Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 2 maja 2023 r. w sprawie sposobu prowadzenia rozliczeń oraz bilansowania systemu przesyłowego gazowego w okresie uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego oraz w okresie wprowadzenia ograniczeń w poborze gazu ziemnego

Rozporządzenie określa

1)

sposób prowadzenia rozliczeń za uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego oraz

kalkulacji ceny za paliwa gazowe stosowanej do tych rozliczeń;

2)

szczegółowy sposób bilansowania systemu przesyłowego gazowego i prowadzenia rozliczeń

z tytułu jego niezbilansowania w okresie uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego

oraz w okresie wprowadzenia ograniczeń w poborze gazu ziemnego.

Operator systemu przesyłowego gazowego lub operator systemu połączonego gazowego określają

ilość gazu ziemnego pobranego od przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność

gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub od podmiotu dokonującego

przywozu gazu ziemnego, których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione,

dla każdej doby gazowej na podstawie

1)

informacji przekazanych przez operatora systemu magazynowania - w stosunku do uruchomionych

zapasów obowiązkowych gazu ziemnego utrzymywanych w instalacjach magazynowych na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

alokacji w wirtualnym punkcie wyjścia dla realizacji zadań związanych z obowiązkiem

dostarczenia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego z terytorium innego niż Rzeczpospolita

Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego

Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym

- w stosunku do uruchomionych zapasów obowiązkowych gazu ziemnego utrzymywanych w

instalacjach magazynowych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Operator systemu przesyłowego gazowego lub operator systemu połączonego gazowego kalkulują

dla każdej doby gazowej opłatę za ilość gazu ziemnego odebranego z zapasów obowiązkowych

gazu ziemnego, którą uiszczają na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego

działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiotu dokonującego

przywozu gazu ziemnego, których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione,

lub podmiotu przyjmującego zlecenie wykonywania zadań w zakresie utrzymywania zapasów

obowiązkowych gazu ziemnego, według wzoru

OOZB = IO x CSRBE,

gdzie poszczególne symbole oznaczają

OOZB - wysokość opłaty za ilość gazu ziemnego odebranego z zapasów obowiązkowych gazu

ziemnego [zł],

IO - ilość gazu ziemnego odebranego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego od przedsiębiorstwa

energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym

z zagranicą lub od podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego, których zapasy obowiązkowe

gazu ziemnego zostały uruchomione, lub od podmiotu przyjmującego zlecenie wykonywania

zadań w zakresie utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego [kWh],

CSRBE - średnią cenę rozliczenia bilansowania dla doby gazowej, w której doszło do odebrania

gazu ziemnego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ustalaną zgodnie z § 6 ust. 1

i 2 dla obszaru bilansowania gazu wysokometanowego E [zł/kWh].

Operator systemu przesyłowego gazowego lub operator systemu połączonego gazowego określają

ilość gazu ziemnego dostarczonego podmiotowi zlecającemu usługę przesyłania gazu ziemnego,

a w przypadku grupy bilansowej rozumianej jako grupa zleceniodawców usługi przesyłania

gazu ziemnego, w której jeden podmiot zlecający usługę przesyłania jest odpowiedzialny

za bilansowanie całej grupy - ilość gazu ziemnego dostarczonego tej grupie, na rzecz

których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione w danej dobie gazowej,

według wzoru

\(

ID = {{DIN_{ZUP} } \over {\sum {DIN_{ \lt 0} } }} \times UR,

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

ID - ilość gazu ziemnego dostarczonego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego podmiotowi

zlecającemu usługę przesyłania gazu ziemnego, a w przypadku grupy bilansowej - ilość

gazu ziemnego dostarczonego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego tej grupie, na rzecz

których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione w danej dobie gazowej

[kWh],

DINZUP - wartość ujemnego niezbilansowania podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu

ziemnego lub grupy bilansowej, na rzecz których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały

uruchomione w danej dobie gazowej [kWh],

∑DIN<0 - łączną wartość ujemnego niezbilansowania wszystkich podmiotów zlecających usługę

przesyłania gazu ziemnego, na rzecz których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały

uruchomione w danej dobie gazowej [kWh],

UR - łączną ilość gazu ziemnego uruchomionego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego,

określoną na podstawie informacji przekazanych przez operatora systemu magazynowania

i na podstawie sumy alokacji w wirtualnym punkcie wyjścia, o których mowa w § 2 [kWh].

