Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Zaopatrzenie określone niniejszą ustawą przysługuje

1)

inwalidom wojennym;

2)

inwalidom wojskowym;

3)

członkom rodzin, pozostałym po żołnierzach poległych, zmarłych lub zaginionych w czasie

służby wojskowej oraz po inwalidach wojennych i wojskowych.

Zaopatrzenie obejmuje

1)

świadczenia pieniężne

a)

rentę inwalidzką

b)

rentę rodzinną,

c)

dodatki do rent,

d)

zasiłek pogrzebowy,

e

świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny

funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą

albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia

(Dz. U. poz. 658);

2)

świadczenia w naturze

a)

świadczenia lecznicze i położnicze,

b)

protezowanie,

c)

przysposobienie zawodowe,

d)

pobyt w domu rencistów;

3)

inne uprawnienia i przywileje.

Zaopatrzenie określone w ustawie przysługuje z funduszy państwowych.

Prawo do świadczeń pieniężnych ustalają i świadczenia wypłacają właściwe do spraw

rent organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z wyłączeniem świadczenia pieniężnego,

o którym mowa w art. 2 pkt 1 lit. e.

(uchylony)

1.

Inwalidą wojennym jest żołnierz, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów inwalidztwa

1)

pełnienia w okresie wojny 1939-1945 służby w Wojsku Polskim, w polskich formacjach

wojskowych przy armiach sojuszniczych oraz w oddziałach ruchu podziemnego lub partyzanckiego

prowadzących na obszarze Państwa Polskiego walkę z hitlerowskim okupantem;

2)

uczestniczenia w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

2.

Za inwalidę wojennego uważa się również żołnierza mającego obywatelstwo polskie, który

został zaliczony do jednej z grup inwalidów inwalidztwa

Za inwalidztwo inwalidztwo

1)

w walce z wrogiem;

2)

na froncie lub w związku z pobytem na froncie;

3)

wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w czasie

określonym w art. 6;

4)

w związku z pobytem w niewoli lub w obozie dla internowanych;

5)

w związku z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim oraz z pobytem w niewoli,

w obozach koncentracyjnych lub w więzieniach za udział w tym ruchu.

Za inwalidę wojennego uważa się również osobę mającą obywatelstwo polskie, która została

zaliczona do jednej z grup inwalidów inwalidztwa

1)

pełnieniem służby w wojskowych oddziałach ludowych w czasie wojny domowej w Hiszpanii

lub w okresie internowania w następstwie tej służby;

2)

udziałem w obronie Poczty Gdańskiej we wrześniu 1939 r. i w walkach o Cytadelę Poznańską

w lutym 1945 r.;

3)

uczestniczeniem w konwojach w okresie wojny 1939-1945 w charakterze członka załóg

handlowych statków morskich;

4)

udziałem w Powstaniu Wielkopolskim oraz Powstaniach Śląskich;

5)

rozminowywaniem kraju w czasie pełnienia służby w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej po zakończeniu wojny 1939-1945.

Renta inwalidzka grup inwalidów inwalidztwa inwalidztwo

Renta inwalidzka

1)

100% podstawy jej wymiaru - dla inwalidów I II grupy ;

2)

75% podstawy jej wymiaru - dla inwalidów III grupy

1

Podstawę wymiaru renty inwalidzkiej stanowi kwota 3485,25 zł.

2.

Waloryzacji podstawy wymiaru renty inwalidzkiej

3.

Podwyższenia podstawy wymiaru renty inwalidzkiej

1.

Do renty inwalidzkiej I grupy inwalidów

2.

Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysokości i na zasadach określonych

w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że

dodatek pielęgnacyjny z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów

1.

Do renty inwalidzkiej

2.

Waloryzacji dodatku, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się na zasadach i w terminach

przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

(uchylony)

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2023 r., z wyjątkiem art. 10, który wchodzi

w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Inwalidzie wojennemu, wymagającemu leczenia sanatoryjnego, przysługuje prawo do skierowania

na pobyt w sanatorium co najmniej raz na 3 lata niezależnie od przysługującego mu

z tytułu zatrudnienia urlopu wypoczynkowego.

1.

Inwalida wojenny może być poddany specjalnemu leczeniu, przeszkoleniu oraz usprawnieniu

w ośrodkach rehabilitacji w celu całkowitego lub częściowego przywrócenia zdolności

do pracy albo zapobieżenia pogorszeniu stanu zdrowia.

2.

W zakresie specjalnego leczenia, przeszkolenia oraz usprawnienia stosuje się odpowiednio

przepisy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

1.

Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi 100% przy przejazdach tramwajami i

autobusami (trolejbusami) komunikacji miejskiej, bez względu na miejsce zamieszkania.

2.

Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje także przewodnikowi towarzyszącemu

inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidzkiej

3.

Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi w wysokości 37% w komunikacji krajowej

przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w 1 i 2 klasie

pociągów i autobusowego w komunikacji zwykłej, przyspieszonej i pospiesznej - na podstawie

biletów jednorazowych, z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

Inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidów

5.

Do ulgi w wysokości 95% w komunikacji krajowej przy przejazdach środkami publicznego

transportu zbiorowego kolejowego w 1 i 2 klasie pociągów i autobusowego w komunikacji

zwykłej, przyspieszonej i pospiesznej jest uprawniony przewodnik lub opiekun towarzyszący

w podróży inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidów

6.

Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów

poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa

w ust. 3-5.

(uchylony)

1.

Inwalidzie wojennemu zapewnia się pracę odpowiadającą jego sprawności fizycznej i

kwalifikacjom zawodowym.

2.

Starosta na wniosek inwalidy wojennego kieruje go do pracy. Pracodawca, do którego

inwalida został skierowany, jest obowiązany zatrudnić go stosownie do sprawności fizycznej

i kwalifikacji zawodowych.

3.

Rozwiązanie z inwalidą wojennym stosunku pracy przez pracodawcę może być dokonane

tylko po uzyskaniu pisemnej zgody starosty

1)

bez wypowiedzenia - z przyczyn określonych w przepisach dotyczących rozwiązywania

umów o pracę bez wypowiedzenia;

2)

za wypowiedzeniem - tylko z ważnych przyczyn zawinionych przez inwalidę albo gdy następuje

likwidacja pracodawcy.

4.

Zgoda, o której mowa w ust. 3, nie jest wymagana do rozwiązania stosunku pracy z inwalidą

wojennym

1)

zatrudnionym na podstawie powołania;

2)

który spełnia warunki do uzyskania emerytury.

Inwalidzie wojennemu pozostającemu w zatrudnieniu zwiększa się przysługujący mu urlop

wypoczynkowy o 10 dni roboczych. Zwiększenie to nie przysługuje jednak inwalidzie

korzystającemu z urlopu w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych w ciągu roku.

1.

Inwalidzie wojennemu zalicza się czas jego służby wojskowej oraz okresy pobytu w niewoli

i w obozach dla internowanych, w obozach koncentracyjnych lub w więzieniach w związku

z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim w czasie od dnia 1 września 1939 r.

do dnia 9 maja 1945 r. do okresów zatrudnienia, od których zależy przyznanie lub wysokość

wszelkich świadczeń przysługujących pracownikom od pracodawcy.

2.

Do okresów zatrudnienia, od których zależy przyznanie lub wysokość wszelkich świadczeń

przysługujących pracownikom od pracodawcy, zalicza się również okresy służby i działalności,

o których mowa w art. 8.

3.

Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zalicza się w wymiarze podwójnym do okresu zatrudnienia,

od którego zależy przyznanie emerytury lub renty.

1.

Inwalida wojenny, który ma wymagany do uzyskania emerytury okres zatrudnienia, może

na swój wniosek przejść na emeryturę po osiągnięciu wieku

1)

50 lat przez kobietę i 55 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do I II grupy inwalidów , albo

2)

55 lat przez kobietę i 60 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do III grupy inwalidów

2.

Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio również do inwalidy nabywającego prawo do

emerytury z innego tytułu niż zatrudnienie.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.

1.

Inwalida wojenny wymagający szczególnej opieki korzysta z pierwszeństwa w umieszczeniu,

na jego wniosek, w domu kombatanta lub w domu pomocy społecznej. Na pokrycie kosztów

utrzymania w tych domach można dokonywać potrąceń z renty według zasad określonych

w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

2.

Potrąceń na pokrycie kosztów utrzymania, o których mowa w ust. 1, można dokonywać

również w razie pobytu powyżej 1 roku w podmiotach leczniczych w rozumieniu przepisów

o działalności leczniczej w związku z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych.

3.

Szczegółowe zasady dokonywania potrąceń, o których mowa w ust. 2, określa w drodze

rozporządzenia minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw zdrowia, uwzględniając stan rodzinny osób pobierających

renty.

(uchylony)

Inwalidzie wojennemu przysługuje zwolnienie z opłat abonamentowych za używanie odbiorników

radiowych i telewizyjnych.

1.

Inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I II grupy inwalidów przysługuje refundacja w wysokości 50% opłaconej składki na obowiązkowe ubezpieczenie

odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych lub na dobrowolne ubezpieczenie,

o którym mowa w dziale II w grupie 3 załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności

ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

(Dz. U. z 2023 r. poz. 656, 614 i 825), z tym że jeżeli suma ubezpieczenia przekracza równowartość 6000 euro przeliczonych

na złote według kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z dnia

opłacania składki, refundacja przysługuje od części opłaconej składki ustalonej w

takiej proporcji, w jakiej kwota stanowiąca równowartość 6000 euro pozostaje do rzeczywistej

sumy ubezpieczenia.

2.

Refundacja przysługuje w odniesieniu do jednego pojazdu samochodowego będącego własnością

inwalidy wojennego i niesłużącego do zarobkowego przewozu.

3.

Refundacja przysługuje inwalidzie wojennemu, jeżeli nie korzysta z refundacji lub

ulgi na podstawie innych przepisów.

4.

Wypłaty kwoty refundacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje, na wniosek uprawnionego

do refundacji, organ rentowy wypłacający rentę, a w przypadku gdy prawo do renty uległo

zawieszeniu - organ rentowy, który ustalił prawo do renty, po okazaniu oryginału umowy

ubezpieczenia i udokumentowaniu opłacenia składki.

5.

Kwota refundacji, o której mowa w ust. 1, jest wypłacana przez organy rentowe ze środków

będących w dyspozycji tych organów i finansowana z budżetu państwa.

6.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,

tryb postępowania przy przyznawaniu i wypłacaniu refundacji, w szczególności terminy

rozpatrywania wniosków, sposób postępowania w przypadku uzyskania przez inwalidę wojennego

zwrotu składki od ubezpieczyciela oraz sposób postępowania w przypadku, gdy w danym

roku kalendarzowym przedmiotem ubezpieczenia jest więcej niż jeden pojazd samochodowy,

kierując się koniecznością zapewnienia sprawności postępowania przy rozpatrywaniu

wniosków o refundację.

1.

Dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ustawie,

jest książka inwalidy wojennego (wojskowego) wystawiona przez organ rentowy.

2.

Książka inwalidy wojennego (wojskowego), o której mowa w ust. 1, podlega z dniem śmierci

inwalidy wojennego (wojskowego) anulowaniu przez organ rentowy.

3.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,

tryb wydawania i anulowania książek inwalidy wojennego (wojskowego), dokumenty wymagane

do wydania książek inwalidy wojennego (wojskowego) oraz wzór książki inwalidy wojennego

(wojskowego), kierując się koniecznością zapewnienia sprawności postępowania przy

wydawaniu książek inwalidów wojennych (wojskowych).

1.

Świadczenia określone w niniejszym rozdziale przysługują uprawnionym członkom rodziny

pozostałym po

1)

żołnierzach formacji wymienionych w art. 6, którzy polegli w walce z wrogiem lub zmarli

wskutek następstw zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób doznanych w okolicznościach

określonych w art. 7;

2)

osobach, które poległy w okolicznościach określonych w art. 8 lub zmarłych wskutek

następstw zranień i kontuzji doznanych w tych okolicznościach;

3)

zmarłych inwalidach wojennych.

2.

Za członków rodziny uprawnionych do świadczeń uważa się

1)

małżonka, który

a)

osiągnął wiek: kobieta 50 lat, mężczyzna 65 lat albo

b)

jest inwalidą

c)

wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej

po poległym - zmarłym, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole

- 18 lat życia, lub sprawuje pieczę nad dzieckiem zaliczonym do I II grupy inwalidów ;

2)

dzieci, wnuki i rodzeństwo, jeżeli spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej,

określone w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

3)

rodziców, którzy pozostawali na utrzymaniu

a)

żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w chwili jego powołania do służby wojskowej,

b)

osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, w chwili jej śmierci lub bezpośrednio przed

podjęciem działalności, o której mowa w art. 8.

1.

Świadczenie pieniężne przysługuje również członkom rodziny, o których mowa w art.

3

1)

funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego

Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biura Ochrony Rządu,

Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej

i Służby Więziennej, których śmierć albo zaginięcie nastąpiły w związku z wykonywaniem

czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2, przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;

2)

żołnierzy zawodowych, których śmierć albo zaginięcie nastąpiły w związku z wykonywaniem

czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2, po dniu

31 lipca 1990 r., a przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;

3)

żołnierzy niezawodowych, o których mowa w art. 34 ustawy zmienianej w art. 12, których

śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach

zagrażających życiu i zdrowiu albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia

lub zdrowia ludzkiego albo mienia, po dniu 31 lipca 1990 r., a przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy;

4)

strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych, których śmierć nastąpiła w związku

z udziałem w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej albo organizowanych przez Państwową

Straż Pożarną ćwiczeniach, w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy;

5)

ratowników górskich, których śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem działań ratowniczych

podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu,

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;

6)

członków specjalistycznych organizacji ratowniczych - Górskiego Ochotniczego Pogotowia

Ratunkowego lub Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, których śmierć nastąpiła

w związku z wykonywaniem działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego

w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przed dniem 1 stycznia 2012 r.

2.

W przypadku gdy członek rodziny uprawniony do świadczenia pieniężnego pobiera emeryturę

lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne przewidziane

w odrębnych przepisach, wypłaca się świadczenie wyższe albo świadczenie wybrane przez

osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wybór świadczenia

pieniężnego nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących

emerytom i rencistom przewidzianych w odrębnych przepisach.

3.

W przypadku gdy rodzic uprawniony do świadczenia pieniężnego pobiera emeryturę lub

rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne przewidziane w odrębnych

przepisach, z wyłączeniem renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego po tym samym zmarłym,

co świadczenie pieniężne, wypłaca się świadczenie pieniężne oraz odpowiednio emeryturę

lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne.

4.

Prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy

osobie uprawnionej, o której mowa w ust. 1, jeżeli złoży wniosek o jego przyznanie

w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, o ile w dniu wejścia w

życie niniejszej ustawy osoba ta spełnia warunki do jego przyznania.

5.

W przypadku gdy osoba uprawniona, o której mowa w ust. 1, spełni warunki do przyznania

świadczenia pieniężnego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, świadczenie pieniężne

przysługuje od dnia spełnienia warunków do jego przyznania, jeżeli osoba ta złoży

wniosek o jego przyznanie w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

6.

Przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego dla członków rodziny funkcjonariuszy

Biura Ochrony Rządu, Urzędu Ochrony Państwa oraz Służby Celnej przyjmuje się obowiązujące

na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia

pieniężnego przeciętne uposażenie, o którym mowa w

1)

art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

oraz Agencji Wywiadu, w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu

Urzędu Ochrony Państwa;

2)

art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu

Służby Celnej;

3)

art. 162 ust. 14 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu

Biura Ochrony Rządu.

1.

Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna w wysokości

1)

70% podstawy wymiaru dla jednej osoby;

2)

75% podstawy wymiaru dla dwóch osób;

3)

85% podstawy wymiaru dla trzech i więcej osób.

2.

Podstawę wymiaru renty rodzinnej stanowi kwota ustalona w myśl art. 11, z tym że za

podstawę wymiaru renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojennym przyjmuje się kwotę,

która stanowiłaby podstawę wymiaru renty dla tego inwalidy.

3.

(uchylony)

(uchylony)

Do rent rodzinnych przysługują dodatki dla sierot zupełnych, dodatek pielęgnacyjny

z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów

Osobie pobierającej rentę rodzinną przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych,

przedmiotów ortopedycznych, protez, środków pomocniczych, leków i środków opatrunkowych

oraz do świadczeń położniczych w zakresie i na warunkach określonych w przepisach

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Osobom pobierającym rentę rodzinną przysługuje pierwszeństwo w umieszczaniu dzieci

w żłobkach, domach dziecka oraz przedszkolach.

1.

Inwalidą wojskowym jest żołnierz niezawodowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

który został zaliczony do jednej z grup inwalidów inwalidztwa

1)

w czasie odbywania czynnej służby wojskowej w okresie pokoju, z wyjątkiem terytorialnej

służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie;

2)

w ciągu 3 lat od zwolnienia z tej służby, jeżeli inwalidztwo

2.

Nie uważa się za inwalidę wojskowego żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej

podczas pierwszych 6 tygodni jej odbywania z powodu choroby, która powstała niewątpliwie

przed stawieniem się żołnierza do służby wojskowej i nie uległa pogorszeniu wskutek

tej służby.

W zależności od przyczyny powstania inwalidztwo

1.

Za inwalidztwo inwalidztwo

1)

wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w rozumieniu

przepisów o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób

pozostających w związku ze służbą wojskową;

2)

chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza;

3)

chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;

4)

istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami

lub warunkami służby wojskowej.

2.

Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia

społecznego oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia,

wykazy chorób i stanów chorobowych, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określając

w szczególności rodzaj schorzenia i jego związek ze służbą wojskową.

Inwalidztwo

1)

powstało z innych przyczyn niż określone w art. 32;

2)

jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione

przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniedbanie żołnierza

naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki

odpowiadające tym przepisom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem,

a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i

był należycie przeszkolony w zakresie znajomości tych przepisów;

3)

jest następstwem wypadku, do którego w znacznym stopniu przyczynił się sam żołnierz

będąc w stanie nietrzeźwym;

4)

zranienie, kontuzja i inne obrażenie lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza

rozmyślnie.

1.

Żołnierzami niezawodowymi w rozumieniu art. 30 są żołnierze

1)

pełniący zasadniczą służbę wojskową;

2)

pełniący terytorialną służbę wojskową rotacyjnie;

3)

pełniący służbę w aktywnej rezerwie w dniach tej służby;

4)

odbywający ćwiczenia wojskowe w ramach pasywnej rezerwy;

5)

pełniący służbę w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

2.

Za żołnierzy niezawodowych w rozumieniu art. 30 uważa się również żołnierzy, którzy

1)

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej

(Dz. U. z 2021 r. poz. 372 i 1728)

a)

odbywali przeszkolenie wojskowe,

b)

pełnili służbę przygotowawczą,

c)

odbywali ćwiczenia wojskowe,

d)

pełnili okresową służbę wojskową;

2)

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

(Dz. U. z 2022 r. poz. 536 i 974) pełnili służbę kandydacką.

1.

Renta inwalidzka

2.

Prawo do renty inwalidzkiej

3.

Renta inwalidzka grup inwalidów

Renta inwalidzka

Inwalidztwopowstałe

Procent podstawy wymiaru w razie zaliczenia do

I

III grupy inwalidów

w związku ze służbą wojskową

100

75

bez związku ze służbą wojskową

80

60

Podstawę wymiaru renty inwalidzkiej

1.

Do renty inwalidzkiej I grupy inwalidów

2.

Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysokości i na zasadach określonych

w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

(uchylony)

Prawo do renty inwalidy wojskowego, którego niezdolność do pracy nie pozostaje w związku

ze służbą wojskową, ulega zawieszeniu lub wysokość tej renty ulega zmniejszeniu na

zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Inwalidom wojskowym przysługują uprawnienia określone w art. 13-18 oraz 21-23c.

1.

Zaopatrzenie przewidziane dla inwalidów wojskowych przysługuje również

1)

małoletnim kandydatom na żołnierzy zawodowych kształconym w szkołach i orkiestrach

wojskowych, którzy stali się inwalidami w czasie odbywania tej nauki lub w ciągu 3

lat po zwolnieniu ze szkoły (orkiestry), jeżeli inwalidztwo

2)

studentom szkół wyższych odbywającym zajęcia wojskowe w studium wojskowym szkoły wyższej,

którzy wskutek choroby lub kalectwa nabytego w związku z odbywaniem tych zajęć stali

się inwalidami w czasie odbywania zajęć lub w ciągu 3 lat od ich ukończenia lub zwolnienia

od obowiązku ich odbywania;

3)

osobom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej oraz osobom zwolnionym z tej

służby, które w związku z wypadkiem powstałym bez ich winy w drodze z miejsca zamieszkania

do jednostki wojskowej lub z powrotem stały się inwalidami bezpośrednio wskutek wypadku

lub najpóźniej w ciągu 3 lat od wypadku.

2.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z Ministrem Obrony

Narodowej może w drodze rozporządzenia przyznać prawo do zaopatrzenia przewidzianego

dla inwalidów wojskowych również innym osobom niż wymienione w ust. 1, jeżeli obowiązki

lub zadania wykonywane przez te osoby wynikają z przepisów o obronie Ojczyzny lub

określone są przepisami szczególnymi, a zakres i charakter tych obowiązków uzasadnia

traktowanie osób wykonujących te obowiązki na równi z żołnierzami.

1.

Świadczenia określone w niniejszym rozdziale przysługują członkom rodziny

1)

żołnierza, który zmarł

a)

w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub

b)

w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek chorób

powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej;

2)

inwalidy wojskowego uprawnionego w chwili śmierci do renty inwalidzkiej

2.

Świadczenia przysługują również członkom rodziny żołnierza, który zaginął w czasie

pełnienia służby wojskowej. Prawo do tych świadczeń wygasa z upływem terminu, w którym

najwcześniej mogło nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego.

3.

Za pozostającą w związku ze służbą wojskową uważa się śmierć, która nastąpiła wskutek

przyczyn wymienionych w art. 32.

4.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do członków rodzin osób wymienionych w art.

42.

1.

Członkami rodziny uprawnionymi do świadczeń są: dzieci, wnuki, rodzeństwo, małżonek

i rodzice, jeżeli spełniają warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

W razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych poza

granicami państwa, związanych z realizacją celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa

(Dz. U. z 2023 r. poz. 755), albo jeżeli śmierć żołnierza pozostająca w związku ze służbą jest następstwem czynu

karalnego, renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia.

3.

W razie śmierci żołnierza w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli

śmierć nastąpiła wskutek chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie wykonywania

zadań służbowych poza granicami państwa, związanych z realizacją celów, o których

mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, albo jeżeli śmierć żołnierza zwolnionego ze służby wojskowej pozostająca w związku

ze służbą jest następstwem chorób powstałych lub urazów doznanych w wyniku czynu karalnego,

renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia.

1.

Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna, która wynosi miesięcznie

Liczba członków rodziny uprawnionych do renty

Procent podstawy wymiaru w razie śmierci

w związku ze służbą wojskową

bez związku ze służbą wojskową

jedna osoba

70

60

dwie osoby

75

65

trzy i więcej osób

85

75

1a.

W razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w przypadkach, o których mowa w art. 44

ust. 2 i 3, renta rodzinna wynosi miesięcznie 100% podstawy wymiaru.

2.

W przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 2, renta rodzinna przysługuje w wysokości

przewidzianej dla rodziny po żołnierzu zmarłym.

Podstawę wymiaru renty rodzinnej stanowi kwota ustalona w myśl art. 11, z tym że za

podstawę wymiaru renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojskowym przyjmuje się kwotę,

która stanowiłaby podstawę wymiaru renty dla tego inwalidy.

(uchylony)

Do rent rodzinnych przysługują dodatki przewidziane w art. 27 na zasadach określonych

w tym przepisie.

Prawo do renty rodzinnej przysługującej po żołnierzu, którego śmierć nie pozostaje

w związku ze służbą wojskową, ulega zawieszeniu lub wysokość tej renty ulega zmniejszeniu

na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

Osoby pobierające renty rodzinne mają również prawo do świadczeń określonych w art.

28 i 29.

1.

Dziecku, które pobiera rentę rodzinną z przyczyn określonych w art. 43 ust. 1, Minister

Obrony Narodowej przyznaje pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki.

2.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje dzieciom do ukończenia nauki w szkole,

jeżeli ukończyły 16 rok życia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia.

3.

Wydatki z tytułu pomocy, o której mowa w ust. 1, są pokrywane z budżetu państwa z

części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

4.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, wysokość

i tryb przyznawania pomocy, o której mowa w ust. 1, uwzględniając dokumenty stanowiące

podstawę do jej przyznania, tryb postępowania i właściwość organu realizującego wypłatę

pomocy oraz sposób i terminy wypłaty pomocy.

1.

Członkom rodziny żołnierza niezawodowego, którego śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem

czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach zagrażających życiu i zdrowiu albo

podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia

przysługuje świadczenie pieniężne na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny

funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą

albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się także do członków rodziny żołnierza niezawodowego, który

zaginął w związku z okolicznościami, o których mowa w ust. 1.

3.

Za członków rodziny uważa się osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, w rozumieniu art.

3 ustawy, o której mowa w ust. 1.

4.

Do ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego stosuje się obowiązujące na dzień 31

grudnia roku poprzedzającego datę złożenia wniosku przeciętne uposażenie, o którym

mowa w art. 430 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

(Dz. U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347 i 641).

5.

Prawo do świadczenia pieniężnego oraz jego wysokość ustala w formie decyzji wojskowy

organ emerytalny.

6.

Świadczenie pieniężne wypłaca organ emerytalny, o którym mowa w ust. 5.

7.

Do spraw załatwianych w formie decyzji, o której mowa w ust. 5, stosuje się odpowiednio

przepisy art. 5, art. 7, art. 8 ust. 2 i 4-11, art. 9 ust. 2 i art. 10 ustawy, o której

mowa w ust. 1.

8.

Do wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego załącza się

1)

dokument wystawiony przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych stwierdzający,

że śmierć żołnierza niezawodowego nastąpiła w związku wykonywaniem czynności albo

pełnieniem służby w okolicznościach zagrażających życiu i zdrowiu albo podjęciem poza

służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia, albo

2)

dokument wystawiony przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych na podstawie

decyzji Ministra Obrony Narodowej stwierdzającej zaginięcie żołnierza niezawodowego

oraz związek zaginięcia z wykonywaniem czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach

zagrażających życiu i zdrowiu albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia

lub zdrowia ludzkiego albo mienia;

3)

aktualny odpis aktu stanu cywilnego potwierdzający zaistnienie okoliczności uzasadniających

złożenie wniosku;

4)

inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności innych niż wymienione

w pkt 1-3 uzasadniających złożenie wniosku.

W razie zbiegu prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 50b, z prawem

do emerytury lub renty, renty rodzinnej, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia

rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się świadczenie wyższe albo

wybrane przez członka rodziny, w rozumieniu art. 3 ustawy, o której mowa w art. 50b

ust. 1, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

1.

Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych

przez ustawę do uzyskania tego prawa.

2.

Prawo do świadczeń ustaje

1)

gdy odpadnie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania świadczeń;

2)

gdy osoba pobierająca świadczenia uzależnione od inwalidztwa

3)

ze śmiercią osoby uprawnionej.

W razie ustania prawa do renty inwalidzkiej inwalidztwa inwalidztwo

Prawa do świadczeń nie nabywa, a nabyte traci osoba, która wywołała przestępstwem

umyślnym okoliczności uzasadniające powstanie prawa do świadczeń lub ich zwiększenie.

1.

Inwalidzie wojennemu i wojskowemu, którego inwalidztwo rentę inwalidzką

1)

rentę inwalidzką

2)

emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej

1a.

Kwota połowy emerytury, o której mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje połowę łącznej kwoty

emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i emerytury kapitałowej wypłacanej na

podstawie odrębnych przepisów oraz nie może być niższa niż kwota należnej emerytury

kapitałowej, przy czym emerytura kapitałowa wypłacana jest w pełnej wysokości.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do inwalidy wojennego, który nabył prawo do

renty inwalidzkiej

2a.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w stanie spoczynku

przyznane ze względu na wiek.

3.

W przypadkach niewymienionych w ust. 1 i 2 osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej

3a.

Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w stanie spoczynku

przyznane z powodu choroby lub utraty sił albo uposażenie rodzinne.

4.

Inwalida, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a oraz w ust. 3 i 3a, zachowuje prawo

do dodatku pielęgnacyjnego oraz innych uprawnień, które przysługiwałyby mu z tytułu

renty inwalidzkiej

(uchylony)

1.

Świadczenia przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej.

2.

Prawo do świadczeń ustala organ rentowy w formie decyzji.

3.

Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki prawne przewidziane

w odrębnych przepisach.

4.

Do postępowania w sprawie ustalania prawa do świadczeń i wypłaty świadczeń stosuje

się przepisy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przewidziane

w tych przepisach obowiązki zakładów pracy ciążą na właściwych jednostkach wojskowych

w zakresie określonym przez Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw zabezpieczenia społecznego.

1.

Związek zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób z działaniami wojennymi lub

mającymi charakter wojennych albo ze służbą wojskową oraz związek śmierci żołnierza

z tymi działaniami lub tą służbą ustala wojskowa komisja lekarska. Wojskowa komisja

lekarska ustala również związek śmierci ze służbą wojskową żołnierza zwolnionego ze

służby, jeżeli śmierć nastąpiła w podmiocie leczniczym, którego podmiotem tworzącym

jest Minister Obrony Narodowej. Związek zranień i kontuzji z działaniami wymienionymi

w art. 8 ustala wojskowa komisja lekarska.

2.

Niezdolność do pracy, datę jej powstania, związek niezdolności do pracy z działaniami

wojennymi lub mającymi charakter wojennych albo ze służbą wojskową, związek śmierci

ze służbą wojskową żołnierza zwolnionego ze służby, który zmarł poza podmiotem, o

którym mowa w ust. 1, oraz związek śmierci inwalidy ze służbą wojskową ustala lekarz

orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub komisja lekarska Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych, na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej.

W razie śmierci osoby pobierającej rentę inwalidzką

1.

Na wniosek inwalidy wojennego i wojskowego, zamieszkałych za granicą w państwie członkowskim

Unii Europejskiej, państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu

(EFTA) lub w państwie, z którym Rzeczpospolitą Polską łączy umowa międzynarodowa w

dziedzinie ubezpieczeń społecznych przewidująca transfer emerytur lub rent, rentę inwalidzką

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do inwalidów wojennych i wojskowych zamieszkałych

za granicą w państwie, z którym Rzeczypospolitej Polskiej nie łączy umowa międzynarodowa

w dziedzinie ubezpieczeń społecznych przewidująca transfer emerytur i rent.

1.

Renty inwalidzkie grup inwalidów inwalidztwa

2.

Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, uprawniona jest z tytułu inwalidztwa

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych.

4.

Osobom, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują uprawnienia określone w art. 12,

13, 15, 16, 18 i 21-23c, a osobom, o których mowa w ust. 3, określone w art. 27 i 28.

1.

Świadczenia przewidziane w ustawie dla inwalidów wojskowych przysługują również osobom

zaliczonym do jednej z grup inwalidów inwalidztwa

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych.

1.

Inwalidzi i wdowy, którzy w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy

mieli prawo do świadczeń w naturze mimo braku uprawnień do świadczeń pieniężnych,

prawo to nadal zachowują.

2.

Inwalidom uznanym w myśl przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy za inwalidów wojennych z tytułu utraty zdolności zarobkowej od 25 do 44%, pozostającej

w związku ze służbą w Wojsku Polskim lub w armiach sojuszniczych, przyznaje się, w

razie zaliczenia do I II grupy inwalidów z powodu inwalidztwa rentę inwalidzką III grupy inwalidów

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia

1)

podwyższać renty i dodatki do rent;

2)

podwyższać podstawę wymiaru rent, określoną w art. 11 ust. 1 oraz w art. 25 ust. 2

pkt 1 ;

3)

zmieniać wysokość kwot, o których mowa w art. 37 ust. 5 , art. 46 ust. 2 i art. 59 ust. 2 i 3.

Przewidziane w ustawie uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przysługują ministrowi

właściwemu do spraw wewnętrznych w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w podległych

mu jednostkach.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio: art. 12-14, 70, 74, 83, 88-93, 102, art. 103 ust. 3, art. 107, 107a, 114 i 126-144

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461).