Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 kwietnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rodzinnym kredycie mieszkaniowym
Table of Provisions (20)
Statutory Text (20 Articles)
Ustawa określa
1)
zasady i warunki udzielania rodzinnego kredytu mieszkaniowego;
2)
zasady i warunki udzielania przez Bank Gospodarstwa Krajowego, zwany dalej „BGK”,
gwarancji spłaty części rodzinnego kredytu mieszkaniowego, zwanej dalej „gwarancją”;
3)
zasady i warunki dokonywania przez BGK na rzecz kredytobiorcy spłaty części rodzinnego
kredytu mieszkaniowego w związku z powiększeniem gospodarstwa domowego tego kredytobiorcy
o drugie albo kolejne dziecko, zwanej dalej „spłatą rodzinną”;
4)
zakres i sposób zawierania umowy uprawniającej do udzielania rodzinnych kredytów mieszkaniowych;
5)
źródła i sposób finansowania kosztów i wydatków BGK związanych z rodzinnymi kredytami
mieszkaniowymi.
Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o
1)
banku - należy przez to rozumieć bank w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2324, 2339, 2640 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 180);
2)
budowie - należy przez to rozumieć budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm., z wyłączeniem odbudowy, rozbudowy i nadbudowy obiektu budowlanego, w wyniku których
nie dochodzi do wyodrębnienia własności nowego lokalu mieszkalnego;
3
domu jednorodzinnym - należy przez to rozumieć położony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej budynek mieszkalny jednorodzinny w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane;
4)
dziecku - należy przez to rozumieć dziecko osoby prowadzącej gospodarstwo domowe albo
przez nią przysposobione, będące osobą małoletnią w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326) lub osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność jest potwierdzona orzeczeniem
o
a)
znacznym stopniu niepełnosprawności, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1,
b)
całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, o którym
mowa w art. 5 pkt 1,
c)
niezdolności do samodzielnej egzystencji, o którym mowa w art. 5 pkt 1a,
d)
niepełnosprawności, o której mowa w art. 4a ust. 1
- ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173 i 240);
5)
gospodarstwie domowym - należy przez to rozumieć gospodarstwo domowe prowadzone samodzielnie
przez pełnoletnią osobę fizyczną albo wspólnie przez małżonków lub rodziców co najmniej
jednego wspólnego dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską albo opieką prawną;
5a
inwestycji mieszkaniowej kooperatywy mieszkaniowej - należy przez to rozumieć inwestycję
mieszkaniową w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o kooperatywach mieszkaniowych oraz
zasadach zbywania nieruchomości należących do gminnego zasobu nieruchomości w celu
wsparcia realizacji inwestycji mieszkaniowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 28) realizowaną przez członków kooperatywy mieszkaniowej na terenie Rzeczypospolitej
Polskiej;
6)
osobie wchodzącej w skład gospodarstwa domowego - należy przez to rozumieć osobę lub
osoby prowadzące gospodarstwo domowe oraz dzieci pozostające pod władzą rodzicielską
albo opieką prawną co najmniej jednej z tych osób i stale z nią zamieszkujące;
7
rodzinnym kredycie mieszkaniowym - należy przez to rozumieć kredyt zabezpieczony hipoteką,
w tym kredyt, którego umowa przewiduje zabezpieczenie hipoteką po zakończeniu budowy
domu jednorodzinnego, oraz objęty
a)
gwarancją albo spłacony w części objętej gwarancją lub
b)
spłatą rodzinną;
8)
lokalu mieszkalnym - należy przez to rozumieć położony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) znajdujący się w budynku, w skład którego wchodzą co najmniej dwa lokale mieszkalne;
9
spółdzielczym prawie - należy przez to rozumieć spółdzielcze własnościowe prawo do
lokalu oraz ekspektatywę własności, o której mowa w art. 19 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 438);
10)
średnim wskaźniku przeliczeniowym kosztu odtworzenia 1 mart. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym
zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
(Dz. U. z 2022 r. poz. 172, 975, 1561 i 2456), ogłoszonego w dwóch ostatnich okresach dla
a)
