Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej

1.

Ustawa określa stosunek Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej

Polskiej, zwanego dalej „Kościołem”, oraz jego sytuację prawną i majątkową.

2.

W sprawach odnoszących się do Kościoła, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się powszechnie

obowiązujące przepisy prawa.

3.

Wszelkie zmiany niniejszej ustawy wymagają uprzedniej opinii Rady Kościoła.

1.

Kościół rządzi się w swoich sprawach własnym prawem wewnętrznym, uchwalanym przez

Synod, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz samodzielnie zarządza

swoimi sprawami.

2.

Kościół może należeć do krajowych i międzynarodowych organizacji o charakterze ekumenicznym

i międzywyznaniowym.

1.

Strukturę i organizację Kościoła określają przepisy prawa wewnętrznego.

2.

Osobowość prawną posiadają

1)

Kościół jako całość;

2)

diecezje;

3)

parafie;

4)

zgromadzenia zakonne;

5)

seminaria duchowne.

3.

Organami osób prawnych wymienionych w ust. 2 są

1)

dla Kościoła jako całości

a)

Synod,

b)

Kapituła Generalna,

c)

Rada Kościoła,

d)

Biskup Naczelny;

2)

dla diecezji - biskup ordynariusz;

3)

dla parafii - rada parafialna reprezentowana przez proboszcza lub administratora parafii;

4)

dla zgromadzeń zakonnych - przełożony lub przełożona;

5)

dla seminariów duchownych - rektor.

4.

W sprawach majątkowych Kościół jako całość reprezentuje Rada Kościoła. Do składania

oświadczeń woli uprawnieni są dwaj członkowie Rady Kościoła działający łącznie, w

tym jej Przewodniczący.

5.

Zmiana nazwy grup osób prawnych, o których mowa w ust. 2 pkt 2-5, może być dokonana

przepisami wewnątrzkościelnymi. Zmiany te, na wniosek Rady Kościoła, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Inne jednostki organizacyjne Kościoła mogą, na wniosek Rady Kościoła, uzyskać osobowość

prawną w drodze rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

1.

Kościół samodzielnie tworzy, przekształca i znosi jednostki organizacyjne, w tym także

posiadające osobowość prawną.

2.

O faktach wymienionych w ust. 1 władza kościelna powiadamia niezwłocznie właściwy

organ administracji rządowej

1)

odnośnie do osób wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 2, 4 i 5 oraz jednostek, które otrzymały

osobowość prawną na zasadzie określonej w art. 4 - Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

2)

w pozostałych przypadkach - wojewodę.

3.

Nowo utworzone jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2-5, nabywają

osobowość prawną z chwilą pisemnego powiadomienia właściwego organu administracji

rządowej. Odpis powiadomienia, z umieszczonym na nim potwierdzeniem odbioru, jest

dowodem uzyskania osobowości prawnej.

4.

Powiadomienie, o którym mowa w ust. 2 i 3, powinno zawierać nazwę i siedzibę kościelnej

osoby prawnej, a w odniesieniu do diecezji i parafii - także ich zasięg terytorialny.

5.

Odpowiednie powiadomienie następuje również w przypadku powołania lub odwołania osób

sprawujących funkcję organu lub członka organu osoby prawnej, uprawnionych do składania

w imieniu osób prawnych oświadczeń woli. Powiadomienie obejmuje imię i nazwisko, obywatelstwo

oraz miejsce zamieszkania.

Jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej działają w ramach tych kościelnych

osób prawnych, które je powołały.

Kościelna osoba prawna nie odpowiada za zobowiązania innej kościelnej osoby prawnej.

1.

Kościół swobodnie organizuje i sprawuje kult publiczny.

2.

Organizowanie imprez o charakterze religijnym na drogach publicznych wymaga uzgodnienia,

w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, z właściwymi organami administracji rządowej

lub samorządowej.

3.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się do konduktów pogrzebowych odbywających się stosownie

do miejscowego zwyczaju.

4.

Religijne uroczystości pogrzebowe i nabożeństwa za zmarłych mogą być sprawowane na

cmentarzach komunalnych przy zachowaniu obowiązujących przepisów porządkowych.

1.

Małżeństwo zawarte w formie przewidzianej prawem wewnętrznym Kościoła wywołuje skutki

cywilne, jeżeli odpowiada wymaganiom określonym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

2.

Osobę duchowną, przed którą składa się oświadczenia o zawarciu małżeństwa, określa

prawo wewnętrzne Kościoła.

Wierni Kościoła mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki, na zasadach określonych

w odrębnych przepisach, na czas święta religijnego w dniu 2 sierpnia, będącego pamiątką

objawienia Dzieła Wielkiego Miłosierdzia.

1.

Kościół prowadzi konfesyjne nauczanie religii w szkołach publicznych na zasadach i

w trybie przewidzianych w odrębnych przepisach.

2.

(uchylony)

1.

Kościelne osoby prawne mają prawo zakładać i prowadzić szkoły oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze

i opiekuńczo-wychowawcze na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Mają one

charakter mariawicki i podlegają władzy kościelnej.

2.

Do nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach i innych placówkach

oświatowo-wychowawczych i opiekuńczo-wychowawczych, a także seminariach duchownych

i instytutach misyjnych prowadzonych przez Kościół stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące uprawnień nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach

i placówkach publicznych.

3.

Uczącym się w szkołach wymienionych w ust. 1 i 2 przysługują świadczenia opieki zdrowotnej

finansowane ze środków publicznych oraz ulgi w opłatach za przejazdy środkami publicznego

transportu zbiorowego na równi z uczniami szkół publicznych.

1.

Kościół ma prawo do zakładania i prowadzenia seminariów duchownych i instytutów misyjnych,

w których kształci według własnego programu kandydatów na duchownych oraz osoby świeckie

przygotowujące się do realizacji misji Kościoła.

2.

Wyższe Seminarium Duchowne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Płocku jest wyższą

szkołą teologiczną uprawnioną do nadawania absolwentom tytułu zawodowego licencjata

teologii mariawickiej. Tytuł ten jest równoważny z tytułem zawodowym licencjata nadawanym

przez państwowe szkoły wyższe.

Poręcza się Kościołowi prawo kształcenia kadr duchownych w Chrześcijańskiej Akademii

Teologicznej w Warszawie w zakresie teologii starokatolickiej, w ramach istniejącej

jednostki naukowo-dydaktycznej.

1.

Studenci teologii otrzymują na czas studiów odroczenie odbywania zasadniczej służby

wojskowej, w razie zaś ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mogą być przeznaczeni,

stosownie do potrzeb sił zbrojnych, do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej.

2.

Nie powołuje się absolwentów studiów, o których mowa w ust. 1, do odbywania przeszkolenia

wojskowego w okresie przygotowań do święceń, w ciągu dwóch lat od zakończenia studiów.

3.

Duchowni po otrzymaniu święceń są przenoszeni do rezerwy i nie odbywają ćwiczeń wojskowych

w czasie pokoju. W razie ogłoszenia mobilizacji oraz w czasie wojny mogą być oni powołani

jedynie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych.

4.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny właściwe organy wojskowe, w porozumieniu

z Biskupem Naczelnym, zapewnią pozostawienie do duszpasterskiej obsługi ludności niezbędnej

liczby duchownych spośród tych, którzy podlegają mobilizacji.

1.

Żołnierzom pełniącym czynną służbę wojskową zapewnia się możliwość uczestniczenia

- poza terenem jednostek wojskowych - w nabożeństwach i czynnościach religijnych w

niedziele i w święta, jeżeli w miejscowości stacjonowania jednostki wojskowej lub

w jej pobliżu znajduje się kościół mariawicki i jeżeli nie koliduje to z ważnymi obowiązkami

służbowymi.

2.

Opiekę duszpasterską na terenie jednostek wojskowych dla żołnierzy, o których mowa

w ust. 1, zapewniają duchowni Kościoła w terminach uzgodnionych z dowódcami jednostek.

3.

Duchownych, o których mowa w ust. 2, wyznacza Rada Kościoła w porozumieniu z Ministrem

Obrony Narodowej.

1

Wiernym przebywającym w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą

w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o

działalności leczniczej, w zakładach wychowawczo-opiekuńczych, okręgowych ośrodkach

wychowawczych, zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach karnych

oraz osobom tymczasowo aresztowanym zapewnia się prawo do wykonywania praktyk religijnych

oraz korzystania z posług religijnych.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do dzieci i młodzieży korzystających z zorganizowanych

form wypoczynku.

3.

W celu realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 2, kierownicy właściwych podmiotów

i zakładów zapewniają duchownym swobodny dostęp do tych osób.

1.

Kościół może tworzyć własne organizacje kościelne w celu realizacji zadań wynikających

z jego misji.

2.

Organizacje, o których mowa w ust. 1, mają na celu w szczególności działalność na

rzecz formacji religijnej, kultu publicznego, nauki mariawickiej, działalność charytatywno-opiekuńczą

oraz kształtowanie postaw religijno-etycznych dzieci i młodzieży.

3.

Władze kościelne czuwają nad zgodnością działania organizacji z ich celami religijnymi

i etycznymi.

4.

Do organizacji, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się prawa o stowarzyszeniach.

5.

Organizacje, o których mowa w ust. 1, mogą uzyskiwać osobowość prawną w trybie określonym

w art. 4.

Kościelne osoby prawne mają prawo prowadzenia właściwej dla każdej z nich działalności

charytatywno-opiekuńczej.

1.

Kościelne osoby prawne mogą realizować inwestycje sakralne i kościelne.

2.

Parafie mają prawo posiadania cmentarzy grzebalnych, poszerzania ich, zakładania i

zarządzania nimi.

3.

Na wniosek kościelnej osoby prawnej miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego

obejmują także inwestycje sakralne i kościelne oraz mariawickie cmentarze wyznaniowe.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego,

przeznaczone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na potrzeby Kościoła,

na wniosek kościelnych osób prawnych mogą być im oddawane w wieczyste użytkowanie

lub sprzedawane.

Nie pobiera się opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oddanych na potrzeby zakładów

charytatywno-opiekuńczych i punktów katechetycznych.

1.

Kościół ma prawo emitowania w publicznych środkach masowego przekazu nabożeństw oraz

swoich programów religijno-moralnych, społecznych i kulturalnych.

2.

Sposób realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1, określa porozumienie między

Radą Kościoła a właściwą jednostką publicznej radiofonii i telewizji.

Osoby prawne Kościoła mają prawo zakładania i prowadzenia własnych archiwów, muzeów

i zbiorów bibliotecznych.

Instytucje państwowe, samorządowe i kościelne współdziałają w ochronie, konserwacji,

udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury kościelnej i sztuki sakralnej

oraz ich dokumentacji, muzeów, archiwów i bibliotek będących własnością kościelną,

a także dzieł kultury i sztuki o motywach religijnych, stanowiących ważną część dziedzictwa

kultury polskiej.

Kościołowi i jego osobom prawnym przysługuje prawo nabywania, posiadania i zbywania

mienia ruchomego i nieruchomego, nabywania i zbywania innych praw oraz swobodnego

zarządzania swoim majątkiem.

1.

Majątek i przychody kościelnych osób prawnych podlegają ogólnym przepisom podatkowym,

z wyjątkami określonymi w ust. 2-5.

2.

Kościelne osoby prawne są zwolnione od opodatkowania podatkiem od nieruchomości -

nieruchomości lub ich części przeznaczonych na cele niemieszkalne, z wyjątkiem części

przeznaczonej na wykonywanie działalności gospodarczej.

3.

Zwolnienie od opodatkowania podatkiem od nieruchomości obejmuje nieruchomości lub

ich części przeznaczone na cele mieszkalne duchownych i członków zgromadzeń zakonnych,

jeżeli

1)

są one wpisane do rejestru zabytków;

2)

służą jako internaty przy szkołach i seminariach duchownych, klasztory oraz domy duchownych

emerytów;

3)

znajdują się w budynkach diecezji i Rady Kościoła.

4.

Nabywanie i zbywanie rzeczy i praw majątkowych przez kościelne osoby prawne w drodze

czynności prawnych oraz spadkobrania, zapisu i zasiedzenia jest zwolnione od opłaty

skarbowej, jeżeli ich przedmiotem są

1)

rzeczy i prawa nieprzeznaczone do działalności gospodarczej;

2)

sprowadzane z zagranicy maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.

5.

Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą pochodzące od osób fizycznych

są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym, jeżeli kościelna

osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat

od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.

6.

Nabywanie i zbywanie rzeczy oraz praw majątkowych, o których mowa w ust. 4, jest zwolnione

od opłat sądowych, z wyłączeniem opłat kancelaryjnych.

Zwalnia się z należności celnych przywozowych towary przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze

i oświatowo-wychowawcze oraz towary o charakterze kulturalnym przeznaczone na cele

kultu, przywożone dla Kościoła i jego osób prawnych, w granicach i na warunkach określonych

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającym wspólnotowy

system zwolnień celnych

(Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str. 23).

1.

Kościół i jego osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną

działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą, utrzymanie

duchownych i ich rodzin oraz członków zgromadzeń zakonnych.

2.

Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zgłoszenia, jeżeli odbywają się w obrębie

terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych,

w sposób tradycyjnie ustalony.

1.

Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje. Do fundacji tych stosuje się ogólnie

obowiązujące przepisy o fundacjach, ze zmianami wynikającymi z przepisów ust. 2-5.

2.

Niezależnie od nadzoru państwowego, nadzór nad działalnością fundacji sprawuje kościelna

osoba prawna będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji.

3.

W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zarządzaniu fundacją, właściwy organ państwowy

zwraca się do kościelnej osoby prawnej sprawującej nadzór nad fundacją, wyznaczając

termin nie krótszy niż 3 miesiące na spowodowanie usunięcia nieprawidłowości. Po bezskutecznym

upływie tego terminu można zastosować środki określone w przepisach o fundacjach.

4.

W razie konieczności poddania fundacji zarządowi przymusowemu, w myśl przepisów o

fundacjach, zarząd ten będzie sprawowała kościelna osoba prawna wyznaczona przez Radę

Kościoła.

5.

Jeżeli statut fundacji nie stanowi inaczej, w razie jej likwidacji, o przeznaczeniu

jej majątku zadecyduje Rada Kościoła.

W razie zniesienia kościelnej osoby prawnej, jej majątek przechodzi na własność Kościoła

jako całości.

Niezależnie od ustawowego ubezpieczenia duchownych, kościelne osoby prawne mogą prowadzić

wewnętrzną działalność ubezpieczeniową na rzecz duchownych, która w rozumieniu ustawy

nie jest działalnością gospodarczą.

1.

Nieruchomości lub ich części pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu

Kościoła i jego osób prawnych stają się z mocy prawa ich własnością, o ile nie narusza

to praw niepaństwowych i niesamorządowych osób trzecich, jeżeli

1)

były we władaniu Kościoła i jego osób prawnych, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt

2-5, lub

2)

znajdują się na nich obiekty sakralne wraz z obiektami towarzyszącymi lub cmentarze;

dotyczy to także obiektów położonych na obszarze miasta stołecznego Warszawy.

2.

Nieruchomości lub ich części, na których znajdują się cmentarze grzebalne użytkowane

wspólnie przez Kościół Starokatolicki Mariawitów i Kościół Katolicki Mariawitów, stają

się z mocy prawa ich współwłasnością niepodzielną.

3.

Stwierdzenie przejścia własności nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust.

1 i 2, następuje w drodze decyzji wojewody.

4.

Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ust. 1 jest wolne od podatków

i opłat związanych z tym nabyciem, a wynikające z niego wpisy do ksiąg wieczystych

i ich zakładanie są wolne od opłat.

1.

Przyznaje się Kościołowi prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego działki gruntu

położonego w Warszawie przy ul. Szarej 8, oznaczonej hip. nr N-6062.

2.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

1.

Kościelne osoby prawne istniejące w dniu wejścia w życie ustawy pozostają osobami

prawnymi w rozumieniu niniejszej ustawy.

2.

Wykaz kościelnych osób prawnych istniejących w dniu wejścia w życie ustawy określa

załącznik do ustawy.

Do czasu zwołania Synodu prawo wewnętrzne Kościoła jest uchwalane przez Kapitułę Generalną.

Traci moc dekret z dnia 5 września 1947 r. o uregulowaniu położenia prawnego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego

w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościoła Mariawickiego i Kościoła Starokatolickiego

(Dz. U. poz. 316 oraz z 1994 r. poz. 324).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2022 r., z wyjątkiem art. 135 ust. 1 i 2,

art. 186 ust. 1 i 2, art. 243 ust. 1, art. 321, art. 324-338 w zakresie okręgowych

ośrodków wychowawczych, art. 340 w zakresie okręgowych ośrodków wychowawczych, art.

341 w zakresie okręgowych ośrodków wychowawczych, art. 343, art. 348 w zakresie okręgowych

ośrodków wychowawczych, art. 361, art. 363, art. 385 pkt 1 i 2, art. 389 pkt 1 i 3-7,

art. 393, art. 400, art. 401 ust. 2 i art. 415 pkt 4, które wchodzą w życie z dniem

następującym po dniu ogłoszenia.