiekuńczy, wyznaczając reprezentanta dziecka będącego adwokatem lub radcą prawnym

z listy reprezentantów dziecka ustalonej przez prezesa sądu okręgowego lub przez prezesa

sądu apelacyjnego, bierze pod uwagę również adres do doręczeń adwokata lub radcy prawnego

względem miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka oraz względem siedziby sądu lub organu,

przed którym reprezentacja ma nastąpić, chyba że wyznaczenie reprezentanta dziecka

przy uwzględnieniu tej okoliczności nie jest możliwe.

3.

Po dokonaniu aktualizacji listy reprezentantów dziecka będących adwokatami lub radcami

prawnymi oraz w razie ustalenia nowej listy reprezentantów dziecka wyznaczanie reprezentanta

dziecka kontynuuje się, począwszy od następnego reprezentanta dziecka po ostatnio

wyznaczonym.

1.

Jeżeli sąd stwierdzi, że zachodzą przesłanki ustanowienia reprezentantem dziecka osoby

niebędącej adwokatem lub radcą prawnym, sąd bada, czy osoba ta zna potrzeby dziecka,

czy spełnia warunki określone w art. 148 K.r.i.o., a także czy deklaruje gotowość

realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 99

2.

Ustanawiając reprezentanta dla więcej niż jednego dziecka, przed powierzeniem tej

funkcji jednej osobie sąd bada, czy spełnione są warunki określone w art. 151 K.r.i.o.

zdanie pierwsze.

1.

Jeżeli w sprawie został złożony wniosek o ustanowienie reprezentanta dziecka, sąd

opiekuńczy po wyznaczeniu reprezentanta dziecka przekazuje wnioskodawcy następujące

dane kontaktowe ustanowionego reprezentanta dziecka

1)

imię i nazwisko;

2)

adres do doręczeń;

3)

numer telefonu.

2.

Po wyznaczeniu reprezentanta dziecka sąd opiekuńczy przekazuje reprezentantowi dziecka

dane obejmujące

1)

sygnaturę sprawy;

2)

imię i nazwisko dziecka;

3)

imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego dziecka lub podmiotu, o którym mowa w art.

112

4)

dane umożliwiające kontakt z dzieckiem oraz dane umożliwiające kontakt z przedstawicielem

ustawowym dziecka lub z podmiotem, o którym mowa w art. 112

3.

Jeżeli dziecko jest głuche, nie włada językiem polskim lub ma złożone potrzeby w komunikowaniu

się, sąd informuje ustanowionego reprezentanta o tej okoliczności.

4.

Informacje, o których mowa w ust. 1-3, podaje się jednocześnie z powiadomieniem o

treści postanowienia o wyznaczeniu reprezentanta dziecka.

1.

Program szkolenia umożliwiającego nabycie lub podniesienie kompetencji niezbędnych

do właściwego reprezentowania dziecka obejmuje zagadnienia dotyczące zasad reprezentacji

dziecka, praw lub potrzeb dziecka, w tym

1)

prawne aspekty reprezentacji dziecka;

2)

psychologiczne aspekty reprezentacji dziecka, w tym potrzeby dziecka wynikające z

wieku i możliwości rozwojowych;

3)

komunikację z dzieckiem, w tym z dzieckiem z niepełnosprawnościami, dzieckiem o złożonych

potrzebach w komunikowaniu się.

2.

Wymiar szkolenia, o którym mowa w ust. 1, wynosi jednorazowo nie mniej niż 8 godzin.

Po zakończeniu szkolenia uczestnik szkolenia otrzymuje zaświadczenie potwierdzające

odbycie szkolenia.

1.

Okręgowa rada adwokacka oraz rada okręgowej izby radców prawnych przedstawią pierwsze

wykazy, o których mowa w § 2 i § 3, do dnia 31 października 2024 r. według stanu na

dzień 1 września 2024 r.

2.

Do dnia ustalenia przez prezesa właściwego sądu pierwszych list, o których mowa w

§ 7 ust. 1, sąd opiekuńczy w celu wyznaczenia reprezentanta dziecka zwraca się do

okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych o wskazanie kandydata

na reprezentanta dziecka z listy adwokatów lub radców prawnych, spełniającego wymagania

określone w art. 99

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.