Podmiot zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego, a w przypadku grupy bilansowej

- podmiot zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego odpowiedzialny za bilansowanie

tej grupy, na rzecz których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione w

danej dobie gazowej, uiszcza na rzecz operatora systemu przesyłowego gazowego lub

operatora systemu połączonego gazowego opłatę za ilość gazu ziemnego dostarczonego

z uruchomionych zapasów obowiązkowych gazu ziemnego obliczoną według wzoru

ODZO = ID x CSRBE,

gdzie poszczególne symbole oznaczają

ODZO - wysokość opłaty za ilość gazu ziemnego dostarczonego z uruchomionych zapasów obowiązkowych

gazu ziemnego [zł],

ID - ilość gazu ziemnego dostarczonego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego podmiotowi

zlecającemu usługę przesyłania gazu ziemnego, a w przypadku grupy bilansowej - ilość

gazu ziemnego dostarczonego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego tej grupie, na rzecz

których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione w danej dobie gazowej

[kWh],

CSRBE - średnią cenę rozliczenia bilansowania dla doby gazowej, w której doszło do odebrania

gazu ziemnego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ustalaną zgodnie z § 6 ust. 1

i 2 dla obszaru bilansowania gazu wysokometanowego E [zł/kWh].

1.

Średnia cena rozliczenia bilansowania jest ustalana odrębnie dla obszaru bilansowania

gazu wysokometanowego E i gazu zaazotowanego Lw jako cena stanowiąca średnią ważoną

wolumenem ze wszystkich transakcji zawartych w danej dobie gazowej na giełdzie towarowej

w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 380) lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej rynek regulowany w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

(Dz. U. z 2023 r. poz. 646 i 825), w ramach rynku, na którym obrót gazem ziemnym jest prowadzony w dniu jego dostawy

(indeks dla rynku dnia bieżącego gazu ziemnego dla krajowego systemu przesyłowego

odpowiednio gazu wysokometanowego i gazu zaazotowanego).

2.

W przypadku braku możliwości ustalenia średniej ceny rozliczenia bilansowania w sposób

określony w ust. 1, do rozliczenia bilansowania przyjmuje się cenę ustaloną na podstawie

ostatnio opublikowanego indeksu dla rynku dnia bieżącego gazu ziemnego dla krajowego

systemu przesyłowego odpowiednio gazu wysokometanowego i gazu zaazotowanego na giełdzie

towarowej lub na rynku organizowanym, o których mowa w ust. 1.

3.

Do czasu opublikowania pierwszej niezerowej wartości indeksu dla rynku dnia bieżącego

gazu ziemnego dla krajowego systemu przesyłowego gazu zaazotowanego średnia cena rozliczenia

bilansowania w obszarze bilansowania gazu zaazotowanego jest równa cenie stanowiącej

średnią ważoną wolumenem ze wszystkich transakcji zakupu tego gazu przez operatora

systemu przesyłowego gazowego lub operatora systemu połączonego gazowego w poprzednim

miesiącu gazowym.

1.

Operator systemu przesyłowego gazowego lub operator systemu połączonego gazowego uiszczają

opłatę, o której mowa w § 3, w terminie 3 dni roboczych od dnia uiszczenia opłaty,

o której mowa w § 5, przez podmiot zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego, a w

przypadku grupy bilansowej - podmiot zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego odpowiedzialny

za bilansowanie tej grupy, na rzecz których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały

uruchomione, proporcjonalnie do wysokości środków otrzymanych z tytułu opłaty, o której

mowa w § 5.

2.

Rozliczenie za uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego z podmiotem, którego zapasy

obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione i jednocześnie na rzecz którego uruchomiono

te zapasy, znoszą się do wartości niższej. Operator systemu przesyłowego gazowego

lub operator systemu połączonego gazowego przedstawiają temu podmiotowi to rozliczenie

nie wcześniej niż w dniu wystawienia faktury za odebraną przez ten podmiot ilość gazu

ziemnego z uruchomionych zapasów obowiązkowych gazu ziemnego.

