Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lipca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o portach i przystaniach morskich
Table of Provisions (49)
Statutory Text (49 Articles)
1.
Ustawa określa zasady tworzenia podmiotów zarządzających portami i przystaniami morskimi,
ich organizację i funkcjonowanie.
2.
Granice portów i przystani morskich określają odrębne przepisy.
3.
Przepisów ustawy, z wyłączeniem art. 4, nie stosuje się do morskich portów wojennych.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
gminie - rozumie się przez to gminę lub gminy, w których granicach jest położony port
lub przystań morska;
2)
porcie lub przystani morskiej - rozumie się przez to akweny i grunty oraz związaną
z nimi infrastrukturę portową, znajdujące się w granicach portu lub przystani morskiej;
2a)
przystani plażowej - rozumie się przez to przystań morską, na której postój statków,
w szczególności statków rybackich w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim
(Dz. U. z 2023 r. poz. 475 i 1273), odbywa się wyłącznie bezpośrednio na plaży;
3)
portach o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej - rozumie się przez to porty
morskie w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu;
4)
infrastrukturze portowej - rozumie się przez to znajdujące się w granicach portu lub
przystani morskiej akweny portowe oraz ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje,
związane z funkcjonowaniem portu, przeznaczone do wykonywania przez podmiot zarządzający
portem zadań, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5;
4a)
użytkowniku infrastruktury portowej - rozumie się przez to każdą osobę fizyczną lub
prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej korzystającą
z tej infrastruktury;
5)
infrastrukturze zapewniającej dostęp do portów lub przystani morskich - rozumie się
przez to prowadzące do portu lub przystani morskiej oraz położone w granicach portu
lub przystani morskiej tory wodne, wraz ze związanymi z ich funkcjonowaniem obiektami,
urządzeniami i instalacjami;
6)
podmiocie zarządzającym - rozumie się przez to, utworzony na podstawie niniejszej
ustawy, podmiot powołany do zarządzania portem lub przystanią morską.
7)
(uchylony)
8)
(uchylony)
1.
Do organizacji i funkcjonowania polskich portów wymienionych w załączniku II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1315/2013 z dnia 11 grudnia
2013 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci
transportowej i uchylającego decyzję nr 661/2010/UE
(Dz. Urz. UE L 348 z 20.12.2013, str. 1, z późn. zm.)rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/352 z dnia 15 lutego 2017 r.
ustanawiającego ramy w zakresie świadczenia usług portowych oraz wspólne zasady dotyczące
przejrzystości finansowej portów
(Dz. Urz. UE L 57 z 03.03.2017, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2017/352”.
2.
Podmiot zarządzający portem, o którym mowa w ust. 1, jest uprawniony do organizacji
usług portowych, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. a, c, e i g rozporządzenia nr
2017/352.
3.
Organizacja usług, o której mowa w ust. 2, może polegać na
1)
wprowadzeniu
a)
minimalnych wymogów dotyczących świadczenia usług portowych - w przypadku gdy będą
one niezbędne dla zapewnienia wysokiej jakości usług portowych oraz przy zachowaniu
wymagań, o których mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 2017/352,
b)
ograniczenia liczby dostawców usług portowych w rozumieniu rozporządzenia nr 2017/352;
2)
świadczeniu usługi portowej samodzielnie przez podmiot zarządzający portem, o którym
mowa w ust. 1, lub za pośrednictwem odrębnej prawnie jednostki, zgodnie z art. 8 rozporządzenia
nr 2017/352.
4.
W przypadku skorzystania przez podmiot zarządzający portem, o którym mowa w ust. 1,
z uprawnień w zakresie organizacji usług portowych, o której mowa w ust. 3 pkt 1,
dostawca usług portowych w rozumieniu rozporządzenia nr 2017/352 nabywa prawo do wykonywania
usług portowych po przeprowadzeniu przez podmiot zarządzający portem, o którym mowa
w ust. 1, postępowania zgodnie z rozdziałem II rozporządzenia nr 2017/352 oraz zawarciu
z podmiotem zarządzającym umowy o świadczenie usługi portowej, o której mowa w art.
2 pkt 12 tego rozporządzenia. Dostawca usług portowych w rozumieniu rozporządzenia
nr 2017/352 może złożyć skargę do właściwego dyrektora urzędu morskiego dotyczącą
naruszenia przez podmiot zarządzający portem, o którym mowa w ust. 1, przepisów rozporządzenia
nr 2017/352 zgodnie z art. 43aa ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej
i administracji morskiej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 960).
5.
Podmiot zarządzający portem, o którym mowa w ust. 1, obowiązany jest prowadzić konsultacje
zgodnie z art. 15 rozporządzenia nr 2017/352.
6.
Podmiot zarządzający portem, o którym mowa w ust. 1, publikuje informację o prowadzonych
konsultacjach oraz sposobie zgłoszenia stanowiska w Biuletynie Informacji Publicznej
na stronie podmiotowej podmiotu zarządzającego, a także przekazuje taką informację
właściwej radzie interesantów portu - zapewniając co najmniej 14-dniowy termin od
dnia publikacji na przedstawienie stanowiska.
1.
Podmiot wykonujący w transporcie morskim lub wodnym śródlądowym usługę przeładunku
lub usługę obsługi pasażerów, jeżeli miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży znajduje
się w granicach portu lub przystani morskiej, przekazuje podmiotowi zarządzającemu
dane dotyczące
1)
wielkości potencjału przeładunkowego wyrażonej odpowiednio w tonach lub jednostkach
standardowych odpowiadających pojemności 20-stopowego kontenera ISO (TEU) oraz wielkości
potencjału w zakresie obsługi pasażerów wyrażonej w liczbie pasażerów - do dnia 31
marca każdego roku według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego;
2)
liczby obsłużonych pasażerów, z podziałem na pasażerów obsłużonych w ruchu krajowym
i międzynarodowym, oraz wielkości przeładunków wyrażonej odpowiednio w tonach lub
TEU, z uwzględnieniem, oraz bez uwzględnienia, masy własnej jednostek ładunkowych,
a także w podziale na ładunki przywożone oraz wywożone - do dnia 31 marca każdego
roku za rok poprzedni.
2.
Centrum Monitorowania Rybołówstwa, o którym mowa w art. 69 ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim, przekazuje podmiotowi zarządzającemu dane dotyczące ilości wyładowanych w danym
porcie lub przystani morskiej ryb, wyrażonej w tonach - do dnia 31 marca każdego roku
za rok poprzedni.
1.
Budowa, modernizacja i utrzymanie infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i
przystani morskich są finansowane ze środków budżetu państwa, w wysokości określonej
w ustawie budżetowej, oraz mogą być finansowane lub dofinansowane z innych źródeł,
w szczególności z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
2.
