Rozporządzenie Ministra Aktywów Państwowych z dnia 11 lipca 2023 r. w sprawie kalkulacji kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych oraz trybu wypłaty finansowania tego kosztu

Rozporządzenie określa

1)

szczegółowe zasady kalkulacji kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych,

zwanego dalej „kosztem netto”;

2)

zakres projektu opisu kalkulacji kosztu netto;

3)

tryb i terminy uzgadniania i zatwierdzania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej,

zwanego dalej „Prezesem UKE”, projektu opisu kalkulacji kosztu netto, opracowanego

przez operatora wyznaczonego;

4)

korzyści pośrednie operatora wyznaczonego wynikające ze świadczenia usług powszechnych,

zwane dalej „korzyściami pośrednimi”, oraz sposób ich liczenia;

5)

korzyści wynikające z przyznanych operatorowi wyznaczonemu praw specjalnych lub wyłącznych

oraz sposób ich liczenia;

6)

tryb wypłaty finansowania kosztu netto.

Całkowity koszt netto, o którym mowa w art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, zwanej dalej „ustawą”, kalkuluje się

1)

w sposób wykluczający możliwość podwójnego naliczenia jakiegokolwiek kosztu związanego

z realizacją obowiązku świadczenia usług powszechnych, przychodu z realizacji tego

obowiązku, korzyści pośrednich oraz korzyści wynikających z przyznanych operatorowi

wyznaczonemu praw specjalnych lub wyłącznych;

2)

na dzień kończący rok obrotowy, w którym wystąpiła strata, rozumiana jako ujemny wynik

na sprzedaży usług powszechnych.

Koszt netto dla składowej obowiązku świadczenia usługi powszechnej, zwanej dalej „składową

obowiązku”, kalkuluje się dla każdej składowej obowiązku, o której mowa w art. 106

ust. 3 ustawy, jeżeli operator wyznaczony uzasadni, że jest ona realizowana ze stratą.

1.

Koszt netto dla składowej obowiązku stanowi różnicę między uzasadnionym kosztem netto

operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych, kalkulowanym

zgodnie z ust. 2, a kosztem netto tego operatora objętego obowiązkiem nieuwzględniającym

tej składowej obowiązku, kalkulowanym zgodnie z ust. 3.

2.

Koszt netto operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych

stanowi różnicę między uzasadnionymi kosztami całej działalności tego operatora a

przychodami z tej działalności.

3.

Koszt netto operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych

nieuwzględniającym tej składowej obowiązku stanowi różnicę między uzasadnionymi kosztami

całej działalności tego operatora a przychodami z tej działalności, przy czym

1)

koszty działalności oblicza się jako różnicę między tymi kosztami u operatora wyznaczonego

objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych a kosztami, których ten operator

nie poniósłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej

obowiązku;

2)

przychody z działalności oblicza się jako różnicę między tymi przychodami u operatora

wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych a przychodami, których

ten operator nie osiągnąłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował

tej składowej obowiązku, a następnie powiększa się o przychody utracone z tytułu ustalenia

opłat za usługi powszechne w obowiązującym cenniku usług powszechnych.

4.

Powiększenia przychodów, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, dokonuje się jednorazowo, w

całości, przy kalkulacji kosztu netto dla tej ze składowych, która będzie miała najwyższą

stratę, biorąc pod uwagę zasadę określoną w § 2 pkt 2.

5.

Do kalkulacji kosztów i przychodów, o których mowa w ust. 2 i 3, przyjmuje się wartości

wykazane w księgach rachunkowych operatora wyznaczonego.

6.

Koszty i przychody, o których mowa w ust. 2 i 3, określa się zgodnie z przepisami

wydanymi na podstawie art. 104 ustawy.

7.

Koszt netto operatora wyznaczonego, o którym mowa w ust. 3, kalkuluje się zgodnie

z

1)

zasadą spójności między

a)

ujęciem kosztów u operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych

i kosztów, których ten operator wyznaczony nie poniósłby, gdyby obowiązek świadczenia

usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, a

b)

ujęciem przychodów u operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług

powszechnych i przychodów, których ten operator wyznaczony nie osiągnąłby, gdyby obowiązek

świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku;

2)

zasadą bezstronności - koszty, których operator wyznaczony nie poniósłby, gdyby obowiązek

świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, oraz przychody,

których operator wyznaczony nie osiągnąłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych

nie obejmował tej składowej obowiązku, powinny być ustalone w sposób obiektywny;

3)

zasadą jasności - koszty, których operator wyznaczony nie poniósłby, gdyby obowiązek

świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, oraz przychody,

których operator wyznaczony nie osiągnąłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych

nie obejmował tej składowej obowiązku, powinny być ustalone w sposób przejrzysty i

niebudzący wątpliwości.

8.

W kalkulacji kosztu netto dla składowej obowiązku w warunkach działania operatora

wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych uwzględnia się korektę

z tytułu nieefektywności operatora wyznaczonego, rozumianą jako nieefektywne wykorzystanie

zasobów i struktury niezbędnych do realizacji obowiązku świadczenia usług powszechnych.

9.

W kalkulacji kosztu netto uwzględnia się placówki pocztowe operatora wyznaczonego

rentowne i o najniższej nierentowności w łącznej liczbie nieprzekraczającej minimalnej

liczby placówek wynikającej ze sposobu ich rozmieszczenia określonego w przepisach

wydanych na podstawie art. 47 ustawy.

10.

Rentowność placówki pocztowej operatora wyznaczonego liczona jest jako różnica między

przychodami a kosztami placówki, przy czym

1)

przychody placówki są to przychody bezpośrednio ewidencjonowane na poziomie placówki

oraz przychody, które są generowane przez tę placówkę, lecz ewidencjonowane przez

inne jednostki organizacyjne operatora wyznaczonego, i które mogą zostać utracone

w przypadku likwidacji placówki, pomniejszone o wartość przychodów niezbędnych na

pokrycie kosztów doręczania ustaloną jako iloczyn

a)

wyniku ilorazu wartości przychodów placówki z usług podlegających doręczaniu i przychodów

całkowitych z usług podlegających doręczaniu oraz

b)

kosztów doręczania;

2)

koszty placówki są to koszty bezpośrednio ewidencjonowane na poziomie placówki oraz

koszty, które są generowane przez tę placówkę, lecz ewidencjonowane przez inne jednostki

organizacyjne operatora wyznaczonego, i które są możliwe do uniknięcia w przypadku

likwidacji placówki, z wyłączeniem kosztów doręczania.

Do kalkulacji przychodów operatora wyznaczonego, których operator ten nie osiągnąłby,

gdyby nie był objęty obowiązkiem świadczenia usług powszechnych, oraz korzyści wynikających

z przyznanych operatorowi wyznaczonemu praw specjalnych lub wyłącznych przyjmuje się

wartość wskaźnika elastyczności cenowej popytu wynoszącą −0,49.

Projekt opisu kalkulacji kosztu netto zawiera

1)

wskazanie i charakterystykę składowych obowiązku;

2)

definicję i założenia scenariusza działania operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem

świadczenia usług powszechnych i scenariusza działania tego samego operatora nieobjętego

obowiązkiem świadczenia usług powszechnych;

3)

sposób kalkulacji kosztu netto dla poszczególnych składowych obowiązku;

4)

sposób kalkulacji korekty z tytułu nieefektywności operatora wyznaczonego, o której

mowa w § 4 ust. 8;

5)

wskazanie i charakterystykę korzyści pośrednich oraz korzyści wynikających z praw

specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu, a także sposób ich

kalkulacji;

6)

wartość wskaźnika elastyczności cenowej popytu, o której mowa w § 5.

1.

Jeżeli operator wyznaczony zamierza ubiegać się o finansowanie kosztu netto za rok

obrotowy, w którym prognozowana jest strata na usługach powszechnych, rozumiana jako

ujemny wynik na ich sprzedaży, przedkłada Prezesowi UKE projekt opisu kalkulacji kosztu

netto za ten rok, nie później niż w terminie miesiąca od zakończenia roku obrotowego.

2.

Prezes UKE, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania projektu opisu kalkulacji kosztu

netto, uzgadnia z operatorem wyznaczonym przedłożony projekt opisu kalkulacji kosztu

netto.

3.

Prezes UKE może

1)

w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania projektu opisu kalkulacji kosztu netto wezwać

operatora wyznaczonego do dokonania w nim zmian;

2)

wezwać operatora wyznaczonego do uzupełnienia informacji zawartych w projekcie opisu

kalkulacji kosztu netto lub do przedłożenia wyjaśnień.

4.

Operator wyznaczony dokonuje zmian w projekcie opisu kalkulacji kosztu netto w terminie

miesiąca od dnia otrzymania wezwania, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, albo dokonuje

uzupełnień lub przedkłada wyjaśnienia w terminie określonym w wezwaniu, o którym mowa

w ust. 3 pkt 2.

5.

Prezes UKE zatwierdza opis kalkulacji kosztu netto lub odmawia jego zatwierdzenia

w terminie 5 miesięcy od dnia jego otrzymania.

1.

Korzyści pośrednie oraz korzyści wynikające z przyznanych operatorowi wyznaczonemu

praw specjalnych lub wyłącznych ustala się, obliczając wartość tych korzyści osiągniętych

w związku z realizacją obowiązku świadczenia usług powszechnych.

2.

Do korzyści pośrednich zalicza się w szczególności

1)

rozpoznawalność operatora wyznaczonego na rynku pocztowym, mierzoną wartością przychodów

generowanych przez nadawców wybierających usługi operatora wyznaczonego ze względu

na fakt realizowania przez tego operatora obowiązku świadczenia usług powszechnych,

które zostałyby utracone w wyniku zniesienia obowiązku świadczenia usług powszechnych;

2)

dodatkowe możliwości w zakresie reklamy

a)

innych podmiotów niż operator wyznaczony w placówkach operatora wyznaczonego, których

utrzymanie wynika z obowiązku świadczenia usług powszechnych, mierzone przychodami

z

-

nośników reklamowych znajdujących się w nierentownych placówkach, które byłyby przeznaczone

do likwidacji w sytuacji, gdyby operator wyznaczony nie miał obowiązku świadczenia

usług powszechnych, oraz

-

ogólnokrajowych kampanii reklamowych

-

które zostałyby utracone w wyniku zniesienia obowiązku świadczenia usług powszechnych,

b)

własnej w placówkach operatora wyznaczonego, których utrzymanie wynika z obowiązku

świadczenia usług powszechnych, mierzone dodatkowymi kosztami reklamy własnej operatora

wyznaczonego, które byłyby poniesione, gdyby operator wyznaczony chciał uzyskać porównywalny

do istniejącego stopień znajomości świadczonych usług wśród nadawców korzystających

z nierentownych placówek, które byłyby przeznaczone do likwidacji w sytuacji, gdyby

operator wyznaczony nie był objęty obowiązkiem świadczenia usług powszechnych.

3.

Do korzyści wynikających z przyznanych operatorowi wyznaczonemu praw specjalnych lub

wyłącznych zalicza się w szczególności

1)

zwolnienie od podatku od towarów i usług, mierzone różnicą między przychodami utraconymi

a kosztami, które nie zostałyby poniesione w sytuacji braku zwolnienia z podatku od

towarów i usług;

2)

moc dokumentu urzędowego, jaką otrzymuje potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej,

z chwilą wydania przez placówkę operatora wyznaczonego, mierzoną marżą na przesyłkach

poleconych, które operator wyznaczony utraciłby, gdyby moc dokumentu urzędowego była

przyznana potwierdzeniom nadania przesyłki rejestrowanej wydanym przez wszystkich

operatorów pocztowych;

3)

popyt na usługi towarzyszące usługom powszechnym, mierzony marżą na usłudze potwierdzenia

odbioru, którą operator wyznaczony utraciłby, gdyby moc dokumentu urzędowego, jaką

otrzymuje potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej, z chwilą wydania przez placówkę

operatora wyznaczonego, była przyznana potwierdzeniom nadania przesyłki rejestrowanej

wydanym przez wszystkich operatorów pocztowych;

4)

przyjmowanie przekazów pocztowych ze świadczeniami z ubezpieczeń społecznych, w tym

emerytalnymi i rentowymi, świadczeniami z pomocy społecznej, a także przekazów pocztowych

na tereny wiejskie, mierzone marżą na usłudze przekazu pocztowego, którą operator

wyznaczony utraciłby, gdyby wszyscy operatorzy pocztowi byli uprawnieni do przyjmowania

tych przekazów pocztowych;

5)

świadczenie publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego oraz publicznej

usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 285).

1.

W terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UKE, o której mowa w

art. 112 ust. 5 ustawy, operator wyznaczony składa do ministra właściwego do spraw

łączności, zwanego dalej „ministrem”, wniosek o wypłatę finansowania kosztu netto,

podpisany zgodnie z zasadami reprezentacji przedsiębiorcy.

2.

We wniosku o wypłatę finansowania kosztu netto operator wyznaczony wskazuje kwotę

wypłaty oraz numer rachunku bankowego, na który mają zostać wypłacone środki.

3.

Wskazana we wniosku kwota wypłaty jest równa kwocie finansowania kosztu netto ustalonej

przez Prezesa UKE w decyzji, o której mowa w art. 112 ust. 5 ustawy.

1.

Minister zatwierdza wniosek, o którym mowa w § 9, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania,

po zweryfikowaniu zgodności wniosku z decyzją Prezesa UKE, o której mowa w art. 112

ust. 5 ustawy.

2.

W przypadku konieczności uzupełnienia lub poprawienia wniosku minister wzywa operatora

wyznaczonego do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia

wezwania.

3.

Terminu przewidzianego na uzupełnienie lub poprawienie wniosku przez operatora wyznaczonego

nie wlicza się do terminu, o którym mowa w ust. 1.

Minister dokonuje wypłaty finansowania kosztu netto w terminie 30 dni od dnia zatwierdzenia

wniosku, o którym mowa w § 9.

1.

W kalkulacji kosztu netto za 2021 r. nie są uwzględniane korzyści operatora wyznaczonego

związane ze świadczeniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego

oraz publicznej usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.

2.

W pozostałym zakresie do kalkulacji kosztu netto za 2021 r. i 2022 r. stosuje się

przepisy dotychczasowe.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.