3.

Na wniosek przedsiębiorcy wchodzącego w skład grupy kapitałowej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów

(Dz. U. z 2021 r. poz. 275, z 2022 r. poz. 2581 i 2640 oraz z 2023 r. poz. 852), którego zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione, złożony nie później

niż do końca doby gazowej po upływie ostatniego dnia danego miesiąca gazowego, operator

systemu przesyłowego lub operator systemu połączonego gazowego mogą rozliczyć wspólnie

wskazanych przez tego przedsiębiorcę przedsiębiorców z danej grupy kapitałowej za

uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zgodnie z ust. 2.

W dobach gazowych, w których zostały uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego

lub zostały wprowadzone ograniczenia w poborze gazu ziemnego w stopniu zasilania wyższym

niż pierwszy, operator systemu przesyłowego gazowego lub operator systemu połączonego

gazowego bilansują system przesyłowy gazowy, wykorzystując nierynkowe środki w zakresie

bezpieczeństwa dostaw gazu, których wykaz został określony w załączniku VIII do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1938 z dnia 25 października

2017 r. dotyczącego środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylającego

rozporządzenie (UE) nr 994/2010

(Dz. Urz. UE L 280 z 28.10.2017, str. 1, z późn. zm.)art. 3 pkt 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 312/2014 z dnia 26 marca 2014 r. ustanawiającego

kodeks sieci dotyczący bilansowania gazu w sieciach przesyłowych

(Dz. Urz. UE L 91 z 27.03.2014, str. 15), zwanego dalej „rozporządzeniem 312/2014”, zgodnie z art. 8 rozporządzenia 312/2014.

W przypadku ujemnego niezbilansowania podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu

ziemnego lub grupy bilansowej w dobach gazowych, w których zostały uruchomione zapasy

obowiązkowe gazu ziemnego lub zostały wprowadzone ograniczenia w poborze gazu ziemnego

w stopniu zasilania wyższym niż pierwszy, podmiot ten, a w przypadku grupy bilansowej

- podmiot zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego odpowiedzialny za bilansowanie

tej grupy, uiszcza na rzecz operatora systemu przesyłowego gazowego lub operatora

systemu połączonego gazowego opłatę za ilość gazu ziemnego pobranego z systemu gazowego

przez ten podmiot, obliczoną dla każdej doby gazowej według wzoru

ORBP-ZO = {|DIN|- ID} x CSRB,

gdzie poszczególne symbole oznaczają

ORBP-ZO - wysokość opłaty za ilość gazu ziemnego pobranego z systemu gazowego przez podmiot

zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego lub grupę bilansową w przypadku ich ujemnego

niezbilansowania [zł],

DIN - wartość niezbilansowania podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu ziemnego

lub grupy bilansowej w danej dobie gazowej [kWh],

ID - ilość gazu ziemnego dostarczonego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego podmiotowi

zlecającemu usługę przesyłania gazu ziemnego, a w przypadku grupy bilansowej - ilość

gazu ziemnego dostarczonego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego tej grupie, na rzecz

których zapasy obowiązkowe gazu ziemnego zostały uruchomione w danej dobie gazowej

[kWh],

CSRB - średnią cenę rozliczenia bilansowania dla doby gazowej, w której doszło do

odebrania gazu ziemnego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ustalaną zgodnie z

§ 6 [zł/kWh].