W przypadku finansowania lub dofinansowania budowy, modernizacji i utrzymania infrastruktury
zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich z innych niż budżet państwa źródeł,
zasady finansowania, w szczególności wysokość kosztów inwestycji oraz kosztów utrzymania,
określa porozumienie zawierane z właściwym dyrektorem urzędu morskiego.
1.
Zgody ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, udzielonej w drodze decyzji
administracyjnej, wymaga
1)
przeniesienie własności, użytkowania wieczystego, udziału we własności albo użytkowaniu
wieczystym albo oddanie w użytkowanie wieczyste całości albo części nieruchomości,
2)
oddanie całości albo części nieruchomości w użytkowanie, dzierżawę lub najem albo
zawarcie innej umowy uprawniającej do korzystania lub pobierania pożytków z całości
nieruchomości albo jej części przez okres powyżej 10 lat, także jeżeli strony zawierają
kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość, albo zawarcie takiej
umowy na czas nieoznaczony, której termin wypowiedzenia wynosi powyżej 10 lat
- w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostki samorządu
terytorialnego albo podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską, położonych
w granicach portów i przystani morskich.
2.
Wszczęcie postępowania o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje na wniosek
podmiotu, który zamierza rozporządzić nieruchomością w zakresie posiadanego prawa.
2a.
Zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 2, może dotyczyć przyszłej nieruchomości gruntowej,
która powstanie w granicach portu lub przystani morskiej w wyniku zalądowienia przez
przekształcenie akwenu (gruntu pokrytego wodami) w ląd (grunt niepokryty wodami).
2b.
Do złożenia wniosku dotyczącego zgody, o której mowa w ust. 2a, uprawniony jest podmiot
zarządzający.
2c.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2b, stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego
rozdziału, z wyjątkiem ust. 2 oraz ust. 4 pkt 2.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien określać
1)
podmiot, na rzecz którego nastąpi rozporządzenie nieruchomością;
2)
przedmiot umowy, w sposób umożliwiający identyfikację nieruchomości;
3)
uzasadnienie zamierzonej czynności prawnej, w tym informację dotyczącą dotychczasowego
i przewidywanego sposobu zagospodarowania nieruchomości.
4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się
1)
umowę przedwstępną;
2)
dokumenty potwierdzające tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości;
3)
opinię podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską, dotyczącą przedmiotu
umowy, o której mowa w pkt 1, w przypadku gdy wnioskodawcą jest inny podmiot niż podmiot
zarządzający portem lub przystanią morską;
3a)
opinię właściwego dyrektora urzędu morskiego;
3b)
opinię Ministra Obrony Narodowej w odniesieniu do nieruchomości graniczących z terenami
zamkniętymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1990, z 2022 r. poz. 1846 i 2185 oraz z 2023 r. poz. 803), ustalonymi przez Ministra Obrony Narodowej;
4)
inne dokumenty potwierdzające dane i informacje wynikające z wniosku.
4a
W przypadku oddania nieruchomości do korzystania lub pobierania pożytków na zasadach
określonych w ustawie z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 140) lub ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 30 i 203) do wniosku, o którym mowa w ust. 2, zamiast umowy przedwstępnej dołącza się dokumenty
koncesji oraz projekt umowy koncesji lub projekt umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym,
określające w szczególności: sposób korzystania z nieruchomości, zasady rozliczeń
nakładów poniesionych na nieruchomość oraz warunki rozwiązania umowy.
5.
W przypadku umów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, dołączona do wniosku umowa przedwstępna
określa w szczególności zasady rozliczeń nakładów poniesionych na nieruchomość oraz
warunki rozwiązania przyrzeczonej umowy przed upływem terminu, na który zostanie zawarta.
5a.
Przed wydaniem zgody, o której mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw gospodarki
morskiej może zażądać od wnioskodawcy przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji
niezbędnych do rozpatrzenia wniosku oraz wystąpić do właściwych organów o opinię w
zakresie wpływu rozporządzenia nieruchomością będącą przedmiotem wniosku na zagrożenie
obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego.
6.
Odmowa udzielenia zgody, o której mowa w ust. 1, następuje ze względu na
1)
zagrożenie obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa publicznego, bezpieczeństwa
morskiego lub porządku publicznego;
2)
stwierdzenie niezgodności przewidywanego sposobu zagospodarowania nieruchomości ze
strategiami rozwoju, programami lub dokumentami programowymi w zakresie gospodarki
morskiej lub transportu, przyjętymi na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1259 i 1273);
3)
stwierdzenie niezgodności przewidywanego sposobu zagospodarowania nieruchomości z
planem rozwoju portu lub przystani morskiej;
4)
inny ważny interes publiczny.
6a.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może określić w decyzji, o której mowa
w ust. 1, warunki użytkowania nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, zgodnie z
przewidywanym sposobem zagospodarowania nieruchomości określonym we wniosku, o którym
mowa w ust. 2, w szczególności w zakresie utrzymania funkcji obsługi statków lub wykonania
w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych.
6b.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, wydając decyzję lub postanowienie
w postępowaniu w sprawie udzielenia zgody, o której mowa w ust. 1, może odstąpić od
uzasadnienia faktycznego, jeżeli wymaga tego obronność, bezpieczeństwo państwa, bezpieczeństwo
publiczne lub porządek publiczny.
7.
Umowy zawarte z naruszeniem obowiązku uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1, są
nieważne.
1.
Zgoda, o której mowa w art. 3 ust. 1, nie jest wymagana w przypadku
1)
przeniesienia własności, użytkowania wieczystego, udziału we własności albo użytkowaniu
wieczystym albo oddania w użytkowanie wieczyste całości albo części nieruchomości,
a także oddania całości albo części nieruchomości w użytkowanie, dzierżawę lub najem
albo zawarcia innej umowy uprawniającej do korzystania lub pobierania pożytków, o
której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2
a)
na rzecz podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską, w granicach których
położona jest nieruchomość,
b)
w przypadku budynku mieszkalnego jednorodzinnego w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2023 r. poz. 682, 553 i 967), samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), samodzielnego lokalu użytkowego o przeznaczeniu garażowym lub udziału w prawie do
takiego budynku lub lokalu;
2)
oddania w użytkowanie gruntów pokrytych morskimi wodami będących w trwałym zarządzie
dyrektora urzędu morskiego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do nieruchomości graniczących z terenami zamkniętymi,
o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalonymi przez Ministra Obrony Narodowej.
1.
Zgody ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, udzielonej w drodze decyzji
administracyjnej, wymaga uzyskanie statusu podmiotu dominującego względem osoby prawnej
lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej zdolności prawnej, której ustawa przyznaje
zdolność prawną, będącej użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym
nieruchomości położonych w granicach portów i przystani morskich.
2.