miasta będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa - w przypadku gdy lokal
mieszkalny lub dom jednorodzinny jest położony na terenie miasta będącego siedzibą
wojewody lub sejmiku województwa,
b)
pozostałych gmin w województwie - w przypadku gdy lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny
jest położony na terenie gminy niesąsiadującej z miastem będącym siedzibą wojewody
lub sejmiku województwa,
c)
miasta będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa oraz pozostałych gmin w
województwie, nie więcej jednak niż 120% wartości ustalonej zgodnie z lit. b - w przypadku
gdy lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny jest położony na terenie gminy sąsiadującej
z miastem będącym siedzibą wojewody lub sejmiku województwa;
11)
wkładzie budowlanym - należy przez to rozumieć wkład, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych;
12
wkładzie własnym kredytobiorcy - należy przez to rozumieć środki własne kredytobiorcy
przeznaczane na pokrycie części wydatków pokrywanych w pozostałej części rodzinnym
kredytem mieszkaniowym, w tym należącą do kredytobiorcy i nieobciążoną kredytem nieruchomość
gruntową, w przypadku gdy rodzinnego kredytu mieszkaniowego udzielono w celu pokrycia
wydatków ponoszonych w związku z budową domu jednorodzinnego na tej nieruchomości.
1.
Rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony kredytobiorcy prowadzącemu gospodarstwo
domowe
1)
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo
2)
poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli
a)
posiada obywatelstwo polskie albo
b
nie posiada obywatelstwa polskiego i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z osobą
posiadającą takie obywatelstwo, a rodzinny kredyt mieszkaniowy jest mu udzielany wspólnie
z tą osobą.
2
Rodzinnego kredytu mieszkaniowego udziela bank uprawniony do udzielania takich kredytów
na podstawie umowy zawartej z BGK, zwany dalej „bankiem kredytującym”.
3.
Rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony
1
bez wkładu własnego kredytobiorcy albo z wkładem własnym kredytobiorcy nie wyższym
niż 200 000 zł oraz nieprzekraczającym kwoty stanowiącej
a)
20% całkowitej kwoty wydatków, w celu pokrycia których jest udzielany - w przypadku
gdy jest udzielany jako kredyt o zmiennej stopie procentowej,
b)
30% całkowitej kwoty wydatków, w celu pokrycia których jest udzielany - w przypadku
gdy jest udzielany jako kredyt o stałej albo o okresowo stałej stopie procentowej,
przy czym okres, dla którego stopa procentowa ma stały poziom, wynosi co najmniej
5 lat;
2)
w walucie polskiej;
3)
na okres co najmniej 15 lat.
3a
W przypadku gdy wkładem własnym kredytobiorcy jest wyłącznie nieruchomość gruntowa,
rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony bez spełnienia warunków, o których
mowa w ust. 3 pkt 1, z tym że łączna wysokość wkładu własnego kredytobiorcy oraz tego
kredytu nie może być wyższa niż 1 000 000 zł.
3b
W przypadku gdy wkład własny kredytobiorcy jest niższy niż 20% całkowitej kwoty wydatków,
w celu pokrycia których jest udzielany rodzinny kredyt mieszkaniowy, część tego kredytu,
stanowiąca różnicę między kwotą odpowiadającą 20% całkowitej kwoty wydatków, w celu
pokrycia których jest udzielany ten kredyt, a wkładem własnym kredytobiorcy, jest
objęta gwarancją.
3c
Do rodzinnego kredytu mieszkaniowego nie stosuje się przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze
nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2245 i 2339).
4
Rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony do dnia 31 grudnia 2030 r.
1.
Rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony w celu pokrycia całości albo części
wydatków ponoszonych w związku z
1
budową domu jednorodzinnego, w tym z jego wykończeniem, oraz nabyciem prawa własności
nieruchomości gruntowej lub jej części, w celu budowy na niej tego domu;
2
nabyciem prawa własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w tym z jego
wykończeniem;
2a
realizacją inwestycji mieszkaniowej kooperatywy mieszkaniowej przez członka tej kooperatywy;
3
nabyciem spółdzielczego prawa dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
w tym
a)
stanowiących wkład budowlany,
b)
z wykończeniem tego lokalu albo tego domu.
