Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej

Rozporządzenie określa wymagania dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej stosowane

podczas przygotowywania i realizacji działań w zakresie gospodarki leśnej.

1.

Właściciel lasu lub wyznaczona przez niego osoba podczas przygotowywania działań w

zakresie gospodarki leśnej

1)

planując działania w zakresie gospodarki leśnej, uwzględniają potrzebę zachowania

zróżnicowania faz rozwojowych drzewostanów w lesie, dla którego sporządza się plan

urządzenia lasu, uproszczony plan urządzenia lasu albo inwentaryzację stanu lasu i

w którym będą prowadzone te działania;

2)

dokonują przeglądu dostępnych danych w celu sprawdzenia występowania gatunków wymienionych

w załączniku IV dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych

oraz dzikiej fauny i flory

(Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102), zwanej

3)

nie wcześniej niż dwa tygodnie przed przystąpieniem do działań w zakresie gospodarki

leśnej przeprowadzają wizję terenową w lesie, w którym będą prowadzone te działania,

w celu sprawdzenia występowania gatunków wymienionych w załączniku IV dyrektywy Rady

92/43/EWG oraz gatunków ptaków objętych ochroną lub potencjalnych miejsc ich występowania,

przy czym jeżeli właściciel lasu nie posiada co najmniej tytułu zawodowego licencjata,

inżyniera albo równorzędnego potwierdzającego wykształcenie wyższe w zakresie nauk

leśnych lub nauk biologicznych lub nie posiada minimum 2-letniego doświadczenia w

zawodzie leśnika, lub nie posiada doświadczenia w zakresie wykonywania terenowych

inwentaryzacji przyrodniczych, wizję terenową przeprowadza przy udziale osoby posiadającej

takie wykształcenie lub doświadczenie;

4)

oznakowują

a)

drzewa dziuplaste, drzewa z gniazdami ptaków o średnicy powyżej 25 cm oraz inne gniazda

wieloletnie,

b)

inne niż wskazane w lit. a zasiedlone stanowiska lęgowe ptaków (gniazda jednoroczne),

c)

inne niż wskazane w lit. a oraz b stanowiska, na których występują gatunki wymienione

w załączniku IV dyrektywy Rady 92/43/EWG

- w sposób zapewniający możliwość rozpoznania tych stanowisk przez wykonawcę działań

w zakresie gospodarki leśnej.

2.

Właściciel lasu lub wyznaczona przez niego osoba mogą odstąpić od przeglądu, o którym

mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli dysponują danymi zebranymi w trakcie przeprowadzenia strategicznej

oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, z późn. zm., w tym prognozą oddziaływania na środowisko w lesie planowanym do objęcia działaniami

w zakresie gospodarki leśnej.

3.

Przez potencjalne miejsca występowania gatunków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3,

rozumie się lokalizacje, w których występowanie tych gatunków było stwierdzone na

podstawie dostępnych danych i w których prawdopodobnie te gatunki występują, natomiast

ich obecność nie została stwierdzona podczas przeprowadzania wizji terenowej, o której

mowa w ust. 1 pkt 3.

W celu zapewnienia ochrony gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie

art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w szczególności wymienionych w załączniku IV dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz gatunków

ptaków objętych ochroną, realizuje się następujące działania w zakresie gospodarki

leśnej

1)

nie niszczy się lub nie uszkadza stanowisk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4;

2)

martwe drzewa pozostawia się, aby zapewnić ciągłość występowania martwego drewna;

dąży się do osiągnięcia średniego poziomu około 3-5 martwych drzew w przeliczeniu

na 1 ha powierzchni leśnej, pozostawiając w miarę możliwości drzewa o największym

potencjale biocenotycznym, przy czym pozostawione martwe drzewa nie mogą stwarzać

a)

zagrożenia pożarowego lub

b)

ryzyka masowego wystąpienia szkodliwych czynników biotycznych, lub

c)

zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a w przypadku wystąpienia takiego zagrożenia

martwe drzewa obala się i pozostawia;

3)

koryt cieków naturalnych nie wykorzystuje się do zrywki drewna;

4)

w pasie o szerokości 10 m od linii brzegu naturalnych cieków i zbiorników wodnych

zaleca się pozostawiać

a)

zwalone pnie drzew,

b)

podszyt,

c)

duże kamienie w celu ułatwienia zwierzętom migracji oraz dostępu do wody;

5)

nie stosuje się rębni zupełnych oraz rębni gniazdowych w pasie o szerokości 25 m od

linii brzegu naturalnych cieków i zbiorników wodnych;

6)

nie stosuje się rębni zupełnych w miejscach pamięci narodowej i kultu religijnego;

7)

w miejscach, o których mowa w pkt 5, zaleca się pozostawianie stref buforowych lub

ich tworzenie, w szczególności przez sadzenie krzewów oraz pielęgnowanie lasu;