W przypadku dodatniego niezbilansowania podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu

ziemnego lub grupy bilansowej w dobach gazowych, w których zostały uruchomione zapasy

obowiązkowe gazu ziemnego lub zostały wprowadzone ograniczenia w poborze gazu ziemnego

w stopniu zasilania wyższym niż pierwszy, operator systemu przesyłowego gazowego lub

operator systemu połączonego gazowego uiszczają na rzecz tego podmiotu, a w przypadku

grupy bilansowej - na rzecz podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu ziemnego

odpowiedzialnego za bilansowanie tej grupy, opłatę za ilość gazu ziemnego dostarczonego

do systemu gazowego przez ten podmiot, obliczoną dla każdej doby gazowej według wzoru

ORBD-ZO = DIN x CSRB,

gdzie poszczególne symbole oznaczają

ORBD-ZO - wysokość opłaty za ilość gazu ziemnego dostarczonego do systemu gazowego przez

podmiot zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego lub grupę bilansową w przypadku

ich dodatniego niezbilansowania [zł],

DIN - wartość niezbilansowania podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu ziemnego

lub grupy bilansowej w danej dobie gazowej [kWh],

CSRB - średnią cenę rozliczenia bilansowania dla doby gazowej, w której doszło do

odebrania gazu ziemnego z zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ustalaną zgodnie z

§ 6 [zł/kWh].

Na wniosek przedsiębiorcy wchodzącego w skład grupy kapitałowej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożony nie później niż do końca doby gazowej po upływie ostatniego dnia danego

miesiąca gazowego, operator systemu przesyłowego lub operator systemu połączonego

gazowego mogą rozliczyć wspólnie wskazanych przez tego przedsiębiorcę przedsiębiorców

z danej grupy kapitałowej za niezbilansowanie w dobach gazowych, w których zostały

uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego lub zostały wprowadzone ograniczenia

w poborze gazu ziemnego w stopniu zasilania wyższym niż pierwszy.

1.

W celu zapewnienia neutralności kosztowej działań bilansujących w miesiącu gazowym,

w którym zostały uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego, operator systemu przesyłowego

gazowego lub operator systemu połączonego gazowego przenoszą koszty i przychody związane

z rozliczeniem z tytułu niezbilansowania podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu

ziemnego lub grupy bilansowej oraz koszty związane z zakupem i sprzedażą gazu ziemnego

z uruchomionych zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na podmiot zlecający usługę przesyłania

gazu ziemnego lub grupę bilansową za pomocą opłaty związanej z neutralnością bilansowania

w rozumieniu art. 3 pkt 3 rozporządzenia 312/2014.

2.

W miesiącu gazowym, w którym zostały uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego,

opłata, o której mowa w ust. 1, jest ustalana odrębnie dla obszaru bilansowania gazu

wysokometanowego E i gazu zaazotowanego Lw i obliczana według wzoru

ONBZO = SNFZO x EP,

gdzie poszczególne symbole oznaczają

ONBZO - wysokość opłaty związanej z neutralnością bilansowania w miesiącu gazowym, w którym

zostały uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego [zł],

SNFZO - stawkę opłaty związanej z neutralnością bilansowania stosowaną dla miesiąca gazowego,

w którym zostały uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego, publikowaną na stronie

internetowej operatora systemu przesyłowego gazowego lub operatora systemu połączonego

gazowego,

EP - ilość gazu ziemnego przekazanego w miesiącu gazowym, w którym zostały uruchomione

zapasy obowiązkowe gazu ziemnego, przez podmiot zlecający usługę przesyłania gazu

ziemnego lub grupę bilansową do przesłania w punkcie wejścia do systemu przesyłowego

gazowego i odebranego przez ten podmiot w punkcie wyjścia z systemu przesyłowego gazowego,

z wyłączeniem ilości gazu ziemnego przekazanego i odebranego w punkcie wirtualnym

oraz w wirtualnym punkcie wyjścia dla realizacji zadań związanych z obowiązkiem dostarczenia

zapasów obowiązkowych gazu ziemnego.

3.

Opłata, o której mowa w ust. 1, jest uiszczana przez

1)

podmiot zlecający usługę przesyłania gazu ziemnego lub grupę bilansową na rzecz operatora

systemu przesyłowego gazowego lub operatora systemu połączonego gazowego - w przypadku

gdy przyjmuje wartość dodatnią;

2)

operatora systemu przesyłowego gazowego lub operatora systemu połączonego gazowego

na rzecz podmiotu zlecającego usługę przesyłania gazu ziemnego lub grupę bilansową

- w przypadku gdy przyjmuje wartość ujemną.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.