Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 kwietnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie licencji i świadectw kwalifikacji personelu służb ruchu lotniczego

Rozporządzenie określa

1)

wzory licencji i świadectw kwalifikacji,

2)

uprawnienia przyznawane i wpisywane do licencji i świadectw kwalifikacji,

3)

szczegółowe wymagania dla poszczególnych rodzajów licencji i świadectw kwalifikacji,

dotyczące kwalifikacji lotniczych w zakresie wiedzy, umiejętności i praktyki,

4)

szczegółowe warunki i sposób

a)

wydawania, przedłużania, wznawiania, wymiany, cofania, ograniczania, zawieszania i

przywracania licencji i świadectw kwalifikacji oraz wynikających z nich uprawnień,

b)

uznawania, zawieszania uznania, cofania uznania i przywracania uznania obcych licencji

i świadectw kwalifikacji oraz wynikających z nich uprawnień, wydanych przez właściwy

organ obcego państwa,

c)

uzyskiwania i sprawdzania kwalifikacji lotniczych,

d)

prowadzenia rejestru personelu lotniczego,

e)

prowadzenia szkolenia lotniczego,

5)

szczegółowe warunki wykonywania uprawnień wynikających z licencji i świadectw kwalifikacji

- w zakresie specjalności kontrolera ruchu lotniczego, praktykanta-kontrolera ruchu

lotniczego, informatora służby informacji powietrznej oraz informatora lotniskowej

służby informacji powietrznej.

Do postępowań w sprawie wydania albo wymiany licencji praktykanta-kontrolera ruchu

lotniczego albo licencji kontrolera ruchu lotniczego lub wydania uprawnień wpisywanych

do tych licencji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego

rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

Użyte w rozporządzeniu określenia i skróty oznaczają

1)

AFIS - lotniskową służbę informacji powietrznej (Aerodrome Flight Information Service);

2)

ATC - służbę kontroli ruchu lotniczego (Air Traffic Control);

3)

ATS - służby ruchu lotniczego (Air Traffic Services);

4)

FIS - służbę informacji powietrznej (Flight Information Service);

5)

ICAO - Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (International Civil Aviation

Organization);

6)

informator AFIS - informatora lotniskowej służby informacji powietrznej (AFISO - Aerodrome

Flight Information Service Officer);

7)

informator FIS - informatora służby informacji powietrznej (FISO - Flight Information

Service Officer);

8)

instruktor OJT - instruktora szkolenia operacyjnego (On-the-Job Training);

9)

instruktor STD - instruktora szkolenia na szkoleniowych urządzeniach symulacji ruchu

lotniczego (Synthetic Training Device);

10)

jednostka - organ, w którym jest zapewniana ATS;

11)

Konwencja - Konwencję o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzoną w Chicago dnia 7 grudnia

1944 r.

(Dz. U. z 1959 r. poz. 212 i 214, z późn. zm.;

12)

licencja - licencję kontrolera ruchu lotniczego oraz licencję praktykanta-kontrolera

ruchu lotniczego;

13)

OJTI - uprawnienie uzupełniające instruktora szkolenia operacyjnego wpisane do licencji

albo świadectwa kwalifikacji i stanowiące ich część, określające uprawnienie do prowadzenia

szkolenia operacyjnego (On-the-Job Training Instructor Endorsement);

14)

organizacja szkoleniowa - organizację będącą samodzielną organizacją lotniczą albo

stanowiącą część składową innego podmiotu, która posiada certyfikat organizacji szkolącej

kontrolerów ruchu lotniczego (ATCO TO - Air Traffic Controller Training Organization)

lub certyfikat organizacji szkolącej personel służb informacji powietrznej (FISP TO

- Flight Information Service Personnel Training Organization);

15)

orzeczenie lotniczo-lekarskie - orzeczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji

członka personelu lotniczego, o którym mowa w art. 110 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

16)

osoba oceniająca - kontrolera ruchu lotniczego posiadającego wpisane do licencji uprawnienie

uzupełniające osoby oceniającej;

17)

personel ATC - członków personelu lotniczego posiadających licencję praktykanta-kontrolera

ruchu lotniczego lub licencję kontrolera ruchu lotniczego;

18)

personel ATS - członków personelu lotniczego posiadających licencję lub świadectwo

kwalifikacji;

19)

personel FIS - członków personelu lotniczego posiadających świadectwo kwalifikacji;

20)

poziom 4 operacyjny - poziom biegłości językowej według skali klasyfikacji biegłości

w języku podanej w

a)

Dodatku 1 do załącznika I do rozporządzenia nr 2015/340 - dla kontrolera ruchu lotniczego

i praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego,

b)

Dodatku A do Załącznika 1 do Konwencji (Dz. Urz. ULC z 2012 r. poz. 21) - dla informatora

FIS i informatora AFIS;

21)

poziom 6 biegły - poziom biegłości językowej według skali klasyfikacji biegłości w

języku podanej w

a)

Dodatku 1 do załącznika I do rozporządzenia nr 2015/340 - dla kontrolera ruchu lotniczego

i praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego,

b)

Dodatku A do Załącznika 1 do Konwencji - dla informatora FIS i informatora AFIS;

22)

Prezes Urzędu - Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;

23)

prowadzący szkolenie - organizację szkoleniową lub instruktora OJT nadzorującego praktykę

na lotnisku niekontrolowanym, na którym jest zapewniana certyfikowana AFIS;

24)

rozporządzenie nr 2015/340 - rozporządzenie Komisji (UE) nr 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiające wymagania

techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów

ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr

216/2008, zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylające

rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011

(Dz. Urz. UE L 63 z 06.03.2015, str. 1);

25)

STDI - uprawnienie uzupełniające instruktora szkolenia na szkoleniowych urządzeniach

symulacji ruchu lotniczego wpisane do licencji lub świadectwa kwalifikacji i stanowiące

ich część, określające uprawnienia do prowadzenia szkolenia na szkoleniowym urządzeniu

symulacji ruchu lotniczego (Synthetic Training Device Instructor);

26)

świadectwo AFIS - świadectwo kwalifikacji informatora AFIS;

27)

świadectwo FIS - świadectwo kwalifikacji informatora FIS;

28)

świadectwo kwalifikacji - świadectwo FIS oraz świadectwo AFIS;

29)

uprawnienie - upoważnienie wpisane do licencji albo świadectwa kwalifikacji lub związane

z licencją albo świadectwem kwalifikacji i stanowiące ich część, określające szczególne

warunki, możliwości lub ograniczenia odnoszące się do takiej licencji albo takiego

świadectwa kwalifikacji;

30)

uprawnienie FIS - uprawnienie obszarowej służby informacji powietrznej (Flight Information

Service Rating);

31)

uprawnienie RIS - uprawnienie radarowej obszarowej służby informacji powietrznej (Radar

Information Service Rating);

32)

uprawnienie uzupełniające - upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część,

określające szczególne warunki, możliwości lub ograniczenia odnoszące się do stosownego

uprawnienia;

33)

uprawnienie uzupełniające osoby oceniającej - upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące

jej część, które określa uprawnienia posiadacza licencji do oceny praktycznych umiejętności

personelu ATC;

34)

uprawnienie uzupełniające w jednostce - upoważnienie wpisane do licencji kontrolera

ruchu lotniczego albo świadectwa kwalifikacji i stanowiące ich część, określające

oznaczenie lokalizacji, o którym mowa w pkt 1.9 tomu II Załącznika 10 do Konwencji

(Dz. Urz. ULC z 2016 r. poz. 227), oraz sektory lub stanowiska pracy, na których posiadacz

licencji albo świadectwa kwalifikacji jest uprawniony do pracy;

35)

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka - upoważnienie wpisane do licencji albo

świadectwa kwalifikacji i stanowiące ich część, określające biegłość językową ich

posiadacza;

36)

ustawa - ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Prezes Urzędu zawiadamia ICAO o różnicach w rozumieniu art. 38 Konwencji.

2.

Różnice, o których mowa w ust. 1, są ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa

Cywilnego oraz w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji

Lotniczych Polska (AIP Polska).

1.

Szczegółowe warunki i sposób wydawania, cofania, zawieszania licencji i wynikających

z nich uprawnień określa Podczęść A-C w załączniku I i Podczęść D w załączniku II

do rozporządzenia nr 2015/340 oraz rozdziały 8 i 9.

2.

Wzory licencji oraz skróty nazw uprawnień wpisywanych do licencji określa Dodatek

1 do załącznika II do rozporządzenia nr 2015/340.

Prezes Urzędu wydaje

1)

świadectwo FIS wraz z wpisywanymi do niego uprawnieniami kandydatowi, który spełnił

wymagania określone w rozdziale 10;

2)

świadectwo AFIS wraz z wpisywanymi do niego uprawnieniami kandydatowi, który spełnił

wymagania określone w rozdziale 11.

1.

Świadectwo kwalifikacji lub dodatkowe uprawnienia wydaje się na wniosek kandydata.

2.

Rodzaje uprawnień wpisywanych do świadectwa kwalifikacji przy pierwszym wydaniu tego

dokumentu wraz z warunkami wydania dodatkowych uprawnień do świadectwa kwalifikacji

określają rozdziały 10 i 11.

3.

Skróty nazw uprawnień wpisywanych do świadectwa kwalifikacji określa załącznik nr

1 do rozporządzenia.

4.

Wzory świadectw kwalifikacji określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

1.

Licencje i świadectwa kwalifikacji podlegają wymianie

1)

po uzyskaniu uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego, uprawnienia uzupełniającego

w jednostce, OJTI, STDI albo uprawnienia uzupełniającego osoby oceniającej;

2)

po przedłużeniu, wznowieniu, przywróceniu ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie

języka;

3)

po przedłużeniu lub wznowieniu uprawnień uzupełniających w jednostce wpisanych w licencji,

jeżeli nie korzysta się z upoważnienia, o którym mowa w ATCO.AR.D.00l lit. a pkt 2

w załączniku II do rozporządzenia nr 2015/340;

4)

po przywróceniu ważności uprawnień, o których mowa w pkt 1;

5)

po przywróceniu ważności świadectwa FIS albo świadectwa AFIS;

6)

w razie zmiany danych osobowych wpisywanych do licencji albo świadectwa kwalifikacji;

7)

w razie konieczności sprostowania błędu;

8)

po zapełnieniu miejsc na wpisy;

9)

w razie uszkodzenia dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji;

10)

w przypadku, o którym mowa w ATCO.A.010 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340;

11)

po przedłużeniu lub wznowieniu uprawnienia uzupełniającego osoby oceniającej, OJTI

lub STDI.

2.

Wymiany licencji albo świadectwa kwalifikacji dokonuje się na wniosek złożony do Prezesa

Urzędu albo z urzędu.

3.

Warunkiem wymiany licencji albo świadectwa kwalifikacji jest posiadanie, co najmniej,

ważnego

1)

uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka polskiego i angielskiego lub spełnienie

wymogów do ich wznowienia lub przywrócenia;

2)

orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy - z pominięciem licencji i świadectw

kwalifikacji, w których terminem ważności są objęte jedynie uprawnienia uzupełniające

w zakresie języka polskiego i angielskiego oraz STDI.

3a

Przepisu ust. 3 pkt 1 w odniesieniu do wymagania posiadania uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka polskiego lub spełniania wymogów do jego wznowienia lub przywrócenia

nie stosuje się do członka personelu ATC wykonującego czynności lotnicze, o których

mowa w § 49 ust. 1a.

4.

W przypadku utraty lub zniszczenia dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji

1)

członek personelu ATS informuje pisemnie Prezesa Urzędu o dacie i okolicznościach

utraty lub zniszczenia dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji;

2)

jest wydawany duplikat znajdującego się w teczce osobowej członka personelu ATS dokumentu,

uaktualniony w zakresie ważności uprawnień, o których mowa odpowiednio w Podczęści

B i C w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340 albo przepisach rozdziałów 10 i

11, w oparciu o znajdujące się w teczce protokoły sprawdzenia wiedzy i umiejętności

oraz inne dokumenty, w tym dotyczące posiadanych ograniczeń.

5.

W wyniku wymiany licencji albo świadectwa kwalifikacji Prezes Urzędu wydaje nowy dokument

licencji albo świadectwa kwalifikacji, do którego wpisuje się wyłącznie ważne uprawnienia

posiadane przez członka personelu ATS w dniu wydania nowego dokumentu licencji albo

świadectwa kwalifikacji.

6.

Członek personelu ATS w przypadkach, o których mowa w ust. 1, zwraca Prezesowi Urzędu

podlegający wymianie dokument licencji albo świadectwa kwalifikacji. Zwrot dokumentu

licencji albo świadectwa kwalifikacji jest warunkiem wydania nowego dokumentu, o którym

mowa w ust. 5.

W przypadku zawieszenia uprawnienia wpisanego do licencji albo świadectwa kwalifikacji

posiadacz licencji albo świadectwa kwalifikacji niezwłocznie przekazuje ten dokument

Prezesowi Urzędu, w celu dokonania wpisu o zawieszeniu danego uprawnienia.

Zawieszając licencję, świadectwo kwalifikacji lub uprawnienie

1)

określa się okres zawieszenia;

2)

można wskazać termin i sposób spełnienia wymagań określonych w art. 96 ust. 1 ustawy

niezbędnych do przywrócenia zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia.

1.

Zawieszoną licencję, świadectwo kwalifikacji lub uprawnienie przywraca się na wniosek

zainteresowanego członka personelu ATS, jeżeli upłynął okres zawieszenia lub zostały

spełnione wymagania niezbędne do przywrócenia zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji

lub uprawnienia, o których mowa w § 9 pkt 2.

2.

Do wniosku dołącza się kopię ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej

klasy oraz dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań niezbędnych do przywrócenia

zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia, jeżeli zostały określone

zgodnie z § 9 pkt 2.

Jeżeli członek personelu ATS nie spełni wymagań niezbędnych do przywrócenia licencji,

świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia, Prezes Urzędu cofa zawieszoną licencję, świadectwo

kwalifikacji lub uprawnienie.

Osoba, której licencja albo świadectwo kwalifikacji zostało cofnięte albo zawieszone

zgodnie z ATCO.AR.D.005 lit. c w załączniku II do rozporządzenia nr 2015/340 lub art.

100 ustawy, niezwłocznie przekazuje dokument licencji albo świadectwa kwalifikacji,

za pokwitowaniem, Prezesowi Urzędu, chyba że licencja albo świadectwo kwalifikacji

zostały już uprzednio zatrzymane przez Prezesa Urzędu lub inny właściwy organ.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do obcych licencji, świadectw kwalifikacji

i równoważnych im dokumentów w zakresie specjalności informatora służby informacji

powietrznej oraz informatora lotniskowej służby informacji powietrznej oraz wynikających

z nich uprawnień, wydanych przez właściwy organ obcego państwa, zwanych dalej „obcym

świadectwem kwalifikacji”.

1.

Osoba ubiegająca się o uznanie obcego świadectwa kwalifikacji składa wniosek wraz

z kopią obcego świadectwa kwalifikacji, którego oryginał okazuje w celu poświadczenia

zgodności, oraz dokumentem przebiegu praktyki lotniczej.

2.

Prezes Urzędu uznaje obce świadectwo kwalifikacji, jeżeli przepisy, zgodnie z którymi

zostało wydane, ustanawiają wymagania równe wymaganiom polskiego prawa lub wymagania

wyższe niż wynikające z polskiego prawa.

Warunkiem uznania obcego świadectwa kwalifikacji oraz korzystania z niego jest

1)

posiadanie orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy wydanego

a)

przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo

członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim

Obszarze Gospodarczym albo

b)

przez państwo, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła umowę o uznawaniu orzeczeń lotniczo-lekarskich,

albo

c)

zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy;

2)

posiadanie ważnych uprawnień, które odpowiadają uprawnieniom wpisywanym do polskiego

świadectwa kwalifikacji;

3)

wykazanie się biegłością językową w zakresie języka polskiego co najmniej na poziomie

4 operacyjnym, zarówno w zakresie frazeologii lotniczej, jak i zrozumiałej komunikacji.

1.

Uznanie obcego świadectwa kwalifikacji wraz z wpisanymi do niego uprawnieniami upoważnia

jego posiadacza do odbycia szkolenia lotniczego w Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie

niezbędnym do przyznania uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

2.

W celu przyznania uprawnienia uzupełniającego w jednostce, instytucja zapewniająca

służby ruchu lotniczego określa odpowiednią jednostkę, sektor lub stanowisko pracy,

na które prowadzący szkolenie opracuje i przedstawi do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu

kurs w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce, uwzględniając wiedzę, umiejętności

i doświadczenie kandydata.

1.

Uznanie obcego świadectwa kwalifikacji wydaje się na okres

1)

nie dłuższy niż do dnia upływu terminu jego ważności, jeżeli w obcym świadectwie kwalifikacji

określono taki termin, lub

2)

określony w kursie w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce, o którym mowa

w § 16 ust. 2, niezbędny do odbycia przez członka personelu FIS szkolenia w celu uzyskania

uprawnienia uzupełniającego w jednostce

- w zależności od tego, który z nich jest krótszy.

2.

Prezes Urzędu stwierdza uznanie obcego świadectwa kwalifikacji przez wydanie świadectwa

uznania obcego świadectwa kwalifikacji.

Obce świadectwo kwalifikacji wymienia się na wydawane przez Prezesa Urzędu świadectwo

kwalifikacji po spełnieniu warunków, o których mowa w § 16, oraz po uzyskaniu pozytywnego

wyniku z części praktycznej egzaminu państwowego na stanowisku operacyjnym.

1.

Prezes Urzędu cofa albo zawiesza

1)

uznanie obcego świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia z niego wynikającego w przypadkach,

o których mowa w art. 100 ustawy;

2)

obce świadectwo kwalifikacji lub uprawnienie z niego wynikające, jeżeli takie prawo

wynika z wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej.

2.

Do cofnięcia, zawieszenia oraz przywrócenia uznania obcego świadectwa kwalifikacji

lub uprawnienia z niego wynikającego stosuje się odpowiednio przepisy § 8-12.

Szczegółowe warunki i sposób sprawdzania, przedłużania i wznawiania kwalifikacji lotniczych

kandydatów na członków personelu ATC i członków personelu ATC określa Podczęść B-D

w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

1.

Organizacja szkoleniowa informuje Prezesa Urzędu na co najmniej 14 dni przed planowanym

terminem rozpoczęcia egzaminów i ocen o tych egzaminach i ocenach w przypadkach, o

których mowa w

1)

ATCO.C.020 lit. c, ATCO.C.040 lit. c i ATCO.C.060 lit. c w załączniku I do rozporządzenia

nr 2015/340, podając

a)

imiona i nazwiska osób poddawanych egzaminowi i ocenie,

b)

datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia egzaminów i ocen,

c)

nazwę uprawnienia uzupełniającego podlegającego wznowieniu,

d)

imiona i nazwiska osób oceniających;

2)

ATCO.D.025, ATCO.D.035, ATCO.D.070, ATCO.D.090 lit. a pkt 1 oraz ATCO.D.095 lit. a

pkt 1 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340, podając

a)

imiona i nazwiska osób poddawanych egzaminom lub ocenom,

b)

datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia egzaminów lub ocen,

c)

nazwę kursu, po którym następuje egzamin lub ocena,

d)

imiona i nazwiska osób oceniających.

2.

Informacja jest przekazywana pisemnie lub pocztą elektroniczną.

1.

Instytucja zapewniająca służby ruchu lotniczego informuje Prezesa Urzędu o planowanym

terminie oceny wiedzy i umiejętności, o których mowa w ATCO.B.020 lit. g pkt 3 w załączniku

I do rozporządzenia nr 2015/340, na co najmniej 14 dni przed tym terminem, podając

1)

imiona i nazwiska osób poddawanych ocenie wiedzy i umiejętności;

2)

nazwę organu i stanowiska, na którym będzie prowadzona ocena wiedzy i umiejętności;

3)

datę i godzinę rozpoczęcia oceny wiedzy i umiejętności.

2.

Informacja jest przekazywana pisemnie lub pocztą elektroniczną.

3.

Prezes Urzędu może upoważnić osoby oceniające do dokonywania odręcznych wpisów w licencjach

przy przedłużaniu lub wznawianiu uprawnień uzupełniających w jednostce, w przypadku

braku pracowników Urzędu Lotnictwa Cywilnego spełniających wymagania, o których mowa

w ATCO.C.045 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Na potrzeby oceny, o której mowa w § 22 ust. 1, instytucja zapewniająca służby ruchu

lotniczego sporządza i przekazuje osobie poddawanej tej ocenie zaświadczenie potwierdzające

spełnienie wymagań zatwierdzonego programu utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności

w jednostce.

1.

Sprawdzenie wiedzy i ocenę umiejętności lotniczych kandydatów na członków personelu

FIS i członków personelu FIS przeprowadza się

1)

w procesie szkolenia lotniczego teoretycznego i praktycznego, zgodnie z zatwierdzonymi

kursami szkoleniowymi;

2)

przed wydaniem świadectwa kwalifikacji lub uprawnień do niego wpisywanych;

3)

w celu przedłużenia, wznowienia lub przywrócenia ważności uprawnień wpisywanych do

świadectwa kwalifikacji;

4)

jeżeli świadectwo kwalifikacji lub wpisane do niego uprawnienie członka personelu

ATS zostało zawieszone na skutek powstania uzasadnionego przypuszczenia, że członek

personelu ATS nie posiada wymaganej wiedzy lub umiejętności lotniczych, w szczególności

w wyniku badania wypadku albo incydentu lotniczego lub wykonywania czynności nadzoru

lotniczego.

2.

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności lotniczych w przypadkach, o których mowa w ust.

1 pkt 1, przeprowadza organizacja szkoleniowa w zakresie szkolenia objętego posiadanym

certyfikatem.

3.

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności lotniczych w przypadkach, o których mowa w ust.

1 pkt 2-4, przeprowadza się w formie egzaminu państwowego.

1.

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności lotniczych personelu FIS w celu przedłużenia ważności

1)

uprawnienia uzupełniającego w jednostce,

2)

OJTI,

3)

STDI,

4)

uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka

- jest przeprowadzane w okresie ważności uprawnienia, jednak nie wcześniej niż 3 miesiące

przed upływem terminu wygaśnięcia jego ważności.

2.

W razie niezachowania terminu, o którym mowa w ust. 1, wznowienie ważności uprawnienia

wymienionego w ust. 1 pkt 1-3 może nastąpić po sprawdzeniu wiedzy i umiejętności lotniczych,

jeżeli zostanie ono przeprowadzone nie później niż przed upływem 12 miesięcy od dnia

wygaśnięcia ważności uprawnienia.

3.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, okresy przedłużonej albo wznowionej ważności

uprawnienia uzupełniającego w jednostce są liczone od dnia upływu poprzedniego okresu

jego ważności.

4.

W razie niezachowania terminu, o którym mowa w ust. 1, przywraca się ważność uprawnienia

uzupełniającego w zakresie języka. Ważność przywróconego uprawnienia liczy się od

daty sprawdzenia biegłości językowej, podczas którego członek personelu FIS wykazał

się osiągnięciem co najmniej poziomu 4 operacyjnego.

5.

W razie negatywnego wyniku sprawdzenia wiedzy lub umiejętności lotniczych, o którym

mowa w ust. 1, członek personelu FIS informuje o tym fakcie bezpośredniego przełożonego.

1.

W ramach rejestru personelu lotniczego, o którym mowa w art. 102 ustawy, prowadzonego

z uwzględnieniem ATCO.AR.B.015 lit. b pkt 6 w załączniku II do rozporządzenia nr 2015/340,

Prezes Urzędu rejestruje dane dotyczące personelu ATS, zwane dalej „rejestrem”.

2.

Na rejestr składają się teczki osobowe członków personelu ATS wraz z zawartymi w nich

dokumentami.

3.

Prezes Urzędu rejestruje w teczce osobowej członka personelu ATS następujące dane

1)

podstawowe dane osobowe

a)

imiona i nazwisko,

b)

imiona rodziców,

c)

numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) i miejsce urodzenia,

a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - datę i miejsce urodzenia,

d)

obywatelstwo,

e)

adres zamieszkania oraz, na żądanie członka personelu ATS, adres do korespondencji;

2)

osobisty numer członka personelu ATS, którym są oznaczane wszystkie wydane mu licencje

i świadectwa kwalifikacji;

3)

wykaz wszystkich licencji oraz świadectw kwalifikacji, z uwzględnieniem

a)

oznaczenia licencji albo świadectwa kwalifikacji,

b)

daty wydania licencji albo świadectwa kwalifikacji,

c)

wpisanych do licencji albo świadectwa kwalifikacji uprawnień, z oznaczeniem terminu

ich ważności i przedłużenia ich ważności,

d)

okresów zawieszeń licencji albo świadectw kwalifikacji i uprawnień wpisanych do tych

dokumentów oraz dat przywrócenia ich ważności,

e)

oznaczenia oraz daty wydania decyzji dotyczących cofnięcia, zmiany, zawieszenia i

przywrócenia ważności licencji albo świadectwa kwalifikacji oraz wydania, wznowienia

ważności i cofnięcia uprawnienia wpisywanego do tych dokumentów oraz prawomocnych

orzeczeń sądowych w tych sprawach;

4)

dokumenty złożone w związku z ubieganiem się o wydanie licencji albo świadectwa kwalifikacji

oraz o wydanie albo wznowienie ważności uprawnień wpisywanych do tych dokumentów;

5)

protokoły przeprowadzonych egzaminów i ocen, wymaganych do wydania licencji albo świadectwa

kwalifikacji lub do wydania lub wznowienia ważności uprawnień wpisywanych do tych

dokumentów;

6)

decyzje dotyczące cofnięcia, zmiany, zawieszenia i przywrócenia ważności licencji

albo świadectwa kwalifikacji oraz wydania, wznowienia ważności i cofnięcia uprawnienia

wpisywanego do tych dokumentów oraz prawomocne orzeczenia sądowe w tych sprawach;

7)

informacje dotyczące wypadków i incydentów lotniczych z udziałem członka personelu

ATS;

8)

informacje o dacie i okolicznościach utraty lub zniszczenia dokumentu licencji albo

świadectwa kwalifikacji;

9)

dokumenty określone w procedurze ustanowionej na podstawie ATCO.AR.D.001 w załączniku

II do rozporządzenia nr 2015/340, w tym zaświadczenia, o których mowa w § 23.

1.

Rejestr obejmuje odrębnie prowadzony dział osób, którym wydano świadectwa uznania

obcego świadectwa kwalifikacji.

2.

Do działu rejestru, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio § 26 ust. 3, z

tym że rejestr uzupełnia się o daty ważności wydanych świadectw uznania obcego świadectwa

kwalifikacji.

Skreślenie członka personelu ATS z rejestru następuje w przypadku

1)

śmierci albo uznania członka personelu ATS za zmarłego;

2)

cofnięcia wszystkich licencji oraz świadectw kwalifikacji.

Teczkę osobową członka personelu ATS skreślonego z rejestru przechowuje się w rejestrze

przez okres

1)

3 lat następujących po roku, w którym nastąpiła śmierć członka personelu ATS;

2)

10 lat następujących po roku, w którym członek personelu ATS został uznany za zmarłego;

3)

5 lat następujących po roku, w którym decyzja o cofnięciu ostatniej licencji albo

ostatniego świadectwa kwalifikacji stała się ostateczna.

1.

Szkolenie lotnicze kandydatów na członków personelu ATS w celu uzyskania przez nich

licencji albo świadectw kwalifikacji oraz uprawnień do nich wpisywanych jest prowadzone

w organizacjach szkoleniowych.

2.

W przypadku gdy organizacja szkoleniowa jest częścią innego podmiotu, zapewnia się,

że osoba kierująca tą organizacją jest bezpośrednio podporządkowana służbowo osobie

kierującej tym podmiotem, chyba że kierownictwo tego podmiotu i organizacji szkoleniowej

sprawuje ta sama osoba.

3.

Organizacja szkoleniowa, która szkoli personel ATC

1)

spełnia wymagania dotyczące szkolenia lotniczego określone w załączniku III do rozporządzenia

nr 2015/340;

2)

w ramach wymagania dla systemu zarządzania organizacji szkoleniowej, o którym mowa

w ATCO.OR.C.001 lit. c w załączniku III do rozporządzenia nr 2015/340, prowadzi analizę

bezpieczeństwa w przypadku szkolenia kandydata na członka personelu ATC lub członka

personelu ATC do kolejnego uprawnienia lub uprawnienia uzupełniającego, jeżeli szkolenie

w zakresie uprzedniego uprawnienia lub uprawnienia uzupełniającego zakończyło się

niepowodzeniem.

4.

Organizacja szkoleniowa, która szkoli personel FIS, spełnia szczegółowe warunki prowadzenia

szkolenia lotniczego określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia oraz prowadzi szkolenie

lotnicze w sposób określony w tym załączniku.

5.

Prezes Urzędu może upoważnić organizację szkoleniową, która szkoli personel ATC, spełniającą

wymagania, o których mowa w ust. 3, na jej wniosek, do szkolenia personelu FIS bez

konieczności odrębnego spełniania szczegółowych warunków prowadzenia szkolenia lotniczego

określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, jeżeli

1)

elementy planu szkolenia wstępnego, o którym mowa w ATCO.D.015 w załączniku I do rozporządzenia

nr 2015/340, będą obejmować również szkolenie personelu FIS;

2)

dla każdego organu FIS oraz organu AFIS zostanie opracowany plan szkoleń w jednostce,

obejmujący w szczególności następujące elementy

a)

zakres uprawnień, których dotyczą prowadzone szkolenia,

b)

strukturę szkolenia w jednostce,

c)

wykaz kursów szkoleniowych w zakresie uprawnień uzupełniających w jednostce,

d)

proces prowadzenia kursów szkoleniowych w zakresie uprawnień uzupełniających w jednostce,

e)

metody szkoleniowe,

f)

minimalny czas trwania kursów szkoleniowych w zakresie uprawnień uzupełniających w

jednostce,

g)

opis procesu dostosowania kursów w zakresie uprawnień uzupełniających w jednostce

w celu należytego uwzględnienia uzyskanych uprawnień i uprawnień uzupełniających oraz

w stosownych przypadkach doświadczenia kandydatów,

h)

opis procesów dotyczących wykazywania się wiedzą teoretyczną i zrozumieniem tematyki,

w tym liczbę, częstotliwość i rodzaj egzaminów oraz sposób zaliczania egzaminów, uwzględniający

konieczność uzyskania przez kandydata co najmniej 75% punktów możliwych do zdobycia

w celu zaliczenia egzaminu z wynikiem pozytywnym,

i)

opis procesów oceny, w tym liczbę i częstotliwość ocen,

j)

wskazanie kwalifikacji, ról i obowiązków personelu szkolącego,

k)

opis procesu przedterminowego zakończenia szkolenia,

l)

procedurę odwoławczą,

m)

określenie rejestrów dotyczących szkolenia w jednostce, które należy prowadzić,

n)

wykaz określonych sytuacji anormalnych i awaryjnych specyficznych dla poszczególnych

uprawnień uzupełniających w jednostce,

o)

proces oraz przyczyny dokonywania przeglądu i zmiany planu szkoleń w jednostce oraz

przedstawianie go Prezesowi Urzędu.

6.

Przegląd planu szkoleń w jednostce odbywa się co najmniej raz na 3 lata.

7.

Organizacja szkoleniowa prowadząca szkolenie wyłącznie dla personelu FIS opracowuje

instrukcję szkolenia na podstawie szczegółowych warunków i sposobu prowadzenia szkolenia

lotniczego określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia oraz na podstawie minimum

wymaganych informacji, jakie powinna zawierać instrukcja szkolenia, określonego w

załączniku nr 4 do rozporządzenia.

8.

Organizacja szkoleniowa informuje Prezesa Urzędu o

1)

planowanym kursie szkoleniowym lub szkoleniu indywidualnym na co najmniej 7 dni roboczych

przed planowanym terminem rozpoczęcia tego kursu lub szkolenia;

2)

zakończeniu kursu szkoleniowego lub szkolenia indywidualnego w terminie 14 dni od

dnia zakończenia tego kursu lub szkolenia.

Szczegółowe warunki i sposób szkolenia lotniczego oraz uzyskiwania kwalifikacji lotniczych

personelu ATC określa Podczęść D w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

1.

Dokument, o którym mowa w ATCO.D.020 lit. d w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340,

zwany dalej „zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia wstępnego”, zawiera następujące

elementy

1)

imię i nazwisko szkolonego;

2)

datę ukończenia szkolenia wstępnego;

3)

nazwę uprawnienia oraz, w uzasadnionych przypadkach, nazwę uprawnienia uzupełniającego,

do którego uzyskania prowadzono szkolenie;

4)

nazwę i datę zatwierdzenia kursu szkolenia podstawowego;

5)

termin szkolenia podstawowego;

6)

liczbę godzin szkolenia teoretycznego w ramach kursu szkolenia podstawowego;

7)

liczbę godzin szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego w ramach

kursu szkolenia podstawowego oraz imiona i nazwiska osób prowadzących to szkolenie;

8)

datę oraz liczbę punktów z końcowego egzaminu w organizacji szkoleniowej po szkoleniu

podstawowym;

9)

numer protokołu, datę i wynik oceny końcowej po szkoleniu podstawowym oraz imię, nazwisko

i numer licencji osoby oceniającej;

10)

nazwę i datę zatwierdzenia kursu szkoleniowego w zakresie uprawnienia;

11)

termin szkolenia w zakresie uprawnienia;

12)

liczbę godzin szkolenia teoretycznego w ramach kursu szkoleniowego w zakresie uprawnienia;

13)

liczbę godzin szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego w ramach

kursu szkoleniowego w zakresie uprawnienia oraz imiona i nazwiska osób prowadzących

to szkolenie;

14)

datę oraz liczbę punktów z końcowego egzaminu w organizacji szkoleniowej po kursie

szkoleniowym w zakresie uprawnienia;

15)

numer protokołu, datę i wynik oceny końcowej po kursie szkoleniowym w zakresie uprawnienia

oraz imię, nazwisko i numer licencji osoby oceniającej;

16)

numer i datę certyfikatu organizacji szkoleniowej, w ramach którego przeprowadzono

szkolenie wstępne;

17)

podpisy kierownika odpowiedzialnego i kierownika szkolenia.

2.

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie uprawnienia zawiera następujące elementy

1)

imię i nazwisko szkolonego;

2)

datę ukończenia kursu szkoleniowego w zakresie uprawnienia;

3)

dane, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz 10-17.

3.

Za datę ukończenia szkolenia wstępnego przyjmuje się datę oceny końcowej lub końcowego

egzaminu w organizacji szkoleniowej, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza.

4.

Protokół oceny końcowej po szkoleniu podstawowym obejmuje, co najmniej, docelowe wyniki

tego szkolenia, o których mowa w ATCO.D.030 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

5.

Protokół oceny końcowej po szkoleniu w zakresie uprawnienia obejmuje, co najmniej,

docelowe wyniki tego szkolenia, o których mowa w ATCO.D.040 w załączniku I do rozporządzenia

nr 2015/340.

6.

Protokoły, o których mowa w ust. 4 i 5, dołącza się do zaświadczenia o ukończeniu

szkolenia wstępnego.

7.

Osoby oceniające, o których mowa w ust. 1 pkt 15, nie mogą uczestniczyć w szkoleniu

wstępnym osoby ocenianej.

8.

Zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 i 2, zachowują ważność przez okres 12 miesięcy

od dnia ukończenia szkolenia, na okoliczność których zostały wydane.

9.

Osoba, która nie uzyskała licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego lub wpisu

dodatkowego uprawnienia do licencji kontrolera ruchu lotniczego w terminie, o którym

mowa w ust. 8, jest poddawana końcowemu egzaminowi teoretycznemu i ocenie końcowej.

1.

Warunki wstępne szkolenia w jednostce personelu ATC określają przepisy ATCO.D.050

w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

2.

Spełnianie przez kandydata do szkolenia w jednostce oraz uczestnika szkolenia w jednostce

warunków, o których mowa w ust. 1, stwierdza prowadzący szkolenie przed rozpoczęciem

szkolenia oraz w jego trakcie.

3.

W wyniku pomyślnie ukończonego kursu, o którym mowa w ATCO.D.060 w załączniku I do

rozporządzenia nr 2015/340, organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie.

4.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 3, zawiera

1)

imię i nazwisko szkolonego;

2)

datę ukończenia szkolenia w jednostce;

3)

nazwę uprawnień, w zakresie których przeprowadzono szkolenie w jednostce;

4)

nazwę i datę zatwierdzenia kursu w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce;

5)

termin szkolenia w jednostce;

6)

liczbę godzin szkolenia przygotowawczego;

7)

liczbę godzin szkolenia operacyjnego;

8)

imiona, nazwiska i numery licencji instruktorów OJT lub instruktorów STD prowadzących

szkolenie;

9)

numer protokołu, datę i wynik egzaminu i oceny końcowej po szkoleniu w jednostce oraz

imię, nazwisko i numer licencji osoby oceniającej;

10)

numer i datę certyfikatu, w ramach którego przeprowadzono szkolenie w jednostce;

11)

podpisy kierownika odpowiedzialnego i kierownika szkolenia.

5.

Za datę ukończenia szkolenia w jednostce, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, przyjmuje

się datę przeprowadzenia oceny końcowej tego szkolenia w jednostce.

6.

Protokół oceny końcowej po szkoleniu w jednostce obejmuje, co najmniej, docelowe wyniki

szkolenia, o których mowa w ATCO.D.060 lit. c w załączniku I do rozporządzenia nr

2015/340.

7.

Szczegółowe wymagania dotyczące szkolenia personelu ATC w celu utrzymania uprawnień

uzupełniających w jednostce określa Podczęść D Sekcja 4 w załączniku I do rozporządzenia

nr 2015/340.

1.

W przypadku utworzenia nowego lotniska kontrolowanego i wyznaczenia związanej z nim

części przestrzeni kontrolowanej uprawnienie uzupełniające w jednostce dotyczące tego

lotniska wydaje się po zaliczeniu przez kandydata szkolenia.

2.

W przypadku przebudowy lub rozbudowy lotniska kontrolowanego, które skutkują wprowadzeniem

istotnych zmian eksploatacyjnych i technicznych cech lotniska, uprawnienie uzupełniające

w jednostce dotyczące tego lotniska wydaje się albo wznawia po zaliczeniu przez kandydata

szkolenia.

3.

W przypadku dokonania zmian w podziale obszaru kontrolowanego (CTA) uprawnienie uzupełniające

w jednostce dotyczące nowo utworzonej części przestrzeni kontrolowanej wydaje się

po zaliczeniu przez kandydata szkolenia.

4.

Szkolenia, o których mowa w ust. 1-3, są prowadzone w organizacji szkoleniowej na

podstawie kursu szkoleniowego zatwierdzonego przez Prezesa Urzędu i obejmują szkolenie

teoretyczne oraz szkolenie praktyczne na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego,

z uwzględnieniem zmiany środowiska operacyjnego oraz sytuacji anormalnych i awaryjnych.

Szkolenia, o których mowa w ust. 1-3, kończą się oceną wiedzy i umiejętności.

5.

Kandydat do szkoleń, o których mowa w ust. 1-3, posiada ważne uprawnienie uzupełniające

w jednostce dla innego lotniska kontrolowanego lub innej części przestrzeni kontrolowanej.

1.

Zakres szkolenia teoretycznego lub praktycznego na szkoleniowym urządzeniu symulacji

ruchu lotniczego do dodatkowego uprawnienia może być, w zatwierdzonym indywidualnym

kursie szkoleniowym, zmniejszony odpowiednio do posiadanej dotychczasowej praktyki

kontrolera ruchu lotniczego na analogicznych stanowiskach pracy.

2.

Po pomyślnym ukończeniu przez kandydata szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia

organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 32 ust. 2.

3.

Zakres szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym ATC do dodatkowego uprawnienia

uzupełniającego lub dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce może zostać

zatwierdzony w indywidualnym kursie szkoleniowym, zmniejszony odpowiednio do posiadanej

dotychczasowej praktyki kontrolera ruchu lotniczego na analogicznych stanowiskach

pracy.

4.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie dodatkowych uprawnień, o których mowa

w ust. 3, organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 33 ust.

3.

1.

Szkolenie lotnicze kandydatów na członków personelu FIS lub członków personelu FIS

obejmuje

1)

szkolenie wstępne, na które, z wyłączeniem kandydatów szkolących się w celu uzyskania

świadectwa AFIS, składa się

a)

szkolenie podstawowe,

b)

szkolenie w zakresie uprawnienia;

2)

szkolenie w jednostce, w formie nadzorowanej praktyki, na które składa się

a)

szkolenie przygotowawcze,

b)

szkolenie operacyjne;

3)

szkolenie rozszerzające, na które składa się

a)

szkolenie w celu uzyskania OJTI,

b)

szkolenie w celu uzyskania STDI.

2.

Szkolenie lotnicze, o którym mowa w ust. 1, jest prowadzone zgodnie z kursami szkoleniowymi,

opracowanymi przez prowadzącego szkolenie i zatwierdzonymi przez Prezesa Urzędu.

3.

Szkolenie wstępne dla kandydatów szkolących się w celu uzyskania świadectwa AFIS prowadzi

się na podstawie jednego kursu szkoleniowego obejmującego swym zakresem szkolenie

podstawowe i szkolenie w zakresie uprawnienia.

4.

W ramach szkolenia wstępnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się szkolenie

osoby, która wykazała przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych

wiadomości lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

5.

Indywidualny kurs szkoleniowy opracowuje, na podstawie zatwierdzonego kursu szkoleniowego,

prowadzący szkolenie i przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia.

1.

Szkolenie wstępne, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, składa się z części

teoretycznej i praktycznej, w tym w stosownych przypadkach, z uwzględnieniem symulacji.

2.

Szczegółowe wymagania w zakresie szkolenia wstępnego dla kandydatów ubiegających się

o świadectwo

1)

FIS określa minimum programowe do szkolenia kandydatów ubiegających się o świadectwo

FIS i uprawnienia do niego wpisywane,

2)

AFIS określa minimum programowe do szkolenia kandydatów ubiegających się o świadectwo

AFIS

- które określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

3.

Cele szkoleniowe odnoszące się do wiedzy i kompetencji językowej są zawarte w kursie

szkolenia podstawowego oraz kursie szkoleniowym w zakresie uprawnienia i obejmują

zarówno frazeologię lotniczą, jak i zrozumiałą komunikację.

4.

Zakres szkolenia z języka polskiego i angielskiego powinien zapewnić kandydatom wykazanie

się, podczas oceny, osiągnięciem i utrzymaniem wiedzy co najmniej na poziomie 4 operacyjnym.

1.

Po pomyślnym ukończeniu przez kandydata, w ramach szkolenia wstępnego dla personelu

FIS, szkolenia

1)

podstawowego,

2)

w zakresie uprawnienia,

3)

podstawowego i w zakresie uprawnienia dla kandydatów na informatorów AFIS

- organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie.

2.

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia odbytego w ramach szkolenia wstępnego dla personelu

FIS zachowuje ważność przez okres 12 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia, na okoliczność

którego zostało wydane.

3.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 2, zawiera następujące elementy

1)

imię i nazwisko szkolonego;

2)

datę ukończenia szkolenia;

3)

nazwę świadectwa kwalifikacji i, w uzasadnionych przypadkach, uprawnienia lub uprawnień,

do których prowadzono szkolenie;

4)

nazwę i datę zatwierdzenia kursu szkolenia podstawowego lub w zakresie uprawnienia

lub szkolenia podstawowego i w zakresie uprawnienia dla kandydatów na informatorów

AFIS;

5)

liczbę godzin szkolenia teoretycznego i, w uzasadnionych przypadkach, liczbę godzin

szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego;

6)

numer i datę certyfikatu organizacji szkoleniowej, w ramach którego przeprowadzono

szkolenie;

7)

podpisy kierownika odpowiedzialnego i kierownika szkolenia.

4.

Za datę ukończenia szkolenia, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się datę zaliczonego

z wynikiem pozytywnym wewnętrznego końcowego egzaminu teoretycznego lub praktycznego

w organizacji szkoleniowej.

1.

Szkolenie w jednostce, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 2, w celu uzyskania uprawnienia

uzupełniającego w jednostce wpisywanego do świadectwa kwalifikacji jest prowadzone

na stanowiskach operacyjnych certyfikowanych organów ATS na podstawie opracowanego

przez prowadzącego szkolenie i zatwierdzonego przez Prezesa Urzędu kursu szkoleniowego

w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

2.

Kurs szkoleniowy w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce

1)

określa szczegółowo czas trwania, przebieg, tematykę i harmonogram szkolenia;

2)

umożliwia stosowanie procedur obowiązujących w jednostce;

3)

jest realizowany pod nadzorem instruktora OJT;

4)

obejmuje elementy systemu oceny wiedzy i umiejętności, w tym

a)

organizację pracy,

b)

ocenę postępów szkolenia oraz egzaminy;

5)

zapewnia przeszkolenie kandydatów w zakresie bezpieczeństwa, ochrony i zarządzania

sytuacjami kryzysowymi.

3.

Szkolenie w jednostce jest prowadzone w dwóch etapach, o których mowa w § 36 ust.

1 pkt 2. Czas trwania każdego z etapów szkolenia jest określony w kursie szkoleniowym

w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

1.

Dopuszcza się szkolenie członka personelu FIS w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego

w jednostce, który wykazał przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych

wiadomości lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

2.

Indywidualny kurs szkoleniowy w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce opracowuje

prowadzący szkolenie i przedstawia do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu.

1.

Pomyślne ukończenie szkolenia, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 2, oraz szkolenia,

o którym mowa w § 40, prowadzący szkolenie dokumentuje wystawieniem zaświadczenia.

2.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera

1)

imię i nazwisko szkolonego;

2)

datę ukończenia szkolenia w jednostce;

3)

rodzaj świadectwa kwalifikacji i uprawnień, w zakresie których przeprowadzono szkolenie

w jednostce;

4)

nazwę i datę zatwierdzenia kursu szkoleniowego w zakresie uprawnienia uzupełniającego

w jednostce;

5)

termin szkolenia w jednostce;

6)

imiona, nazwiska i numery świadectw kwalifikacji OJTI prowadzących szkolenie;

7)

numer i datę certyfikatu organizacji szkoleniowej, w ramach którego przeprowadzono

szkolenie w jednostce;

8)

podpisy kierownika odpowiedzialnego i kierownika szkolenia organizacji szkoleniowej.

3.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, uprawnia kandydata do przystąpienia do części

praktycznej egzaminu państwowego w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

4.

Za datę ukończenia szkolenia w jednostce przyjmuje się datę zaliczonego z wynikiem

pozytywnym wewnętrznego końcowego egzaminu praktycznego w organizacji szkoleniowej

na stanowisku operacyjnym.

Maksymalny dobowy czas szkolenia członka personelu FIS na stanowisku operacyjnym nie

może przekraczać 75% dobowego czasu pracy i nie obejmuje on czasu na odprawę przed

sesją szkoleniową i po niej.

1.

Szczegółowe wymagania dla kandydatów do szkolenia w jednostce określają odpowiednio

przepisy § 72 i § 90.

2.

Spełnianie przez kandydata do szkolenia w jednostce oraz uczestnika szkolenia w jednostce

wymagań stwierdza prowadzący szkolenie przed rozpoczęciem szkolenia oraz w jego trakcie.

3.

Minimalna norma czasowa szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym informatora

1)

FIS wynosi 100 godzin na uprawnienie FIS albo uprawnienie RIS;

2)

AFIS wynosi 60 godzin.

4.

W przypadku wydania równocześnie dwóch uprawnień informatora FIS minimalne normy czasowe

szkolenia w jednostce dla każdego z tych uprawnień powinny zostać tak określone, aby

wspólne elementy szkolenia nie powtarzały się. Łączne normy czasowe szkolenia dla

dwóch uprawnień powinny być odpowiednio wyższe od określonych w ust. 3 pkt 1.

5.

Szczegółowe wymagania dotyczące szkolenia personelu FIS w celu utrzymania uprawnień

uzupełniających w jednostce określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

1.

Szkolenie w jednostce dla informatorów AFIS może być prowadzone przez instruktora

OJT w organie AFIS.

2.

Organ AFIS, w którym jest prowadzone szkolenie

1)

informuje Prezesa Urzędu o planowanych szkoleniach na co najmniej 7 dni roboczych

przed planowanym terminem rozpoczęcia szkolenia;

2)

ustanawia i prowadzi system archiwizacji procesu szkolenia gwarantujący

a)

kompletność danych w celu umożliwienia rekonstrukcji historii szkolenia każdego kandydata

i instruktora OJT,

b)

integralność danych w celu ochrony przechowywanych danych przed usunięciem lub zmianą;

3)

przechowuje szczegółową dokumentację kandydata, potwierdzającą spełnienie wszystkich

wymagań szkolenia, przez okres 5 lat od dnia, w którym osoba ta zaprzestała pełnienia

obowiązków na rzecz tej jednostki;

4)

ubezpiecza odpowiedzialność cywilną za szkody wynikające z prowadzonej działalności

szkoleniowej.

3.

Organ AFIS ustanawia procedurę archiwizacji dokumentacji procesu utrzymania kompetencji

informatorów AFIS, określa zakres archiwizowanej dokumentacji i przechowuje dokumentację

rejestracji kwalifikacji oraz szkoleń informatorów AFIS, w tym instruktorów OJT, przez

5 lat od dnia, w którym osoby te zaprzestały pełnienia swoich obowiązków na rzecz

tego organu.

1.

Szkolenie rozszerzające dla personelu FIS, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 3, jest

prowadzone w formie szkolenia teoretycznego i praktycznego.

2.

W kursie szkoleniowym dla personelu FIS szkolącego się w celu uzyskania OJTI lub STDI

jest uwzględniane co najmniej minimum programowe do szkolenia w zakresie OJTI lub

STDI określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

3.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia, o którym mowa w ust. 1, organizacja szkoleniowa

wystawia zaświadczenie.

4.

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia odbytego w ramach szkolenia rozszerzającego zachowuje

ważność przez okres 12 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia, na okoliczność którego

zostało wydane.

5.

Na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, kandydat może przystąpić do części

teoretycznej i praktycznej egzaminu państwowego.

Szczegółowe wymagania dla członków personelu FIS szkolących się w celu uzyskania

1)

dodatkowych uprawnień,

2)

uprawnień uzupełniających,

3)

uprawnień uzupełniających w jednostce,

4)

OJTI,

5)

STDI

- wpisywanych do świadectw kwalifikacji są określone w przepisach rozdziałów 10 i

11.

1.

Zakres szkolenia teoretycznego lub praktycznego informatora FIS na szkoleniowym urządzeniu

symulacji ruchu lotniczego do dodatkowego uprawnienia może być, w zatwierdzonym indywidualnym

kursie szkoleniowym, zmniejszony odpowiednio do posiadanej przez niego dotychczasowej

praktyki informatora FIS.

2.

Po pomyślnym ukończeniu przez informatora FIS szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia

organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 38 ust. 1, uprawniające

kandydata do przystąpienia do części teoretycznej i praktycznej egzaminu państwowego.

3.

Zakres szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym do dodatkowego uprawnienia

uzupełniającego w jednostce może zostać, w zatwierdzonym indywidualnym kursie szkoleniowym,

zmniejszony odpowiednio do posiadanej dotychczasowej praktyki członka personelu FIS

na analogicznych stanowiskach pracy.

4.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 41 ust.

1.

1.

W przypadku dokonania zmian w podziale granic sektorów FIS uprawnienie uzupełniające

w jednostce dotyczące nowo utworzonych części przestrzeni wydaje się po zaliczeniu

szkolenia w zakresie tych zmian oraz po uzyskaniu pozytywnego wyniku z części praktycznej

egzaminu państwowego. Szkolenie prowadzi organizacja szkoleniowa z wykorzystaniem

szkoleniowego urządzenia symulacji ruchu lotniczego na podstawie kursu szkoleniowego

do szkolenia w zakresie zmian w podziale granic sektorów FIS.

2.

W przypadku utworzenia nowego lotniska niekontrolowanego i wyznaczenia związanej z

nim części przestrzeni powietrznej niekontrolowanej, uprawnienie uzupełniające w jednostce

dotyczące tego lotniska wydaje się po zaliczeniu szkolenia w zakresie uwarunkowań

lokalnych i stosowania procedur obowiązujących w jednostce oraz po uzyskaniu pozytywnego

wyniku części praktycznej egzaminu państwowego. Szkolenie prowadzi organizacja szkoleniowa

z wykorzystaniem szkoleniowego urządzenia symulacji ruchu lotniczego na podstawie

kursu szkoleniowego w zakresie wyznaczenia związanej z nowym lotniskiem niekontrolowanym

części przestrzeni powietrznej niekontrolowanej.

3.

Kandydat do szkolenia, o którym mowa w ust. 1, spełnia wymagania określone w § 68

oraz posiada ważne uprawnienie uzupełniające w jednostce dla dotychczasowego sektora

FIS.

4.

Kandydat do szkolenia, o którym mowa w ust. 2, spełnia wymagania określone w § 86

oraz posiada ważne uprawnienie uzupełniające w jednostce dla innego lotniska niekontrolowanego.

1.

Personel ATC korzysta z uprawnień wynikających z posiadanych licencji na warunkach

określonych w ATCO.A.015 oraz odpowiednio w ATCO.B.001 lit. a i ATCO.B.005 lit. a

i b w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

1a

Członek personelu ATC, który nie posiada uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka

polskiego, może wykonywać czynności lotnicze polegające wyłącznie na zapewnianiu służby

kontroli ruchu lotniczego w zakresie kontroli obszaru, pod warunkiem że z oceny bezpieczeństwa

przeprowadzonej przez instytucję zapewniającą służby kontroli ruchu lotniczego wynika,

że w sektorach kontroli obszaru, w których ten członek personelu ATC ma wykonywać

czynności lotnicze, nie jest niezbędne posługiwanie się językiem polskim.

2.

Kontroler ruchu lotniczego posiadający wpisane do swojej licencji uprawnienie, o którym

mowa w ATCO.B.010 lit. a pkt 1 lub ATCO.B.010 lit. a pkt 2 w załączniku I do rozporządzenia

nr 2015/340, oraz ważne uprawnienie uzupełniające w jednostce dla określonego lotniska

może na tym lotnisku zapewniać AFIS.

3.

Informatorzy FIS lub informatorzy AFIS korzystają z uprawnień wynikających z posiadanych

świadectw kwalifikacji na warunkach określonych odpowiednio w przepisach § 75, § 76,

§ 93 i § 94.

4.

Personel FIS posiadający OJTI jest uprawniony do prowadzenia szkolenia operacyjnego

i nadzoru nad stanowiskiem operacyjnym w zakresie obszarów objętych ważnym uprawnieniem

uzupełniającym w jednostce oraz szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu

lotniczego.

5.

Personel FIS posiadający STDI jest uprawniony do prowadzenia szkolenia na szkoleniowym

urządzeniu symulacji ruchu lotniczego w celu uzyskania świadectw kwalifikacji i wpisywanych

do nich uprawnień oraz do sprawdzania wiedzy i umiejętności kandydatów w zakresie

określonym dla instruktora w instrukcji szkolenia organizacji szkoleniowej lub planie

szkolenia wstępnego.

6.

Zakres uprawnień kontrolera ruchu lotniczego posiadającego OJTI określa ATCO.C.010

w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

7.

Zakres uprawnień kontrolera ruchu lotniczego posiadającego STDI określa ATCO.C.030

w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Członek personelu ATS podczas wykonywania czynności lotniczych, do których uprawnia

go licencja albo świadectwo kwalifikacji, powinien posiadać ten dokument w miejscu

pracy wraz z orzeczeniem lotniczo-lekarskim odpowiedniej klasy oraz dokumentem tożsamości

ze zdjęciem.

Członek personelu ATS podczas wykonywania czynności lotniczych stosuje się do dotyczącej

tych czynności instrukcji operacyjnej organu ATS, a w przypadku prowadzenia szkolenia

na stanowisku operacyjnym kontroli ruchu lotniczego lub FIS również do planu szkoleń

w jednostce.

Członek personelu FIS odbywający szkolenie, w celu uzyskania świadectwa kwalifikacji

lub uprawnienia do niego wpisywanego, powstrzymuje się od wykonywania czynności lotniczych

w przypadku, gdy

1)

odczuwa dolegliwość fizyczną lub psychiczną, która utrudnia mu wykonywanie tych czynności

w sposób bezpieczny;

2)

znajduje się pod wpływem

a)

leków ograniczających sprawność psychiczną lub fizyczną,

b)

alkoholu,

c)

narkotyków albo innych środków odurzających.

Członek personelu ATC korzysta z uprawnień wynikających z licencji na zasadach określonych

w ATCO.A.015 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

1.

Członek personelu ATS przy wykonywaniu czynności lotniczych stosuje się do ograniczeń

medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lotniczo-lekarskim.

2.

Jeżeli z orzeczenia lotniczo-lekarskiego wynika obowiązek wykonywania czynności lotniczych

tylko przy użyciu szkieł korekcyjnych, członek personelu ATS posiada, podczas wykonywania

tych czynności, zapasowe szkła korekcyjne.

Członek personelu ATS, któremu Prezes Urzędu, w przypadkach określonych w ATCO.AR.D.005

lit. c w załączniku II do rozporządzenia nr 2015/340 lub art. 100 ust. 1 ustawy, zawiesił

1)

uprawnienie

a)

nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z tego uprawnienia lub uprawnienia

uzupełniającego w jednostce z nim związanego, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest zapewniany

nadzór instruktora OJT posiadającego odpowiednie ważne uprawnienie do zapewniania

ATS,

b)

może wykonywać czynności lotnicze związane z uprawnieniem, które nie stanowi przedmiotu

zawieszenia;

2)

uprawnienie uzupełniające

a)

nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z zawieszonego uprawnienia uzupełniającego

lub jakiegokolwiek innego uprawnienia uzupełniającego w jednostce związanego z tym

uprawnieniem uzupełniającym, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest zapewniany nadzór instruktora

OJT posiadającego odpowiednie ważne uprawnienie do zapewniania ATC,

b)

może wykonywać czynności lotnicze związane z uprawnieniem uzupełniającym, które nie

stanowi przedmiotu zawieszenia;

3)

uprawnienie uzupełniające w jednostce

a)

nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z tego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest zapewniany nadzór instruktora OJT, posiadającego

odpowiednie ważne uprawnienie do zapewniania ATS,

b)

może wykonywać czynności lotnicze związane z uprawnieniem uzupełniającym w jednostce,

które nie stanowi przedmiotu zawieszenia;

4)

OJTI - nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z OJTI, jak również z STDI;

5)

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka

a)

nie zapewnia ATS, nawet pod nadzorem instruktora OJT,

b)

nie może wykonywać czynności lotniczych związanych z STDI, jeżeli takie uprawnienie

posiada,

c)

może wykonywać czynności lotnicze po ponownym uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu

państwowego sprawdzającego biegłość językową w zakresie określonym w ATCO.B.030 lit.

c w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340 dla praktykantów-kontrolerów ruchu

lotniczego i kontrolerów ruchu lotniczego lub w przepisach § 80 i § 96 odpowiednio

dla informatorów FIS i informatorów AFIS.

1

Prezes Urzędu wydaje licencję praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego kandydatowi,

który spełnił wymagania określone w ATCO.B.001 lit. b w załączniku I do rozporządzenia

nr 2015/340 oraz wykazał się biegłością językową w zakresie języka polskiego co najmniej

na poziomie 4 operacyjnym, poświadczoną odpowiednim dokumentem.

2

Przepisu ust. 1 w odniesieniu do wymagania wykazania się biegłością językową w zakresie

języka polskiego nie stosuje się do kandydata na praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego,

który ubiega się o wydanie uprawnienia wyłącznie w zakresie kontroli obszaru.

1.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego jest ważne przez okres, o którym

mowa w ATCO.B.035 lit. a w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

2.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być

wpisane do licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego na podstawie

1)

świadectwa dojrzałości, po zdaniu egzaminu maturalnego w języku polskim, oraz

2)

wykazania się w trakcie oceny końcowej po szkoleniu wstępnym biegłością językową na

poziomie 6 biegłym w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji.

1

Warunkiem uzyskania przez praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego dodatkowego uprawnienia

jest

1)

posiadanie licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w odniesieniu do

języka polskiego i angielskiego;

3)

posiadanie ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy;

4)

odbycie szkolenia w zakresie tego uprawnienia w ramach szkolenia wstępnego, o którym

mowa w Podczęści D Sekcji 2 załącznika I do rozporządzenia nr 2015/340.

2

Przepisu ust. 1 pkt 2 w odniesieniu do wymagania posiadania uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka polskiego nie stosuje się do kandydata na praktykanta-kontrolera

ruchu lotniczego, który ubiega się o wydanie dodatkowego uprawnienia wyłącznie w zakresie

kontroli obszaru.

1

Licencję kontrolera ruchu lotniczego wydaje się kandydatowi, który spełnił wymagania

określone w ATCO.B.005 lit. c w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340 oraz wykazał

się biegłością językową w zakresie języka polskiego co najmniej na poziomie 4 operacyjnym,

poświadczoną odpowiednim dokumentem.

2

Przepisu ust. 1 w odniesieniu do wymagania wykazania się biegłością językową w zakresie

języka polskiego nie stosuje się do kandydata na kontrolera ruchu lotniczego, który

ubiega się o wydanie uprawnienia uzupełniającego w jednostce wyłącznie w zakresie

kontroli obszaru.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego jest ważne przez okres, o którym

mowa w ATCO.B.035 lit. a w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Uprawnienie uzupełniające w jednostce wydawane kontrolerowi ruchu lotniczego dla uprawnień

kontroli obszaru może być wpisywane do jego licencji łącznie na wszystkie sektory

bez względu na ich konfigurację, pod warunkiem że pomyślnie ukończył szkolenie w jednostce

obejmujące wszystkie sektory oraz że system pracy umożliwia pełnienie służby kontroli

obszaru w jednej lokalizacji - zgodnie z podziałem przestrzeni powietrznej dokonanej

na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 121 ust. 5 ustawy i opublikowanych

w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych

(AIP Polska).

OJTI może uzyskać kontroler ruchu lotniczego, który

1)

spełnia warunki określone w ATCO.C.015 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340;

2)

posiada ważne uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka

polskiego i angielskiego;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

1.

STDI może uzyskać kontroler ruchu lotniczego, który

1)

spełnia warunki określone w ATCO.C.035 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340;

2)

spełnia warunki, o których mowa w § 62 pkt 2.

2.

Kontroler ruchu lotniczego posiadający wpisane do swojej licencji ważne OJTI może

ubiegać się o uzyskanie STDI bez egzaminu i oceny.

1

Warunkiem uzyskania przez kontrolera ruchu lotniczego dodatkowego uprawnienia jest

1)

posiadanie licencji kontrolera ruchu lotniczego;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w odniesieniu do

języka polskiego i angielskiego;

3)

posiadanie ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy;

4)

odbycie szkolenia w zakresie tego uprawnienia w ramach szkolenia wstępnego, o którym

mowa w ATCO.D.010 lit. a pkt 2 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340;

5)

pomyślne ukończenie egzaminu końcowego i uzyskanie pozytywnej oceny końcowej po szkoleniu,

o którym mowa w pkt 4.

2

Przepisu ust. 1 pkt 2 w odniesieniu do wymagania posiadania uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka polskiego nie stosuje się do kontrolera ruchu lotniczego, który

ubiega się o wydanie dodatkowego uprawnienia wyłącznie w zakresie kontroli obszaru.

1.

Warunkiem uzyskania przez kontrolera ruchu lotniczego dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

jest

1)

spełnienie wymagań określonych w § 64 ust. 1 pkt 1-3;

2)

posiadanie uprawnienia właściwego dla dodatkowego uprawnienia uzupełniającego;

3)

odbycie szkolenia w jednostce, o którym mowa w Podczęści D Sekcja 3 załącznika I do

rozporządzenia nr 2015/340;

4)

pomyślne ukończenie egzaminu końcowego i uzyskanie pozytywnej oceny końcowej po szkoleniu,

o którym mowa w pkt 3.

2.

Przepisu § 64 ust. 1 pkt 2 w odniesieniu do wymagania posiadania uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka polskiego nie stosuje się do kontrolera ruchu lotniczego, który

ubiega się o wydanie dodatkowego uprawnienia uzupełniającego wyłącznie w zakresie

kontroli obszaru.

1.

Warunkiem uzyskania przez kontrolera ruchu lotniczego dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest

1)

spełnienie wymagań określonych w § 64 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 65 ust. 1 pkt 3 i 4;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego oraz uprawnienia uzupełniającego

w innej jednostce, właściwego dla dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

2.

Przepisu § 64 ust. 1 pkt 2 w odniesieniu do wymagania posiadania uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka polskiego nie stosuje się do kontrolera ruchu lotniczego, który

ubiega się o wydanie dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce wyłącznie

w zakresie kontroli obszaru.

Kontrolerowi ruchu lotniczego nie wydaje się licencji praktykanta-kontrolera ruchu

lotniczego, jeżeli w celu uzyskania dodatkowych uprawnień, o których mowa w § 65 i

§ 66, ma odbyć szkolenie w jednostce. W takim przypadku funkcję licencji praktykanta-kontrolera

ruchu lotniczego pełni licencja kontrolera ruchu lotniczego.

Świadectwo FIS wydaje się kandydatowi, który

1)

spełnił wymagania określone w art. 95 ust. 3 pkt 8 ustawy;

2)

pomyślnie ukończył szkolenie wstępne;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

wykazał się biegłością językową w zakresie języka polskiego i języka angielskiego

co najmniej na poziomie 4 operacyjnym;

5)

zdał egzamin państwowy.

Kandydat ubiegający się o świadectwo FIS

1)

w części teoretycznej egzaminu państwowego wykazuje się wiedzą w zakresie przedmiotów

określonych w minimum programowym do szkolenia kandydatów ubiegających się o świadectwo

FIS,

2)

w części praktycznej egzaminu państwowego wykazuje, że posiada umiejętności wykonania

czynności określonych w minimum programowym do szkolenia w zakresie uprawnienia, do

którego był szkolony

- które określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Przy pierwszym wydaniu świadectwa FIS wpisuje się do niego, co najmniej

1)

uprawnienie FIS lub uprawnienie RIS, w zakresie których było prowadzone szkolenie;

2)

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego.

1.

Wydane świadectwo FIS zachowuje ważność, o ile w terminie do 3 miesięcy od dnia wydania

świadectwa jego posiadacz rozpocznie szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym

w jednostce i zakończy to szkolenie w terminie do 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa.

2.

Jeżeli warunek, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie spełniony, ważność posiadanego

świadectwa FIS przywraca się, jeżeli informator FIS

1)

wystąpi z wnioskiem do Prezesa Urzędu o przywrócenie ważności świadectwa FIS;

2)

podda się sprawdzianowi wiedzy i umiejętności przed egzaminatorem państwowym;

3)

pomyślnie ukończy szkolenie doszkalające w zakresie wynikającym z przeprowadzonego

sprawdzianu potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem oraz podda się sprawdzianowi wiedzy

i umiejętności przed egzaminatorem państwowym - jeżeli nie zaliczy z wynikiem pozytywnym

sprawdzianu wiedzy i umiejętności, o którym mowa w pkt 2.

3.

Informator FIS, który rozpoczął szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym w terminie,

o którym mowa w ust. 1, lecz z powodu uzasadnionej przerwy w szkoleniu nie ukończył

tego szkolenia w terminie 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa kwalifikacji, po

przywróceniu ważności świadectwa może kontynuować szkolenie w celu uzyskania uprawnienia

uzupełniającego w jednostce w zakresie określonym przez kierownika odpowiedzialnego

organizacji szkoleniowej, w której jest prowadzone szkolenie.

4.

Do świadectwa FIS, któremu przywrócono ważność, wpisuje się nową datę wydania.

5.

Przy odbiorze świadectwa FIS, któremu przywrócono ważność, informator FIS zwraca Prezesowi

Urzędu dokument świadectwa, które utraciło ważność.

Kandydat do szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 2, powinien posiadać

1)

świadectwo FIS albo świadectwo uznania obcego świadectwa kwalifikacji;

2)

ważne uprawnienie w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego

co najmniej na poziomie 4 operacyjnym, zarówno w zakresie frazeologii lotniczej, jak

i zrozumiałej komunikacji, poświadczone odpowiednim dokumentem;

3)

ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

1.

Informator FIS w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce w pierwszej

części (teoretycznej) egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada wiedzę dotyczącą

konkretnego sektora FIS, w zakresie którego ubiega się o to uprawnienie, w szczególności

wiedzę na temat

1)

lokalnych zasad, porozumień i procedur obowiązujących na stanowisku operacyjnym, w

tym procedur dotyczących koordynacji między informatorem FIS a informatorami AFIS

na lotniskach niekontrolowanych i z przyległymi ATC oraz komórką zarządzania przestrzenią

powietrzną AMC Polska (Airspace Management Cell);

2)

charakteru lokalnego ruchu lotniczego, w tym rozmieszczenia lotnisk kontrolowanych,

lotnictwa państwowego oraz niekontrolowanych, na których jest zapewniana AFIS;

3)

rozmieszczenia i granic obszarów i stref wydzielonych w rejonie odpowiedzialności

sektora FIS;

4)

ukształtowania terenu, przeszkód terenowych oraz charakterystycznych punktów orientacyjnych

w rejonie odpowiedzialności sektora FIS;

5)

urządzeń radionawigacyjnych;

6)

wpływu znaczących lokalnych cech charakterystycznych pogody na zapewnianie FIS;

7)

lokalnych procedur alarmowania służb ratowniczych.

2.

Informator FIS w drugiej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada umiejętność

1)

oceny zdatności do zapewniania FIS stanowiska operacyjnego oraz jego wyposażenia,

w tym urządzeń radiolokacyjnych, radiostacji lotniczej oraz środków łączności z innymi

organami ATS, służbą meteorologiczną i służbami ratowniczymi

a)

przed przystąpieniem do wykonywania czynności informatora FIS,

b)

podczas bieżącej pracy na stanowisku operacyjnym,

c)

podczas działań w przypadku wystąpienia usterek w pracy tych urządzeń;

2)

posługiwania się urządzeniami radiolokacyjnymi, włącznie z przydzielaniem kodów transpondera;

3)

posługiwania się urządzeniami łączności, także z urządzeniami pomocniczymi;

4)

bieżącej kontroli zdatności wyposażenia stanowiska pracy, wykrywania usterek i postępowania

w razie ich wystąpienia;

5)

pozyskiwania i przetwarzania danych niezbędnych do zapewniania FIS, w szczególności

dotyczących

a)

ruchu lotniczego,

b)

wykorzystania przestrzeni powietrznej,

c)

warunków atmosferycznych,

d)

lokalnych porozumień i procedur obowiązujących na stanowisku operacyjnym;

6)

współdziałania

a)

ze służbami ratowniczymi,

b)

ze służbą lub organem zapewniającym informacje meteorologiczne,

c)

z właściwymi terytorialnie informatorami AFIS w zakresie wymiany informacji o aktywności

lotniczej i innych ważnych informacji lotniczych,

d)

z komórką zarządzania przestrzenią powietrzną na poziomie taktycznym w zakresie aktywacji

i dezaktywacji elementów przestrzeni powietrznej oraz ograniczeń w rejonie odpowiedzialności

sektora FIS,

e)

z ATC w zakresie wymiany informacji powietrznej oraz przekazywania zezwoleń kontroli

i innych ważnych informacji lotniczych;

7)

wykonywania czynności informatora FIS, z zastosowaniem ustalonych procedur i instrukcji

operacyjnych, w szczególności

a)

prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej z zachowaniem następujących wymagań

-

stosowanie technik pracy z mikrofonem,

-

stosowanie wymowy we właściwym tempie i z prawidłową dykcją,

-

stosowanie frazeologii lotniczej,

-

posługiwanie się zrozumiałą komunikacją, gdy zakres przekazywanych informacji wykracza

poza obowiązującą frazeologię,

b)

odbioru informacji z różnych źródeł, ich analizy i przekazywania właściwym odbiorcom

we właściwym czasie;

8)

nadawania realizowanym zadaniom właściwego priorytetu.

Do świadectwa FIS mogą być wpisane

1)

uprawnienie FIS lub uprawnienie RIS;

2)

uprawnienia uzupełniające w jednostce;

3)

uprawnienia uzupełniające w zakresie języka;

4)

OJTI;

5)

STDI.

1.

Informator FIS niemający wpisanego do swojego świadectwa FIS ważnego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest uprawniony do zapewniania FIS pod nadzorem OJTI.

2.

Informator FIS wykonuje czynności lotnicze wyłącznie w zakresie wynikającym

1)

ze świadectwa kwalifikacji, z uwzględnieniem ograniczeń do niego wpisanych;

2)

z ważnych uprawnień, o których mowa w § 74, wpisanych do jego świadectwa kwalifikacji.

Uprawnienie uzupełniające w jednostce potwierdza, że posiadacz świadectwa FIS ma wiedzę

i umiejętności do zapewniania służby ruchu lotniczego dla określonego sektora FIS

w ramach odpowiedzialności organu służb ruchu lotniczego.

1.

Uprawnienie uzupełniające w jednostce wydawane informatorowi FIS jest wpisywane do

jego świadectwa kwalifikacji w odniesieniu do uprawnienia FIS i uprawnienia RIS zgodnie

z podziałem przestrzeni powietrznej dokonanym na podstawie przepisów wydanych na podstawie

art. 121 ust. 5 ustawy i opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych,

w części Zbiór Informacji Lotniczych Polska (AIP Polska).

2.

Ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce wynosi 3 lata i może być przedłużona

na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego, posiadającego

ważne uprawnienie uzupełniające w tej jednostce, sprawdzianu umiejętności na stanowisku

operacyjnym, jeżeli jednostka wykaże przed Prezesem Urzędu, że informator FIS, zgodnie

z ustanowionym przez organ FIS programem utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności

w jednostce

1)

pracował na stanowisku operacyjnym co najmniej minimalną, ustaloną proporcjonalnie

do natężenia ruchu, rozliczaną w okresie trzymiesięcznym, liczbę godzin;

2)

co najmniej raz na 3 lata uczestniczył w zatwierdzonym przez Prezesa Urzędu szkoleniu

odświeżającym, szkoleniu w sytuacjach anormalnych i awaryjnych oraz, w uzasadnionych

przypadkach, w szkoleniu językowym;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

3.

Oprócz wymogów, o których mowa w ust. 2, program utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności

w jednostce

1)

zawiera procedurę utrzymania kompetencji po trzymiesięcznej lub dłuższej przerwie

w zapewnianiu służby;

2)

określa minimalną liczbę godzin, jaką instruktor OJT powinien przepracować, aby utrzymać

ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce, bez wliczania zadań szkoleniowych,

która może być zmniejszona proporcjonalnie do czasu spędzonego na szkoleniu prowadzonym

na stanowiskach operacyjnych;

3)

podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu.

1.

Jednostki prowadzą rejestry dotyczące liczby godzin faktycznie przepracowanych na

stanowisku operacyjnym dla każdego posiadacza świadectwa kwalifikacji pracującego

w danej jednostce. Dane te są udostępniane, na żądanie, Prezesowi Urzędu i informatorom

FIS ujętym w tym rejestrze.

2.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w korzystaniu z uprawnienia uzupełniającego

w jednostce ponowne dopuszczenie do korzystania z tego uprawnienia może nastąpić po

pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce

oraz po uzyskaniu pozytywnego wyniku z części praktycznej egzaminu państwowego.

Informator FIS, który nie wykonywał czynności związanych z posiadanym uprawnieniem

przez okres czterech kolejnych lat, może rozpocząć szkolenie w jednostce dotyczące

tego uprawnienia wyłącznie po poddaniu się ocenie, czy spełnia warunki określone do

wydania uprawnienia, oraz po spełnieniu wymagań szkoleniowych wynikających z tej oceny.

1.

Kandydat na informatora FIS lub informator FIS ubiegający się o uprawnienie uzupełniające

w zakresie języka wykazuje się biegłością językową w zakresie frazeologii lotniczej

i zrozumiałej komunikacji, w tym

1)

skutecznie porozumiewa się wyłącznie za pomocą głosu, w tym przy użyciu telefonu lub

radiotelefonu, oraz w sytuacjach kontaktu osobistego;

2)

dokładnie i precyzyjnie porozumiewa się w zakresie powszechnych, konkretnych i związanych

z pracą tematów;

3)

wykorzystuje właściwe strategie komunikacyjne w celu wymiany komunikatów oraz ich

rozpoznawania, a także wyjaśnia nieporozumienia w kontekście ogólnym lub związanym

z pracą;

4)

pomyślnie i z odpowiednią łatwością radzi sobie z wyzwaniami językowymi powstałymi

w wyniku komplikacji lub nieoczekiwanego obrotu zdarzeń, które występują w rutynowych

sytuacjach w pracy lub wymiany informacji w tym zakresie;

5)

mówi dialektem lub z akcentem, który jest zrozumiały dla wspólnoty aeronautycznej.

2.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka wpisuje się do świadectwa FIS, które pozostaje

ważne przez okres

1)

3 lat - w przypadku kandydatów, którzy podczas egzaminu wykazali się biegłością językową

na poziomie 4 operacyjnym w zakresie języka angielskiego lub polskiego - w odniesieniu

do uprawnienia uzupełniającego w zakresie odpowiednio języka angielskiego lub polskiego;

2)

6 lat - w przypadku kandydatów, którzy podczas egzaminu wykazali się biegłością językową

na poziomie 5 rozszerzonym w zakresie języka angielskiego lub polskiego, o którym

mowa w Dodatku A do Załącznika 1 do Konwencji - w odniesieniu do uprawnienia uzupełniającego

w zakresie odpowiednio języka angielskiego lub polskiego;

3)

9 lat - w przypadku kandydatów, którzy podczas egzaminu wykazali się biegłością językową

na poziomie 6 biegłym w zakresie języka angielskiego;

4)

bezterminowo - w przypadku kandydatów, którzy podczas egzaminu wykazali się biegłością

językową na poziomie 6 biegłym w zakresie języka polskiego.

3.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być

wpisane do świadectwa FIS na podstawie

1)

świadectwa dojrzałości, po zdaniu egzaminu maturalnego w języku polskim, oraz

2)

wykazania się w trakcie części praktycznej egzaminu państwowego biegłością językową

na poziomie 6 biegłym w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji.

1.

OJTI może uzyskać informator FIS, który

1)

posiada ważne świadectwo FIS z wpisanym co najmniej jednym uprawnieniem oraz bezpośrednio

przed ubieganiem się o OJTI

a)

przez co najmniej 2 lata wykonywał czynności wynikające z posiadanego świadectwa kwalifikacji,

b)

przez co najmniej 2 lata wykonywał czynności wynikające z posiadanego świadectwa kwalifikacji

w odniesieniu do uprawnienia, którego dotyczy szkolenie;

2)

posiada ważne uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka

polskiego i angielskiego;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

odbył szkolenie teoretyczne i praktyczne potwierdzone zaświadczeniem, o którym mowa

w § 45 ust. 3;

5)

zdał egzamin państwowy, podczas którego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego

do szkolenia w zakresie OJTI lub STDI określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia

oraz umiejętnością

a)

szkolenia na szkoleniowych urządzeniach symulacji ruchu lotniczego, w tym umiejętnością

określania zadań do wykonania przez szkolonego, stosownie do jego zaawansowania, przeprowadzania

odprawy przed rozpoczęciem sesji szkoleniowej, w jej trakcie i po jej zakończeniu,

oceny postępów i wyników szkolenia, umiejętnością wykorzystania możliwości programowych

i dydaktycznych szkoleniowego urządzenia symulacji ruchu lotniczego, rozpoznawania

usterek w działaniu oraz znajomością zasad zachowania bezpieczeństwa podczas użytkowania

szkoleniowego urządzenia symulacji ruchu lotniczego,

b)

szkolenia na stanowisku operacyjnym, w tym umiejętnością niedopuszczania do błędów

zagrażających bezpieczeństwu i płynności ruchu lotniczego, właściwego korygowania

skutków błędów popełnianych przez szkolonego, omawiania ze szkolonym jego postępów,

oceny postępów i wyników szkolenia.

2.

W ramach szkolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, dopuszcza się szkolenie osoby, która

wykazała przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych wiadomości

lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

3.

Indywidualny kurs szkoleniowy opracowuje, na podstawie zatwierdzonego kursu szkoleniowego,

prowadzący szkolenie i przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia.

1.

Ważność OJTI wpisywanego do świadectwa FIS wynosi 3 lata i może być przedłużona na

następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu

umiejętności w zakresie prowadzenia szkolenia na stanowisku operacyjnym.

2.

Warunkiem przedłużenia ważności OJTI jest także pomyślne ukończenie raz na 5 lat szkolenia

odświeżającego dla instruktorów OJT.

3.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności OJTI warunek, o którym mowa w ust. 2, nie jest

wymagany.

1.

STDI może uzyskać kandydat, który

1)

posiada lub posiadał świadectwo FIS z co najmniej jednym uprawnieniem oraz co najmniej

24 miesiące praktyki na stanowisku operacyjnym;

2)

odbył szkolenie teoretyczne i praktyczne potwierdzone zaświadczeniem, o którym mowa

w § 45 ust. 3;

3)

podczas egzaminu państwowego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego do

szkolenia w zakresie OJTI lub STDI określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia

i umiejętnością w zakresie określonym w § 81 ust. 1 pkt 5 lit. a.

2.

Informator FIS

1)

posiadający wpisane do swojego świadectwa FIS ważne OJTI może ubiegać się o uzyskanie

STDI bez egzaminu;

2)

którego OJTI wpisane do świadectwa FIS utraciło ważność na skutek przerwy w wykonywaniu

czynności instruktora OJT, uzyskuje STDI na podstawie sprawdzianu umiejętności w trakcie

części praktycznej egzaminu państwowego.

3.

Ważność STDI wpisywanego do świadectwa FIS wynosi 3 lata i może być przedłużona na

następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu

umiejętności w zakresie prowadzenia szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji

ruchu lotniczego.

4.

Warunkiem przedłużenia ważności STDI jest także pomyślne ukończenie raz na 5 lat szkolenia

odświeżającego dla instruktorów STD.

5.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności STDI warunek, o którym mowa w ust. 4, nie jest

wymagany.

6.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w wykonywaniu czynności instruktora STD

ponowne dopuszczenie do ich wykonywania może nastąpić po zaliczeniu sprawdzianu umiejętności

przed instruktorem OJT.

7.

Wymóg, o którym mowa w ust. 6, nie dotyczy posiadacza STDI, który posiada świadectwo

FIS z ważnym OJTI oraz ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

Warunkiem uzyskania przez informatora FIS dodatkowego uprawnienia do świadectwa FIS

jest

1)

posiadanie świadectwa FIS;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w odniesieniu do

języka polskiego i angielskiego;

3)

posiadanie ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy;

4)

odbycie szkolenia w zakresie tego uprawnienia w ramach szkolenia wstępnego według

kursu szkoleniowego uwzględniającego co najmniej minimum programowe do szkolenia kandydatów

ubiegających się o świadectwo FIS i uprawnienia do niego wpisywane określone w załączniku

nr 5 do rozporządzenia;

5)

zdanie egzaminu państwowego.

Warunkiem uzyskania przez informatora FIS dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce do świadectwa FIS jest

1)

spełnienie wymagań, o których mowa w § 84 pkt 1-3;

2)

odbycie szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 2;

3)

posiadanie takiego samego ważnego uprawnienia jak to, na które będzie szkolony, oraz

uprawnienia uzupełniającego w innej jednostce;

4)

zdanie części praktycznej egzaminu państwowego.

1.

Świadectwo AFIS wydaje się kandydatowi, który

1)

spełnił wymagania określone w art. 95 ust. 3 pkt 9 ustawy;

2)

pomyślnie ukończył szkolenie wstępne;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

wykazał się biegłością językową w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego co

najmniej na poziomie 4 operacyjnym, z zastrzeżeniem ust. 2;

5)

zdał egzamin państwowy.

2.

Wymóg znajomości języków, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, może być ograniczony jedynie

do języka polskiego, pod warunkiem że kandydat był szkolony do zapewniania AFIS wyłącznie

w języku polskim.

Kandydat ubiegający się o świadectwo AFIS

1)

w części teoretycznej egzaminu państwowego wykazuje się wiedzą w zakresie przedmiotów

określonych w minimum programowym do szkolenia kandydatów ubiegających się o świadectwo

AFIS,

2)

w części praktycznej egzaminu państwowego wykazuje, że posiada umiejętności wykonania

czynności określonych w minimum programowym do szkolenia kandydatów ubiegających się

o świadectwo AFIS

- które określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Przy pierwszym wydaniu świadectwa AFIS wpisuje się do niego, co najmniej, uprawnienie

uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego.

1.

Do świadectwa AFIS stosuje się wymogi określone w § 71 ust. 1, 2, 4 i 5.

2.

Informator AFIS, który rozpoczął szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym w

terminie, o którym mowa w § 71 ust. 1, lecz z powodu uzasadnionej przerwy w szkoleniu

nie jest w stanie ukończyć tego szkolenia w terminie 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa,

po przywróceniu ważności świadectwa może kontynuować szkolenie w celu uzyskania uprawnienia

uzupełniającego w jednostce w zakresie określonym przez prowadzącego szkolenie.

Kandydat do szkolenia w jednostce powinien posiadać

1)

świadectwo AFIS albo świadectwo uznania obcego świadectwa kwalifikacji;

2)

ważne uprawnienie w zakresie języka polskiego i angielskiego co najmniej na poziomie

4 operacyjnym, zarówno w zakresie frazeologii lotniczej, jak i zrozumiałej komunikacji,

poświadczone odpowiednim dokumentem, z zastrzeżeniem § 86 ust. 2;

3)

ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

1.

Informator AFIS w pierwszej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada wiedzę

dotyczącą danego lotniska, w odniesieniu do którego ubiega się o uprawnienie uzupełniające

w jednostce, co najmniej w zakresie

1)

lokalnych zasad i procedur obowiązujących na lotnisku;

2)

charakteru lokalnego ruchu lotniczego;

3)

ukształtowania terenu, przeszkód terenowych oraz charakterystycznych punktów orientacyjnych

w promieniu 50 km od lotniska;

4)

lokalnych urządzeń radionawigacyjnych i wzrokowych pomocy nawigacyjnych - VAN (Visual

Aids for Navigation);

5)

procedur w zakresie koordynacji pomiędzy AFIS a właściwym terytorialnie organem FIS;

6)

danych dotyczących raportów meteorologicznych i wpływu znaczących lokalnych cech charakterystycznych

pogody na zapewnianie AFIS;

7)

lokalnych procedur alarmowania służb ratowniczych.

2.

Informator AFIS w drugiej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada umiejętności

niezbędne do

1)

oceny zdatności stanowiska operacyjnego oraz jego wyposażenia do zapewniania AFIS,

w tym radiostacji lotniczej oraz środków łączności z innymi ATS, służbą meteorologiczną,

służbami ratowniczymi oraz służbami utrzymania lotniska

a)

przed przystąpieniem do wykonywania czynności informatora AFIS,

b)

podczas bieżącej pracy na stanowisku operacyjnym,

c)

podczas działań w przypadku wystąpienia usterek w pracy urządzeń łączności;

2)

posługiwania się urządzeniami łączności, włącznie z urządzeniami pomocniczymi oraz

wzrokowymi pomocami nawigacyjnymi - VAN (Visual Aids for Navigation);

3)

pozyskiwania danych niezbędnych do zapewniania AFIS, dotyczących co najmniej

a)

ruchu lotniczego,

b)

wykorzystania przestrzeni powietrznej,

c)

warunków atmosferycznych,

d)

lokalnych porozumień i procedur ruchu lotniczego dotyczących lotniska lub części przestrzeni

powietrznej, w odniesieniu do których będzie wykonywał czynności informatora służby

informacji;

4)

współdziałania

a)

ze służbami utrzymania i eksploatacji lotniska,

b)

ze służbami ratowniczymi,

c)

ze służbą meteorologiczną,

d)

z właściwym terytorialnie organem FIS w zakresie wymiany informacji powietrznej i

innych ważnych informacji lotniczych,

e)

z komórką taktycznego zarządzania przestrzenią powietrzną w zakresie aktywacji i dezaktywacji

elementów przestrzeni powietrznej oraz ograniczeń w tej przestrzeni,

f)

z ATC w zakresie wymiany informacji powietrznej oraz przekazywania zezwoleń kontroli

ruchu lotniczego i innych ważnych informacji lotniczych,

g)

z załogami statków powietrznych przed lotem w zakresie przyjmowania planów lotów i

przekazywania ich właściwym odbiorcom, udostępniania publikacji informacji lotniczej,

dostarczania informacji pogodowych i innych ważnych informacji niezbędnych do planowania

i przeprowadzenia lotu;

5)

wykonywania czynności informatora AFIS z zastosowaniem ustalonych procedur i instrukcji

operacyjnych, w szczególności

a)

prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej z zachowaniem następujących standardów

-

stosowanie technik pracy z mikrofonem,

-

wymowa we właściwym tempie i z prawidłową dykcją,

-

stosowanie frazeologii lotniczej,

-

zrozumiała komunikacja, gdy zakres przekazywanych informacji wykracza poza obowiązującą

frazeologię,

b)

odbioru informacji z różnych źródeł, ich analizy i przekazywania właściwym odbiorcom

we właściwym czasie;

6)

nadawania realizowanym zadaniom właściwego priorytetu.

Do świadectwa AFIS, z uwzględnieniem § 88, można wpisać

1)

uprawnienie uzupełniające w jednostce;

2)

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka;

3)

OJTI;

4)

STDI.

1.

Informator AFIS niemający wpisanego do świadectwa AFIS ważnego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest uprawniony do zapewniania AFIS pod nadzorem instruktora OJT.

2.

Informator AFIS wykonuje czynności lotnicze wyłącznie w zakresie wynikającym

1)

ze świadectwa kwalifikacji, z uwzględnieniem ograniczeń do niego wpisanych;

2)

z ważnych uprawnień, o których mowa w § 92, wpisanych do jego świadectwa kwalifikacji.

1.

Uprawnienie uzupełniające w jednostce

1)

potwierdza, że posiadacz świadectwa AFIS ma wiedzę i umiejętności niezbędne do zapewniania

ATS na określonym lotnisku niekontrolowanym w ramach odpowiedzialności organu ATS;

2)

wydawane informatorowi AFIS jest wpisywane do jego świadectwa kwalifikacji zgodnie

z podziałem przestrzeni powietrznej dokonanym na podstawie przepisów wydanych na podstawie

art. 121 ust. 5 ustawy i opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych,

w części Zbiór Informacji Lotniczych Polska (AIP Polska);

3)

dla lotniska niekontrolowanego, na którym zgodnie z opublikowanym w Zintegrowanym

Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych (AIP Polska),

jest zapewniana AFIS w języku polskim i angielskim, może być wpisane do świadectwa

AFIS, pod warunkiem posiadania przez informatora AFIS ważnego uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego.

2.

Ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce wynosi 3 lata i może być przedłużona

na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu

umiejętności na stanowisku operacyjnym, jeżeli organ AFIS wykaże przed Prezesem Urzędu,

że informator AFIS, zgodnie z ustanowionym przez organ AFIS programem utrzymania wiedzy

i umiejętności w jednostce

1)

pracował na stanowisku operacyjnym co najmniej minimalną, ustaloną proporcjonalnie

do natężenia ruchu, rozliczaną w okresie trzymiesięcznym, liczbę godzin;

2)

co najmniej raz na 3 lata uczestniczył w zatwierdzonym przez Prezesa Urzędu szkoleniu

odświeżającym, szkoleniu w sytuacjach anomalnych i awaryjnych oraz, w uzasadnionych

przypadkach, w szkoleniu językowym;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

3.

Oprócz wymogów określonych w ust. 2 program utrzymania wiedzy i umiejętności w jednostce

1)

zawiera procedurę utrzymania kompetencji po trzymiesięcznej lub dłuższej przerwie

w świadczeniu służby;

2)

określa minimalną liczbę godzin, jaką instruktor OJT powinien przepracować, aby utrzymać

ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce, bez wliczania zadań szkoleniowych,

która może być zmniejszona proporcjonalnie do czasu spędzonego na szkoleniu prowadzonym

na stanowiskach operacyjnych;

3)

podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu.

4.

Jednostki prowadzą rejestry dotyczące liczby godzin faktycznie przepracowanych na

stanowisku operacyjnym dla każdego posiadacza świadectwa AFIS pracującego w danej

jednostce. Dane te są udostępniane na żądanie Prezesowi Urzędu i informatorom AFIS

ujętym w tym rejestrze.

5.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w korzystaniu z uprawnienia uzupełniającego

w jednostce ponowne dopuszczenie do korzystania z tego uprawnienia może nastąpić po

pomyślnym ukończeniu szkolenia w jednostce oraz po uzyskaniu pozytywnego wyniku z

części praktycznej egzaminu państwowego.

1.

Informator AFIS, który nie wykonywał czynności związanych z posiadanym świadectwem

AFIS przez kolejne 4 lata, może rozpocząć szkolenie w jednostce w celu przywrócenia

ważności uprawnienia uzupełniającego w jednostce wyłącznie po poddaniu się ocenie,

czy spełnia warunki określone do wydania świadectwa AFIS w zakresie wiedzy i umiejętności,

oraz po spełnieniu wymagań szkoleniowych wynikających z tej oceny.

2.

Oceny wiedzy i umiejętności, o których mowa w ust. 1, dokonuje organizacja szkoleniowa.

1.

Z zastrzeżeniem § 86 ust. 2, kandydat na informatora AFIS ubiegający się o uprawnienie

uzupełniające w zakresie języka lub informator AFIS ubiegający się o przedłużenie

lub przywrócenie uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka wykazuje się biegłością

językową w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji na warunkach określonych

w § 80 ust. 1.

2.

W odniesieniu do ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka wpisywanego

do świadectwa AFIS stosuje się § 80 ust. 2.

3.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być

wpisane do świadectwa AFIS na warunkach określonych w § 80 ust. 3.

1.

OJTI może uzyskać informator AFIS, który

1)

posiada świadectwo AFIS z wpisanym co najmniej jednym uprawnieniem uzupełniającym

w jednostce oraz bezpośrednio przed ubieganiem się o OJTI przez co najmniej 2 lata

wykonywał czynności wynikające z posiadanego świadectwa kwalifikacji w odniesieniu

do uprawnienia uzupełniającego w jednostce, którego dotyczy szkolenie;

2)

posiada ważne uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka

polskiego i angielskiego, z zastrzeżeniem § 86 ust. 2;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

odbył szkolenie teoretyczne i praktyczne potwierdzone zaświadczeniem, o którym mowa

w § 45 ust. 3;

5)

zdał egzamin państwowy, podczas którego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego

do szkolenia określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia oraz umiejętnościami,

o których mowa w § 81 ust. 1 pkt 5.

2.

W ramach szkolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, dopuszcza się szkolenie osoby, która

wykazała przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych wiadomości

lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

3.

Indywidualny kurs szkoleniowy opracowuje, na podstawie zatwierdzonego kursu szkoleniowego,

prowadzący szkolenie i przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia.

W odniesieniu do ważności OJTI wpisywanego do świadectwa AFIS oraz warunków przedłużenia

jego ważności stosuje się przepisy § 82.

1.

STDI może uzyskać kandydat, który posiada lub posiadał świadectwo AFIS z co najmniej

jednym uprawnieniem uzupełniającym w jednostce oraz co najmniej 24 miesiące praktyki

na stanowisku operacyjnym.

2.

W odniesieniu do pozostałych warunków uzyskania, okresu ważności i warunków utrzymania

ważności STDI wpisywanego do świadectwa AFIS stosuje się § 83 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz

ust. 2-7.

Warunkiem uzyskania przez informatora AFIS dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest

1)

posiadanie świadectwa AFIS;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w innej jednostce;

3)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w odniesieniu do

języka polskiego i angielskiego, z zastrzeżeniem § 86 ust. 2;

4)

posiadanie ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy;

5)

odbycie szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 2;

6)

zdanie części praktycznej egzaminu państwowego.

Przepis § 48 ust. 2 stosuje się odpowiednio do przedłużania ważności lub wznawiania

uprawnienia uzupełniającego w jednostce dla lotniska niekontrolowanego, jeżeli zostało

ono czasowo zamknięte dla ruchu lotniczego.

1.

Osobie, która w dniu 19 kwietnia 2013 r. posiadała ważną licencję informatora FIS

z uprawnieniami FIS, RIS lub AFIS wydaną na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 września 2003 r. w sprawie licencjonowania

personelu lotniczego

(Dz. U. poz. 1603, z późn. zm., których ważność wygasła, Prezes Urzędu, na jej wniosek złożony w terminie 48 miesięcy

od dnia upływu terminu ważności tych uprawnień, dokonuje wymiany licencji i uprawnień

do niej wpisanych na odpowiednie świadectwo kwalifikacji i uprawnienia określone odpowiednio

w przepisach § 74 i § 92, przy czym

1)

do świadectwa FIS przepisuje się uprawnienia FIS i RIS oraz oznaczenie sektora, jako

uprawnienie uzupełniające w jednostce,

2)

do świadectwa AFIS, na podstawie uprawnienia AFIS w licencji informatora FIS, przepisuje

się oznaczenie lokalizacji, o którym mowa w pkt 1.9 tomu II Załącznika 10 do Konwencji

(Dz. Urz. ULC z 2016 r. poz. 227), jako uprawnienie uzupełniające w jednostce

- z zachowaniem terminu ważności, na jaki uprawnienia te zostały wydane.

2.

Osobie, która w dniu 19 kwietnia 2013 r. posiadała ważną licencję informatora FIS

z ważnymi uprawnieniami FIS, RIS lub AFIS, wydaną na podstawie rozporządzenia, o którym

mowa w ust. 1, Prezes Urzędu, na jej wniosek złożony do dnia upływu terminu ważności

licencji, dokonuje wymiany licencji i uprawnień do niej wpisanych na odpowiednie świadectwo

kwalifikacji i uprawnienia określone odpowiednio w przepisach § 74 i § 92. Wymiany

dokonuje się w sposób określony w ust. 1.

3.

Do rubryki XIII świadectwa, o którym mowa w ust. 2, przepisuje się z licencji wpis

o posługiwaniu się odpowiednio językiem polskim albo językiem polskim i angielskim.

Do treści wpisu stosuje się odpowiednio § 105 ust. 3 pkt 2 albo ust. 4 pkt 2.

4.

Świadectwo FIS lub świadectwo AFIS wydane przed dniem 19 kwietnia 2013 r., które nie

zostało wymienione do dnia 18 października 2013 r. na odpowiednie świadectwo zgodne

ze wzorem określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1,

może, na wniosek jego posiadacza, być wymienione w terminie 48 miesięcy od dnia wygaśnięcia

uprawnienia uzupełniającego w jednostce. Do czasu wymiany jego posiadacz nie może

korzystać z uprawnień wynikających ze świadectwa kwalifikacji.

Sprawdzenia wiedzy i umiejętności w celu przedłużenia uprawnień uzupełniających w

jednostce wpisanych do ważnej licencji informatora FIS wydanej na podstawie rozporządzenia,

o którym mowa w § 102 ust. 1, dokonuje się zgodnie z § 25.

W okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia

1)

organizacja szkoleniowa, o której mowa w § 30 ust. 3 i 4, dostosuje swoją dokumentację

do wymogów rozporządzenia;

2)

organizacja szkoleniowa, o której mowa w § 30 ust. 5

a)

dostosuje swoje plany szkolenia wstępnego, zgodnie z wymogiem § 30 ust. 5 pkt 1,

b)

opracuje, dla każdego organu FIS, plan szkoleń w jednostce.

1.

Prezes Urzędu do dnia 1 maja 2019 r. opracuje dla informatorów FIS i informatorów

AFIS test sprawdzający biegłość językową w zakresie określonym w § 80 ust. 1 w odniesieniu

do języka polskiego i angielskiego.

2.

W okresie od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 1 maja 2020 r. informatorzy FIS i informatorzy

AFIS posiadający uprawnienie uzupełniające w jednostce dla lotniska niekontrolowanego,

na którym zgodnie z opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych,

w części Zbiór Informacji Lotniczych (AIP Polska), AFIS jest zapewniana w języku polskim

i angielskim, aby korzystać z uprawnień wynikających z posiadanych świadectw kwalifikacji,

nabędą uprawnienia uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego

i angielskiego.

3.

W okresie do dnia 30 kwietnia 2019 r. kandydat ubiegający się o świadectwo FIS lub

świadectwo AFIS

1)

w ramach części teoretycznej egzaminu państwowego zda egzamin z przedmiotu język angielski

i język polski w zastosowaniach lotniczych, w trakcie którego wykaże się wiedzą z

zakresu

a)

podstawowej terminologii lotniczej,

b)

terminologii odnoszącej się do statków powietrznych na ziemi i w locie,

c)

informacji powietrznej i korespondencji,

d)

frazeologii radiotelefonicznej w zastosowaniach do informacji powietrznej,

e)

korespondencji naglącej i w niebezpieczeństwie;

2)

na podstawie pozytywnego zaliczenia przedmiotu, o którym mowa w pkt 1, uzyska wpis

w XIII rubryce świadectwa kwalifikacji o treści w języku polskim: „Posiadacz świadectwa

kwalifikacji jest upoważniony do prowadzenia korespondencji w języku polskim i angielskim.”

oraz o treści w języku angielskim: „The holder of this certificate is entitled to

operate aviation R/T equipment in Polish and English language.”.

4.

Informatorowi AFIS, który nie wykaże się wiedzą z zakresu, o którym mowa w ust. 3

pkt 1, w odniesieniu do języka angielskiego

1)

można wpisać do świadectwa AFIS uprawnienie uzupełniające w jednostce jedynie dla

lotniska niekontrolowanego, na którym zgodnie z opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie

Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych (AIP Polska), AFIS jest

zapewniana wyłącznie w języku polskim;

2)

w XIII rubryce świadectwa AFIS dokonuje się wpisu o treści w języku polskim: „Posiadacz

świadectwa kwalifikacji jest upoważniony do prowadzenia korespondencji w języku polskim.”

oraz o treści w języku angielskim: „The holder of this certificate is entitled to

operate aviation R/T equipment in Polish language.”.

5.

Wpisy, o których mowa w ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 pkt 2, zachowują ważność do dnia

1 maja 2020 r.

6.

W okresie od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 1 maja 2020 r. kandydat ubiegający się o

świadectwo FIS lub świadectwo AFIS wykazuje się biegłością językową w sposób określony

w § 80.

Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia

stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

Szkolenia kandydatów na członków personelu lotniczego posiadających świadectwo kwalifikacji

informatora służby informacji powietrznej lub świadectwo kwalifikacji informatora

lotniskowej służby informacji powietrznej i członków personelu lotniczego posiadających

te świadectwa kwalifikacji rozpoczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie

rozporządzenia są prowadzone na podstawie dotychczasowych programów szkolenia.

Zaświadczenia o ukończeniu szkolenia lotniczego wydane przed dniem wejścia w życie

rozporządzenia zachowują ważność przez 12 miesięcy od dnia zakończenia szkolenia lotniczego.

Świadectwa uznania obcych licencji i świadectw kwalifikacji oraz wynikających z nich

uprawnień wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność przez

okres, na jaki zostały wydane.

1.

Kontrolerom ruchu lotniczego, którzy przed wejściem w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiającego wymagania

techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów

ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr

216/2008, zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylającego

rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011

(Dz. Urz. UE L 63 z 06.03.2015, str. 1) wykazali się biegłością językową w zakresie języka angielskiego na poziomie 6 biegłym,

do licencji zgodnej z formatem określonym w Dodatku 1 do załącznika II do rozporządzenia

nr 2015/340 wpisuje się poziom 6 biegły na okres ważności 9 lat.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dziewięcioletni okres ważności uprawnienia uzupełniającego

w zakresie biegłości języka angielskiego dla poziomu 6 biegłego liczy się od daty

wydania nowej licencji.

Traci moc rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 kwietnia

2013 r. w sprawie licencji i świadectw kwalifikacji personelu służb ruchu lotniczego

(Dz. U. poz. 471 oraz z 2015 r. poz. 59).

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia

1)

§ 80 i § 96, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;

2)

§ 68 pkt 4, § 70 pkt 2, § 72 pkt 2, § 74 pkt 3, § 81 ust. 1 pkt 2, § 84 pkt 2, § 86

ust. 1 pkt 4, § 90 pkt 2, § 92 pkt 2, § 94 ust. 1 pkt 3, § 97 ust. 1 pkt 2, § 100

pkt 3, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2020 r.