Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zwalczania zakażenia SARS-CoV-2 u norek

Rozporządzenie określa szczegółowy sposób i tryb zwalczania oraz zapobiegania występowaniu

zakażenia SARS-CoV-2 u norek, zwanego dalej „chorobą”, a w szczególności

1)

sposób i tryb postępowania przy podejrzeniu choroby oraz jej stwierdzeniu;

2)

środki stosowane przy zwalczaniu choroby;

3)

procedury czyszczenia i odkażania;

4

warunki i sposób ponownego umieszczania norek lub jenotów w gospodarstwach.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Do zwalczania zakażenia SARS-CoV-2 u norek, w przypadku otrzymania zawiadomienia o

podejrzeniu wystąpienia tej choroby przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym

rozporządzeniem.

1.

Powiatowy lekarz weterynarii, po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu wystąpienia

choroby, podejmuje niezwłocznie następujące czynności mające na celu wykrycie albo

wykluczenie choroby

1)

obejmuje gospodarstwo nadzorem urzędowym;

2

przeprowadza badanie kliniczne norek lub jenotów oraz pobiera próbki do badań laboratoryjnych

i wysyła je do laboratorium urzędowego, o którym mowa w art. 25 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2629 i 2727);

3

przeprowadza dochodzenie epizootyczne, w tym ustala gospodarstwa kontaktowe;

4)

nakazuje

a

posiadaczowi norek lub jenotów dokonanie spisu wszystkich norek lub jenotów i innych

zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie, z wyszczególnieniem dla każdej kategorii utrzymywanych

zwierząt liczby zwierząt padłych i urodzonych w okresie podejrzenia o chorobę; spis

udostępnia się na żądanie powiatowego lekarza weterynarii,

b)

codzienne aktualizowanie spisu, o którym mowa w lit. a,

c

odosobnienie norek lub jenotów w miejscach ich dotychczasowego utrzymywania lub w

innych zamkniętych obiektach w gospodarstwie w sposób uniemożliwiający ich wydostanie

się oraz kontakt ze zwierzętami i osobami postronnymi,

d

stosowanie, zgodnie z zaleceniami powiatowego lekarza weterynarii, przy wejściach

i wjazdach do gospodarstwa oraz wyjściach i wyjazdach z gospodarstwa oraz przy wejściach

i wyjściach z pomieszczeń i do pomieszczeń, w których są utrzymywane norki lub jenoty,

produktów biobójczych, o których mowa w przepisach o produktach biobójczych, o działaniu

wirusobójczym, zwanych dalej „produktami biobójczymi”;

5)

zakazuje przemieszczania

a

norek lub jenotów z gospodarstwa i do gospodarstwa,

b)

karmy i ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego z gospodarstwa;

6)

określa warunki przemieszczania z gospodarstwa i do gospodarstwa osób, ssaków utrzymywanych

w gospodarstwie, środków transportu i urządzeń.

1a

W gospodarstwie utrzymującym norki lub jenoty, w którym podejrzewa się wystąpienie

choroby, osoby mające kontakt z tymi zwierzętami

1)

noszą

a)

maseczki trójwarstwowe będące wyrobem medycznym w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5

kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych, zmiany dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia

(WE) nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz uchylenia dyrektyw Rady 90/385/EWG

i 93/42/EWG

(Dz. Urz. UE L 117 z 05.05.2017, str. 1, z późn. zm.)

b)

gogle lub okulary chroniące oczy przed ekspozycją na SARS-CoV-2,

c)

rękawice ochronne jednorazowego użytku;

2)

oczyszczają i odkażają przed użyciem sprzęt używany przy obsłudze tych zwierząt;

3)

przed wejściem do pomieszczeń, w których są utrzymywane te zwierzęta

a)

oczyszczają i odkażają noszone obuwie,

b)

poddają noszoną odzież procesowi mającemu na celu inaktywację SARS-CoV-2.

1b

W przypadku rozpoznania zakażenia SARS-CoV-2 u osób mających kontakt z norkami lub

jenotami w gospodarstwie albo gdy w okresie 30 dni liczba padłych zwierząt w tym gospodarstwie

przekroczy 3% liczby norek utrzymywanych w tym gospodarstwie albo 1% liczby jenotów

utrzymywanych w tym gospodarstwie

1)

przeprowadzenie badania klinicznego norek lub jenotów oraz pobranie próbek do badań

laboratoryjnych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, następuje niezwłocznie po otrzymaniu

informacji o rozpoznaniu zakażenia SARS-CoV-2 u osób mających kontakt z norkami lub

jenotami w gospodarstwie albo po stwierdzeniu przekroczenia tej liczby padłych norek

albo jenotów;

2)

czynnościom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, podlegają norki lub jenoty padłe lub wykazujące

objawy kliniczne choroby, a liczbę próbek pobieranych do badań laboratoryjnych ustala

się na podstawie szacunku częstotliwości występowania zakażeń wynoszącej

a)

5% przy poziomie ufności 95% - w przypadku rozpoznania zakażenia SARS-CoV-2 u osób

mających kontakt z norkami lub jenotami w gospodarstwie,

b)

50% przy poziomie ufności 95% - w przypadku stwierdzenia przekroczenia tej liczby

padłych norek albo jenotów;

3)

czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są przeprowadzane do dnia pobrania próbek

do badań laboratoryjnych w liczbie ustalonej zgodnie z pkt 2 albo do dnia stwierdzenia

choroby w gospodarstwie.

2

Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6 i ust. 1a, stosuje się do dnia wykluczenia

przez powiatowego lekarza weterynarii choroby.

3

Jeżeli podejrzewa się, że osoby zakażone SARS-CoV-2 mające kontakt z norkami lub jenotami

w gospodarstwie mogą być źródłem choroby, środki, o których mowa w ust. 1 pkt 4-6

i ust. 1a, stosuje się do dnia określonego w ust. 1b pkt 3, nie krócej jednak niż

przez 30 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 1b pkt 1.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia choroby w gospodarstwie wyznacza

to gospodarstwo jako ognisko choroby i stosuje środki określone w § 2 ust. 1 pkt 2-6

i ust. 1a oraz

1)

nakazuje

a

niezwłoczne objęcie wszystkich norek lub jenotów odosobnieniem w sposób określony

w § 2 ust. 1 pkt 4 lit. c, strzeżeniem oraz obserwacją,

b

zbieranie, transportowanie, przechowywanie, przeładunek, przetwarzanie oraz wykorzystywanie

produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w sposób określony w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października

2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia

zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego

rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia

zwierzęcego)

(Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.)

c)

zniszczenie lub obróbkę, w sposób zapewniający zniszczenie SARS-CoV-2, produktów ubocznych

pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone

SARS-CoV-2,

d)

odkażenie ściółki oraz obornika, które mogły zostać skażone SARS-CoV-2,

e

informowanie o każdej padłej norce lub każdym padłym jenocie w gospodarstwie,

f

czyszczenie, z wyłączeniem czyszczenia pod ciśnieniem, i odkażanie

-

sprzętu używanego w gospodarstwie przy obsłudze norek lub jenotów co najmniej raz

dziennie,

-

klatek, w których są utrzymywane norki lub jenoty, po każdym ich opróżnieniu,

g

ustanowienie w gospodarstwie jednostek epizootycznych liczących do 10 000 norek lub

jenotów oraz oznakowanie tych jednostek w sposób umożliwiający ich identyfikację;

2

zakazuje

a)

przemieszczania z gospodarstwa i do gospodarstwa innych zwierząt,

b)

usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, z wyłączeniem skór poddanych

w tym gospodarstwie procesom garbowania lub wyprawiania oraz kwarantannie przeprowadzonej

w temperaturze 20°C (+/- 2°C) przy wilgotności względnej 40-70% przez 30 dni, licząc

od dnia zakończenia jednego z tych procesów,

c)

wstępu osobom mającym kontakt z norkami lub jenotami w ognisku choroby na teren innych

gospodarstw utrzymujących zwierzęta futerkowe w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt

gospodarskich

(Dz. U. z 2021 r. poz. 36),

d)

przemieszczania norek lub jenotów między ustanowionymi w gospodarstwie jednostkami

epizootycznymi.

1a

Środek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, stosuje się do czasu przeprowadzenia

przez powiatowego lekarza weterynarii badań w gospodarstwie, o którym mowa w ust.

1, i uzyskania wyników wykluczających obecność choroby.

1b

Badania, o których mowa w ust. 1a, obejmują cykliczne pobieranie próbek do badań laboratoryjnych

od norek lub jenotów objętych środkiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, w tym

od norek lub jenotów padłych lub wykazujących objawy kliniczne choroby.

rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

1c

Próbki, o których mowa w ust. 1b, pobiera się

1)

nie wcześniej niż po upływie 30 dni, licząc od dnia zastosowania środka, o którym

mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, przy czym w każdej jednostce epizootycznej te próbki pobiera

się w liczbie ustalonej na podstawie szacunku częstotliwości występowania zakażeń

wynoszącej

a)

50% przy poziomie ufności 95%, nie mniejszej jednak niż 6,

b)

5% przy poziomie ufności 95% - w przypadku braku padnięć lub objawów klinicznych choroby

u norek lub jenotów w okresie 30 dni, licząc od dnia zastosowania środka, o którym

mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a;

2)

do dnia uzyskania dwóch następujących po sobie wyników badań laboratoryjnych wykluczających

obecność choroby, z zachowaniem 20-dniowego odstępu między kolejnymi pobraniami w

sposób określony w pkt 1.

1d

(uchylony).

1e

Powiatowy lekarz weterynarii może nakazać niezwłoczne zabicie pod nadzorem urzędowym

wszystkich norek lub jenotów w sposób wykluczający rozprzestrzenianie się choroby

w przypadku

1)

gdy w okresie 30 dni liczba padłych zwierząt w gospodarstwie przekroczy 10% liczby

norek utrzymywanych w tym gospodarstwie albo 3% liczby jenotów utrzymywanych w tym

gospodarstwie zgodnie ze stanem na dzień stwierdzenia choroby lub

2)

rozpoznania zakażenia SARS-CoV-2 u osób mających kontakt z norkami lub jenotami w

gospodarstwie spowodowanego przeniesieniem SARS-CoV-2 z norek lub jenotów utrzymywanych

w tym gospodarstwie na te osoby

- w trakcie stosowania środka, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a.

1f

Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na usuwanie produktów ubocznych pochodzenia

zwierzęcego, określając sposób postępowania z tymi produktami ograniczający rozprzestrzenianie

się choroby i zgodny z przepisami rozporządzenia nr 1069/2009, przy czym zwłoki zabitych

norek lub jenotów usuwa się pod nadzorem urzędowym.

2

Po wykonaniu czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, obiekty budowlane lub

inne miejsca, w których były utrzymywane norki lub jenoty, środki transportu wykorzystywane

do ich transportu, a także transportu ich zwłok lub skór, paszy, ściółki lub obornika

oraz inne przedmioty lub substancje, które mogły zostać skażone SARS-CoV-2, czyści

się i odkaża pod nadzorem urzędowym w warunkach i w sposób, które są określone w załączniku

nr 1 do rozporządzenia.

2a

Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na transport z gospodarstwa nieoskórowanych

norek lub jenotów, które zostały uśmiercone w celu pozyskania futer, do zakładu położonego

najbliżej gospodarstwa i wyznaczonego przez powiatowego lekarza weterynarii w celu

poddania skór tych zwierząt procesom garbowania lub wyprawiania, pod warunkiem że

ten transport i te procesy odbywają się w warunkach i w sposób, które są określone

w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

2b

Nieoskórowane norki lub jenoty, które zostały uśmiercone w celu pozyskania futer,

poddaje się w gospodarstwie nie krócej niż przez 24 godziny procesowi zamgławiania

produktem biobójczym, a następnie umieszcza się je w hermetycznie zamykanych pojemnikach.

3.

Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na transport ściółki lub obornika,

które mogły zostać skażone SARS-CoV-2, do wyznaczonego przez tego lekarza zakładu

w celu przetworzenia w sposób określony w przepisach rozporządzenia nr 1069/2009.

4.

W przypadku stwierdzenia w gospodarstwie obecności SARS-CoV-2 ten wirus poddaje się

badaniom laboratoryjnym w celu ustalenia jego charakterystyki molekularnej.

W gospodarstwach powiązanych epizootycznie lub epidemiologicznie z ogniskiem choroby,

z którego lub do którego mógł zostać przeniesiony SARS-CoV-2, uznanych w wyniku dochodzenia

epizootycznego za gospodarstwa kontaktowe powiatowy lekarz weterynarii stosuje środki,

o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2-6 i ust. 1a, do dnia wykluczenia choroby.

1.

Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku wyznaczenia ogniska choroby, określa obszar

zagrożony o promieniu co najmniej 10 km wokół tego ogniska.

2.

Obszar zagrożony określa się, uwzględniając

1)

wyniki dochodzenia epizootycznego;

2)

warunki geograficzne, w szczególności granice naturalne;

3

lokalizację i odległości między gospodarstwami, w których są utrzymywane norki lub

jenoty.

1.

Na obszarze zagrożonym urzędowy lekarz weterynarii

1

niezwłocznie sporządza spis gospodarstw, w których są utrzymywane norki lub jenoty;

2

przeprowadza kontrole wszystkich gospodarstw, w których są utrzymywane norki lub jenoty,

połączone z badaniem klinicznym, a w przypadku gdy jest to konieczne, pobiera próbki

do badań laboratoryjnych, przed upływem okresu, o którym mowa w § 8;

3)

prowadzi dokumentację dotyczącą kontroli, o których mowa w pkt 2, i sporządza protokół

tych kontroli zawierający dokonane ustalenia.

2.

W gospodarstwach znajdujących się na obszarze zagrożonym powiatowy lekarz weterynarii

1)

nakazuje

a

odosobnienie norek lub jenotów w miejscach ich dotychczasowego utrzymywania lub w

innych zamkniętych obiektach w gospodarstwie w sposób uniemożliwiający ich wydostanie

się oraz kontakt ze zwierzętami i osobami postronnymi,

b

niezwłoczne usuwanie zwłok norek lub jenotów,

c)

niezwłoczne czyszczenie i odkażanie środków transportu i sprzętu wykorzystywanych

do transportu norek, paszy, skór, ściółki lub obornika, innych środków transportu

wjeżdżających do gospodarstwa lub z niego wyjeżdżających oraz innych przedmiotów lub

substancji, które mogły zostać skażone SARS-CoV-2,

d)

stosowanie środków bezpieczeństwa biologicznego i ochrony osobistej przez osoby wchodzące

do gospodarstwa lub z niego wychodzące w celu wykluczenia rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2;

czyszczenie i odkażanie przeprowadza się zgodnie z warunkami i w sposób określony

w załączniku do rozporządzenia,

e)

posiadaczowi norek lub jenotów

-

prowadzenie wykazu osób wchodzących do gospodarstwa lub z niego wychodzących, z wyłączeniem

pomieszczeń mieszkalnych; wykaz udostępnia się na żądanie powiatowego lekarza weterynarii,

-

2)

zakazuje w okresie, o którym mowa w § 8

a

wyprowadzania z gospodarstwa i wprowadzania do niego norek lub jenotów, lub ich skór,

b)

wywożenia lub rozrzucania ściółki lub obornika,

c

organizowania targów, wystaw, pokazów lub konkursów, na których są gromadzone norki

lub jenoty;

3)

może nakazać na terenie gospodarstwa

a

uśmiercenie norek lub jenotów w celu pozyskania futer lub

b

zabicie norek lub jenotów w celu zwalczania choroby.

1.

Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na transport ściółki lub obornika

z gospodarstwa znajdującego się na obszarze zagrożonym do wyznaczonego przez tego

lekarza zakładu, w celu przetworzenia w sposób określony w przepisach rozporządzenia

nr 1069/2009.

2

Powiatowy lekarz weterynarii może również wyrazić zgodę na transport norek lub jenotów

przeznaczonych do zabicia w miejscu znajdującym się poza obszarem zagrożonym, jeżeli

1)

transport norek lub jenotów odbędzie się przy użyciu zatwierdzonego i zaplombowanego

środka transportu;

2)

zabicie norek lub jenotów odbędzie się pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii.

Środki określone w § 6 stosuje się co najmniej przez 30 dni, licząc od dnia zakończenia

wstępnego czyszczenia i odkażania ogniska choroby, lecz nie krócej niż do dnia przeprowadzenia

przez powiatowego lekarza weterynarii badań w gospodarstwach położonych na obszarze

zagrożonym i uzyskania wyników wykluczających obecność choroby.

1

Ponowne umieszczenie norek lub jenotów w gospodarstwie, w którym stwierdzono chorobę,

może nastąpić po upływie 30 dni od dnia zakończenia ostatecznego czyszczenia i odkażania.

2.

W okresie 30 dni od dnia ponownego umieszczenia norek lub jenotów w gospodarstwie

powiatowy lekarz weterynarii

1)

przeprowadza

a

badanie kliniczne tych norek lub jenotów co najmniej raz, przy czym w przypadku przeprowadzenia

więcej niż jednego badania ostatnie badanie przeprowadza się po upływie 25 dni od

dnia ponownego wprowadzenia tych norek lub jenotów do gospodarstwa,

b

badania sekcyjne zwłok norek lub jenotów padłych;

2)

pobiera próbki do badań laboratoryjnych - w przypadku gdy jest to konieczne.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia