Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Rozporządzenie określa

1)

wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych;

2)

osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym

przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania

obowiązku szczepień ochronnych;

3)

schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich

podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem

szczepienia;

4)

kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne;

5)

sposób przeprowadzania szczepień ochronnych;

6)

tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie

badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia

ochronnego;

7)

wzory

a)

zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym,

b)

książeczki szczepień,

c)

karty uodpornienia;

8)

sposób prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych

i jej obiegu;

9)

wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i

terminy ich przekazywania;

10)

papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych

szczepień ochronnych, o którym mowa w art. 17 ust. 9b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń

i chorób zakaźnych u ludzi, zwanej dalej „ustawą”, oraz terminy i sposób jego przekazywania.

Obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne

1)

błonica;

2)

gruźlica;

3)

inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b;

4)

inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae ;

5)

krztusiec;

6)

nagminne zapalenie przyusznic (świnka);

7)

odra;

8)

ospa wietrzna;

9)

ostre nagminne porażenie dziecięce ( poliomyelitis );

10)

różyczka;

11)

tężec;

12)

wirusowe zapalenie wątroby typu B;

13)

wścieklizna;

14)

zakażenia powodowane przez rotawirusy.

1.

Następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym

przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek

1)

dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw

gruźlicy,

2)

dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom

przeciw

a)

błonicy,

b)

krztuścowi,

c)

tężcowi,

3)

dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom

przeciw

a)

inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b,

b)

inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae ,

4)

dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom

przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu ( poliomyelitis ),

5)

dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia -

szczepieniom przeciw

a)

odrze,

b)

nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince),

c)

różyczce,

6)

dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom

przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy,

7)

dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw

wirusowemu zapaleniu wątroby typu B

- zwanym dalej „obowiązkowymi szczepieniami dzieci i młodzieży”.

2.

Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy

ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem

wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

1.

Osoby, które są przed lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, narządów wewnętrznych,

splenektomii, albo z asplenią, z zaburzeniami czynności śledziony podlegają obowiązkowym

szczepieniom ochronnym przeciw

1)

błonicy;

2)

inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b;

3)

inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae ;

4)

krztuścowi;

5)

nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince);

6)

odrze;

7)

ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu ( poliomyelitis );

8)

różyczce;

9)

tężcowi;

10)

wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

2.

Obowiązkowe szczepienia ochronne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane zgodnie ze

schematem ustalonym indywidualnie przez lekarza przeprowadzającego badanie kwalifikacyjne

w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia.

1.

Obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae podlegają osoby do ukończenia 19. roku życia

1)

po urazie lub z wadą ośrodkowego układu nerwowego, przebiegającą z wyciekiem płynu

mózgowo-rdzeniowego,

2)

przed wszczepieniem lub po wszczepieniu implantu ślimakowego,

3)

przed lub po leczeniu immunosupresyjnym lub biologicznym,

4)

z wrodzonymi lub nabytymi niedoborami odporności, z nowotworami, małopłytkowością

idiopatyczną, sferocytozą wrodzoną,

5)

z wrodzonymi wadami serca i przewlekłymi chorobami serca,

6)

z przewlekłą niewydolnością nerek lub zespołem nerczycowym,

7)

z chorobami metabolicznymi, w tym cukrzycą,

8)

z przewlekłymi chorobami płuc, w tym astmą

- które nie były szczepione przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae .

2.

Obowiązkowe szczepienia ochronne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane według schematu

wskazanego w Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki, którą jest wykonywane

to obowiązkowe szczepienie ochronne, lub zgodnie z zaleceniami towarzystw naukowych.

1.

Obowiązkowym szczepieniom przeciw ospie wietrzej podlegają

1)

dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia, które nie chorowały na ospę wietrzną

a)

z upośledzeniem odporności wrodzonym lub nabytym o wysokim ryzyku ciężkiego przebiegu

choroby,

b)

przed planowanym leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią;

2)

dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia, które nie chorowały na ospę wietrzną,

z otoczenia osób określonych w pkt 1;

3)

dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia, które nie chorowały na ospę wietrzną,

przebywające albo zakwalifikowane do pobytu w

a)

zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych,

b)

zakładach opiekuńczo-leczniczych,

c)

rodzinnych domach dziecka,

d)

domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży,

e)

domach pomocy społecznej,

f)

placówkach opiekuńczo-wychowawczych,

g)

regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych,

h)

interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych,

i)

żłobkach lub klubach dziecięcych.

2.

Obowiązkowe szczepienia ochronne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane według schematu

wskazanego w Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki, którą jest wykonywane

to obowiązkowe szczepienie ochronne.

1.

Obowiązkowym szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B podlegają

1)

uczniowie szkół medycznych lub innych szkół prowadzących kształcenie związane z wykonywaniem

zawodów w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu, którzy nie byli szczepieni

przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;

2)

studenci uczelni prowadzących kształcenie na studiach na kierunkach związanych z kształceniem

w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu, którzy nie byli szczepieni przeciw

wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;

3)

osoby szczególnie narażone na zakażenie w wyniku styczności z osobą zakażoną wirusem

zapalenia wątroby typu B, które nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby

typu B;

4)

osoby zakażone wirusem zapalenia wątroby typu C;

5)

osoby wykonujące zawód medyczny narażone na zakażenie, które nie były szczepione przeciw

wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;

6)

osoby w fazie zaawansowanej choroby nerek z filtracją kłębuszkową poniżej 30 ml/min

oraz osoby dializowane;

7)

osoby przed lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, narządów wewnętrznych,

splenektomii, albo z asplenią, z zaburzeniami czynności śledziony;

8)

kobiety planujące ciążę, które nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby

typu B.

2.

Obowiązkowe szczepienia ochronne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane według schematu

wskazanego w Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki, którą jest wykonywane

to obowiązkowe szczepienie ochronne.

1.

Obowiązkowym szczepieniom przeciw

1)

błonicy podlegają osoby narażone na zakażenie, które miały styczność z chorym na błonicę,

2)

tężcowi podlegają osoby zranione, narażone na zakażenie,

3)

wściekliźnie podlegają osoby mające styczność ze zwierzęciem chorym na wściekliznę

lub podejrzanym o zakażenie wirusem wścieklizny

- zwanym dalej „obowiązkowymi szczepieniami poekspozycyjnymi”.

2.

Obowiązkowe szczepienia poekspozycyjne są wykonywane według schematu wskazanego w

Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki, którą jest wykonywane to obowiązkowe

szczepienie poekspozycyjne.

1.

Osoby, o których mowa w art. 17 ust. 6 ustawy, przeprowadzają obowiązkowe szczepienie

ochronne, jeżeli ramowy program kształcenia podyplomowego prowadzonego na podstawie

przepisów

1)

ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, 1617, 1831 i 1972),

2)

ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2702 i 2705 oraz z 2023 r. poz. 185 i 1234),

3)

ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników

medycznych

(Dz. U. poz. 2705 oraz z 2023 r. poz. 1234)

- obejmował problematykę szczepień ochronnych lub odbyły w ramach doskonalenia zawodowego

kurs lub szkolenie w zakresie szczepień ochronnych, a po przeszkoleniu zyskały dokument

potwierdzający ukończenie tego kursu lub szkolenia, a w przypadku felczera i higienistki

szkolnej uzyskały dokument potwierdzający ukończenie tego kursu lub szkolenia.

2.

Osoby, o których mowa w art. 19 ust. 5b pkt 1 ustawy, przeprowadzają zalecane szczepienia

ochronne oraz szczepienia przeciw COVID-19 u osoby dorosłej, jeżeli spełniają warunki

określone w ust. 1 albo uzyskały dokument potwierdzający ukończenie szkolenia

1)

teoretycznego w zakresie przeprowadzania badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia

przeciwwskazań do wykonania szczepienia przeciw COVID-19, dostępnego na platformie

e-learningowej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, oraz

2)

praktycznego, którego program zatwierdziło Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego,

obejmującego naukę podania szczepionki w postaci iniekcji domięśniowej oraz podjęcia

działań w przypadku wystąpienia nagłej reakcji alergicznej lub innego stanu zagrożenia

życia pacjenta następującego bezpośrednio po przeprowadzeniu szczepienia, realizowanego

w warunkach symulowanych w Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego lub uczelni

prowadzącej kształcenie na kierunku lekarskim, albo

3)

kursu kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 44 pkt 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1873 oraz z 2023 r. poz. 1234 i 1972), obejmującego problematykę w zakresie

a)

przeprowadzania badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania

szczepienia przeciw COVID-19 oraz wykonywania szczepienia przeciw COVID-19,

b)

przeprowadzania badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania

szczepienia osoby dorosłej przed zalecanym szczepieniem, do którego farmaceuta jest

uprawniony na podstawie art. 19 ust. 5a pkt 2 ustawy, oraz wykonywania u osoby dorosłej

szczepienia, do którego farmaceuta jest uprawniony na podstawie art. 19 ust. 5b pkt

1 ustawy.

1.

Lekarskie badanie kwalifikacyjne oraz obowiązkowe szczepienia ochronne u osoby, która

nie ukończyła 6. roku życia, przeprowadza się w obecności osoby, która sprawuje prawną

pieczę nad tą osobą, albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku

Praw Pacjenta

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1545, 1675, 1692 i 1972), zwanego dalej „opiekunem faktycznym”.

2.

Lekarskie badanie kwalifikacyjne oraz obowiązkowe szczepienia ochronne u osoby, która

ukończyła 6. rok życia, a nie osiągnęła pełnoletności, można przeprowadzić bez obecności

osoby, która sprawuje prawną pieczę nad tą osobą, albo opiekuna faktycznego po uzyskaniu

ich pisemnej zgody i informacji na temat uwarunkowań zdrowotnych mogących stanowić

przeciwwskazanie do szczepień.

3.

Wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest określony

w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

4.

Do karty uodpornienia dołącza się wymaganą na piśmie zgodę, o której mowa w ust. 2.

Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której

lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego

szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12

ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania

do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub

indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz

terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

1.

Informacje na temat przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych wykonanych

od dnia urodzenia są dokumentowane w

1)

karcie uodpornienia, której wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

2)

książeczce szczepień, której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia;

3)

Karcie Szczepień oraz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydanych

na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw

Pacjenta.

2.

W przypadku gdy osoba obowiązana do poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu

lub osoba, która sprawuje prawną pieczę nad tą osobą, albo opiekun faktyczny przedstawi

zaświadczenie lekarskie o wykonaniu obowiązkowego szczepienia ochronnego w zakresie

wymaganym w ramach obowiązkowych szczepień ochronnych, osoby przeprowadzające szczepienia

ochronne odnotowują w karcie uodpornienia wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego

oraz dołączają do karty uodpornienia przedstawione zaświadczenie.

3.

W dokumentacji medycznej określonej w ust. 1 odnotowuje się fakt poinformowania osoby

obowiązanej do poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu lub osoby, która

sprawuje prawną pieczę nad tą osobą, albo opiekuna faktycznego o obowiązku poddania

się temu szczepieniu.

1.

Wpisów do dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, dokonuje

się w odpowiednich częściach dokumentów, bezpośrednio po wykonaniu lub niewykonaniu

szczepienia ochronnego.

2.

Wpisu błędnego w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, nie

usuwa się; dodaje się adnotację o przyczynie błędu oraz datę i podpis osoby dokonującej

adnotacji.

1.

Karty uodpornienia są przechowywane w kartotece w sposób umożliwiający wyszukiwanie

osób podlegających obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

2.

W przypadku konieczności przekazania karty uodpornienia przekazuje się ją za pokwitowaniem

osobie przeprowadzającej obowiązkowe szczepienie ochronne.

1.

Osoba wystawiająca zaświadczenie o urodzeniu żywym, która założyła książeczkę szczepień,

przekazuje ją za pokwitowaniem osobie sprawującej prawną pieczę nad osobą obowiązaną

do poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu albo opiekunowi faktycznemu.

2.

W przypadku zagubienia lub zniszczenia książeczki szczepień osoby przeprowadzające

obowiązkowe szczepienie ochronne wydają na podstawie posiadanej karty uodpornienia

duplikat książeczki szczepień.

1.

Kwartalne sprawozdanie z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, którego

wzór jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia, jest sporządzane i przekazywane

przez osoby przeprowadzające obowiązkowe szczepienia ochronne państwowemu powiatowemu

inspektorowi sanitarnemu, w terminie 7 dni od zakończenia kwartału.

2.

Kwartalne sprawozdanie z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, którego

wzór jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia, jest sporządzane i przekazywane

przez osoby przeprowadzające obowiązkowe szczepienia ochronne państwowemu powiatowemu

inspektorowi sanitarnemu, w terminie 15 dni od zakończenia kwartału.

Raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, o którym mowa

w art. 17 ust. 9b ustawy, jest sporządzany i przekazywany przez osoby przeprowadzające

obowiązkowe szczepienia ochronne państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu,

w terminie 30 dni od zakończenia kwartału.

Kwartalne sprawozdania, o których mowa w § 16, i raport, o którym mowa w art. 17 ust.

9b ustawy, są sporządzane i przekazywane w postaci

1)

elektronicznej

a)

bezpośrednio z wykorzystaniem systemu wymiany informacji w ramach systemów wymiany

informacji w zakresie dotyczącym zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, o których

mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 8a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

(Dz. U. z 2023 r. poz. 338 i 1688), albo

b)

za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej albo

2)

papierowej - za pokwitowaniem w siedzibie powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej

albo przesyłką poleconą w przypadku braku dostępu do systemu, o którym mowa w pkt

1 lit. a.

Karty uodpornienia wystawione na podstawie dotychczasowych przepisów oraz książeczki

szczepień założone na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność.

Do kwartalnych sprawozdań z realizacji szczepień ochronnych sporządzanych przez osoby

przeprowadzające szczepienia ochronne za trzeci i czwarty kwartał 2023 r. stosuje

się przepisy dotychczasowe.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 października 2023 r., z wyjątkiem § 18 pkt

1 lit. a, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.