2
Rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony, jeżeli cena lokalu mieszkalnego
albo całkowity koszt nabycia spółdzielczego prawa, w przeliczeniu na 1 m
1)
1,4 - w przypadku gdy kredytu tego udziela się w celu pokrycia wydatków ponoszonych
w związku z nabyciem prawa własności lokalu mieszkalnego, którego kredytobiorca jest
pierwszym nabywcą, i którego nabycie następuje od podmiotu, który ten lokal wybudował
w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym stanowiących wkład budowlany;
2)
1,3 - w przypadku gdy kredytu tego udziela się w celu pokrycia wydatków ponoszonych
w związku z
a)
nabyciem prawa własności lokalu mieszkalnego, którego kredytobiorca nie jest pierwszym
nabywcą lub którego nabycie nie następuje od podmiotu, który ten lokal wybudował w
ramach prowadzonej działalności gospodarczej albo
b)
nabyciem spółdzielczego prawa dotyczącego lokalu mieszkalnego.
3.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, niższą wysokość współczynników,
o których mowa w ust. 2, mając na względzie bieżące ceny transakcyjne i ofertowe na
rynku lokali mieszkalnych, zmianę poziomu kosztów budowy lokali mieszkalnych oraz
ograniczanie ryzyka działań spekulacyjnych, mogących skutkować nieuzasadnionym wzrostem
cen tych lokali.
1.
Rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony, jeżeli
1)
osoby wchodzące w skład gospodarstwa domowego kredytobiorcy nie posiadają prawa własności
lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego oraz w okresie pięciu lat poprzedzających
złożenie wniosku o udzielenie tego kredytu nie dokonały zbycia takiego prawa w drodze
darowizny na rzecz osoby zaliczanej do I albo II grupy podatkowej, o której mowa w
art. 14 ust. 3 pkt 1 albo 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1043, z 2022 r. poz. 1846 i 2180 oraz z 2023 r. poz. 326);
2)
osobom wchodzącym w skład gospodarstwa domowego kredytobiorcy nie przysługuje spółdzielcze
prawo dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego;
3
osobom wchodzącym w skład gospodarstwa domowego kredytobiorcy nie udzielono innego
rodzinnego kredytu mieszkaniowego.
2.
Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uznaje się za spełnione również gdy w
skład gospodarstwa domowego kredytobiorcy wchodzi
1)
dwoje dzieci, a osoby wchodzące w skład tego gospodarstwa domowego posiadają łącznie
prawo własności albo spółdzielcze prawo dotyczące nie więcej niż jednego lokalu mieszkalnego
albo domu jednorodzinnego, którego powierzchnia użytkowa nie przekracza 50 m
2)
troje dzieci, a osoby wchodzące w skład tego gospodarstwa domowego posiadają łącznie
prawo własności albo spółdzielcze prawo dotyczące nie więcej niż jednego lokalu mieszkalnego
albo domu jednorodzinnego, którego powierzchnia użytkowa nie przekracza 75 m
3)
czworo dzieci, a osoby wchodzące w skład tego gospodarstwa domowego posiadają łącznie
prawo własności albo spółdzielcze prawo dotyczące nie więcej niż jednego lokalu mieszkalnego
albo domu jednorodzinnego, którego powierzchnia użytkowa nie przekracza 90 m
4)
pięcioro albo więcej dzieci, a osoby wchodzące w skład tego gospodarstwa domowego
posiadają łącznie prawo własności albo spółdzielcze prawo dotyczące nie więcej niż
jednego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego
- a wkład własny kredytobiorcy jest nie wyższy niż 10% całkowitej kwoty wydatków,
w celu pokrycia których jest udzielany rodzinny kredyt mieszkaniowy.
2a
Warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, uznaje się za spełniony również, gdy darowizna
na rzecz osoby zaliczanej do I albo II grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust.
3 pkt 1 albo 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, dotyczyła udziału we współwłasności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego
nie większego niż 50%, a osoba obdarowana posiadała wcześniej udział w tej współwłasności.
3
Składając wniosek o udzielenie rodzinnego kredytu mieszkaniowego, kredytobiorca składa
jednocześnie oświadczenie o spełnianiu warunków, o których mowa w ust. 1. W przypadku
gdy warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, spełniane są w sposób, o którym mowa
w ust. 2, kredytobiorca umieszcza w oświadczeniu informację o posiadaniu prawa własności
albo spółdzielczego prawa dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego
oraz jego powierzchni użytkowej.
1
Objęcie gwarancją części rodzinnego kredytu mieszkaniowego następuje wraz z udzieleniem
tego kredytu, na zlecenie kredytobiorcy składane wraz z wnioskiem o udzielenie tego
kredytu. Wysokość objętej gwarancją części rodzinnego kredytu mieszkaniowego określa
umowa kredytu.
2.
(uchylony)
3
Łączna wysokość objętej gwarancją części rodzinnego kredytu mieszkaniowego oraz wkładu
własnego kredytobiorcy nie może
1)
być wyższa niż 200 000 zł;
2)
przekroczyć kwoty stanowiącej 20% całkowitej kwoty wydatków, w celu pokrycia których
jest udzielany ten kredyt.
4
Wysokość objętej gwarancją części rodzinnego kredytu mieszkaniowego nie może być wyższa
niż 100 000 zł.
5.
Gwarancji udziela BGK we własnym imieniu i na własny rachunek.
6
Z tytułu udzielenia gwarancji BGK pobiera od kredytobiorcy jednorazową opłatę prowizyjną
w wysokości 1,0% objętej tą gwarancją części rodzinnego kredytu mieszkaniowego. Wniesienie
opłaty prowizyjnej jest warunkiem udzielenia rodzinnego kredytu mieszkaniowego. Opłata
prowizyjna nie podlega zwrotowi, z wyjątkiem przypadku, w którym nie doszło do objęcia
gwarancją części rodzinnego kredytu mieszkaniowego, oraz przypadku, o którym mowa
w art. 15 lub art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym
oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami.
7
W przypadku gdy część rodzinnego kredytu mieszkaniowego jest objęta gwarancją, spłaty
części kapitałowej tego kredytu zalicza się w pierwszej kolejności na poczet spłaty
części tego kredytu objętej gwarancją. Spłaty pomniejszają wysokość części objętej
gwarancją. Gwarancja wygasa z dniem spłaty części kapitałowej rodzinnego kredytu mieszkaniowego
w wysokości objętej tą gwarancją.
7a
Za spłatę części kapitałowej rodzinnego kredytu mieszkaniowego uznaje się również
zmniejszenie kwoty tego kredytu dokonane po jego udzieleniu, a przed uruchomieniem
pełnej kwoty, z wyłączeniem przypadków, w których zmniejszenie kwoty kredytu jest
decyzją kredytobiorcy i powoduje naruszenie warunków wskazanych w ust. 3.
8.
Do czasu wygaśnięcia gwarancji
1)
lokal mieszkalny, którego prawo własności nabyto,
2)
dom jednorodzinny, którego prawo własności nabyto albo który wybudowano
- z wykorzystaniem środków z rodzinnego kredytu mieszkaniowego, nie może być wykorzystywany
do prowadzenia działalności gospodarczej.
9.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do gwarancji stosuje się przepisy art. 2b ust. 1, art. 34ca ust. 2-5 i art. 47a ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach
i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1613 oraz z 2023 r. poz. 28 i 412) o gwarancjach udzielanych przez BGK w ramach rządowych programów poręczeniowo-gwarancyjnych.
1.
BGK dokonuje na rzecz kredytobiorcy spłaty rodzinnej, jeżeli
1
osoby wchodzące w skład gospodarstwa domowego kredytobiorcy nie posiadają prawa własności
lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego innego niż
a)
nabyty,
b)
wybudowany,
c)
uzyskany w wyniku realizacji inwestycji mieszkaniowej kooperatywy mieszkaniowej
- z wykorzystaniem środków z udzielonego rodzinnego kredytu mieszkaniowego;
2
osobom wchodzącym w skład gospodarstwa domowego kredytobiorcy nie przysługuje spółdzielcze
prawo dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego inne niż nabyte z wykorzystaniem
środków z rodzinnego kredytu mieszkaniowego;
3
powiększenie gospodarstwa domowego kredytobiorcy o drugie albo kolejne dziecko nastąpiło
po dniu udzielenia rodzinnego kredytu mieszkaniowego;
4)
kredytobiorca prowadzi gospodarstwo domowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
5
umowa rodzinnego kredytu mieszkaniowego nie została wypowiedziana;
6
w stosunku do kredytobiorcy nie została ogłoszona upadłość;
7
nie dokonano przedterminowej spłaty części rodzinnego kredytu mieszkaniowego, chyba
że spłaty takiej dokonano po upływie 3 lat od dnia udzielenia tego kredytu, spłata
ta dotyczyła części objętej gwarancją, stanowiła spłatę rodzinną lub spłatę, o której
mowa w art. 6 ust. 7a.
2
W przypadku gdy przy udzielaniu rodzinnego kredytu mieszkaniowego, warunki, o których
mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2, spełniono w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 2,
spłata rodzinna jest dokonywana, jeżeli gwarancja wygasła w sposób, o którym mowa
w art. 6 ust. 7 zdanie trzecie.
3.
Spłata rodzinna jest dokonywana w wysokości
1)
20 000 zł - w przypadku powiększenia gospodarstwa domowego kredytobiorcy o drugie
dziecko,
2)
60 000 zł - w przypadku powiększenia gospodarstwa domowego kredytobiorcy o trzecie
albo kolejne dziecko
- jednak nie wyższej niż wysokość pozostałej do spłaty części kapitałowej rodzinnego
kredytu mieszkaniowego.
1.
Spłata rodzinna jest dokonywana na zlecenie kredytobiorcy składane
1
BGK za pośrednictwem banku kredytującego, który udzielił rodzinnego kredytu mieszkaniowego;
2
w terminie roku od dnia powiększenia gospodarstwa domowego, a w przypadku gdy do powiększenia
gospodarstwa domowego doszło przed dniem pierwszego uruchomienia środków z rodzinnego
kredytu mieszkaniowego - w terminie roku od dnia uruchomienia tych środków.
2.
Do zlecenia spłaty rodzinnej kredytobiorca dołącza
1)
oświadczenie o powiększeniu gospodarstwa domowego i prowadzeniu go na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
2)
odpis aktu urodzenia albo dokumentu potwierdzającego przysposobienie dziecka, w związku
z którym nastąpiło powiększenie gospodarstwa domowego;
3)
oświadczenie o spełnianiu warunków, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2.
3.
Jeżeli po złożeniu zlecenia, o którym mowa w ust. 1, wystąpią zdarzenia skutkujące
niespełnieniem warunku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lub 2, kredytobiorca niezwłocznie
informuje o tym bank kredytujący.
4
W przypadku
1)
przekroczenia terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 2,
2)
stwierdzenia niekompletności dokumentów, o których mowa w ust. 2, lub
3)
o którym mowa w art. 7 ust. 2, jeżeli do ostatniego dnia kwartału, w którym złożono
zlecenie, o którym mowa w ust. 1, nie nastąpiło wygaśnięcie gwarancji w sposób, o
którym mowa w art. 6 ust. 7 zdanie trzecie
- bank kredytujący odmawia przekazania BGK zlecenia, o którym mowa w ust. 1, informując
o tym kredytobiorcę.
5
Przekazanie BGK zlecenia, o którym mowa w ust. 1, następuje przez przekazanie w postaci
elektronicznej
1)
danych kredytobiorcy składającego zlecenie, obejmujących jego imię albo imiona, nazwisko
oraz numer PESEL, a w przypadku kredytobiorcy nieposiadającego numeru PESEL - numer
dokumentu potwierdzającego jego tożsamość wraz z nazwą państwa, które wydało ten dokument;
2)
danych dziecka, w związku z urodzeniem albo przysposobieniem którego nastąpiło powiększenie
gospodarstwa domowego kredytobiorcy, obejmujących jego imię albo imiona, nazwisko
oraz datę urodzenia;
3)
informacji o wysokości spłaty rodzinnej przypadającej na kredytobiorcę składającego
zlecenie.
5a
Zlecenia, o których mowa w ust. 1, złożone w danym kwartale bank kredytujący przekazuje
BGK łącznie, w terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po tym kwartale.
5b
Dokumenty, o których mowa w ust. 2, bank kredytujący przekazuje BGK na jego wniosek.
6.
BGK dokonuje spłaty rodzinnej w terminie 30 dni od dnia otrzymania od banku kredytującego
zlecenia, o którym mowa w ust. 1. Dniem dokonania spłaty rodzinnej jest dzień otrzymania
środków przez bank kredytujący. Bank kredytujący zalicza otrzymane środki na poczet
spłaty kapitału rodzinnego kredytu mieszkaniowego według stanu na dzień dokonania
spłaty rodzinnej.
7.
W przypadku gdy kredytobiorca
1)
został prawomocnie skazany za przestępstwo określone w art. 297 § 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, 1726, 1855, 2339 i 2600 oraz z 2023 r. poz. 289) popełnione w związku z
a
udzieleniem rodzinnego kredytu mieszkaniowego, w ramach którego dokonano na rzecz
kredytobiorcy spłaty rodzinnej,
b)
dokonaniem na rzecz kredytobiorcy spłaty rodzinnej
- spłata rodzinna podlega zwrotowi do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego w pełnej kwocie;
2)
w okresie 5 lat od dnia dokonania spłaty rodzinnej
a
dokonał zbycia prawa własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego nabytego
albo wybudowanego z wykorzystaniem środków z rodzinnego kredytu mieszkaniowego, z
wyłączeniem rozszerzenia wspólności ustawowej na podstawie art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140),
aa
dokonał zbycia spółdzielczego prawa dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego
nabytego z wykorzystaniem środków z rodzinnego kredytu mieszkaniowego, z wyłączeniem
zbycia części tego prawa na rzecz drugiego z kredytobiorców,
b)
wynajął lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, o którym mowa w lit. a, lub jego
część innej osobie lub użyczył ten lokal albo dom innej osobie,
c)
dokonał zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
o którym mowa w lit. a, lub jego części w sposób uniemożliwiający zaspokajanie potrzeb
mieszkaniowych
- część spłaty rodzinnej dokonanej na rzecz kredytobiorcy podlega zwrotowi do Rządowego
Funduszu Mieszkaniowego w kwocie odpowiadającej iloczynowi kwoty dokonanej na rzecz
tego kredytobiorcy spłaty rodzinnej oraz wskaźnika równego ilorazowi liczby pełnych
miesięcy pozostających do zakończenia okresu 5 lat i liczby 60.
8.
Kwotę zwrotu, o której mowa w ust. 7 pkt 2, określa się na dzień wystąpienia zdarzenia,
o którym mowa w ust. 7 pkt 2.
9.
W terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, albo
wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, kredytobiorca informuje o tym
pisemnie bank kredytujący.
10.
Zwrotu, o którym mowa w ust. 7, kredytobiorca dokonuje za pośrednictwem banku kredytującego,
który udzielił rodzinnego kredytu mieszkaniowego poprzez rachunek wskazany w tym celu
w umowie tego kredytu, w terminie
1)
45 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1;
2)
60 dni od dnia wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 7 pkt 2.
11.
W przypadku niedopełnienia obowiązku informacyjnego, o którym mowa w ust. 9, zwrotu,
o którym mowa w ust. 7, kredytobiorca dokonuje wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi
począwszy od dnia
1)
dokonania na jego rzecz spłaty rodzinnej - w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt
1;
2)
wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 7 pkt 2 - w przypadku, o którym mowa w
ust. 7 pkt 2.
12
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do spłaty rodzinnej stosuje się odpowiednio przepisy
art. 34ca ust. 2-5 ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych
przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, przy czym bieg terminu przedawnienia roszczenia o zwrot spłaty rodzinnej liczy się
od dnia następującego po dniu upływu terminu, o którym mowa w ust. 10.
Oświadczenia, o których mowa w art. 5 ust. 3 oraz art. 8 ust. 2 pkt 1 i 3, składa
się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający
oświadczenie zawiera w nim klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności
karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu
o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
1
Umowę uprawniającą do udzielania rodzinnych kredytów mieszkaniowych BGK zawiera z
bankiem na wniosek tego banku.
2.
Umowa uprawniająca do udzielania rodzinnych kredytów mieszkaniowych określa w szczególności
1
sposób dokonywania oceny zdolności do spłaty zobowiązania gwarancyjnego i analizy
ryzyka wypłaty z tytułu tego zobowiązania przy udzielaniu rodzinnego kredytu mieszkaniowego;
2
sposób informowania BGK o udzielonych rodzinnych kredytach mieszkaniowych;
3)
wzory oświadczeń, o których mowa w art. 5 ust. 3 i art. 8 ust. 2 pkt 1 i 3;
4)
wzór zlecenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1;
5)
sposób pobierania opłaty prowizyjnej z tytułu gwarancji;
6
sposób informowania BGK o spłacie przez kredytobiorcę objętej gwarancją części rodzinnego
kredytu mieszkaniowego;
7)
sposób dokonywania wypłat z tytułu gwarancji;
8)
sposób dokonywania wypłat z tytułu spłat rodzinnych;
9)
termin i sposób przekazywania do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego zwrotu kwot, o
których mowa w art. 8 ust. 7.
3.
BGK prowadzi na swojej stronie internetowej wykaz banków kredytujących.
1
Koszty i wydatki BGK związane z rodzinnymi kredytami mieszkaniowymi, w tym wypłaty
z tytułu gwarancji i spłat rodzinnych, są pokrywane ze środków Rządowego Funduszu
Mieszkaniowego utworzonego w BGK.
2.
Z tytułu obsługi Rządowego Funduszu Mieszkaniowego BGK przysługuje wynagrodzenie pokrywane
ze środków tego funduszu.
3.
Środki Rządowego Funduszu Mieszkaniowego pochodzą z
1)
budżetu państwa;
2)
opłat prowizyjnych z tytułu gwarancji;
3)
wpływów z tytułu odzyskanych przez BGK kwot wypłaconych gwarancji;
4)
wpływów z tytułu zwrotu kwot, o których mowa w art. 8 ust. 7;
5)
odsetek z tytułu oprocentowania środków Rządowego Funduszu Mieszkaniowego;
6)
wpływów z innych tytułów.
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa zawiera z BGK umowę określającą
1)
zasady obsługi Rządowego Funduszu Mieszkaniowego, w tym szczegółowe warunki i terminy
przekazywania środków, o których mowa w ust. 3 pkt 1;
2)
wysokość wynagrodzenia BGK, o którym mowa w ust. 2.
5.
BGK
1)
sporządza dla Rządowego Funduszu Mieszkaniowego odrębny bilans, rachunek zysków i
strat oraz pozycji pozabilansowych;
2)
wyodrębnia plan finansowy Rządowego Funduszu Mieszkaniowego w planie finansowym BGK.
6.
BGK przedstawia ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych
projekt rocznego planu finansowego Rządowego Funduszu Mieszkaniowego w terminie do
dnia 15 czerwca roku poprzedzającego rok, którego ten plan dotyczy.
7.
Roczny plan finansowy Rządowego Funduszu Mieszkaniowego określa w szczególności przewidywaną
1)
kwotę udzielonych gwarancji;
2)
kwotę kosztów i wydatków, w tym wypłat z tytułu
a)
gwarancji,
b)
spłat rodzinnych;
3)
wysokość zasilenia Rządowego Funduszu Mieszkaniowego środkami, o których mowa w ust.
3;
4)
wysokość wynagrodzenia BGK, o którym mowa w ust. 2.
8.
Projekt rocznego planu finansowego Rządowego Funduszu Mieszkaniowego zatwierdza minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w terminie do
dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok, którego ten plan dotyczy.
9.
BGK składa ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych
1)
sprawozdanie z realizacji rocznego planu finansowego Rządowego Funduszu Mieszkaniowego
za dany rok, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego;
2)
informację o realizacji rocznego planu finansowego Rządowego Funduszu Mieszkaniowego
w danym kwartale, w terminie do ostatniego dnia pierwszego miesiąca kwartału następnego.
10.
Środki budżetu państwa przekazuje do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego minister właściwy
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
1)
z części budżetu państwa, której jest dysponentem;
2)
w wysokości umożliwiającej pokrycie kosztów i wydatków, o których mowa w ust. 1, nieznajdujących
pokrycia w środkach, o których mowa w ust. 3 pkt 2-6.
(pominięte)
1.
W BGK tworzy się Rządowy Fundusz Mieszkaniowy.
2.
W terminie 90 dni od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu BGK przedstawi ministrowi
właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych projekt rocznego
planu finansowego Rządowego Funduszu Mieszkaniowego na rok 2022. Projekt rocznego
planu finansowego Rządowego Funduszu Mieszkaniowego na rok 2022 zatwierdza minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w terminie 120
dni od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu.
Maksymalny limit środków budżetu państwa przekazywanych do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego
z przeznaczeniem na realizację zadań wynikających z ustawy wynosi w
1)
2022 r. - 100 000 000 zł;
2)
2023 r. - 200 000 000 zł;
3)
2024 r. - 500 000 000 zł;
4)
2025 r. - 700 000 000 zł;
5)
2026 r. - 900 000 000 zł;
6)
2027 r. - 1 200 000 000 zł;
7)
2028 r. - 1 400 000 000 zł;
8)
2029 r. - 1 650 000 000 zł;
9)
2030 r. - 1 850 000 000 zł;
10)
2031 r. - 2 000 000 000 zł;
11)
2032 r. - 2 150 000 000 zł.
1.
W przypadku gdy w danym roku łączna wysokość wypłat z tytułu gwarancji oraz spłat
rodzinnych osiągnie kwotę stanowiącą sumę pozostających w dyspozycji Rządowego Funduszu
Mieszkaniowego środków, o których mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2-6, i środków przewidzianych
w ustawie budżetowej na ten rok, pomniejszoną o kwotę wynagrodzenia BGK, o którym
mowa w art. 11 ust. 2, BGK
1)
wypłat z tytułu gwarancji dokonuje ze środków własnych na zasadach określonych w umowie
pożyczki zawartej z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa za zgodą ministra właściwego do spraw finansów
publicznych; koszty pożyczki, w tym kwotę zwrotu zaangażowanych środków BGK, zalicza
się do kosztów, o których mowa w art. 11 ust. 1;
2)
spłat rodzinnych dokonuje w roku następnym, w terminie do dnia 31 stycznia.
2.
Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wypłat z tytułu gwarancji
oraz spłat rodzinnych jest minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia
W przypadku
1)
zmiany umowy kredytu, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy zmienianej w art. 35, polegającej
na podwyższeniu wkładu własnego kredytobiorcy,
2)
wcześniejszej spłaty części kredytu, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy zmienianej
w art. 35, do wysokości odpowiadającej podwyższeniu wkładu własnego kredytobiorcy
- w sposób zgodny z przepisami ustawy zmienianej w art. 35 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, dokonywanych na złożony do dnia 30 czerwca 2023 r. wniosek kredytobiorcy,
któremu kredyt ten został udzielony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
zmiana umowy kredytu oraz spłata jego części następują bez dodatkowych opłat.
Do wniosków o udzielenie kredytu, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy zmienianej w
art. 35 w brzmieniu dotychczasowym, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 35 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą.
1.
Do spłat rodzinnych, o których mowa w art. 7 ustawy zmienianej w art. 35, wobec których
zostało złożone zlecenie ich dokonania przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 35 w brzmieniu dotychczasowym.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 36, do spłat rodzinnych, o których mowa w art.
7 ustawy zmienianej w art. 35, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 35 w
brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2023 r.