8)

wszędzie tam, gdzie wymagają tego środki techniczne planowane do zastosowania przy

pracach pielęgnacyjnych, a także podczas pozyskania i zrywki drewna, w drzewostanach

wyznacza się szlaki operacyjne w postaci pasów powierzchni leśnej pozbawionej drzew

i krzewów, których szerokość i rozmieszczenie umożliwiają prowadzenie prac z zakresu

pielęgnowania lasu, pozyskania i zrywki drewna;

9)

szlaki operacyjne projektuje się z wykorzystaniem istniejących już szlaków operacyjnych

lub luk w drzewostanie, w odległości minimum 10 m od linii brzegu naturalnych cieków

i zbiorników wodnych;

10)

zaleca się zapewnienie udziału w drzewostanach drzew gatunków wczesnosukcesyjnych,

w szczególności brzozy, osiki oraz wierzby iwy, w formie domieszek, w udziale dostosowanym

do wymagań typów siedliskowych lasu oraz siedlisk przyrodniczych;

11)

enklawy śródleśne na gruntach leśnych, na których stwierdzono stanowiska gatunków

chronionych związanych z terenami otwartymi, utrzymuje się w niepogorszonym stanie

przez usuwanie, w razie potrzeby, drzew i krzewów;

12)

przy wykonywaniu odnowień i zalesień uwzględnia się

a)

regionalne uwarunkowania przyrodnicze,

b)

warunki siedliskowe i stan środowiska przyrodniczego,

c)

lata dobrego urodzaju nasion;

13)

przed wykonaniem prac związanych z użytkowaniem rębnym wybiera się rodzaj cięć odpowiedni

do planowanego sposobu odnowienia - naturalnego albo z sadzenia lub siewu;

14)

odnowienie naturalne stosuje się w pierwszej kolejności tam, gdzie

a)

drzewostan macierzysty, z którego ma powstać samosiew, jest pełnowartościowy i składa

się z gatunków, które są pożądane w tym samym miejscu,

b)

warunki siedliskowe umożliwiają uzyskanie odnowienia naturalnego,

c)

odnowienie to gwarantuje pokrycie powierzchni uprawy powyżej 50% oraz stabilność drzewostanu;

15)

w przypadkach uzasadnionych potrzebami społecznymi lub przyrodniczymi zaleca się stosowanie

rębni złożonych z wydłużonym okresem odnowienia;

16)

w lasach użytkowanych rębniami zupełnymi pozostawia się do naturalnego obumarcia co

najmniej 5% powierzchni drzewostanów w formie biogrup na zrębach lub większych fragmentów

drzewostanów przeznaczonych do użytkowania rębnego, chyba że występują przesłanki,

w szczególności nadmiernie pojawiające się i rozprzestrzeniające organizmy szkodliwe,

uzasadniające odstąpienie od tego wymagania; oceny spełnienia wymagania dokonuje się

w cyklu 10-letnim w przypadku drzewostanów objętych planem urządzenia lasu, uproszczonym

planem urządzenia lasu albo decyzją wydaną na podstawie inwentaryzacji stanu lasu

oraz w cyklu rocznym w przypadku lasów, dla których nie sporządzono tych dokumentów;

17)

zaleca się, aby pozostawiane biogrupy, o których mowa w pkt 16, obejmowały drzewa

dziuplaste, drzewa z gniazdami wieloletnimi oraz inne żywe drzewa biocenotyczne, w

tym drzewa należące do gatunków uznawanych za długowieczne, martwe drzewa wymienione

w pkt 2, podmokłe mikrosiedliska lub inne struktury drzewostanu pełniące lokalnie

istotne funkcje biocenotyczne;

18)

w drzewostanach rębnych użytkowanych rębniami złożonymi pozostawia się 3-5 żywych

drzew w przeliczeniu na 1 ha odnawianej powierzchni, przy czym grupuje się je w ramach

nieużytkowanych powierzchni z uwzględnieniem zaleceń określonych w pkt 17;

19)

ochronę lasu realizuje się w oparciu o zasadę integrowania metod biologicznych, chemicznych

i mechanicznych, przy czym chemiczne metody ochrony lasu mogą być stosowane w przypadku

braku możliwości lub braku zasadności zastosowania innych metod; przy wyborze środków

ochrony roślin należy kierować się bezpieczeństwem ludzi, zwierząt i środowiska;

20)

jeżeli jest to możliwe, przy uwzględnieniu uwarunkowań gospodarczych, społecznych

i kulturowych, zaleca się minimalizację działań związanych z pozyskaniem surowca drzewnego

na siedliskach bagiennych lub rezygnację z tych działań;

21)

w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego pozostawia się torfowiska i źródliska

oraz śródleśne zbiorniki i cieki wodne.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.