Status podmiotu dominującego, o którym mowa w ust. 1, posiada osoba fizyczna, osoba
prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa
przyznaje zdolność prawną, która
1)
dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w organach osoby prawnej lub
jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, której ustawa przyznaje
zdolność prawną, także na podstawie porozumień z innymi osobami lub
2)
posiada uprawnienie do powoływania większości członków organów osoby prawnej lub jednostki
organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność
prawną, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
3)
dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej, także na
podstawie porozumień z innymi osobami.
3.
Wszczęcie postępowania o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje na wniosek
podmiotu, który zamierza uzyskać status podmiotu dominującego.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera
1)
oznaczenie nieruchomości, o której mowa w ust. 1;
2)
oznaczenie podmiotu, który jest użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym
nieruchomości;
3)
oznaczenie podmiotu, który zamierza uzyskać status podmiotu dominującego, o którym
mowa w ust. 1;
4)
podstawę uzyskania statusu podmiotu dominującego;
5)
uzasadnienie, w tym informację dotyczącą dotychczasowego i przewidywanego sposobu
zagospodarowania nieruchomości, o której mowa w ust. 1.
5.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się dokumenty potwierdzające dane i informacje
zawarte we wniosku, w szczególności tytuł prawny do nieruchomości, oraz opinię dotyczącą
uzyskania statusu podmiotu dominującego, o którym mowa w ust. 1
1)
podmiotu zarządzającego - w przypadku gdy wnioskodawcą jest inny podmiot niż podmiot
zarządzający;
2)
właściwego dyrektora urzędu morskiego.
6.
W przypadku nabycia albo objęcia akcji lub praw z akcji
1)
z naruszeniem ust. 1 albo
2)
mimo odmowy udzielenia zgody na uzyskanie statusu podmiotu dominującego, o którym
mowa w ust. 1
- z akcji tych nie może być wykonywane prawo głosu.
7.
Uchwały walnego zgromadzenia albo zgromadzenia wspólników w podmiocie, w stosunku
do którego uzyskano status podmiotu dominującego, o którym mowa w ust. 1, z naruszeniem
ust. 1 albo mimo odmowy udzielenia zgody na uzyskanie statusu podmiotu dominującego,
o którym mowa w ust. 1, które wywołują skutki w odniesieniu do nieruchomości położonych
w granicach portów i przystani morskich, są nieważne. Prawo wytoczenia powództwa o
stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia albo zgromadzenia wspólników
przysługuje również podmiotowi zarządzającemu.
8.
Czynności z zakresu reprezentacji podmiotu, w stosunku do którego uzyskano status
podmiotu dominującego, o którym mowa w ust. 1, z naruszeniem ust. 1 albo mimo odmowy
udzielenia zgody na uzyskanie statusu podmiotu dominującego, o którym mowa w ust.
1, które wywołują skutki w odniesieniu do nieruchomości położonych w granicach portów
i przystani morskich, są nieważne.
9.
Przepisy art. 3 ust. 5a-6b stosuje się odpowiednio.
1.
Zgody podmiotu zarządzającego wymaga uzyskanie statusu podmiotu dominującego w rozumieniu
art. 3b ust. 2 względem osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej
zdolności prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, której podmiot zarządzający
oddał całość albo część nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, jednostki
samorządu terytorialnego albo podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską,
położonej w granicach portu i przystani morskiej w użytkowanie, dzierżawę lub najem
albo z którą zawarł inną umowę uprawniającą do korzystania lub pobierania pożytków
z takiej nieruchomości lub jej części przez okres powyżej 10 lat lub na czas nieoznaczony.
2.
Podmiot zarządzający wyraża zgodę, o której mowa w ust. 1, albo odmawia jej wyrażenia
w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do ministra właściwego
do spraw gospodarki morskiej.
3.
Przepisy art. 3 ust. 5a-6b oraz art. 3b ust. 3-8 stosuje się odpowiednio.
1.
Skarbowi Państwa przysługuje prawo pierwokupu udziałów albo akcji w spółce handlowej
1)
która jest właścicielem nieruchomości położonej w granicach portu o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej;
2)
która jest użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości
położonej w granicach portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej;
3)
której oddano całość albo część nieruchomości położonej w granicach portu o podstawowym
znaczeniu dla gospodarki narodowej w użytkowanie, dzierżawę lub najem albo z którą
zawarto inną umowę uprawniającą do korzystania lub pobierania pożytków z całości nieruchomości
albo jej części przez okres powyżej 10 lat, także jeżeli strony zawarły kolejne umowy,
których przedmiotem jest ta sama nieruchomość, albo zawarto taką umowę na czas nieoznaczony,
której termin wypowiedzenia wynosi powyżej 10 lat - w przypadku nieruchomości stanowiących
własność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego albo podmiotu zarządzającego
portem lub przystanią morską, położonych w granicach portu o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej.
2.
Prawo pierwokupu, o którym mowa w ust. 1, wykonuje minister właściwy do spraw gospodarki
morskiej.
3.
Rada Ministrów może, na uzasadniony wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki
morskiej, upoważnić inny podmiot, w tym spółkę handlową z większościowym udziałem
Skarbu Państwa, do wykonywania prawa pierwokupu, o którym mowa w ust. 1. Upoważnienie,
o którym mowa w zdaniu pierwszym, może dotyczyć wykonywania określonego rodzaju czynności.
4.
W razie udzielenia upoważnienia, o którym mowa w ust. 3, podmiot, któremu udzielono
takiego upoważnienia, wykonuje także uprawnienia ministra właściwego do spraw gospodarki
morskiej, o których mowa w ust. 9, 10, 12 i 14.
5.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku zbywania
1)
akcji spółek, których akcje są dopuszczone do obrotu zorganizowanego w rozumieniu
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 646 i 825);
2)
udziałów albo akcji na rzecz osoby bliskiej;
3)
udziałów albo akcji przez Skarb Państwa;
4)
udziałów albo akcji na rzecz spółki handlowej
a)
której wyłącznym udziałowcem albo akcjonariuszem jest Skarb Państwa, będącej operatorem
systemu przesyłowego albo posiadającej koncesję na przesyłanie paliw ciekłych, w rozumieniu
ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm.,
b)
która jest operatorem systemu dystrybucyjnego gazowego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, w przypadku nabycia nieruchomości położonej w granicach portu o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową systemu
dystrybucyjnego gazowego;
5)
udziałów albo akcji na rzecz spółki kapitałowej lub grupy kapitałowej, o których mowa
w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra
właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach
kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii
elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2173), w przypadku nabycia nieruchomości położonej w granicach portu o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową mienia
określonego w art. 1 ust. 2 tej ustawy.
6.
Do prawa pierwokupu, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326 i 1285), dotyczące prawa pierwokupu co do nieruchomości, z tym że
1)
sprzedawca udziałów albo akcji w spółce, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie, nie
później jednak niż w terminie 7 dni od daty zawarcia warunkowej umowy sprzedaży zawiadamia
na piśmie pod rygorem nieważności, przesyłką poleconą nadaną za potwierdzeniem odbioru
w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej o treści umowy sprzedaży udziałów
albo akcji;
2)
termin do złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, o którym mowa w ust.
1, wynosi 3 miesiące, licząc od dnia zawiadomienia, o którym mowa w pkt 1.
7.
Sprzedawca udziałów albo akcji w spółce, o której mowa w ust. 1, zobowiązany jest
dołączyć do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6 pkt 1
1)
wypisy z ewidencji gruntów i budynków dla wszystkich nieruchomości, o których mowa
w ust. 1;
2)
odpisy księgi wieczystej, informacje o numerze księgi wieczystej dostępnej w centralnej
bazie danych ksiąg wieczystych albo zaświadczeń wydanych na podstawie zbioru dokumentów
prowadzonego dla nieruchomości położonej w granicach portu o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej - dla wszystkich nieruchomości, o których mowa w ust. 1;
3)
potwierdzony przez sprzedawcę udziałów albo akcji w spółce, o której mowa w ust. 1,
za zgodność z oryginałem bilans oraz rachunek zysków i strat spółki, o której mowa
w ust. 1, za trzy ostatnie lata obrotowe;
4)
aktualną listę wspólników albo akcjonariuszy oraz umowę albo statut spółki, o której
mowa w ust. 1;
5)
oświadczenie zarządu spółki, o której mowa w ust. 1, o wysokości zobowiązań warunkowych
na dzień złożenia zawiadomienia wraz z oświadczeniem o następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”, które zastępuje
pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.
8.
Osoba, która złożyła nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w ust. 7 pkt 5, podlega
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.
9.
Jeżeli określona w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, cena sprzedawanych
udziałów albo akcji odbiega od jej wartości rynkowej minister właściwy do spraw gospodarki
morskiej może, w terminie do 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa
pierwokupu, o którym mowa w ust. 1, wystąpić do sądu o ustalenie ceny tych udziałów
albo akcji.
10.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może dokonać zapłaty niespornej części
ceny udziałów albo akcji przed wystąpieniem do sądu o ustalenie ceny udziałów albo
akcji na podstawie ust. 9.
11.
Sądem właściwym do ustalenia ceny zbywanych akcji albo udziałów jest sąd właściwy
dla siedziby spółki, o której mowa w ust. 1.
12.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej albo upoważniony podmiot, o którym
mowa w ust. 3, zawiadamia na piśmie pod rygorem nieważności, przesyłką poleconą nadaną
za potwierdzeniem odbioru w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, osobę, która złożyła zawiadomienie, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, o wykonaniu prawa
pierwokupu, przekazując tej osobie następujące informacje: imię i nazwisko notariusza,
który sporządził oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwokupu, siedzibę jego kancelarii
notarialnej, datę sporządzenia oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwokupu, numer
repertorium, pod którym zarejestrowano oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwokupu,
oraz numer elektronicznego wypisu aktu notarialnego tego oświadczenia, pod którym
został on zarejestrowany w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych
prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną. Wypis aktu notarialnego zawierającego oświadczenie
o skorzystaniu z prawa pierwokupu wydawany jest także zobowiązanemu z prawa pierwokupu.
13.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 12, podlega niezwłocznej publikacji na stronie
podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu zapewniającego obsługę ministra
właściwego do spraw gospodarki morskiej. Od daty opublikowania zawiadomienia w sposób
określony w zdaniu poprzedzającym strony warunkowej umowy sprzedaży udziałów albo
akcji w spółce, o której mowa w ust. 1, uznaje się za zawiadomione o treści opublikowanego
zawiadomienia.
14.
Od daty zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, ministrowi właściwemu do spraw
gospodarki morskiej i upoważnionemu podmiotowi, o którym mowa w ust. 3, przysługuje
prawo przeglądania ksiąg i dokumentów spółki, o której mowa w ust. 1, której udziały
albo akcje mają zostać zbyte oraz żądania od tej spółki informacji dotyczących obciążeń
i zobowiązań nieujętych w księgach i dokumentach tej spółki. Uzyskane przez ministra
właściwego do spraw gospodarki morskiej lub upoważniony podmiot, o którym mowa w ust.
3, informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1233).
15.
Nabycie udziałów albo akcji dokonane z naruszeniem ust. 1-8 jest nieważne.
1.
W przypadku przeniesienia na inną osobę ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej
w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1467, 1488, 2280 i 2436 oraz z 2023 r. poz. 739 i 825), o której mowa w art. 3d ust. 1 pkt 1 lub art. 3d ust. 1 pkt 2, albo przystąpienia
nowego wspólnika do takiej spółki, minister właściwy do spraw gospodarki morskiej
może złożyć oświadczenie o nabyciu prawa własności nieruchomości, o których mowa w
art. 3d ust. 1 pkt 1, lub należącej do spółki całości albo części prawa użytkowania
wieczystego nieruchomości, o których mowa w art. 3d ust. 1 pkt 2, za zapłatą równowartości
pieniężnej odpowiadającej ich wartości rynkowej.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej ustala równowartość pieniężną praw,
o których mowa w ust. 1, przy zastosowaniu sposobów określania wartości nieruchomości
przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.
3.
Wspólnicy spółki, o której mowa w ust. 1, są zobowiązani solidarnie do zawiadomienia
na piśmie pod rygorem nieważności, przesyłką poleconą nadaną za potwierdzeniem odbioru
w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej o zamiarze przeniesienia przez
wspólnika na inną osobę ogółu praw i obowiązków bądź przystąpieniu nowego wspólnika
do tej spółki przed dokonaniem odpowiedniej czynności prawnej.
4.
Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 3, dołącza się
1)
wypisy z ewidencji gruntów i budynków dla wszystkich nieruchomości, o których mowa
w art. 3d ust. 1 pkt 1 albo art. 3d ust. 1 pkt 2;
2)
odpisy z księgi wieczystej, informację o numerze księgi wieczystej dostępnej w centralnej
bazie danych ksiąg wieczystych albo zaświadczenie wydane na podstawie zbioru dokumentów
prowadzonego dla nieruchomości położonej w granicach portu o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej - dla wszystkich nieruchomości, o których mowa w art. 3d
ust. 1 pkt 1 albo art. 3d ust. 1 pkt 2.
5.
Termin do złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, wynosi 3 miesiące, licząc
od dnia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 3.
6.
W przypadku rażącej różnicy pomiędzy wartością rynkową praw, o których mowa w ust.
1, a wartością tych praw ustalonych w sposób określony w ust. 2, spółka, o której
mowa w ust. 1, w terminie miesiąca od dnia otrzymania oświadczenia, o którym mowa
w ust. 1, może wystąpić do sądu o ustalenie równowartości tych praw.
7.
Do wykonywania przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej uprawnienia,
o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 3d ust. 12 i 13.
8.
Rada Ministrów może, na uzasadniony wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki
morskiej, upoważnić inny podmiot, w tym spółkę handlową z większościowym udziałem
Skarbu Państwa, do wykonywania uprawnień, o których mowa w ust. 1-7. Upoważnienie,
o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, może upoważniać podmiot do wykonywania określonego
rodzaju czynności.
9.
Przepisów ust. 1-7 nie stosuje się, jeżeli
1)
zamiast dotychczasowego wspólnika spółki, o której mowa w ust. 1, wspólnikiem tej
spółki staje się osoba bliska występującemu wspólnikowi, o której mowa w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny;
2)
nowym wspólnikiem spółki, o której mowa w ust. 1, staje się osoba bliska któremukolwiek
ze wspólników, o której mowa w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
1.
Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską ma prawo
1)
pierwokupu przy sprzedaży,
2)
pierwszeństwa przy oddaniu w użytkowanie wieczyste i przeniesieniu prawa użytkowania
wieczystego
- nieruchomości położonych w granicach portów lub przystani morskich. Do prawa pierwszeństwa
stosuje się odpowiednio przepisy o prawie pierwokupu.
2.
W przypadku nieskorzystania z praw określonych w ust. 1 przez podmiot zarządzający
portem lub przystanią morską prawo to przysługuje Skarbowi Państwa.
3.
W przypadku niepowołania podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską prawo
pierwokupu przysługuje gminie właściwej ze względu na położenie nieruchomości.
3a.
Prawa, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do nieruchomości położonych w granicach
morskiego portu wojennego lub graniczących z terenami zamkniętymi, o których mowa
w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalonymi przez Ministra Obrony Narodowej, są wykonywane przez właściwe w tych
sprawach jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego
nadzorowane przed uprawnieniami podmiotów, o których mowa w ust. 1 lub 3. Notariusz
przekazuje wypis aktu notarialnego Ministrowi Obrony Narodowej.
3b.
W przypadku gdy prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości położonej
w granicach portu lub przystani morskiej, lub udział w takim prawie, jest przedmiotem
egzekucji sądowej, postanowienie o przybiciu po jego uprawomocnieniu się sąd doręcza
uprawnionemu do wykonania praw określonych w ust. 1. W przypadku gdy uprawniony wykona
swoje prawo, sąd uchyla postanowienie o przybiciu i udziela przybicia na rzecz uprawnionego.
3c.
W przypadku gdy prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości położonej
w granicach portu lub przystani morskiej, lub udział w takim prawie, jest przedmiotem
egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny przed przystąpieniem do opisu i oszacowania
wartości nieruchomości wzywa uprawnionego do wykonania praw określonych w ust. 1,
w drodze oświadczenia, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia wezwania, o skorzystaniu
z przysługującego mu prawa. W przypadku gdy uprawniony nie skorzysta z przysługującego
mu prawa albo organowi egzekucyjnemu w wyznaczonym terminie nie zostało doręczone
oświadczenie w tej sprawie, prawo, o którym mowa w ust. 1, wygasa.
3d
W przypadku gdy prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości położonej
w granicach portu lub przystani morskiej lub udział w takim prawie wchodzi w skład
masy upadłości, syndyk przed dokonaniem przeniesienia tego prawa wzywa uprawnionego
do wykonania praw określonych w ust. 1 przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego
w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia wezwania. W przypadku gdy uprawniony nie
skorzysta z przysługującego mu prawa albo syndykowi w wyznaczonym terminie nie zostanie
doręczone oświadczenie w tej sprawie, przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio, przy
czym Skarb Państwa może złożyć oświadczenie w formie aktu notarialnego o skorzystaniu
z przysługującego mu prawa w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia przez syndyka
wezwania. Przepisów art. 51 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 313 ust. 2 oraz art. 316 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego
2003 r. - Prawo upadłościowe
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 oraz z 2023 r. poz. 825) nie stosuje się.
4
Sprzedaż, przeniesienie użytkowania wieczystego lub oddanie w użytkowanie wieczyste
nieruchomości z naruszeniem ust. 1-3d są nieważne.
5.
Podmiot zarządzający oraz odpowiednio Skarb Państwa, gmina, jednostki organizacyjne
podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane wykonują prawo pierwokupu,
prawo pierwszeństwa przy oddaniu w użytkowanie wieczyste lub przeniesieniu prawa użytkowania
wieczystego przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego w terminie 6 miesięcy
od dnia otrzymania od notariusza wypisu aktu notarialnego. Termin 6 miesięcy dotyczy
łącznie wszystkich uprawnionych podmiotów.
6
Skutki prawne czynności, o których mowa w ust. 1, następują z dniem doręczenia oświadczenia
stronie umowy rozporządzającej nieruchomością.
7.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do czynności prawnych, o których mowa w ust.
1-6 oraz art. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2023 r. poz. 344 i 1113).
1.
Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską ma prawo do nieodpłatnego ustanowienia
na jego rzecz użytkowania wieczystego gruntu powstałego na obszarach morskich znajdujących
się w granicach portów lub przystani morskich, jeżeli koszty jego powstania nie zostały
pokryte ze środków budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
2.
Skarb Państwa reprezentowany przez starostę, na wniosek podmiotu zarządzającego portem
lub przystanią morską, ustanawia na rzecz tego podmiotu prawo użytkowania wieczystego
gruntu powstałego na obszarach morskich znajdujących się w granicach portów lub przystani
morskich.
1.
Podmiot zarządzający może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego nieruchomości
lub jej części, położonych w granicach portu lub przystani morskiej, przed upływem
ustalonego okresu stosownie do art. 240 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w przypadku gdy użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny
z umową.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do prawa użytkowania wieczystego nabytego w
inny sposób niż w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
1.
Urzędom morskim przysługuje trwały zarząd gruntów powstałych w wyniku zalądowienia
przez przekształcenie akwenu (gruntu pokrytego wodami) w ląd (grunt niepokryty wodami),
jeżeli inwestorem był urząd morski.
2.
Ustanowienie oraz wygaśnięcie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 1, stwierdza
właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej w drodze decyzji
wydanej na wniosek właściwego dyrektora urzędu morskiego.
3.
Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 2, stanowi podstawę do dokonania wpisu w
księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków.
4.
Wpis w księdze wieczystej oraz założenie księgi wieczystej są wolne od opłat.
5.
Od urzędów morskich nie pobiera się opłaty z tytułu trwałego zarządu.
6.
Organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) w sprawach decyzji, o której mowa w ust. 2, jest minister właściwy do spraw gospodarki
morskiej.
7.
W zakresie nieuregulowanym w niniejszym artykule do trwałego zarządu urzędu morskiego,
o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
1.
Własność akwenów portowych, własność infrastruktury zapewniającej dostęp do portów
lub przystani morskich przysługuje Skarbowi Państwa i jest wyłączona z obrotu.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, obiekty,
urządzenia i instalacje wchodzące w skład infrastruktury zapewniającej dostęp do portu
o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej z uwzględnieniem usytuowania obiektów,
urządzeń i instalacji oraz w zależności od ich rodzaju, ilości lub wymiarów.
2a.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, dla
każdego portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej akweny portowe oraz
ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje wchodzące w skład infrastruktury portowej,
uwzględniając usytuowanie obiektów, urządzeń i instalacji oraz ich rodzaj, liczbę
lub wymiary.
3.
Dyrektor właściwego urzędu morskiego w akcie prawa miejscowego określi
1)
obiekty, urządzenia i instalacje wchodzące w skład infrastruktury zapewniającej dostęp
do każdego portu innego niż określony w ust. 2 i do przystani morskich,
2)
akweny portowe oraz ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje wchodzące w skład
infrastruktury portowej każdego portu innego niż określony w ust. 2 i przystani morskich,
uwzględniając usytuowanie obiektów, urządzeń i instalacji oraz ich rodzaj, liczbę
lub wymiary.
1.
Utworzone na podstawie niniejszej ustawy spółki akcyjne zarządzające portami o podstawowym
znaczeniu dla gospodarki narodowej działają na podstawie przepisów Kodeksu handlowego
2.
Przedsiębiorstwa spółek, o których mowa w ust. 1, mają charakter użyteczności publicznej.
1.
Przedmiot działalności przedsiębiorstwa podmiotu zarządzającego obejmuje, w szczególności
1)
zarządzanie nieruchomościami i infrastrukturą portową;
2)
prognozowanie, programowanie i planowanie rozwoju portu;
3)
budowę, rozbudowę, utrzymywanie i modernizację infrastruktury portowej;
4)
pozyskiwanie nieruchomości na potrzeby rozwoju portu;
5)
świadczenie usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej;
6)
zapewnienie dostępu do portowych urządzeń odbiorczych odpadów ze statków w celu przekazania
ich do odzysku lub unieszkodliwiania;
7)
koordynację korzystania z infrastruktury portowej, z wyjątkiem kompetencji administracji
morskiej;
8)
działania zmierzające do rozwoju działalności gospodarczej prowadzonej w porcie oraz
promocję takiej działalności.
2.
Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa podmiotu zarządzającego, a także spółek
prawa handlowego, w których podmiot zarządzający posiada udziały lub akcje, nie może
być świadczenie w granicach portu usług portowych, o których mowa w art. 1 ust. 2
lit. b oraz lit. d rozporządzenia nr 2017/352, w tym magazynowania, rozformowywania,
przepakowywania oraz innych usług przedstawiających wartość dodaną dotyczących ładunku.
2
Ograniczenie, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania do świadczenia usług portowych
dotyczących obsługi budowy i eksploatacji morskich farm wiatrowych, o których mowa
w ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w
morskich farmach wiatrowych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1050 i 2687), oraz usług portowych dotyczących przeładunków paliw, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. Podmiot zarządzający portem może nabywać udziały albo akcje w spółkach świadczących
usługi, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.
2a.
W ramach działalności, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podmiot zarządzający opracowuje
w szczególności plan rozwoju portu publikowany na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji
Publicznej podmiotu zarządzającego.
2b.
Plan, o którym mowa w ust. 2a, jest sporządzany na okres nie krótszy niż 5 lat i zawiera
co najmniej
1)
informację dotyczącą zakładanego rozwoju portu wraz ze wskazaniem planowanych inwestycji
oraz źródeł ich finansowania;
2)
zakładane maksymalne parametry statków obsługiwanych przez port (zanurzenie, długość,
szerokość), wielkości potencjału przeładunkowego wyrażone odpowiednio w tonach lub
TEU, w tym wyładunku ryb, oraz wielkości potencjału w zakresie obsługi pasażerów wyrażonej
w liczbie pasażerów.
3.
W ramach działalności, o której mowa w ust. 1 pkt 5, podmiot zarządzający zapewnia
w szczególności
1)
ochronę przeciwpożarową od strony wody zarządzanych obiektów i terenów;
2)
ochronę przeciwpożarową od strony wody statków i innych obiektów pływających znajdujących
się na wodach portu, redy lub kotwicowiska portu.
4.
Koszt działań ratowniczo-gaśniczych prowadzonych przez siły ochrony przeciwpożarowej
podmiotu zarządzającego z użyciem środków ochrony przeciwpożarowej tego podmiotu poza
zarządzanym obszarem ponosi podmiot, na rzecz którego działania te były prowadzone.
1.
Za korzystanie z infrastruktury portowej pobierane są opłaty portowe.
2.
Opłaty portowe pobiera od użytkowników infrastruktury portowej podmiot zarządzający,
mając na względzie zasady równego traktowania i niedyskryminacji użytkowników infrastruktury
portowej oraz potrzeby w zakresie budowy, rozbudowy, utrzymywania i modernizacji infrastruktury
portowej.
3.
Nie pobiera się opłat portowych od jednostek pływających i pojazdów drogowych lub
kolejowych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Straży Granicznej, Krajowej Administracji
Skarbowej, Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa, administracji morskiej, administracji
rybołówstwa morskiego, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Weterynaryjnej,
Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Inspekcji Ochrony Środowiska,
Inspektora do spraw Substancji Chemicznych, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów
Rolno-Spożywczych, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Państwowej Inspekcji Pracy,
Inspekcji Transportu Drogowego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Ochrony Państwa, Policji, Państwowej Straży
Pożarnej, a także jednostek używanych wyłącznie do ratowania życia na morzu oraz używanych
wyłącznie do zabezpieczenia przeciwpożarowego i zwalczania pożarów.
4.
Nie pobiera się opłat portowych, na zasadzie wzajemności, od jednostek pływających
i pojazdów drogowych lub kolejowych sił zbrojnych Państw-Stron Traktatu Północnoatlantyckiego.
5.
W uzasadnionych przypadkach, podmiot zarządzający może, czasowo lub na stałe, z zachowaniem
zasady równego traktowania i niedyskryminacji, zwolnić z opłat portowych inne niż
wymienione w ust. 3 i 4 jednostki pływające, pojazdy drogowe lub kolejowe, o ile nie
są one używane do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o pomocy
publicznej.
1.
Źródłami przychodów podmiotu zarządzającego są
1)
opłaty z tytułu użytkowania, najmu, dzierżawy lub innej umowy, na mocy której podmiot
zarządzający oddaje w odpłatne korzystanie grunty oraz obiekty, urządzenia i instalacje
portowe;
2)
opłaty portowe;
3)
przychody z usług świadczonych przez podmiot zarządzający;
4)
wpływy z innych tytułów.
2.
Przychody z działalności podmiotu zarządzającego przeznacza się na
1)
budowę, rozbudowę, utrzymanie i modernizację infrastruktury portowej;
2)
realizację innych zadań wynikających z przedmiotu jego działalności;
3)
pokrycie jego bieżących kosztów utrzymania.
3.
Podmiot zarządzający portem może przeznaczyć część przychodów z tytułu opłat portowych,
do wysokości 0,005 euro za jednostkę pojemności brutto (GT) statku, na działalność
komisji socjalnych, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1694 i 2185 oraz z 2023 r. poz. 261).
1.
(uchylony)
2.
Budowa, modernizacja i utrzymanie infrastruktury portowej znajdującej się na gruntach,
którymi gospodaruje podmiot zarządzający, oraz utrzymanie akwenów portowych są finansowane
ze środków podmiotu zarządzającego.
3.
Zadania, określone w ust. 2, mogą być dofinansowywane ze środków budżetu państwa.
(uchylony)
(uchylony)
1.
Przedsiębiorcy, działający na obszarze portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki
narodowej, mogą utworzyć radę interesantów portu, jako organ doradczy podmiotu zarządzającego
portem.
2.
Organizację i przedmiot działalności rady określa uchwalony przez nią statut.
1.
Spółkę akcyjną o firmie „Zarząd Morskiego Portu Gdańsk Spółka Akcyjna” zawiążą: Skarb
Państwa, obejmując co najmniej 51% akcji spółki, oraz gmina Gdańsk, obejmując co najmniej
34% akcji.
2.
Spółkę akcyjną o firmie „Zarząd Morskiego Portu Gdynia Spółka Akcyjna” zawiążą: Skarb
Państwa, obejmując co najmniej 51% akcji spółki, oraz gmina Gdynia, obejmując co najmniej
34% akcji.
3.
Spółkę akcyjną o firmie „Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście Spółka Akcyjna”
zawiążą: Skarb Państwa, obejmując 51% akcji spółki, oraz gminy Szczecin i Świnoujście,
obejmując po 24,5% akcji.
4.
Akcje Skarbu Państwa i gmin, o których mowa w ust. 1-3, są imienne i uprzywilejowane,
w zakresie pierwszeństwa przy podziale majątku spółki, w razie jej likwidacji.
5.
Skarb Państwa zachowuje w spółkach, o których mowa w ust. 1-3, co najmniej 51% sumy
głosów, służących całemu kapitałowi.
6.
Siedzibą spółki, o której mowa w ust. 3, jest miasto Szczecin.
Założyciele spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, mogą pokryć ich kapitał akcyjny
wkładami niepieniężnymi (aportami), w tym w postaci prawa własności nieruchomości,
lub wkładami pieniężnymi.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
o których mowa w art. 4 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje
się przepisy art. 4 ust. 3d, 4 i 6 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą.
Właściwy wojewoda, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, wniesie
do spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, grunty Skarbu Państwa nieoddane w użytkowanie
wieczyste i położone w granicach portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej,
celem pokrycia akcji tych spółek obejmowanych przez Skarb Państwa. Grunty, które nie
zostaną wniesione do spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, właściwy wojewoda
przekaże, w drodze umowy, nieodpłatnie tym spółkom do nieodpłatnego użytkowania.
Przepisy art. 3d ustawy zmienianej w art. 5 mają zastosowanie do umów sprzedaży udziałów
albo akcji w spółce, o której mowa w art. 3d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 5, zawartych
a niewykonanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Strony takiej umowy
niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy zawiadamiają na piśmie pod rygorem nieważności, przesyłką poleconą nadaną za
potwierdzeniem odbioru w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej o treści umowy sprzedaży udziałów
albo akcji. Przepisy art. 3d ustawy zmienianej w art. 5 stosuje się odpowiednio.
1.
Właściwy wojewoda przekaże, w drodze umowy, nieodpłatnie, na własność gminom, o których
mowa w art. 13 ust. 1-3, na ich wniosek, grunty Skarbu Państwa nieoddane w użytkowanie
wieczyste, położone w granicach portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej,
jeżeli grunty stanowiące mienie komunalne, położone w granicach tych portów, nie wystarczają
na uzupełnienie pokrycia, przewidzianego w art. 13 ust. 1-3, udziału gminy w kapitale
akcyjnym spółki.
2.
Grunty otrzymane, w trybie ust. 1, gminy są obowiązane wnieść na pokrycie kapitału
akcyjnego spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3.
3.
Za czynności notarialne związane z utworzeniem spółek, o których mowa w art. 13 ust.
1-3, oraz przekazaniem gruntów, o którym mowa w ust. 1 i art. 15, pobiera się stałą
opłatę notarialną.
4.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty, o której
mowa w ust. 3.
Przekazaniu, o którym mowa w art. 15 i art. 16 ust. 1, nie podlegają grunty będące
w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.
Władzami spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, są
1)
walne zgromadzenie;
2)
rada nadzorcza;
3)
zarząd.
1.
Przedstawicielami Skarbu Państwa w radach nadzorczych spółek, o których mowa w art.
13 ust. 1-3, są osoby wyznaczone przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej.
1a.
Od dnia przekazania spółkom, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, skarbowych papierów
wartościowych, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy
portów zewnętrznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1635), na czas realizacji inwestycji, o których mowa w art. 39d ust. 3 tej ustawy, minister
właściwy do spraw finansów publicznych wyznacza jednego przedstawiciela do rad nadzorczych
tych spółek.
2.
W skład rad nadzorczych spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2, wchodzą ponadto
przedstawiciele gmin, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2, wskazani przez wójtów (burmistrzów,
prezydentów miast) tych gmin.
3.
W skład rady nadzorczej spółki, o której mowa w art. 13 ust. 3, wchodzą przedstawiciele
gmin, o których mowa w art. 13 ust. 3, w równej liczbie, wskazani przez wójtów (burmistrzów,
prezydentów miast) tych gmin.
4.
Do członków rad nadzorczych w spółkach zależnych, w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, od spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, nie stosuje się art. 10a ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce
komunalnej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 679).
5.
Przedstawiciele gmin w radach nadzorczych spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3,
nie mogą stanowić więcej niż 1/5 składu rady, jeżeli gminy nie objęły akcji stanowiących
co najmniej 10% całkowitego kapitału zakładowego danej spółki, przy czym każda z gmin
wskazanych w art. 13 ust. 1-3 powinna mieć co najmniej jednego przedstawiciela w radzie
nadzorczej właściwej spółki.
Do kompetencji rady nadzorczej spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, należy w
szczególności
1)
opiniowanie kierunków rozwoju portów;
2)
opiniowanie projektów inwestycyjnych dotyczących budowy i rozbudowy infrastruktury
portowej;
3)
opiniowanie rodzajów i wysokości opłat portowych;
4)
powoływanie i odwoływanie zarządu spółki.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 4 w zakresie dodawanych przepisów art. 8a ust. 9 i 10, które wchodzą w
życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 17, pkt 18 lit. b-d i pkt 22 lit. a oraz art. 18 ust. 2, które wchodzą
w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3)
art. 2, art. 5 pkt 2 i 5, art. 8 pkt 9 i 18 oraz art. 16, które wchodzą w życie po
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
(uchylony)
(uchylony)
1.
