Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 stycznia 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania

1.

Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu obywatelowi wolność sumienia i wyznania.

2.

Wolność sumienia i wyznania obejmuje swobodę wyboru religii lub przekonań oraz wyrażania

ich indywidualnie i zbiorowo, prywatnie i publicznie.

3.

Obywatele wierzący wszystkich wyznań oraz niewierzący mają równe prawa w życiu państwowym,

politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym.

Korzystając z wolności sumienia i wyznania obywatele mogą w szczególności

1)

tworzyć wspólnoty religijne, zwane dalej „kościołami i innymi związkami wyznaniowymi”,

zakładane w celu wyznawania i szerzenia wiary religijnej, posiadające własny ustrój,

doktrynę i obrzędy kultowe;

2)

zgodnie z zasadami swojego wyznania uczestniczyć w czynnościach i obrzędach religijnych

oraz wypełniać obowiązki religijne i obchodzić święta religijne;

2a)

należeć lub nie należeć do kościołów i innych związków wyznaniowych;

3)

głosić swoją religię lub przekonania;

4)

wychowywać dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami w sprawach religii;

5)

zachowywać milczenie w sprawach swojej religii lub przekonań;

6)

utrzymywać kontakty ze współwyznawcami, w tym uczestniczyć w pracach organizacji religijnych

o zasięgu międzynarodowym;

7)

korzystać ze źródeł informacji na temat religii;

8)

wytwarzać i nabywać przedmioty potrzebne do celów kultu i praktyk religijnych oraz

korzystać z nich;

9)

wytwarzać, nabywać i posiadać artykuły potrzebne do przestrzegania reguł religijnych;

10)

wybrać stan duchowny lub zakonny;

11)

zrzeszać się w organizacjach świeckich w celu realizacji zadań wynikających z wyznawanej

religii bądź przekonań w sprawach religii;

12)

otrzymać pochówek zgodny z wyznawanymi zasadami religijnymi lub z przekonaniami w

sprawach religii.

1.

Uzewnętrznianie indywidualnie lub zbiorowo swojej religii lub przekonań może podlegać

jedynie ograniczeniom ustawowym koniecznym do ochrony bezpieczeństwa publicznego,

porządku, zdrowia lub moralności publicznej albo podstawowych praw i wolności innych

osób.

2.

Korzystanie z wolności sumienia i wyznania nie może prowadzić do uchylania się od

wykonywania obowiązków publicznych nałożonych przez ustawy.

3.

Ze względu na przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne obywatele mogą występować

o przeznaczenie do służby zastępczej na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

(Dz. U. poz. 2305).

1.

Prawo określone w art. 2 pkt 2 oraz prawo do posiadania i korzystania z przedmiotów

potrzebnych do uprawiania kultu i praktyk religijnych przysługują również osobom

1)

pełniącym służbę wojskową lub zasadniczą służbę w obronie cywilnej;

2)

przebywającym w zakładach służby zdrowia opieki społecznej

3

przebywającym w zakładach karnych, zakładach poprawczych, okręgowych ośrodkach wychowawczych,

młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, aresztach śledczych oraz schroniskach dla nieletnich.

2.

Sposób realizacji uprawnień określonych w ust. 1 regulują odrębne ustawy oraz przepisy

wydane na ich podstawie.

Obywatele mają prawo do swobodnego świadczenia na rzecz kościołów i innych związków

wyznaniowych oraz instytucji charytatywno-opiekuńczych.

1.

Nikt nie może być dyskryminowany bądź uprzywilejowany z powodu religii lub przekonań

w sprawach religii.

2.

Nie wolno zmuszać obywateli do niebrania udziału w czynnościach lub obrzędach religijnych

ani do udziału w nich.

1.

Cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystają z wolności

sumienia i wyznania na równi z obywatelami polskimi.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do bezpaństwowców.

Kościoły i inne związki wyznaniowe w Polsce działają w konstytucyjnych ramach ustrojowych

Rzeczypospolitej Polskiej; ich sytuację prawną i majątkową regulują przepisy rangi

ustawowej.

1.

W Rzeczypospolitej Polskiej stosunek państwa do wszystkich kościołów i innych związków

wyznaniowych opiera się na poszanowaniu wolności sumienia i wyznania.

2.

Gwarancjami wolności sumienia i wyznania w stosunkach państwa z kościołami i innymi

związkami wyznaniowymi są

1)

oddzielenie kościołów i innych związków wyznaniowych od państwa;

2)

swoboda wypełniania przez kościoły i inne związki wyznaniowe funkcji religijnych;

3)

równouprawnienie wszystkich kościołów i innych związków wyznaniowych, bez względu

na formę uregulowania ich sytuacji prawnej.

1.

Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim, neutralnym w sprawach religii i przekonań.

2.

Państwo i państwowe jednostki organizacyjne nie dotują i nie subwencjonują kościołów

i innych związków wyznaniowych. Wyjątki od tej zasady regulują ustawy lub przepisy

wydane na ich podstawie.

1.

Kościoły i inne związki wyznaniowe są niezależne od państwa przy wykonywaniu swoich

funkcji religijnych.

2.

Kościoły i inne związki wyznaniowe oraz ich działalność podlegają ochronie prawnej,

w granicach określonych w ustawach.

3.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą składać wnioski do Trybunału Konstytucyjnego

na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Trybunale Konstytucyjnym.

1.

Duchowni oraz osoby zakonne kościołów i innych związków wyznaniowych, ustanowione

według przepisów prawa wewnętrznego kościoła lub innego związku wyznaniowego, korzystają

z praw i podlegają obowiązkom na równi z innymi obywatelami we wszystkich dziedzinach

życia państwowego, politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Są oni

w ramach obowiązujących przepisów ustaw zwolnieni z obowiązków niemożliwych do pogodzenia

z pełnieniem funkcji duchownego lub osoby zakonnej.

2.

Osoby, o których mowa w ust. 1, mają prawo do noszenia stroju duchownego.

3.

Uprawnienia i obowiązki osób duchownych w myśl prawa państwowego określają odrębne

ustawy.

1.

Majątek i przychody kościołów i innych związków wyznaniowych podlegają ogólnie obowiązującym

przepisom podatkowym, z wyjątkami określonymi w odrębnych ustawach.

2.

Osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych są zwolnione od opodatkowania

z tytułu przychodów ze swojej działalności niegospodarczej. W tym zakresie osoby te

nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy podatkowe.

3.

(uchylony)

4.

(uchylony)

5.

Dochody z działalności gospodarczej osób prawnych kościołów i innych związków wyznaniowych

oraz spółek, których udziałowcami są wyłącznie te osoby, są zwolnione od opodatkowania

w części, w jakiej zostały przeznaczone w roku podatkowym lub w roku po nim następującym

na cele kultowe, oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, działalność charytatywno-opiekuńczą,

punkty katechetyczne, konserwację zabytków oraz na inwestycje sakralne i inwestycje

kościelne, których przedmiotem są punkty katechetyczne i zakłady charytatywno-opiekuńcze,

jak również remonty tych obiektów.

6.

Osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych są zwolnione od opodatkowania

i od świadczeń na fundusz gminny i fundusz miejski

7.

Zwalnia się z należności celnych przywozowych towary przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze

i oświatowo-wychowawcze oraz towary o charakterze kulturalnym przeznaczone na cele

kultu, przywożone dla osób prawnych kościołów i innych związków wyznaniowych, w granicach

i na warunkach określonych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada

2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 342 z 10.12.2009,

str. 23).

1.

Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią inaczej,

kościół lub inny związek wyznaniowy powiadamia ministra właściwego do spraw wyznań religijnych

2.

Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią inaczej,

kościół lub inny związek wyznaniowy powiadamia w terminie 30 dni ministra właściwego do spraw wyznań religijnych

3.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych, o których mowa

w ust. 1.

4.

Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią inaczej,

przed objęciem stanowisk, o których mowa w ust. 2 i 3, przez cudzoziemca, władze kościoła

lub innego związku wyznaniowego powinny się upewnić, czy minister właściwy do spraw wyznań religijnych

(uchylony)

1.

Państwo współdziała z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w zachowaniu pokoju,

kształtowaniu warunków rozwoju kraju oraz zwalczaniu patologii społecznych.

2.

W celach, o których mowa w ust. 1, oraz do rozpatrywania problemów związanych z rozwojem

stosunków między państwem a poszczególnymi kościołami i innymi związkami wyznaniowymi

mogą być, na zasadach wzajemnego uzgodnienia, tworzone różne, w tym stałe formy współdziałania.

Przepis ten nie narusza właściwości organów państwowych oraz organów kościołów i innych

związków wyznaniowych.

1.

Dla określenia szczegółowych zasad stosunków, o których mowa w art. 16, mogą być zawierane

umowy między właściwymi rzeczowo centralnymi organami administracji rządowej a władzami

poszczególnych kościołów i innych związków wyznaniowych.

2.

Przepisy umowy nie mogą naruszać przepisów ogólnie obowiązującego prawa, a w szczególności

zasady równouprawnienia wszystkich kościołów i innych związków wyznaniowych.

3.

Podpisana umowa zostaje opublikowana w dzienniku urzędowym właściwego ministerstwa.

Państwo współdziała z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w ochronie, konserwacji,

udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury, sztuki i literatury religijnej,

które stanowią integralną część dziedzictwa kultury.

1.

Przepisy rozdziału 2 i działu III regulują stosunek państwa tylko do tych kościołów

i innych związków wyznaniowych, których sytuacja prawna i majątkowa nie jest uregulowana

odrębnymi ustawami.

2.

Przepisy rozdziału 2 określające uprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych

mają jednakże zastosowanie do kościołów i innych związków wyznaniowych o ustawowo

uregulowanej sytuacji wówczas, gdy odrębne ustawy określone w ust. 1 nie przewidują

takich uprawnień.

1.

Kościoły i inne związki wyznaniowe korzystają na zasadach równouprawnienia ze swobody

pełnienia funkcji religijnych.

2.

Wypełniając funkcje religijne kościoły i inne związki wyznaniowe mogą w szczególności

1)

określać doktrynę religijną, dogmaty i zasady wiary oraz liturgię;

2)

organizować i publicznie sprawować kult;

3)

udzielać posług religijnych, w tym osobom, o których mowa w art. 4, oraz organizować

obrzędy i zgromadzenia religijne;

4)

rządzić się w swoich sprawach własnym prawem, swobodnie wykonywać władzę duchowną

oraz zarządzać swoimi sprawami;

5)

ustanawiać, kształcić i zatrudniać duchownych;

6)

realizować inwestycje sakralne i inne inwestycje kościelne;

7)

nabywać, posiadać i zbywać majątek ruchomy i nieruchomy oraz zarządzać nim;

8)

zbierać składki i otrzymywać darowizny, spadki i inne świadczenia od osób fizycznych

i prawnych;

9)

wytwarzać i nabywać przedmioty i artykuły potrzebne do celów kultu i praktyk religijnych

oraz korzystać z nich;

10)

nauczać religii i głosić ją, w tym za pomocą prasy, książek i innych druków oraz filmów

i środków audiowizualnych;

11)

korzystać ze środków masowego przekazywania;

12)

prowadzić działalność oświatowo-wychowawczą;

13)

tworzyć i prowadzić zakony oraz diakonaty;

14)

tworzyć organizacje mające na celu działalność na rzecz formacji religijnej, kultu

publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym i ich skutkom;

15)

prowadzić działalność charytatywno-opiekuńczą;

16)

(uchylony)

17)

powoływać krajowe organizacje międzykościelne;

18)

należeć do międzynarodowych organizacji wyznaniowych i międzywyznaniowych oraz utrzymywać

kontakty zagraniczne w sprawach związanych z realizacją swoich funkcji.

3.

Za wypełnianie funkcji religijnych, o których mowa w ust. 1, nie uznaje się oddziaływania

poprzez badania i eksperymenty psychologiczne.

1.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo posiadania, zarządzania oraz zakładania

i poszerzania cmentarzy grzebalnych.

2.

Przepis ust. 1 nie narusza przepisów dotyczących cmentarzy i chowania zmarłych.

1.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą nauczać religii oraz wychowywać religijnie

dzieci i młodzież, zgodnie z wyborem dokonanym przez ich rodziców lub opiekunów prawnych.

2.

Nauczanie religii dzieci i młodzieży jest wewnętrzną sprawą kościołów i innych związków

wyznaniowych. Jest ono organizowane, zgodnie z programem ustalonym przez władze kościoła

lub innego związku wyznaniowego, w punktach katechetycznych znajdujących się w kościołach,

domach modlitw i innych pomieszczeniach udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną

do dysponowania nimi.

3.

Nauczanie religii uczniów szkół publicznych i wychowanków przedszkoli publicznych

może odbywać się również w szkołach i przedszkolach na zasadach określonych w odrębnej

ustawie.

1.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić szkoły i przedszkola

oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze i opiekuńczo-wychowawcze na zasadach określonych

w ustawach.

2.

Szkoły, przedszkola oraz inne placówki, o których mowa w ust. 1, będą dotowane przez

państwo lub organy samorządu terytorialnego w przypadkach i na zasadach określonych

w odrębnych ustawach.

Działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym,

podejmowana przez osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych, jest zrównana

pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez

instytucje państwowe.

1.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, według samodzielnie

ustalonych programów, szkoły duchowne i seminaria duchowne.

2.

W zakresie realizacji programu szkół ogólnokształcących i uzyskiwania świadectw dojrzałości

szkoły duchowne wymienione w ust. 1 podlegają nadzorowi ministra właściwego do spraw

oświaty i wychowania.

3.

Tworzenie i prowadzenie przez kościoły i inne związki wyznaniowe szkół wyższych, zasady

udzielania im przez państwo pomocy finansowej oraz tryb i zakres uznawania stopni

i tytułów naukowych nadawanych w tych szkołach regulują, na wniosek władz kościołów

lub innych związków wyznaniowych, odrębne ustawy.

4.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać religijne instytuty naukowe

i naukowo-dydaktyczne.

5.

Status prawny wydziałów teologicznych na uniwersytetach państwowych regulują odrębne

umowy pomiędzy ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego

(uchylony)

1.

W celu realizacji działalności charytatywno-opiekuńczej kościoły i inne związki wyznaniowe

mają prawo zakładać i prowadzić, na zasadach określonych w ustawach, odpowiednie instytucje,

w tym zakłady dla osób potrzebujących opieki, szpitale i inne zakłady lecznicze podmiotów

leczniczych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, żłobki i schroniska

dla dzieci.

2.

Środki na realizację działalności charytatywno-opiekuńczej pochodzą w szczególności

z

1)

ofiar pieniężnych i w naturze;

2)

spadków, zapisów i darowizn krajowych i zagranicznych;

3)

dochodów z imprez i zbiórek publicznych;

4)

subwencji, dotacji i ofiar pochodzących od krajowych instytucji i przedsiębiorstw

państwowych, społecznych, wyznaniowych i prywatnych;

5)

odpłatności za usługi świadczone przez instytucje charytatywno-opiekuńcze kościołów

i innych związków wyznaniowych;

6)

dochodów instytucji kościołów i innych związków wyznaniowych.

1.

W celu realizacji swoich funkcji kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo wydawania

prasy, książek, druków oraz zakładania i posiadania wydawnictw oraz zakładów poligraficznych,

z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

2.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą organizować własny kolportaż prasy lub korzystać

z pośrednictwa innej sieci kolportażu.

3.

Dla realizacji postanowień ust. 1 kościoły i inne związki wyznaniowe mogą otrzymywać

jako darowizny z zagranicy maszyny, urządzenia, materiały poligraficzne i papier.

4.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo do emitowania w radiu i telewizji programów

religijno-moralnych, społecznych i kulturalnych w sposób określony w porozumieniach

między władzami danego kościoła lub innego związku wyznaniowego a jednostkami publicznej

radiofonii i telewizji.

1.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo organizowania i prowadzenia związanej

z wypełnianiem swoich funkcji działalności kulturalnej i artystycznej.

2.

Dla realizacji prawa, o którym mowa w ust. 1, kościoły i inne związki wyznaniowe mogą

zakładać i prowadzić odpowiednie instytucje oraz dystrybucję i rozpowszechnianie filmów.

3.

Korzystanie z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje bez obowiązku uzyskiwania

zezwoleń i upoważnień, jeżeli działalność ta prowadzona jest na potrzeby realizacji

zadań religijno-moralnych w sferze kultury. O podjęciu i prowadzeniu tej działalności

władze kościoła lub innego związku wyznaniowego powiadamiają państwowy organ, właściwy

do udzielania takich zezwoleń i upoważnień.

4.

Dla realizacji postanowień ust. 1 i 2 kościoły i inne związki wyznaniowe mogą otrzymywać

jako darowizny z zagranicy urządzenia i materiały.

1.

Działalność kościołów i innych związków wyznaniowych nie może naruszać przepisów ogólnie

obowiązujących ustaw chroniących bezpieczeństwo publiczne, porządek, zdrowie lub moralność

publiczną, władzę rodzicielską albo podstawowe prawa i wolności innych osób.

2.

Korzystanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe ze swobody działania odbywa się

zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami, chyba że ustawy stanowią inaczej.

1.

W sprawach majątkowych kościoły i inne związki wyznaniowe działają poprzez swoje osoby

prawne.

2.

Osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych, ich organy, zakres kompetencji

i sposób powoływania oraz reprezentacji określają statuty (prawo wewnętrzne, zwane

dalej „statutami”).

1.

W stosunku do organizacji tworzonych na podstawie art. 19 pkt 14, jeżeli nie mają osobowości prawnej, nie stosuje się Prawa o stowarzyszeniach.

Natomiast przepisy ustawy o zgromadzeniach stosuje się do nich jedynie w zakresie dotyczącym zebrań na drogach i placach publicznych

oraz w pomieszczeniach użyteczności publicznej.

2.

Organizacje, o których mowa w ust. 1, działają w ramach osób prawnych kościołów i

innych związków wyznaniowych, w których zostały powołane.

3.

Władze kościołów i innych związków wyznaniowych czuwają nad zgodnością działania tych

organizacji z ich celami religijnymi i moralnymi.

Prawo wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych, zwanego dalej „rejestrem”,

prowadzonego przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych

1.

Prawo wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 30, przysługuje co najmniej 100 obywatelom

polskim posiadającym pełną zdolność do czynności prawnych, zwanych dalej „wnioskodawcami”.

2.

Wnioskodawcy składają listę zawierającą ich notarialnie poświadczone podpisy potwierdzające

treść wniosku, o którym mowa w ust. 1, i deklaracji o utworzeniu kościoła lub innego

związku wyznaniowego, imię i nazwisko, datę urodzenia, miejsce zamieszkania oraz rodzaj,

serię i numer dokumentu tożsamości oraz numer PESEL każdego z wnioskodawców.

3.

Wnioskodawcy mogą wybrać spośród siebie co najmniej pięcioosobowy komitet założycielski

reprezentujący ich w postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru.

1.

Wniosek, o którym mowa w art. 30, powinien zawierać

1)

listę, o której mowa w art. 31 ust. 2;

2)

informację o dotychczasowych formach życia religijnego i metodach działania kościoła

lub innego związku wyznaniowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3)

informację o podstawowych celach, źródłach i zasadach doktrynalnych, obrzędach religijnych;

4)

adres siedziby kościoła lub innego związku wyznaniowego oraz dane osób wchodzących

do kierowniczych organów wykonawczych

a)

imiona i nazwisko,

b)

datę urodzenia,

c)

adres zamieszkania,

d)

nazwę, serię i numer dokumentu tożsamości,

e)

nr PESEL;

5)

statut.

1a.

W przypadku wybrania komitetu założycielskiego, o którym mowa w art. 31 ust. 3, wniosek

o wpis do rejestru powinien zawierać także podpisany przez wnioskodawców protokół

z wyboru tego komitetu określający datę i miejsce wyborów oraz następujące dane osób

wchodzących w jego skład

1)

imiona i nazwisko;

2)

datę urodzenia;

3)

adres zamieszkania;

4)

rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości;

5)

nr PESEL.

2.

Statut powinien określać w szczególności

1)

nazwę kościoła lub innego związku wyznaniowego różną od nazw innych organizacji;

2)

teren działania i siedzibę władz;

3)

cele działalności oraz formy i zasady ich realizacji;

4)

organy, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres kompetencji oraz tryb podejmowania

decyzji;

5)

źródła finansowania;

6)

tryb dokonywania zmian statutu;

7)

sposób reprezentowania na zewnątrz oraz zaciągania zobowiązań majątkowych;

8)

sposób nabywania i utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków;

9)

sposób powoływania, odwoływania oraz kompetencje osób duchownych, o których mowa w

art. 12 ust. 3, o ile kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie takich

stanowisk;

10)

sposób rozwiązania kościoła lub innego związku wyznaniowego i przeznaczenie pozostałego

majątku.

3.

Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych

mających osobowość prawną, statut powinien określać ich nazwy, teren działania, siedziby,

zakres uprawnień, zasady tworzenia, znoszenia i przekształcania tych jednostek, ich

organy, zakres kompetencji, tryb podejmowania decyzji, sposób powoływania i odwoływania

tych organów, sposób reprezentowania na zewnątrz oraz zaciągania zobowiązań majątkowych,

a także przeznaczenie majątku pozostałego po zakończeniu likwidacji osoby prawnej

kościoła lub innego związku wyznaniowego.

4.

Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy stanowi część organizacji o zasięgu międzynarodowym,

w statucie powinny być określone zakres i formy wzajemnych stosunków.

5.

Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych

bez osobowości prawnej, w statucie powinny być określone nazwy, zasady tworzenia,

znoszenia i przekształcania tych jednostek.

1.

W trakcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru organ rejestrowy może żądać od

wnioskodawców wyjaśnień treści wniosku w zakresie określonym w art. 32, a także zwracać

się do odpowiednich organów państwowych o sprawdzanie prawdziwości zawartych we wniosku

danych.

2.

Jeżeli organ rejestrowy w trakcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru stwierdzi

braki lub uchybienia w treści wniosku, w zakresie określonym w art. 32, wyznacza dwumiesięczny

termin ich uzupełnienia, a po upływie tego terminu wydaje decyzję o odmowie wpisu

do rejestru.

3.

Jeżeli wniosek zawiera postanowienia pozostające w sprzeczności z przepisami ustaw

chroniącymi bezpieczeństwo i porządek publiczny, zdrowie, moralność publiczną, władzę

rodzicielską albo podstawowe prawa i wolności innych osób, organ rejestrowy wydaje

decyzję o odmowie wpisu do rejestru.

4.

Decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3, powinny być wydane w terminie 3 miesięcy od

daty wszczęcia postępowania o wpis do rejestru. Na decyzje te może być wniesiona skarga

do sądu administracyjnego.

1.

Jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 33 ust. 2 i 3, organ rejestrowy wydaje,

w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia deklaracji, decyzję o wpisie do rejestru.

2.

Z chwilą wpisu do rejestru kościół lub inny związek wyznaniowy uzyskuje, jako całość,

osobowość prawną oraz korzysta ze wszystkich uprawnień i podlega obowiązkom określonym

w ustawach.

3.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych, zakonów i diakonatów,

o których mowa w art. 32 ust. 3.

4.

Do kościołów i innych związków wyznaniowych wpisanych do rejestru stosuje się odpowiednio

art. 14.

1.

Zmiany statutu kościoła lub innego związku wyznaniowego wpisanego do rejestru dokonuje

się w trybie obowiązującym przy ich rejestrowaniu.

2.

Organ rejestrowy może domagać się aktualizacji danych warunkujących wpis do rejestru,

określonych w art. 32 ust. 1 pkt 2-5.

1.

Wykreśleniu z rejestru podlega

1)

kościół lub inny związek wyznaniowy, którego sytuacja prawna i majątkowa została uregulowana

w odrębnej ustawie;

2)

kościół lub inny związek wyznaniowy, który zawiadomił organ rejestrowy o zaprzestaniu

swojej działalności;

3)

kościół lub inny związek wyznaniowy, który utracił cechy warunkujące uzyskanie wpisu

do rejestru; dotyczy to w szczególności kościoła lub innego związku wyznaniowego,

który w ciągu 3 lat nie odpowiedział na żądanie organu rejestrowego i nie zaktualizował

wpisów do rejestru w zakresie określonym w art. 32 ust. 1 pkt 4.

2.

Wykreślenie z rejestru następuje na podstawie decyzji organu rejestrowego.

3.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 36a ust. 2, wykreślenie

z rejestru następuje po przeprowadzeniu likwidacji.

4.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, likwidatorami są członkowie organu kościoła

lub innego związku wyznaniowego uprawnionego do reprezentowania na zewnątrz i zaciągania

zobowiązań majątkowych, jeżeli statut lub, w razie braku odpowiednich postanowień

statutu, decyzja właściwego organu kościoła lub innego związku wyznaniowego nie stanowi

inaczej.

5.

Organ rejestrowy, w drodze decyzji, zarządza likwidację i wyznacza likwidatora

1)

w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 2;

2)

w razie braku możliwości ustalenia likwidatora, o którym mowa w ust. 4.

6.

Przed zniesieniem osoby prawnej, o której mowa w art. 32 ust. 3, kościół lub inny

związek wyznaniowy zarządza jej likwidację i wyznacza likwidatora informując o tym

organ rejestrowy oraz określa przeznaczenie majątku pozostałego po zakończeniu likwidacji.

7.

Do obowiązków likwidatora stosuje się odpowiednio art. 37 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2261).

8.

Jeżeli statut kościoła lub innego związku wyznaniowego nie stanowi inaczej, majątek

pozostały po zakończeniu postępowania likwidacyjnego kościoła lub innego związku wyznaniowego

albo osób prawnych, o których mowa w art. 32 ust. 3, może być przeznaczony wyłącznie

na cele charytatywno-opiekuńcze w drodze decyzji organu rejestrowego.

1.

Organ rejestrowy lub prokurator może wystąpić do sądu okręgowego o stwierdzenie niezgodności

działania kościoła lub innego związku wyznaniowego z przepisami prawa, o których mowa

w art. 27 ust. 1, lub ze statutem, o którym mowa w art. 32.

2.

W razie stwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądu, że działalność kościoła lub innego

związku wyznaniowego rażąco narusza prawo lub postanowienia statutu, organ rejestrowy

wykreśli z rejestru ten kościół lub inny związek wyznaniowy.

Minister właściwy do spraw wyznań religijnych

Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do krajowych organizacji międzykościelnych,

jeżeli mają one mieć osobowość prawną. Do utworzenia takiej organizacji jest wymagana

deklaracja podpisana przez władze co najmniej dwóch działających w Rzeczypospolitej

Polskiej kościołów i innych związków wyznaniowych.

1.

Tworzy się Międzykościelną Komisję Regulacyjną, zwaną dalej „Komisją”, w celu ostatecznego

uregulowania spraw majątkowych między Państwem a kościołami i ich osobami prawnymi,

które zgłosiły roszczenia w trybie i na zasadach określonych w

1)

art. 24-26 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego

w Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 2015 r. poz. 483);

2)

art. 37 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego

w Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1712 oraz z 2022 r. poz. 1700);

3)

art. 40-42 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan

Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 2015 r. poz. 169 oraz z 2022 r. poz. 1700);

4)

art. 35 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów

Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2616).

2.

Roszczenia majątkowe wobec Państwa mogą również zgłaszać do Komisji w terminie do

dnia 31 grudnia 1998 r. kościoły i inne związki wyznaniowe, niewymienione w ust. 1,

a także krajowe organizacje międzykościelne, jeżeli wskażą we wniosku, że na rzecz

Skarbu Państwa przejęto własność nieruchomości lub ich części będących uprzednio własnością

tych kościołów i związków wyznaniowych oraz krajowych organizacji międzykościelnych.

3.

Do oceny dopuszczalności postępowania regulacyjnego w sprawach, o których mowa w ust.

2, mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustaw wskazanych w ust. 1 pkt 1-4.

4.

Jeżeli przywrócenie kościelnej osobie prawnej własności nieruchomości nie jest możliwe

z uwagi na trudne do przezwyciężenia przeszkody, przyznaje się jej nieruchomość zamienną,

a jeżeli nie jest to możliwe, osobie tej przyznaje się odszkodowanie ustalone według

przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości

5.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, z mienia których państwowych jednostek

organizacyjnych lub gmin może być wyłączona nieruchomość zamienna lub na którą państwową

jednostkę organizacyjną może być nałożony obowiązek zapłaty odszkodowania.

1.

Przedmiotem postępowania regulacyjnego może być również nieodpłatne przekazanie na

własność nieruchomości lub ich części, które były własnością kościelnych osób prawnych

działających do 1945 r. na Ziemiach Zachodnich i Północnych, w celu przywrócenia w

nich sprawowania kultu religijnego, działalności oświatowo-wychowawczej, charytatywno-opiekuńczej

i opiekuńczo-wychowawczej.

2.

W razie niemożności dokonania regulacji, o której mowa w ust. 1, postępowanie ulega

umorzeniu.

Majątek nieruchomy, przekazany na własność gminie w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym

i ustawę o pracownikach samorządowych

(Dz. U. poz. 191, z późn. zm., podlega postępowaniu, o którym mowa w art. 38a i 38b.

1.

Minister właściwy do spraw wyznań religijnych

2.

Komisja rozpatruje sprawy w zespołach orzekających, w skład których wchodzi po dwóch

członków wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych

3.

Postępowanie regulacyjne wszczyna się z chwilą złożenia wniosku w Komisji. Zespół

orzekający po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania regulacyjnego bada, czy

jest ono dopuszczalne, a wniosek niedopuszczalny odrzuca.

4.

Postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, w stosunku do których

wszczęto postępowanie regulacyjne, ulegają zawieszeniu, a sądy i organy prowadzące

postępowania administracyjne przekazują ich akta do Komisji.

5.

Uczestnikami postępowania regulacyjnego są, oprócz wnioskodawcy, wszystkie zainteresowane

jednostki państwowe, samorządowe i kościelne.

6.

Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą zawrzeć ugodę przed zespołem orzekającym.

Jeżeli ugoda nie zostanie zawarta, zespół orzekający wydaje orzeczenie.

7.

Regulacja nie może naruszać praw nabytych przez niepaństwowe osoby trzecie, a w szczególności

przez inne kościoły i związki wyznaniowe oraz rolników indywidualnych.

8.

Ugody zawarte przed zespołem orzekającym, jak i orzeczenia uwzględniające wniosek,

powinny określać

1)

stan prawny nieruchomości;

2)

związane z tym stanem obowiązki uczestników postępowania, a w szczególności obowiązek

wydania nieruchomości w wyznaczonym terminie, jeżeli nie znajduje się ona we władaniu

wnioskodawcy;

3)

w razie przyznania odszkodowania, obowiązek i termin zapłaty należnej z tego tytułu

kwoty.

9.

Od orzeczenia zespołu orzekającego nie przysługuje odwołanie.

1.

Ugody i orzeczenia mają moc sądowych tytułów egzekucyjnych.

2.

Ugody i orzeczenia stanowią podstawę do dokonywania wpisów w księgach wieczystych

i w ewidencji gruntów.

1.

Postępowanie regulacyjne jest wolne od opłat.

2.

Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ugody lub orzeczenia jest

wolne od podatków i opłat z tym związanych.

1.

Jeżeli zespół orzekający nie uzgodni orzeczenia, zawiadamia o tym pisemnie uczestników

postępowania regulacyjnego.

2.

Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od otrzymania

zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego,

a jeżeli nie było ono wszczęte - wystąpić na drogę sądową pod rygorem wygaśnięcia

roszczenia. Przy rozpoznawaniu sprawy sąd stosuje zasady określone w art. 38a i 38b.

(pominięty)

Stosunki Państwa z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi działającymi na podstawie

wpisu do rejestru mogą być regulowane w drodze odrębnej ustawy.

Kościoły i inne związki wyznaniowe działające w dniu wejścia w życie ustawy jako stowarzyszenia

zwykłe mogą nabyć osobowość prawną, jeżeli spełnią wymagania określone w art. 30-32.

1.

Osoby należące do kościołów i innych związków wyznaniowych, których święta religijne

nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, mogą na własną prośbę uzyskać zwolnienie

od pracy lub nauki na czas niezbędny do obchodzenia tych świąt, zgodnie z wymogami

wyznawanej przez siebie religii.

2.

Osoby niepełnoletnie mogą korzystać z prawa określonego w ust. 1 na wniosek swych

rodziców bądź opiekunów prawnych.

3.

Zwolnienie od pracy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być udzielone pod warunkiem

odpracowania czasu zwolnienia, bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w dni

ustawowo wolne od pracy lub pracę w godzinach nadliczbowych.

4.

Minister właściwy do spraw pracy oraz minister właściwy do spraw oświaty i wychowania,

minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego ministrem właściwym do spraw wyznań religijnych

(pominięty)

(pominięty)

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2022 r., z wyjątkiem art. 135 ust. 1 i 2,

art. 186 ust. 1 i 2, art. 243 ust. 1, art. 321, art. 324-338 w zakresie okręgowych

ośrodków wychowawczych, art. 340 w zakresie okręgowych ośrodków wychowawczych, art.

341 w zakresie okręgowych ośrodków wychowawczych, art. 343, art. 348 w zakresie okręgowych

ośrodków wychowawczych, art. 361, art. 363, art. 385 pkt 1 i 2, art. 389 pkt 1 i 3-7,

art. 393, art. 400, art. 401 ust. 2 i art. 415 pkt 4, które wchodzą w życie z dniem

następującym po dniu ogłoszenia.