Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 stycznia 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
Table of Provisions (65)
Statutory Text (65 Articles)
1.
Ustawa określa zasady i tryb przeciwdziałania, w celu ochrony interesu publicznego,
praktykom nieuczciwie wykorzystującym przewagę kontraktową przez nabywców produktów
rolnych lub spożywczych lub dostawców tych produktów.
2.
Ustawa określa także właściwość organu w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystujących
przewagę kontraktową oraz współpracy z Komisją Europejską i organami państw członkowskich
Unii Europejskiej, do których zakresu działania należy egzekwowanie przepisów dotyczących
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
Ustawę stosuje się do umów nabycia produktów rolnych lub spożywczych, zawieranych
między nabywcami tych produktów a ich dostawcami, zwanych dalej „umowami”.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
dostawca - przedsiębiorcę, który wytwarza lub przetwarza produkty rolne lub spożywcze
lub odpłatnie zbywa je nabywcy;
2)
łatwo psujące się produkty rolne lub spożywcze - produkty rolne lub spożywcze, które
ze względu na swoją naturę lub etap przetwarzania mogą przestać nadawać się do sprzedaży
lub przetworzenia w okresie 30 dni od ich zebrania, wyprodukowania lub przetworzenia;
3)
nabywca - przedsiębiorcę lub podmiot, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1710, 1812, 1933 i 2185), zwanej dalej „Prawem zamówień publicznych”, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa
od dostawcy produkty rolne lub spożywcze;
4)
produkty rolne lub spożywcze - produkty wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu
Unii Europejskiej, a także produkty niewymienione w tym załączniku, ale przetworzone
z przeznaczeniem do spożycia z wykorzystaniem produktów wymienionych w tym załączniku;
5)
przedsiębiorca - przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
(Dz. U. z 2021 r. poz. 275 oraz z 2022 r. poz. 2581 i 2640), zwanej dalej „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”;
6)
rok obrotowy - rok obrotowy w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106 oraz z 2022 r. poz. 1488).
Ochrona przed praktykami nieuczciwie wykorzystującymi przewagę kontraktową w obrocie
produktami rolnymi lub spożywczymi, zwanymi dalej „praktykami nieuczciwie wykorzystującymi
przewagę kontraktową”, przewidziana w ustawie nie wyłącza ochrony wynikającej z innych
ustaw.
Zakazane są praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową nabywcy względem
dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy.
Wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi
obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes.
1.
Przewagą kontraktową jest występowanie znaczącej dysproporcji w potencjale ekonomicznym
nabywcy względem dostawcy albo dostawcy względem nabywcy.
2.
Domniemywa się, że znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym, w przypadku praktyk
nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową stosowanych przez nabywcę względem
dostawcy, występuje między
1)
dostawcą, którego roczny obrót nie przekracza równowartości w złotych 2 000 000 euro,
a nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 2 000 000 euro;
2)
dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 2 000 000 euro i
nie przekracza równowartości w złotych 10 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny
obrót przekracza równowartość w złotych 10 000 000 euro;
3)
dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 10 000 000 euro i
nie przekracza równowartości w złotych 50 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny
obrót przekracza równowartość w złotych 50 000 000 euro;
4)
dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 50 000 000 euro i
nie przekracza równowartości w złotych 150 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny
obrót przekracza równowartość w złotych 150 000 000 euro;
5)
dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 150 000 000 euro
i nie przekracza równowartości w złotych 350 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny
obrót przekracza równowartość w złotych 350 000 000 euro;
6)
dostawcą, którego roczny obrót nie przekracza równowartości w złotych 350 000 000
euro, a nabywcą, który jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 Prawa zamówień publicznych.
3.
Domniemywa się, że znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym, w przypadku praktyk
nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową stosowanych przez dostawcę względem
nabywcy, występuje między
1)
nabywcą, którego roczny obrót nie przekracza równowartości w złotych 2 000 000 euro,
a dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 2 000 000 euro;
2)
nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 2 000 000 euro i nie
przekracza równowartości w złotych 10 000 000 euro, a dostawcą, którego roczny obrót
przekracza równowartość w złotych 10 000 000 euro;
3)
nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 10 000 000 euro i
nie przekracza równowartości w złotych 50 000 000 euro, a dostawcą, którego roczny
obrót przekracza równowartość w złotych 50 000 000 euro;
4)
nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 50 000 000 euro i
nie przekracza równowartości w złotych 150 000 000 euro, a dostawcą, którego roczny
obrót przekracza równowartość w złotych 150 000 000 euro;
5)
nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 150 000 000 euro i
nie przekracza równowartości w złotych 350 000 000 euro, a dostawcą, którego roczny
obrót przekracza równowartość w złotych 350 000 000 euro.
4.
Przez roczny obrót, o którym mowa w ust. 2 i 3, rozumie się roczny obrót uzyskany
w roku obrotowym poprzedzającym rok obrotowy stosowania praktyki mogącej stanowić
przedmiot postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
5.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 2 lub 3, powstał w wyniku
połączenia lub przekształcenia innych podmiotów, obliczając wysokość jego rocznego
obrotu, uwzględnia się obrót osiągnięty przez te podmioty w roku obrotowym poprzedzającym
rok obrotowy stosowania praktyki mogącej stanowić przedmiot postępowania w sprawie
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
6.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 2 lub 3, działa jako przedsiębiorca
prowadzący przedsiębiorstwo w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r.
uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu
art. 107 i 108 Traktatu
(Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.)
7.
Wielkości, o których mowa w ust. 2 i 3, wyrażone w euro przelicza się na złote według
średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego
poprzedzającego rok obrotowy stosowania praktyki mogącej stanowić przedmiot postępowania
w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
8.
Roczny obrót, o którym mowa w ust. 2 i 3, oblicza się jako sumę
1)
przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypadku dostawcy albo nabywcy,
o którym mowa w ust. 2 i 3, sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o
rachunkowości;
2)
przychodów wykazanych w rocznym sprawozdaniu finansowym równoważnym do rachunku zysków
i strat sporządzanym na podstawie przepisów o rachunkowości lub w innym dokumencie
podsumowującym przychody w roku obrotowym, w tym w sprawozdaniu z wykonania budżetu
- w przypadku dostawcy albo nabywcy, który nie sporządza rachunku zysków i strat na
podstawie przepisów o rachunkowości;
3)
udokumentowanych przychodów uzyskanych w roku obrotowym, w szczególności ze sprzedaży
produktów, towarów lub materiałów, przychodów finansowych oraz przychodów z działalności
realizowanej na podstawie statutu lub innego dokumentu określającego zakres działalności
dostawcy albo nabywcy, a także wartości uzyskanych przez tego dostawcę albo nabywcę
dotacji przedmiotowych - w przypadku braku dokumentów, o których mowa w pkt 1 i 2.
1.
Za praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową uznaje się w szczególności
praktyki polegające na
1)
dokonaniu przez nabywcę zapłaty dostawcy, w przypadku gdy umowa
a)
przewiduje regularne dostarczanie produktów po upływie
-
30 dni od dnia zakończenia uzgodnionego między nabywcą a dostawcą okresu dostarczania
łatwo psujących się produktów rolnych lub spożywczych, w którym produkty te zostały
dostarczone, albo od dnia ustalenia kwoty do zapłaty za ten okres dostarczania produktów,
jeżeli jest to dzień późniejszy niż dzień zakończenia uzgodnionego okresu dostarczania,
w którym produkty te zostały dostarczone,
-
60 dni od dnia zakończenia uzgodnionego między nabywcą a dostawcą okresu dostarczania
produktów rolnych lub spożywczych innych niż łatwo psujące się produkty rolne lub
spożywcze, w którym produkty te zostały dostarczone, albo od dnia ustalenia kwoty
do zapłaty za ten okres dostarczania produktów, jeżeli jest to dzień późniejszy niż
dzień zakończenia uzgodnionego okresu dostarczania, w którym produkty te zostały dostarczone,
b)
nie przewiduje regularnego dostarczania produktów po upływie
-
30 dni od dnia, w którym łatwo psujące się produkty rolne lub spożywcze zostały dostarczone,
albo od dnia ustalenia kwoty do zapłaty, jeżeli jest to dzień późniejszy niż dzień,
w którym produkty te zostały dostarczone,
-
60 dni od dnia, w którym inne niż łatwo psujące się produkty rolne lub spożywcze zostały
dostarczone, albo od dnia ustalenia kwoty do zapłaty, jeżeli jest to dzień późniejszy
niż dzień, w którym produkty te zostały dostarczone;
2)
anulowaniu przez nabywcę zamówienia w terminie krótszym niż 30 dni przed przewidywanym
terminem dostarczenia łatwo psujących się produktów rolnych lub spożywczych;
3)
jednostronnej zmianie przez nabywcę warunków umowy w zakresie częstotliwości, sposobu
realizacji, miejsca, terminu lub wielkości ogółu dostaw lub pojedynczych dostaw produktów
rolnych lub spożywczych, standardów jakości produktów rolnych lub spożywczych, warunków
płatności lub cen, lub w odniesieniu do świadczenia usług oraz wykonywania czynności,
o których mowa w pkt 11-16;
4)
nieuzasadnionym obniżaniu należności z tytułu dostarczenia produktów rolnych lub spożywczych
po ich przyjęciu przez nabywcę w całości albo w umówionej części, w szczególności
na skutek żądania udzielenia rabatu;
5)
żądaniu przez nabywcę od dostawcy płatności niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych
lub spożywczych dostawcy;
6)
żądaniu przez nabywcę od dostawcy zapłaty za pogorszenie się stanu lub utratę produktów
rolnych lub spożywczych, do których doszło w obiektach nabywcy lub po przejściu własności
tych produktów na nabywcę z przyczyn niezawinionych przez dostawcę;
7)
odmowie przez nabywcę pisemnego potwierdzenia warunków umowy obowiązujących między
nabywcą a dostawcą, o których pisemne potwierdzenie zwrócił się dostawca, chyba że
umowa dotyczy produktów rolnych lub spożywczych, które mają być dostarczone przez
członka uznanej
a)
grupy producentów rolnych, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz
o zmianie innych ustaw
(Dz. U. z 2022 r. poz. 395), który sprzedaje produkty rolne lub spożywcze do tej grupy,
b)
organizacji producentów owoców i warzyw, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2101), który sprzedaje owoce lub warzywa do tej organizacji,
c)
organizacji producentów, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 185 i 1370), który sprzedaje produkty rolne lub spożywcze do tej organizacji,
d)
organizacji producentów, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 381), który sprzedaje produkty rolne lub spożywcze do tej organizacji
- jeżeli akt założycielski tej grupy lub tej organizacji albo umowa między członkiem
tej grupy lub tej organizacji a grupą lub organizacją zawiera postanowienia o skutkach
podobnych do warunków umowy;
8)
bezprawnym pozyskiwaniu, wykorzystywaniu lub ujawnianiu przez nabywcę tajemnic przedsiębiorstwa
dostawcy w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1233);
9)
grożeniu podjęciem handlowych działań odwetowych lub podejmowaniu takich działań przeciwko
dostawcy, jeżeli ten korzysta z praw przysługujących mu na mocy umowy lub przepisów
prawa;
10)
żądaniu od dostawcy rekompensaty kosztów rozpatrzenia skarg konsumentów związanych
ze sprzedażą produktów rolnych lub spożywczych dostawcy, dotyczących przypadków, które
wystąpiły z przyczyn niezawinionych przez dostawcę;
11)
zwrocie przez nabywcę dostawcy niesprzedanych produktów rolnych lub spożywczych bez
zapłaty za te produkty lub za ich unieszkodliwianie;
12)
pobieraniu od dostawcy opłaty stanowiącej warunek przechowywania, prezentowania lub
oferowania do sprzedaży jego produktów rolnych lub spożywczych lub udostępniania takich
produktów na rynku;
13)
żądaniu przez nabywcę od dostawcy ponoszenia całości lub części kosztów obniżek cen
produktów rolnych lub spożywczych sprzedawanych przez nabywcę w ramach organizowanej
przez nabywcę promocji;
14)
żądaniu przez nabywcę od dostawcy zapłaty za reklamowanie produktów rolnych lub spożywczych
przez nabywcę;
15)
żądaniu przez nabywcę od dostawcy zapłaty za prowadzenie przez nabywcę marketingu
produktów rolnych lub spożywczych;
16)
żądaniu przez nabywcę od dostawcy ponoszenia opłat za czynności wykonywane przez pracowników
zajmujących się urządzeniem lokalu wykorzystywanego do sprzedaży produktów rolnych
lub spożywczych dostawcy.
2.
Nie uznaje się za praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową praktyk,
o których mowa w ust. 1
1)
pkt 11-16 - jeżeli zostały one przed ich stosowaniem jasno i jednoznacznie uzgodnione
w umowie między nabywcą a dostawcą;
2)
pkt 13 - jeżeli umowa między dostawcą a nabywcą została zawarta przed przewidywanym
terminem promocji i zawiera postanowienia określające termin rozpoczęcia promocji,
czas jej trwania oraz ilość produktów rolnych lub spożywczych, które będą objęte promocją.
3
Na potrzeby określenia terminów płatności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, uznaje
się, że uzgodnione okresy dostarczania produktów rolnych lub spożywczych, o których
mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie przekraczają miesiąca.
4.
W przypadku gdy nabywca ustala kwotę do zapłaty, terminy płatności, o których mowa
w ust. 1 pkt 1
1)
lit. a - zaczynają bieg od dnia zakończenia uzgodnionego okresu dostarczania produktów
rolnych lub spożywczych, podczas którego te produkty zostały dostarczone;
2)
lit. b - zaczynają bieg od dnia dostarczenia produktów rolnych lub spożywczych.
5.
W przypadku stosowania praktyk, o których mowa w ust. 1 pkt 12-16, nabywca jest obowiązany,
na żądanie dostawcy, do pisemnego określenia szacunkowej wysokości stawek jednostkowych
lub płatności całkowitych, w zależności od rodzaju określonej w umowie usługi, a w
przypadku stosowania praktyk, o których mowa w ust. 1 pkt 12 oraz 14-16, również szacunkowej
wysokości kosztów danej usługi oraz podstawy ich wyliczenia.
Przy dokonywaniu oceny praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową,
o których mowa w art. 8 ust. 1, nie uwzględnia się przesłanek określonych w art. 6.
Zakaz stosowania praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, o których
mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1, nie ma
1)
wpływu na możliwość uzgodnienia przez nabywcę i dostawcę klauzuli dotyczącej podziału
wartości w rozumieniu art. 172a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz
uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001
i (WE) nr 1234/2007
(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.)
2)
zastosowania do płatności uiszczanych przez
a)
nabywcę na rzecz dostawcy w ramach programu dla szkół, o którym mowa w art. 23 rozporządzenia,
o którym mowa w pkt 1,
b)
podmioty lecznicze, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 633, z późn. zm..
1.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem Urzędu”, jest
organem właściwym w sprawach
1)
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową;
2)
współpracy z Komisją Europejską oraz organami państw członkowskich Unii Europejskiej,
do których zakresu działania należy egzekwowanie przepisów dotyczących praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową.
2.
Współpraca, o której mowa w ust. 1 pkt 2, polega w szczególności na udzielaniu pomocy
w postępowaniach w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
oraz na wymianie informacji niezbędnych do ustalenia, czy wystąpiło lub występuje
naruszenie przepisów dotyczących praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
Jeżeli Prezes Urzędu uzna, że przemawia za tym interes publiczny, przedstawia sądowi
istotny dla sprawy pogląd w sprawach roszczeń cywilnoprawnych związanych ze stosowaniem
przez dostawców wobec nabywców lub przez nabywców wobec dostawców praktyk mogących
stanowić praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową.
1.
Postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową wszczyna
się z urzędu.
2.
Wszczęcie postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym.
1.
Prezes Urzędu może wszcząć z urzędu, w drodze postanowienia, postępowanie wyjaśniające,
jeżeli okoliczności wskazują na możliwość naruszenia przepisów ustawy.
2.
Postępowanie wyjaśniające ma na celu w szczególności
1)
wstępne ustalenie, czy nastąpiło naruszenie przepisów ustawy uzasadniające wszczęcie
postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową;
2)
badanie rynku.
3.
Zakończenie postępowania wyjaśniającego następuje w drodze postanowienia.
4.
Postępowanie wyjaśniające nie powinno trwać dłużej niż 4 miesiące, a w sprawach szczególnie
skomplikowanych - nie dłużej niż 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, przepisów ust. 4 oraz art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), zwanej dalej „Kodeksem postępowania administracyjnego”, nie stosuje się.
1.
Każdy może zgłosić Prezesowi Urzędu, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub
elektronicznej na elektroniczną skrzynkę podawczą urzędu obsługującego Prezesa Urzędu,
podpisanym odpowiednio do sposobu utrwalenia podpisem własnoręcznym albo kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowaną
pieczęcią elektroniczną, zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową.
2.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
wskazanie podmiotu, któremu jest zarzucane stosowanie praktyki nieuczciwie wykorzystującej
przewagę kontraktową;
2)
opis stanu faktycznego będącego podstawą tego zawiadomienia;
3)
uprawdopodobnienie naruszenia przepisów ustawy;
4)
zakres informacji niepodlegających ujawnieniu w toku postępowania;
5)
dane identyfikujące zgłaszającego to zawiadomienie.
3.
Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, dołącza się dokumenty, które mogą stanowić
dowód naruszenia przepisów ustawy.
4.
Prezes Urzędu, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej podpisanym
odpowiednio do sposobu utrwalenia podpisem własnoręcznym albo kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, przekazuje zgłaszającemu zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, informację
o sposobie rozpatrzenia tego zawiadomienia wraz z uzasadnieniem, w terminie określonym
w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Dane identyfikujące zgłaszającego zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, dostawcy
lub nabywcy, dotkniętego praktyką nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową,
oraz informacje, których ujawnienie mogłoby być szkodliwe dla interesu zgłaszającego
to zawiadomienie dostawcy lub nabywcy, nie podlegają ujawnieniu stronom postępowania
na żadnym jego etapie i po jego zakończeniu.
6.
Jeżeli zgłaszający zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, wyrazi, na piśmie utrwalonym
w postaci papierowej lub elektronicznej podpisanym odpowiednio do sposobu utrwalenia
podpisem własnoręcznym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym
lub podpisem osobistym, zgodę na ujawnienie jego danych identyfikujących lub informacji,
których ujawnienie mogłoby być szkodliwe dla interesu zgłaszającego to zawiadomienie,
przepisu ust. 5 nie stosuje się.
1.
Do postępowania w sprawie nałożenia kar, o których mowa w art. 15zzzk i art. 15zzzl,
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
(Dz. U. poz. 2262), z wyłączeniem art. 31-35 i art. 40 tej ustawy.
2.
Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 15zzzk i art. 15zzzl, stosuje się odpowiednio
przepisy art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu
wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.”.
Prezes Urzędu, bez wszczynania postępowania, może wystąpić do przedsiębiorcy lub podmiotu,
o którym mowa w art. 4 Prawa zamówień publicznych, w sprawach praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową. Przepisy art. 49a ust. 2 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
1.
Stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
2.
Prezes Urzędu wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową oraz zawiadamia o tym stronę postępowania.
1.
Przedsiębiorca i podmiot, o którym mowa w art. 4 Prawa zamówień publicznych, są obowiązani,
na żądanie Prezesa Urzędu, do udzielania informacji, w tym przekazywania dokumentów
dotyczących praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
2.
Żądanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
wskazanie zakresu informacji;
2)
wskazanie celu żądania;
3)
wskazanie terminu udzielenia informacji;
4)
pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych
lub wprowadzających w błąd.
3.
Każdy ma prawo składania, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej
podpisanym odpowiednio do sposobu utrwalenia podpisem własnoręcznym, kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, z własnej inicjatywy
lub na prośbę Prezesa Urzędu, wyjaśnień dotyczących istotnych okoliczności sprawy.
4.
Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, do którego zostało skierowane żądanie, o którym
mowa w ust. 1, może odmówić przekazania informacji lub dokumentów tylko wtedy, gdy
naraziłoby to jego lub jego małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo oraz powinowatych
w tej samej linii lub stopniu, jak również osoby pozostające w stosunku przysposobienia,
opieki lub kurateli, a także osobę pozostającą we wspólnym pożyciu, na odpowiedzialność
karną. Prawo odmowy udzielenia informacji trwa po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu
stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
Prezes Urzędu może zlecić Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli lub realizację
innych zadań należących do zakresu jego działania w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystujących
przewagę kontraktową.
W postępowaniu w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
przepisy art. 51-61, art. 69, art. 71-73, art. 74, art. 77, art. 78 i art. 80 ustawy o ochronie
konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
1.
W toku postępowania, o którym mowa w art. 13 ust. 1 lub 2, może być przeprowadzona
przez upoważnionego pracownika Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub Inspekcji
Handlowej, zwanego dalej „kontrolującym”, kontrola u przedsiębiorcy lub podmiotu,
o którym mowa w art. 4 Prawa zamówień publicznych, zwanych dalej „kontrolowanym”,
w zakresie objętym tym postępowaniem, zwana dalej „kontrolą”.
2.
Prezes Urzędu może upoważnić do udziału w kontroli osoby posiadające wiadomości specjalne,
jeżeli do przeprowadzenia kontroli są niezbędne tego rodzaju wiadomości.
3.
Do upoważnień do przeprowadzenia kontroli lub do udziału w kontroli przepisy art. 105a ust. 4-7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
1.
W celu uzyskania informacji mogących stanowić dowód w sprawie kontrolujący ma prawo
1)
wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń oraz środków transportu
kontrolowanego;
2)
żądania udostępnienia związanych z przedmiotem kontroli dokumentów, w szczególności
akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej
pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji
działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających
dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do
systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego
związane z przedmiotem kontroli w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp;
3)
sporządzania notatek z dokumentów i korespondencji, o których mowa w pkt 2;
4)
żądania sporządzenia przez kontrolowanego kopii lub wydruków dokumentów i korespondencji,
o których mowa w pkt 2, oraz informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach
lub w systemach, o których mowa w pkt 2;
5)
żądania od kontrolowanego lub osób przez niego upoważnionych
a)
ustnych wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli,
b)
udostępnienia i wydania przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie.
2.
Osobie upoważnionej do udziału w kontroli na podstawie art. 21 ust. 2 przysługują
uprawnienia kontrolującego w zakresie wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub
innych pomieszczeń oraz środków transportu kontrolowanego oraz dostępu do dokumentów
i korespondencji oraz informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach lub w
systemach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, a także do sporządzania z nich notatek.
3.
Do utrwalania przebiegu kontroli lub poszczególnych czynności w jej toku przy pomocy
urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk przepis art. 105b ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
1.
Prezes Urzędu może zwrócić się do innego organu kontroli państwowej lub Policji o
udzielenie pomocy w toku kontroli, jeżeli jest to niezbędne do przeprowadzenia kontroli.
2.
Prezes Urzędu występuje, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej
podpisanym odpowiednio do sposobu utrwalenia podpisem własnoręcznym, kwalifikowanym
podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym, o udzielenie pomocy do innego organu
kontroli państwowej lub komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na
miejsce przeprowadzenia kontroli co najmniej 7 dni przed planowanym dniem wszczęcia
kontroli. W przypadkach niecierpiących zwłoki Prezes Urzędu występuje z wnioskiem
co najmniej 3 dni przed planowanym dniem rozpoczęcia kontroli.
3.
Pomoc Policji polega na zapewnieniu porządku w miejscu przeprowadzania kontroli, osobistego
bezpieczeństwa osób obecnych w miejscu przeprowadzania kontroli, a także ustaleniu
tożsamości tych osób.
4.
Koszty poniesione przez inny organ kontroli państwowej lub Policję z tytułu udzielonej
pomocy w toku kontroli ponosi Prezes Urzędu. Koszty udzielonej pomocy oblicza się
według stawki zryczałtowanej w wysokości 1,5% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, za każdy przypadek udzielenia
pomocy.
1.
Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona są obowiązani do
1)
udzielenia żądanych informacji;
2)
umożliwienia wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń oraz
środków transportu kontrolowanego;
3)
udostępnienia i wydania dokumentów, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2, lub innych
przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie;
4)
umożliwienia dostępu do informatycznych nośników danych, urządzeń lub systemów informatycznych,
o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2, w zakresie informacji zgromadzonych na tych
nośnikach, w urządzeniach lub w systemach, w tym do korespondencji przesyłanej pocztą
elektroniczną.
2.
Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mogą odmówić udzielenia informacji
lub współdziałania w toku kontroli tylko wtedy, gdy naraziłoby to je lub ich małżonka,
wstępnych, zstępnych, rodzeństwo oraz powinowatych w tej samej linii lub stopniu,
jak również osoby pozostające w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli, a także
osobę pozostającą we wspólnym pożyciu, na odpowiedzialność karną. Prawo odmowy udzielenia
informacji lub współdziałania w toku kontroli trwa po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu
stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
1.
Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona zapewnia kontrolującemu oraz osobom
upoważnionym do udziału w kontroli na podstawie art. 21 ust. 2 warunki i środki niezbędne
do sprawnego przeprowadzenia kontroli, w szczególności
1)
sporządza we własnym zakresie kopie lub wydruki dokumentów i korespondencji, o których
mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2, oraz informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach
lub w systemach, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2;
2)
zapewnia, w miarę możliwości, samodzielne, zamknięte pomieszczenie, jeżeli jest to
niezbędne do przeprowadzenia kontroli;
3)
zapewnia wydzielone miejsce do przechowywania dokumentów i przedmiotów zabezpieczonych
podczas kontroli;
4)
udostępnia środki łączności, którymi dysponuje, w zakresie niezbędnym do wykonywania
czynności kontrolnych.
2.
Kontrolowany dokonuje potwierdzenia za zgodność z oryginałem sporządzonych kopii dokumentów
i wydruków.
3.
W przypadku odmowy przez kontrolowanego potwierdzenia za zgodność z oryginałem sporządzonych
kopii dokumentów i wydruków potwierdza je kontrolujący, o czym czyni wzmiankę w protokole
kontroli.
Do kontroli przepisy art. 105f-105h, art. 105j i art. 105k ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
Do kontroli przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 4 Prawa zamówień publicznych,
lub kontroli zleconej Inspekcji Handlowej przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 19, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570), z wyłączeniem art. 48, art. 50, art. 54 i art. 55 tej ustawy.
1.
Podmiot, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2, którego prawa zostały naruszone w toku
kontroli, może wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji
i konsumentów, zwanego dalej „sądem ochrony konkurencji i konsumentów”, na czynności
kontrolne wykraczające poza zakres przedmiotowy kontroli lub inne czynności kontrolne
podjęte z naruszeniem przepisów, w terminie 7 dni od dnia dokonania tych czynności.
2.
Wniesienie zażalenia, o którym mowa w ust. 1, nie wstrzymuje kontroli.
3.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 1, wnosi się do sądu ochrony konkurencji i konsumentów
za pośrednictwem Prezesa Urzędu, który przekazuje je, wraz z odpowiedzią, do tego
sądu w terminie 7 dni od dnia wniesienia zażalenia.
4.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów rozpoznaje zażalenie, o którym mowa w ust. 1,
w terminie 7 dni od dnia jego przekazania przez Prezesa Urzędu. Postanowienie sąd
ochrony konkurencji i konsumentów uzasadnia z urzędu. Na postanowienie sądu ochrony
konkurencji i konsumentów przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji.
5.
W przypadku uwzględnienia zażalenia, o którym mowa w ust. 1, dowody uzyskane w wyniku
zaskarżonej czynności kontrolnej nie mogą być wykorzystane w prowadzonym postępowaniu,
w innych postępowaniach prowadzonych przez Prezesa Urzędu oraz w postępowaniach prowadzonych
na podstawie odrębnych przepisów.
1.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje
się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
2.
W sprawach dotyczących dowodów w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do
postępowania przed Prezesem Urzędu przepisy art. 227-315 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm. stosuje się odpowiednio.
Postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową powinno
być zakończone nie później niż w terminie 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia.
1.
Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za praktykę nieuczciwie wykorzystującą
przewagę kontraktową, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 5.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu nakazuje zaniechanie stosowania praktyki
naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5, jeżeli do czasu wydania tej decyzji nie
zaniechano stosowania tej praktyki.
3.
Ciężar udowodnienia, że zaniechano stosowania praktyki naruszającej zakaz, o którym
mowa w art. 5, spoczywa na stronie postępowania.
1.
Jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę
kontraktową zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji
zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 15 ust. 1, lub innych informacji będących
podstawą wszczęcia tego postępowania - że został naruszony zakaz, o którym mowa w
art. 5, a strona postępowania, której jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże
się do podjęcia lub zaniechania określonych działań w celu zaprzestania naruszeń lub
usunięcia ich skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać stronę postępowania
do wykonania tych zobowiązań i określić termin ich wykonania.
2.
W przypadku gdy strona postępowania zaprzestała naruszania zakazu, o którym mowa w
art. 5, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, Prezes Urzędu może,
w drodze decyzji, zobowiązać stronę postępowania do usunięcia skutków naruszenia i
określić termin ich usunięcia.
3.
W decyzjach, o których mowa w ust. 1 i 2, Prezes Urzędu nakłada na stronę postępowania
obowiązek przedkładania, w wyznaczonym terminie, informacji o stopniu realizacji zobowiązań,
o których mowa odpowiednio w ust. 1 albo 2.
4.
W przypadku wydania decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przepisów art. 31 i art.
42 ust. 1 nie stosuje się.
5.
Prezes Urzędu może z urzędu uchylić decyzje, o których mowa w ust. 1 i 2, w przypadku
gdy
1)
zostały one wydane na podstawie nieprawdziwych, niekompletnych lub wprowadzających
w błąd informacji lub dokumentów;
2)
strona postępowania nie wykonuje zobowiązań, o których mowa w ust. 1 lub 2, lub obowiązków,
o których mowa w ust. 3.
6.
Prezes Urzędu, za zgodą strony postępowania, może z urzędu uchylić decyzje, o których
mowa w ust. 1 i 2, w przypadku gdy nastąpiła zmiana okoliczności mających istotny
wpływ na wydanie tych decyzji.
7.
W przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w ust. 1 lub 2, Prezes Urzędu orzeka
co do istoty sprawy.
1.
Jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę
kontraktową zostanie uprawdopodobnione, że dalsze stosowanie praktyki nieuczciwie
wykorzystującej przewagę kontraktową może spowodować poważne i trudne do usunięcia
szkody dla dostawcy albo nabywcy, Prezes Urzędu przed zakończeniem tego postępowania
może, w drodze decyzji, zobowiązać stronę postępowania, której zarzuca się stosowanie
tej praktyki, do zaniechania określonych działań w celu zapobieżenia tym szkodom.
Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przed wydaniem decyzji stronie
postępowania nie przysługuje prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i
materiałów oraz zgłoszonych żądań, o którym mowa w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu określa czas jej obowiązywania. Decyzja
ta obowiązuje nie dłużej niż do czasu wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
3.
Prezes Urzędu może przedłużyć, w drodze decyzji, czas obowiązywania decyzji, o której
mowa w ust. 1. Przepis ust. 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
4.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, nie nakłada się kar, o których mowa w art. 42.
5.
W przypadku wniesienia odwołania od decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu
przekazuje je wraz z aktami sprawy do sądu ochrony konkurencji i konsumentów w terminie
10 dni od dnia otrzymania odwołania.
6.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów rozpoznaje odwołanie, o którym mowa w ust. 5,
w terminie 2 miesięcy od dnia przekazania tego odwołania przez Prezesa Urzędu.
1.
Przed zakończeniem postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę
kontraktową Prezes Urzędu może wystąpić, z urzędu lub na wniosek strony postępowania,
do wszystkich stron tego postępowania z propozycją przystąpienia do procedury dobrowolnego
poddania się karze pieniężnej, jeżeli uzna, że zastosowanie tej procedury przyczyni
się do przyspieszenia postępowania.
2.
W przypadku wystąpienia przez stronę postępowania z wnioskiem, o którym mowa w ust.
1, Prezes Urzędu w terminie 14 dni informuje tę stronę o rozpoczęciu albo odmowie
rozpoczęcia procedury dobrowolnego poddania się karze pieniężnej.
3.
W przypadku zastosowania procedury, o której mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej,
jaka może zostać nałożona na stronę postępowania, której ostateczne stanowisko, o
którym mowa w ust. 7, zostało uwzględnione w treści decyzji, o której mowa w art.
31 ust. 1, zostaje obniżona o nie więcej niż 50% w stosunku do kary pieniężnej, jaka
zostałaby nałożona na podstawie art. 42, gdyby strona postępowania dobrowolnie nie
poddała się karze pieniężnej.
4.
Strona postępowania przedstawia stanowisko do propozycji, o której mowa w ust. 1,
w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
5.
W przypadku wyrażenia przez stronę postępowania zgody na przystąpienie do procedury,
o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu informuje tę stronę o wstępnych ustaleniach
tego postępowania jej dotyczących oraz o przewidywanej treści decyzji, w tym o wysokości
kary pieniężnej obniżonej zgodnie z ust. 3, jaka zostanie nałożona na tę stronę na podstawie art. 42, a także o skutkach
wniesienia odwołania wynikających z art. 81 ust. 3a ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.
6.
Prezes Urzędu po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony postępowania ponownie przekazuje
jej informacje w zakresie, o którym mowa w ust. 5, biorąc pod uwagę informacje i dowody
przez nią przedstawione. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.
7.
Po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony postępowania do informacji, o których mowa
w ust. 6, Prezes Urzędu wzywa ją do zajęcia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż
14 dni, ostatecznego stanowiska w sprawie dobrowolnego poddania się karze pieniężnej.
8.
Ostateczne stanowisko, o którym mowa w ust. 7, zawiera oświadczenie strony postępowania
o dobrowolnym poddaniu się karze pieniężnej oraz potwierdzenie
1)
naruszenia przepisów ustawy przez tę stronę;
2)
wysokości kary pieniężnej zaakceptowanej przez tę stronę;
3)
o poinformowaniu tej strony o zarzucanych jej naruszeniach przepisów ustawy i umożliwieniu
zajęcia stanowiska, a także pouczeniu o skutkach wniesienia odwołania wynikających
z art. 81 ust. 3a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
9.
Prezes Urzędu uwzględnia ostateczne stanowisko, o którym mowa w ust. 7, w treści decyzji
kończącej postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
10.
Prezes Urzędu może odstąpić od stosowania procedury, o której mowa w ust. 1, na każdym
etapie, jeżeli uzna, że jej stosowanie nie przyczynia się do przyspieszenia postępowania
w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, o czym informuje
niezwłocznie stronę postępowania uczestniczącą w tej procedurze.
11.
Strona postępowania może odstąpić od uczestnictwa w procedurze, o której mowa w ust.
1, na każdym etapie, informując o tym Prezesa Urzędu.
12.
Wszelkie informacje i dowody uzyskane przez Prezesa Urzędu w związku z zastosowaniem
procedury, o której mowa w ust. 1, mające charakter oświadczenia strony postępowania
uczestniczącej w tej procedurze, nie mogą być wykorzystane jako dowód w prowadzonym
postępowaniu, w innych postępowaniach prowadzonych przez Prezesa Urzędu oraz w postępowaniach
prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów - w przypadkach, o których mowa w ust.
10 lub 11.
Prezes Urzędu może nadać rygor natychmiastowej wykonalności decyzji wydawanych na
podstawie ustawy w całości albo w części, jeżeli wymaga tego ochrona istotnych interesów
dostawców lub nabywców.
Prezes Urzędu publikuje na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w całości treść decyzji wydawanych na podstawie przepisów ustawy, z zastrzeżeniem
że publikacja uzasadnienia nie obejmuje tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz innych informacji podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Publikacja
jest opatrzona informacją, czy decyzja jest prawomocna.
Od decyzji Prezesa Urzędu przysługuje odwołanie do sądu ochrony konkurencji i konsumentów,
w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Przepisy art. 81 ust. 2-5 oraz art. 82 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę
kontraktową, jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynęły 2
lata.
Prezes Urzędu umarza postępowanie, w drodze postanowienia, w przypadku nienałożenia
kary pieniężnej, o której mowa w art. 43 lub art. 44.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio w sprawach nakładania kar pieniężnych
za naruszenie przepisów ustawy.
1.
Prezes Urzędu corocznie publikuje na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów roczne sprawozdanie za rok poprzedni z działań podjętych w celu przeciwdziałania
praktykom nieuczciwie wykorzystującym przewagę kontraktową, które zawiera w szczególności
informacje o liczbie zawiadomień, o których mowa w art. 15 ust. 1, liczbie wszczętych
i zakończonych postępowań, o których mowa w art. 13 ust. 1, oraz o liczbie postępowań,
o których mowa w art. 13 ust. 2.
2.
W odniesieniu do każdego zakończonego postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących
przewagę kontraktową sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera skrócony opis sprawy
oraz wynik postępowania.
3.
Prezes Urzędu, w terminie do dnia 15 marca każdego roku, przekazuje Komisji Europejskiej
sprawozdanie dotyczące działań podjętych w celu przeciwdziałania praktykom nieuczciwie
wykorzystującym przewagę kontraktową, w tym stosowania i egzekwowania przepisów ustawy
w roku poprzednim.
1.
Prezes Urzędu może nałożyć na dostawcę albo nabywcę, w drodze decyzji, karę pieniężną
w wysokości nie większej niż 3% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym
rok nałożenia tej kary, jeżeli dostawca albo nabywca, choćby nieumyślnie, dopuścił
się naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 5.
2.
Do obliczania obrotu, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 7 ust. 8 stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 1, powstał w wyniku połączenia
lub przekształcenia innych podmiotów, obliczając wysokość jego obrotu, o którym mowa
w ust. 1, Prezes Urzędu uwzględnia obrót osiągnięty przez te podmioty w roku obrotowym
poprzedzającym rok nałożenia kary pieniężnej.
4.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje przed
wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, danymi finansowymi niezbędnymi do ustalenia
obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary pieniężnej, Prezes Urzędu,
nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1, uwzględnia obrót osiągnięty przez tego
dostawcę albo nabywcę w roku obrotowym poprzedzającym ten rok.
5.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 1, w roku obrotowym poprzedzającym
rok nałożenia kary pieniężnej nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej
równowartości 100 000 euro, Prezes Urzędu, nakładając karę pieniężną na podstawie
ust. 1, uwzględnia średni obrót osiągnięty przez tego dostawcę albo nabywcę w trzech
kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary pieniężnej.
6.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 1, nie osiągnął obrotu
w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót tego dostawcy albo nabywcy
obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100 000 euro, Prezes
Urzędu może nałożyć na tego dostawcę albo nabywcę karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej
równowartości 10 000 euro.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 33, który
wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2022 r.
Prezes Urzędu może również nałożyć na przedsiębiorcę lub podmiot, o którym mowa w
art. 4 Prawa zamówień publicznych, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej
równowartość w złotych do 50 000 000 euro, jeżeli ten przedsiębiorca lub ten podmiot,
choćby nieumyślnie
1)
nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 18 ust. 1
lub art. 32 ust. 3 lub udzielił informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd;
2)
uniemożliwia lub utrudnia rozpoczęcie lub przeprowadzenie kontroli na podstawie art.
21 ust. 1, w tym nie wykonuje obowiązków określonych w art. 24 ust. 1 lub art. 25
ust. 1.
Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę lub podmiot, o którym mowa w art. 4 Prawa
zamówień publicznych, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość
w złotych do 10 000 euro za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu decyzji wydanych na
podstawie art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 33 ust. 1 i 3, postanowień
wydanych na podstawie art. 105g ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 26 lub wyroków sądowych w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystujących
przewagę kontraktową. Karę pieniężną nakłada się, licząc od daty wskazanej w tej decyzji.
Wielkości, o których mowa w art. 42 ust. 5 i 6, art. 43 i art. 44, wyrażone w euro
przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski
w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary pieniężnej.
1.
Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę pełniącą funkcję kierowniczą
lub wchodzącą w skład organu zarządzającego przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym
mowa w art. 4 Prawa zamówień publicznych, karę pieniężną w wysokości do pięćdziesięciokrotności
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za ostatni miesiąc
kwartału poprzedzającego dzień wydania tej decyzji, ogłaszanego przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli osoba ta, umyślnie
albo nieumyślnie
1)
nie wykonała decyzji, postanowień lub wyroków, o których mowa w art. 44;
2)
uniemożliwia lub utrudnia rozpoczęcie lub przeprowadzenie kontroli na podstawie art.
21 ust. 1, w tym nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 24 ust. 1 lub art.
25 ust. 1.
2.
Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną w wysokości, o której
mowa w ust. 1, na
1)
osobę upoważnioną przez kontrolowanego, o której mowa w art. 24 ust. 1, za
a)
udzielenie w toku kontroli nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji żądanych
przez Prezesa Urzędu,
b)
uniemożliwianie lub utrudnianie rozpoczęcia lub przeprowadzenia kontroli na podstawie
art. 21 ust. 1, w tym niewykonanie obowiązków, o których mowa w art. 24 ust. 1 lub
art. 25 ust. 1;
2)
osobę, o której mowa w art. 105a ust. 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 21 ust. 3, będącą pracownikiem kontrolowanego, za uniemożliwianie lub utrudnianie
okazania dokumentów wymienionych w art. 105a ust. 7 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów.
3.
Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną w wysokości do 5000 zł
na
1)
świadka za nieuzasadnioną odmowę zeznań lub nieusprawiedliwione niestawiennictwo na
wezwanie Prezesa Urzędu;
2)
biegłego za nieuzasadnioną odmowę złożenia opinii, nieusprawiedliwione opóźnienie
złożenia opinii lub nieusprawiedliwione niestawiennictwo na wezwanie Prezesa Urzędu.
1.
Prezes Urzędu, ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej, o której mowa w
1)
art. 42 ust. 1, uwzględnia w szczególności okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia
przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia, biorąc pod uwagę
okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności dostawcy albo nabywcy, która
stanowiła przedmiot naruszenia, oraz specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia;
2)
art. 43 i art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, uwzględnia wpływ naruszenia na przebieg i
termin zakończenia postępowania;
3)
art. 44 i art. 46 ust. 1 pkt 1, uwzględnia skutki rynkowe niewykonania decyzji, postanowień
i wyroków, o których mowa w art. 44;
4)
art. 46 ust. 3, uwzględnia wpływ naruszenia na przebieg i termin zakończenia postępowania,
a w przypadku osoby fizycznej - również warunki osobiste osoby, na którą jest nakładana
kara pieniężna.
2.
Ustalając wysokość nakładanych kar pieniężnych zgodnie z ust. 1 pkt 1, Prezes Urzędu
bierze pod uwagę okoliczności łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie.
3.
Okolicznościami łagodzącymi, o których mowa w ust. 2, są
1)
dobrowolne usunięcie skutków naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 5;
2)
zaniechanie z własnej inicjatywy stosowania praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę
kontraktową przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu;
3)
podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia zakazu, o którym
mowa w art. 5, lub usunięcia skutków jego naruszenia;
4)
współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się
do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania.
4.
Okolicznościami obciążającymi, o których mowa w ust. 2, są umyślność naruszenia i
dokonanie uprzednio podobnego naruszenia.
1.
Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji o
nałożeniu kary pieniężnej.
2.
W razie upływu terminu, o którym mowa w ust. 1, kara pieniężna podlega ściągnięciu
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3.
W przypadku nieterminowego uiszczenia kary pieniężnej odsetek nie pobiera się.
4.
W przypadku uchylenia albo zmiany prawomocnej decyzji, których następstwem jest uchylenie
nałożonej kary pieniężnej lub obniżenie jej wysokości, uiszczona kara pieniężna podlega
zwrotowi w części albo w całości, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do
zwrotu tej kary, wraz z odpisem orzeczenia sądu i, w uzasadnionym przypadku, stwierdzeniem
jego prawomocności. Przy zwrocie kary odsetek nie nalicza się.
Prezes Urzędu może, na wniosek przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 4
Prawa zamówień publicznych, lub innych osób, o których mowa w art. 46, odroczyć uiszczenie
nałożonej kary pieniężnej albo rozłożyć ją na raty ze względu na ważny interes wnioskodawcy.
Przepisy art. 113 ust. 1a-7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, jeżeli upłynęły
2 lata od końca roku, w którym dopuszczono się naruszenia przepisów ustawy.
Kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło 5 lat od końca roku, w którym
uprawomocniła się decyzja o nałożeniu kary pieniężnej.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, 1981 i 2052) w art. 479
„
6)
zażaleń, o których mowa w art. 28 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
(Dz. U. poz. 2262).
”
.
(pominięte)
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 297 w § 1 w pkt 11 lit. b otrzymuje brzmienie
„
b)
postępowaniem w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
i postępowaniem wyjaśniającym, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
(Dz. U. poz. 2262),
”
;
2)
w art. 298
a)
pkt 6f dodany ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1667) otrzymuje brzmienie
„
6f)
Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w związku z toczącym się postępowaniem
prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach
handlowych oraz przepisów ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi;
”
,
b)
uchyla się pkt 6f dodany ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia
zatorów płatniczych
(Dz. U. poz. 1649).
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1896, z późn. zm. w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 w lit. r tiret trzecie otrzymuje brzmienie
„
-
w związku z toczącym się przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowaniem
prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
(Dz. U. poz. 2262),
”
.
W ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych
nimi sytuacji kryzysowych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, 2120 i 2133) art. 15zzzm otrzymuje brzmienie
„
Art. 15zzzm.
1.
Do postępowania w sprawie nałożenia kar, o których mowa w art. 15zzzk i art. 15zzzl,
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
(Dz. U. poz. 2262), z wyłączeniem art. 31-35 i art. 40 tej ustawy.
2.
Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 15zzzk i art. 15zzzl, stosuje się odpowiednio
przepisy art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu
wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.”.
”
;
Do postępowań w sprawach określonych w
1)
art. 297 § 1 pkt 11 lit. b oraz art. 298 pkt 6f ustawy zmienianej w art. 53,
2)
art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. r tiret trzecie ustawy zmienianej w art. 54,
3)
art. 15zzzm ustawy zmienianej w art. 55
- wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje
się przepisy dotychczasowe.
Do postępowań w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
wszczętych na podstawie ustawy uchylanej w art. 61 i niezakończonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Do kontroli, o której mowa w art. 16 ustawy uchylanej w art. 61, rozpoczętej przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Do wniosków o odroczenie uiszczenia nałożonej kary pieniężnej albo rozłożenie jej
na raty złożonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
1.
Do umów zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy
dotychczasowe, z tym że do postępowań w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących
przewagę kontraktową dotyczących tych umów wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy stosuje się przepisy tej ustawy.
2.
Jeżeli umowy, o których mowa w ust. 1, będą nadal wykonywane po dniu 30 kwietnia 2022 r.,
od dnia 1 maja 2022 r. stosuje się do tych umów przepisy niniejszej ustawy.
Traci moc ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi
kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1213).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia