Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego

Rozporządzenie określa szczegółowy tryb, sposób i zakres kontroli prawidłowości uiszczenia

opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego,

zwanego dalej „kontrolującym”, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o

którym mowa w art. 13i ust. 3a oraz art. 16l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zwanej dalej „ustawą”, wykorzystywanego na potrzeby pobierania opłaty elektronicznej.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 5 dni od dnia ogłoszenia.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

danych geolokalizacyjnych - rozumie się przez to dane wymienione w art. 13i ust. 3b

ustawy;

2)

danych rejestrowych - rozumie się przez to dane wymienione w art. 13ia ust. 5 pkt

1-3 ustawy;

3)

dokumentach rejestrowych - rozumie się przez to odwzorowanie cyfrowe dokumentów i

potwierdzenia, o których mowa w art. 13ia ust. 7 ustawy;

4)

kategorii pojazdu - rozumie się przez to kategorię, o której mowa w art. 13ha ust.

3 ustawy;

5)

karach pieniężnych - rozumie się przez to kary, o których mowa w art. 13k ust. 1-2d

ustawy;

6)

kontroli - rozumie się przez to kontrolę, o której mowa w art. 13l ust. 1 ustawy;

7)

kontrolowanym - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 13k ust. 4 i 5

ustawy;

8)

numerze referencyjnym - rozumie się przez to numer referencyjny, o którym mowa w art.

13ia ust. 8 ustawy;

9)

obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej - rozumie się przez to

a

obowiązki, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i ust. 4a-4c, art. 13ia ust.

1, 8 i 10, art. 13ib ust. 2 i 4 oraz art. 13ic ust. 1 ustawy,

b)

obowiązek podania danych rejestrowych, o którym mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 1-3 ustawy,

oraz uzupełnienia rejestru SPOE KAS, o którym mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy,

c)

obowiązek dołączenia dokumentów rejestrowych;

10)

opłacie elektronicznej - rozumie się przez to opłatę, o której mowa w art. 13 ust.

1 pkt 3 ustawy;

11)

podmiocie zagranicznym - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 13m ust.

2 ustawy;

12)

rejestrze SPOE KAS - rozumie się przez to rejestr uiszczających opłatę elektroniczną,

o którym mowa w art. 13ia ust. 1 ustawy;

13)

Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS - rozumie się przez to system teleinformatyczny,

o którym mowa w art. 13hb ust. 1bb ustawy;

14)

urządzeniu do poboru opłaty elektronicznej - rozumie się przez to urządzenie mobilne,

zewnętrzny system lokalizacyjny i urządzenie pokładowe, o których mowa w art. 13i

ust. 3a ustawy, oraz urządzenie, o którym mowa w art. 16l ust. 1 ustawy;

15)

urządzeniu SPOE KAS - rozumie się przez to urządzenie mobilne, zewnętrzny system lokalizacyjny

i urządzenie pokładowe, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy.

1.

Kontroli podlega prawidłowość przestrzegania przez kontrolowanych obowiązków uiszczenia

opłaty elektronicznej.

2

W przypadku użytkowników EETS kontrola obejmuje wyłącznie przestrzeganie przez nich

obowiązków, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 oraz art. 13i ust. 4a-4b ustawy.

1.

W ramach kontroli prawidłowości przestrzegania poszczególnych obowiązków uiszczenia

opłaty elektronicznej kontrolujący prowadzi czynności kontrolne mające na celu ustalenie,

czy

1)

dany pojazd podlega opłacie elektronicznej;

2)

kontrolowany dokonał rejestracji w rejestrze SPOE KAS albo zawarł umowę o świadczenie

usługi EETS z dostawcą EETS.

2.

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13 ust.

1 pkt 3 ustawy, kontrolujący ustala, czy

1)

pojazd został wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej funkcjonujące

prawidłowo i przekazujące aktualne dane geolokalizacyjne podczas przejazdu drogą krajową

lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną;

2)

dla urządzenia SPOE KAS został uzyskany numer referencyjny;

3)

urządzenie, w które został wyposażony pojazd, zostało

a)

wykreślone z rejestru SPOE KAS na podstawie art. 13ia ust. 15 ustawy - w przypadku

urządzenia SPOE KAS,

b)

zablokowane na podstawie art. 16l ust. 6 ustawy - w przypadku urządzenia, o którym

mowa w art. 16l ust. 1 ustawy;

4)

opłata elektroniczna została wniesiona w

a)

wysokości nie niższej niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust.

6 ustawy,

b)

trybie, w sposób i w terminie określonych w przepisach wydanych na podstawie art.

40a ust. 5 ustawy, z uwzględnieniem art. 13k ust. 8a i 8b ustawy;

5)

naruszenie nie jest wynikiem naruszenia przez kierującego pojazdem obowiązku, o którym

mowa w art. 13i ust. 4a ustawy.

3.

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.

4a ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala,

czy do urządzenia do poboru opłaty elektronicznej zostały wprowadzone prawidłowe dane

o

1)

kategorii pojazdu;

2)

liczbie osi pojazdu, jeżeli stawki opłaty elektronicznej zostały zróżnicowane ze względu

na liczbę osi.

4.

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.

4aa ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala,

czy urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, w które jest wyposażony pojazd, działa

prawidłowo.

4a

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.

4ab ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1, 3 i 4.

4b

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.

4aba ustawy, kontrolujący ustala, czy

1)

pojazd ma zakryte lub ozdobione tablice rejestracyjne;

2)

pojazd ma z przodu lub z tyłu pojazdu znaki, napisy lub przedmioty, które ograniczają

czytelność tablic rejestracyjnych;

3)

tablice rejestracyjne zostały umieszczone na pojeździe w innych miejscach niż konstrukcyjnie

do tego przeznaczone.

5.

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.

4b ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala,

czy

1)

urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, w które został wyposażony pojazd, jest

używane zgodnie z przeznaczeniem;

2)

stwierdzone naruszenie skutkuje uiszczeniem opłaty elektronicznej w niepełnej wysokości.

6.

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek podania danych rejestrowych oraz

danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy, kontrolujący ustala, czy dane wprowadzone

do rejestru SPOE KAS są zgodne ze stanem faktycznym przez

1)

ich porównanie z danymi dostępnymi w

a)

centralnej ewidencji pojazdów oraz innych rejestrach i bazach danych, do których dostęp

ma kontrolujący,

b)

dokumentach pojazdu i dokumentach identyfikujących kontrolowanego

- w przypadku danych rejestrowych;

2

ich porównanie z rzeczywistą kategorią pojazdu lub liczbą osi pojazdu wykonującego

przejazd drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną

- w przypadku danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 pkt 1 ustawy;

3)

sprawdzenie, czy kontrolowany prawidłowo uzupełnił rejestr SPOE KAS o numer referencyjny

- w przypadku, o którym mowa w art. 13ib ust. 1 pkt 3 ustawy.

7.

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek wprowadzenia do rejestru odwzorowania

cyfrowego dokumentów rejestrowych, kontrolujący ustala, czy

1)

dane, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 ustawy, zostały zgłoszone do centralnej

ewidencji pojazdów;

2)

dokumenty rejestracyjne potwierdzają

a)

prawidłowość danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 ustawy, w tym czy dokumenty

te dotyczą rejestrowanego pojazdu i są odpowiednio czytelne, a ich prawdziwość nie

budzi uzasadnionych wątpliwości,

b)

złożenie zabezpieczenia wnoszenia opłaty elektronicznej, chyba że prawidłowość złożenia

tego zabezpieczenia została potwierdzona przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

8.

W celu stwierdzenia, czy zostały naruszone obowiązki, o których mowa w art. 13ia ust.

10 lub art. 13ib ust. 2 ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust.

6 pkt 1 oraz ustala, czy zawarte w rejestrze SPOE KAS dane rejestrowe oraz dane, o

których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy, zostały zaktualizowane nie później niż przed

rozpoczęciem przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę

elektroniczną.

8a

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13ib ust.

4 ustawy, kontrolujący ustala okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i ust.

6 pkt 3, a także ustala, czy kierujący pojazdem przed rozpoczęciem przejazdu po drodze

krajowej lub jej odcinku, na których pobiera się opłatę elektroniczną, otrzymał numer

referencyjny, zgodnie z art. 13ib ust. 3 ustawy.

9.

W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13ic ust.

1 ustawy, kontrolujący ustala okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4 i ust.

4, a także ustala

1)

długość przerwy w nadawaniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych,

o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy;

2)

czy kontrolowany niezwłocznie zatrzymał się na najbliższym parkingu samochodowym lub

w najbliższej zatoce postojowej albo opuścił niezwłocznie drogę krajową lub jej odcinek,

na których pobiera się opłatę elektroniczną;

3)

czy przerwa w nadawaniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych

nie była spowodowana niedostępnością Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;

4)

czy wznowienie przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę

elektroniczną, nastąpiło po przywróceniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub

transmisji danych.

1.

Kontrola jest prowadzona w trybie

1)

stacjonarnym, zwanym dalej „kontrolą stacjonarną”, przez pracowników Głównego Inspektoratu

Transportu Drogowego lub

2)

mobilnym, zwanym dalej „kontrolą mobilną”, przez inspektorów Inspekcji Transportu

Drogowego działających z upoważnienia

a)

Głównego Inspektora Transportu Drogowego albo

b)

wojewódzkiego inspektora transportu drogowego - w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2201).

2.

Kontrolę stacjonarną mogą również prowadzić inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego

w zakresie obejmującym rejestrowanie naruszeń obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej

za pomocą urządzeń, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b.

3

Prawidłowość przestrzegania obowiązków, o których mowa w art. 13i ust. 4aa-4aba, art.

13ib ust. 4 oraz art. 13ic ust. 1 ustawy, jest kontrolowana wyłącznie w ramach kontroli

mobilnej.

4.

Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, zatrzymując pojazd w związku z prowadzeniem

kontroli mobilnej, każdorazowo kontrolują prawidłowość przestrzegania obowiązków podania

danych rejestrowych oraz dołączenia dokumentów rejestrowych, jeżeli posiadają dostęp

online do danych lub dokumentów zawartych w rejestrze SPOE KAS.

1.

Kontrola może obejmować następujące czynności

1)

analizę danych rejestrowych oraz danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy,

zawartych w

a)

rejestrze SPOE KAS,

b)

centralnej ewidencji pojazdów oraz innych rejestrach i bazach danych, do których dostęp

posiada kontrolujący,

c)

dokumentach pojazdu i dokumentach identyfikujących kontrolowanego oraz na innych nośnikach

informacji;

2)

analizę danych geolokalizacyjnych przekazywanych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej

KAS przez urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, zainstalowane lub przewożone

w pojeździe podlegającym opłacie elektronicznej podczas przejazdu drogą krajową lub

jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną;

3)

ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej

na podstawie danych i informacji

a)

z centralnej ewidencji pojazdów i centralnej ewidencji kierowców, rejestru dowodów

osobistych oraz rejestru SPOE KAS,

b)

zawartych w dokumentach pojazdu oraz innych dokumentach okazanych przez kontrolowanego,

c)

zapisów tachografu,

d)

pozyskanych od organów rejestrujących pojazd,

e)

z wyjaśnień kontrolowanego.

2.

W ramach prowadzenia kontroli stacjonarnej kontrolujący analizuje dane zarejestrowane

przez urządzenia, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1, oraz dane geolokalizacyjne zarejestrowane

przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i w uzasadnionych przypadkach weryfikuje

ich prawidłowość przez porównanie z danymi, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, lub

występuje do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o udzielenie niezbędnych wyjaśnień.

3.

W ramach prowadzenia kontroli mobilnej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego

wykonują czynności kontrolne bezpośrednio na drodze na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

4.

Czynności kontrolne wykonywane w ramach kontroli mobilnej mogą obejmować

1)

zatrzymywanie pojazdów w celu przeprowadzenia kontroli;

2)

legitymowanie kierowców;

3)

badanie dokumentów i innych nośników informacji objętych zakresem kontroli;

3a

badanie czytelności tablic rejestracyjnych pojazdu oraz ich umieszczenia na pojeździe;

4)

żądanie udzielenia przez kontrolowanego ustnych lub pisemnych wyjaśnień;

5)

sporządzanie kopii dokumentów, o których mowa w pkt 3;

6)

sporządzanie dokumentacji fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić

się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;

7)

badanie urządzeń do poboru opłaty elektronicznej, w które są wyposażone pojazdy podlegające

kontroli;

8

sporządzanie protokołu kontroli w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku uiszczenia

opłaty elektronicznej uzasadniającego nałożenie kary pieniężnej albo grzywny, o której

mowa w art. 13na ust. 1 i art. 13naa ust. 1 ustawy;

9)

wprowadzanie informacji o ujawnionych naruszeniach obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej

do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;

10)

podejmowanie czynności określonych w art. 13m ust. 2-10 ustawy wobec podmiotów zagranicznych.

1.

Do prowadzenia kontroli stacjonarnej wykorzystuje się

1)

urządzenia

a)

stacjonarne i przenośne, o których mowa w art. 13o ust. 1 ustawy, zainstalowane w

pasie drogowym dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną,

b)

zainstalowane w pojazdach służbowych kontrolującego

- zwane dalej „urządzeniami kontrolnymi”;

2)

System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS.

2.

Urządzenia kontrolne mogą rejestrować

1)

obrazy pojazdu będącego przedmiotem kontroli, w tym jego numer rejestracyjny;

2)

wymiary i parametry pojazdu umożliwiające ustalenie

a)

czy podlega on opłacie elektronicznej,

b)

kategorii pojazdu, a także liczby osi pojazdu, jeżeli stawki opłaty elektronicznej

zostały zróżnicowane ze względu na liczbę osi;

3)

czas i datę przeprowadzonej kontroli;

4)

identyfikator urządzenia kontrolnego, który zarejestrował obraz pojazdu, o którym

mowa w pkt 1.

3.

W przypadku danych rejestrowanych w ramach kontroli stacjonarnej, do formułowania

wniosków o wszczęcie postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych mogą być wykorzystywane

1)

dane, o których mowa w ust. 2, jeżeli zawierają obraz pojazdu będącego przedmiotem

kontroli, lub

2)

dane geolokalizacyjne rejestrowane przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS.

4.

Do prowadzenia kontroli mobilnej mogą być wykorzystywane przyrządy ujawniające informacje

o podejrzeniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zainstalowane

w pojazdach służbowych kontrolującego.

5.

W wyniku przeprowadzenia kontroli mobilnej z wykorzystaniem przyrządów, o których

mowa w ust. 4, rejestracji mogą podlegać dane wymienione w ust. 2 oraz identyfikator

przyrządu kontrolnego.

6.

Na podstawie danych zarejestrowanych przez przyrządy, o których mowa w ust. 4, kontrolujący

zatrzymuje pojazdy w celu podjęcia dalszych czynności kontrolnych.

7.

Kontrolę stacjonarną z wykorzystaniem urządzeń kontrolnych oraz kontrolę mobilną przeprowadza

się w odpowiednim miejscu i czasie tak, aby utrudnić kierującym pojazdami omijanie

miejsc, w których są prowadzone czynności kontrolne. Kontrola mobilna ma w szczególności

na celu kontrolę prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej przez podmioty zagraniczne.

W okresie do dnia wskazanego w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów

publicznych wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych

oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. poz. 1087 oraz z 2021 r. poz. 1005) do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej w systemie, o którym mowa

w art. 13i ust. 1 pkt 3 ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Kontrolą są objęte

prawidłowość wyposażenia pojazdów w urządzenia, o których mowa w art. 13i ust. 3 ustawy,

oraz sposób ich wykorzystywania.

Przepisy rozporządzenia stosuje się od dnia uruchomienia SPOE KAS określonego w obwieszczeniu

ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanym na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych

oraz niektórych innych ustaw.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie pięciu dni od dnia ogłoszenia