O formie prawno-organizacyjnej zarządzania portami niemającymi podstawowego znaczenia
dla gospodarki narodowej oraz przystaniami morskimi decyduje gmina, w granicach której
położona jest większa część nieruchomości gruntowych, z wyłączeniem gruntów pokrytych
wodami, znajdujących się w granicach portu lub przystani morskiej.
2.
Do zarządzania portami i przystaniami morskimi, o których mowa w ust. 1, stosuje się
odpowiednio przepisy art. 7 ust. 1, 2a i 2b, art. 8 i art. 9 oraz art. 12.
1.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego
do spraw klimatu, może wskazać, w drodze rozporządzenia, port przeznaczony do obsługi
morskich farm wiatrowych, mając na względzie potrzeby w zakresie obsługi morskich
farm wiatrowych oraz ich planowane rozmieszczenie, a także zapewnienie realizacji
dotychczasowych usług świadczonych w tym porcie dla użytkowników niezwiązanych z morską
energetyką wiatrową.
2.
W przypadku wydania rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli większa część nieruchomości
gruntowych znajdujących się w granicach portu stanowi przedmiot
1)
własności Skarbu Państwa i nie została oddana w użytkowanie wieczyste lub
2)
użytkowania wieczystego Skarbu Państwa
- zadania i uprawnienia podmiotu zarządzającego portem wskazanym w przepisach wydanych
na podstawie ust. 1 wykonuje właściwy dyrektor urzędu morskiego, z zastrzeżeniem art.
25 ust. 5.
1.
Właściwi wojewodowie przekażą, w drodze umowy, nieodpłatnie na własność gminom, na
ich wniosek, grunty Skarbu Państwa nieoddane w użytkowanie wieczyste, położone w granicach
portów i przystani morskich, o których mowa w art. 23, w terminie nieprzekraczającym
6 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
2.
Przekazaniu, o którym mowa w ust. 1, nie podlegają
1)
grunty będące w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości
prawnej,
1a
grunty położone w granicach portów przeznaczonych do obsługi morskich farm wiatrowych
wskazanych w przepisach wydanych na podstawie art. 23a ust. 1,
2)
grunty położone w granicach przystani plażowych oraz
3)
grunty w portach i przystaniach morskich, w przypadku których zadania i uprawnienia
podmiotu zarządzającego powierzono zgodnie z art. 25 ust. 5.
3.
Za czynności notarialne związane z utworzeniem spółki prawa handlowego do zarządzania
portem lub przystanią morską, o których mowa w art. 23 ust. 1, oraz przekazaniem gruntów,
o którym mowa w ust. 1, pobiera się stałą opłatę notarialną.
4.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty, o której
mowa w ust. 3.
1.
W przypadku niepowołania podmiotu zarządzającego w trybie art. 23 ust. 1 zadania i
uprawnienia podmiotu zarządzającego wykonuje gmina, w granicach której położona jest
większa część nieruchomości gruntowych, z wyłączeniem gruntów pokrytych wodami, znajdujących
się w granicach portu lub przystani morskiej.
2.
W przypadku gdy większa część nieruchomości gruntowych, z wyłączeniem gruntów pokrytych
wodami, znajdujących się w granicach portu lub przystani morskiej stanowi przedmiot
1)
własności Skarbu Państwa i nie została oddana w użytkowanie wieczyste lub
2)
użytkowania wieczystego Skarbu Państwa
- zadania i uprawnienia podmiotu zarządzającego wykonuje właściwy dyrektor urzędu
morskiego.
3.
Wpływy z tytułu opłat portowych pobieranych przez gminę w przypadku, o którym mowa
w ust. 1, stanowią dochód gminy.
4.
Wpływy z tytułu opłat portowych pobieranych przez dyrektora urzędu morskiego w przypadku,
o którym mowa w ust. 2, stanowią dochód budżetu państwa.
5.
Gmina, w przypadku, o którym mowa w ust. 1, albo dyrektor urzędu morskiego, w przypadku,
o którym mowa w ust. 2, mogą powierzyć zadania i uprawnienia podmiotu zarządzającego
na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi lub ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, z tym że w przypadku powierzenia zadań i uprawnień podmiotu zarządzającego koncesjonariuszowi
lub partnerowi prywatnemu uprawnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 oraz art. 4a,
przysługują odpowiednio gminie lub Skarbowi Państwa. Przepisu art. 3a ust. 1 pkt 1
lit. a nie stosuje się.
(pominięte)
(uchylony)
1.
Po utworzeniu spółek, o których mowa w art. 13 ust. 1-3, minister właściwy do spraw
Skarbu Państwa, działając w imieniu Skarbu Państwa, na zasadach określonych w przepisach
Kodeksu handlowegoart. 463 pkt 1 Kodeksu handlowego
1)
o połączeniu spółki Zarząd Portu Gdańsk SA w Gdańsku ze spółką, o której mowa w art.
13 ust. 1;
2)
o połączeniu spółki Port Gdynia Holding SA w Gdyni ze spółką, o której mowa w art.
13 ust. 2;
3)
o połączeniu spółki Zarząd Portu Szczecin-Świnoujście SA w Szczecinie ze spółką, o
której mowa w art. 13 ust. 3.
2.
W połączeniach, o których mowa w ust. 1, spółkami przejmującymi są spółki, o których
mowa w art. 13 ust. 1-3.
1.
W przypadku dokonania połączeń spółek, o których mowa w art. 30a ust. 1, uprawnionym
pracownikom spółek przejętych w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach
pracowników
(Dz. U. z 2023 r. poz. 343) w spółkach przejmowanych przysługuje, zgodnie z zasadami określonymi w art. 36 i art. 38 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych
uprawnieniach pracowników, prawo do nieodpłatnego nabycia akcji emisji połączeniowej objętych przez Skarb Państwa
w spółkach przejmujących proporcjonalnie do wartości nominalnej akcji należących do
Skarbu Państwa w spółce przejętej, które byłyby przeznaczone do nieodpłatnego zbycia
w przypadku prywatyzacji pośredniej.
2.
Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji, o którym mowa w ust. 1, powstaje po upływie
3 miesięcy od dnia wykreślenia spółki przejętej z rejestru handlowego i wygasa z upływem
6 miesięcy od dnia jego powstania.
Skarb Państwa zachowuje w spółkach zarządzających portami o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej, o których mowa w art. 30a ust. 1, co najmniej 51% sumy głosów
służących całemu kapitałowi, po zrealizowaniu przez pracowników prawa do nieodpłatnego
nabycia akcji.
Jeżeli, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, rada gminy nie podejmie
uchwały o przystąpieniu do spółki, o której mowa w art. 13 ust. 1-3, spółkę zawiąże
Skarb Państwa.
(pominięty)
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia