Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego
Table of Provisions (26)
Statutory Text (26 Articles)
Rozporządzenie określa
1)
wymagania techniczne i wymagania ochrony radiologicznej dotyczące pracowni stosujących
źródła promieniotwórcze lub urządzenia zawierające takie źródła oraz wymagania dotyczące
urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące i pracowni stosujących takie urządzenia;
2)
wzory tablic informacyjnych do oznakowania wejść do pracowni, wzór tablicy informacyjnej
do oznakowania miejsca przechowywania źródeł promieniotwórczych;
3)
podział pracowni izotopowych z otwartymi źródłami promieniotwórczymi na klasy i kryteria
tego podziału;
4)
wymagania dotyczące pracy ze źródłami promieniotwórczymi, urządzeniami zawierającymi
takie źródła oraz urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące, stosowanymi
poza pracowniami, o których mowa w pkt 1;
5)
sposób prowadzenia kontroli źródeł promieniowania jonizującego oraz ewidencji źródeł
promieniotwórczych, częstotliwość tej kontroli i sposób dokumentowania jej wyników;
6)
wzory kart ewidencyjnych do prowadzenia ewidencji źródeł promieniotwórczych, okres
przechowywania tych kart i innych dokumentów ewidencji;
7)
dokumenty ewidencji, których kopie stanowią podstawę wpisu do rejestru źródeł wysokoaktywnych,
z którymi jest wykonywana działalność związana z narażeniem, oraz innych zamkniętych
źródeł promieniotwórczych stosowanych i przechowywanych w jednostkach organizacyjnych
wykonujących na podstawie zezwolenia działalność polegającą na stosowaniu lub przechowywaniu
źródeł promieniotwórczych lub urządzeń zawierających takie źródła;
8)
częstotliwość przekazywania kopii dokumentów ewidencji Prezesowi Państwowej Agencji
Atomistyki, a także okres przechowywania przez niego tych kopii.
Jednostki organizacyjne, które w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wykonują
działalność ze źródłami wysokoaktywnymi, dostosują karty ewidencyjne źródeł wysokoaktywnych
do wymogów rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem,
w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają
1)
akcelerator - urządzenie wytwarzające promieniowanie jonizujące w wyniku przyspieszania
cząstek naładowanych, w szczególności: przyspieszacz liniowy, betatron, cyklotron,
generator neutronów;
2)
aparat rentgenowski - aparat lub zestaw składający się z urządzeń przeznaczonych do
wytwarzania i wykorzystywania promieniowania rentgenowskiego, w którym źródłem promieniowania
jonizującego jest lampa rentgenowska;
3)
grupy izotopów - grupy, na które dzieli się izotopy promieniotwórcze w zależności
od wartości skutecznej dawki obciążającej dla pracowników przy jednostkowym wniknięciu
izotopu do organizmu drogą oddechową;
4)
(uchylony);
5)
pomieszczenie do napromieniania - pomieszczenie, w którym w celu napromieniania jest
wyprowadzana wiązka promieniowania z zainstalowanego akceleratora, aparatu rentgenowskiego
lub urządzenia zawierającego zamknięte źródło promieniotwórcze, oraz pomieszczenie,
w którym w celu napromieniania jest wyprowadzane źródło promieniotwórcze z urządzenia
zawierającego zamknięte źródło promieniotwórcze;
6)
pomieszczenie terapeutyczne - pomieszczenie do napromieniania, w którym wyprowadzana
wiązka promieniowania lub wyprowadzane źródło promieniotwórcze są wykorzystywane do
prowadzenia leczenia promieniowaniem jonizującym;
7)
(uchylony);
8)
(uchylony);
9)
(uchylony);
10)
(uchylony);
11)
sterownia - pomieszczenie, z którego kieruje się zdalnie pracą akceleratora, aparatu
rentgenowskiego lub urządzenia zawierającego zamknięte źródło promieniotwórcze;
12)
śluza sanitarno-dozymetryczna - wydzielony teren pracowni izotopowej z otwartymi źródłami
promieniotwórczymi, wyposażony w stacjonarny przyrząd dozymetryczny i urządzenia sanitarne
(umywalkę, a jeżeli wymagają tego prowadzone prace, również natrysk), przystosowany
do usuwania zewnętrznych skażeń promieniotwórczych z powierzchni ciała ludzkiego,
ze środków ochrony indywidualnej oraz do zmiany odzieży i obuwia roboczego;
13)
świadectwo źródła - dokumentację źródła promieniotwórczego, sporządzoną przez producenta
tego źródła;
14)
świadectwo wyjściowego materiału promieniotwórczego - dokumentację wyjściowego materiału
promieniotwórczego, sporządzoną przez producenta tego materiału;
15)
wyjściowy materiał promieniotwórczy - materiał tarczowy po aktywacji lub inny materiał
wykorzystywany do produkcji źródeł promieniotwórczych;
16)
zezwolenie - zezwolenie na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie
jonizujące, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Bezpieczeństwo pracy ze źródłami promieniowania jonizującego wymaga przestrzegania
zasady ograniczenia narażenia przez skracanie czasu narażenia, zwiększanie odległości
od źródła promieniowania jonizującego, ograniczanie pola tego promieniowania i eliminowanie
skażeń promieniotwórczych, w szczególności przez
1)
stosowanie wyposażenia i sprzętu zgodnie z ich przeznaczeniem oraz zaleceniami producenta;
2)
stosowanie środków ochrony indywidualnej;
3)
dopuszczanie do pracy na poszczególnych stanowiskach pracy osób przeszkolonych i posiadających
uprawnienia wymagane do pracy na tych stanowiskach;
4)
stałą kontrolę stosowanych procedur oraz bieżącą kontrolę i konserwację eksploatowanych
urządzeń.
Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do aparatów rentgenowskich do celów
diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii
schorzeń nienowotworowych oraz pracowni stosujących takie aparaty.
1.
Stopień osłabienia promieniowania jonizującego przez ściany zewnętrzne i stropy pracowni
zapobiega otrzymaniu przez osoby z ogółu ludności w ciągu kolejnych 12 miesięcy dawki
skutecznej (efektywnej) promieniowania jonizującego, związanej z prowadzeniem działalności
z promieniowaniem jonizującym w pracowni, przekraczającej
1)
0,1 milisiwerta (mSv) w przypadku pracowni zlokalizowanej w budynku mieszkalnym albo
w budynku zamieszkania zbiorowego,
2)
0,3 milisiwerta (mSv) w przypadku pozostałych pracowni
- z uwzględnieniem czasu narażenia tych osób, rodzaju prowadzonych w pracowni prac
i rodzaju stosowanych osłon.
2.
Pracownię wyposaża się, zależnie od rodzaju prowadzonych prac, w
1)
sprzęt dozymetryczny dostosowany do używanych źródeł promieniowania jonizującego;
2)
stałe lub ruchome osłony przed promieniowaniem jonizującym;
3)
pojemniki do przechowywania źródeł i odrębne do przechowywania odpadów promieniotwórczych;
4)
wentylację grawitacyjną, chyba że dla danego rodzaju lub klasy pracowni jest wymagana
wentylacja mechaniczna, a jeżeli producent urządzeń zainstalowanych w pracowni tego
wymaga, także w klimatyzację;
5)
instalację wodną i kanalizacyjną.
3.
Wejście do pracowni oznacza się tablicami informacyjnymi, których wzory są określone
w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
4.
Źródła i odpady promieniotwórcze przechowuje się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie
się skażeń promieniotwórczych.
5.
Miejsce przechowywania źródeł promieniotwórczych oznacza się tablicą informacyjną,
której wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a miejsce przechowywania
odpadów promieniotwórczych tablicą informacyjną do oznaczania magazynu odpadów promieniotwórczych,
której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie odpadów promieniotwórczych
i wypalonego paliwa jądrowego
(Dz. U. poz. 1925)
6.
W pomieszczeniu, w którym są przechowywane źródła lub odpady promieniotwórcze, nie
przechowuje się substancji łatwopalnych, o właściwościach wybuchowych, żrących i o
właściwościach utleniających, a także gazów sprężonych.
7.
Dokumentacja pracowni zawiera
1)
zezwolenie;
2)
regulamin pracy, o którym mowa w Kodeksie pracy;
3)
instrukcje pracy ze źródłami promieniowania jonizującego oraz z odpadami promieniotwórczymi,
ustalające szczegółowe postępowanie w zakresie ochrony radiologicznej dla każdego
rodzaju wykonywanych prac;
4)
zakładowy plan postępowania awaryjnego;
5)
rejestr wyników pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy;
6)
wykaz pracowników wykonujących pracę w pracowni, z podziałem na kategorie A i B;
a w zależności od rodzaju prac prowadzonych w pracowni także
7)
opisy techniczne i instrukcje obsługi akceleratorów, aparatów rentgenowskich lub urządzeń
zawierających źródła promieniotwórcze;
8)
instrukcję postępowania przeznaczoną dla pacjentów, którym podano substancję promieniotwórczą
w celu medycznej diagnostyki lub leczenia;
9)
instrukcje obsługi i świadectwa wzorcowania sprzętu dozymetrycznego;
10)
ewidencję źródeł i odpadów promieniotwórczych oraz ewidencję materiałów jądrowych;
11)
rejestr dawek indywidualnych promieniowania jonizującego otrzymanych przez pracowników.
8.
Osoby biorące udział w pracach prowadzonych w pracowni wyposaża się w
1)
środki ochrony indywidualnej właściwe dla prowadzonych prac;
2)
akustyczne indywidualne sygnalizatory promieniowania jonizującego - w przypadku szczególnym,
gdy prace prowadzone w pracowni mogą spowodować przekroczenie limitu użytkowego dawki
(ogranicznika dawki) ustalonego w zezwoleniu.
9.
Pracownie izotopowe lokalizuje się w pomieszczeniach zabezpieczonych przed zalaniem
wodą w budynkach zaliczonych co najmniej do klasy D odporności pożarowej, przy czym
pomieszczenia, w których są przechowywane źródła i odpady promieniotwórcze, lokalizuje
się w budynkach zaliczonych co najmniej do klasy B odporności pożarowej.
W przypadku pracowni izotopowej z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi oraz pracowni
izotopowej z urządzeniami zawierającymi źródła promieniotwórcze (pracownie klasy Z)
1)
powierzchnia pomieszczenia, w którym są prowadzone prace ze źródłami promieniotwórczymi,
nie może być mniejsza niż 10 m
2)
wielkość wolnej powierzchni w pomieszczeniach przeznaczonych do prac ze źródłami promieniotwórczymi
nie może być mniejsza niż 5 m
1.
Powierzchnia pomieszczenia pracowni rentgenowskiej, w którym jest zainstalowany aparat
rentgenowski defektoskopowy lub inny aparat rentgenowski o energii promieniowania
powyżej 300 keV, nie może być mniejsza niż 20 m
2.
Powierzchnia pomieszczenia pracowni rentgenowskiej, w którym jest zainstalowany aparat
rentgenowski o energii promieniowania do 300 keV, nie może być, z zastrzeżeniem §
8, mniejsza niż 10 m
3.
Wysokość pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej, w którym jest zainstalowany
aparat rentgenowski, nie może być mniejsza niż 2,5 m, a jeżeli łączny czas przebywania
w nim pracownika nie przekracza czterech godzin na dobę, nie może być mniejsza niż
2,2 m.
4.
Powierzchnia pomieszczenia do napromieniania w pracowni akceleratorowej nie może być
mniejsza niż 20 m
5.
W pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich, z wyjątkiem weterynaryjnych pracowni
rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z z wydzieloną sterownią
1)
wejście do pracowni wyposaża się w sygnalizację świetlną informującą o włączeniu zasilania
aparatu lub akceleratora wysokim napięciem lub umieszczeniu źródła promieniotwórczego
w pozycji roboczej;
2)
geometria ustawienia osłon stałych wyklucza możliwość padania pierwotnej wiązki promieniowania
jonizującego na drzwi do pomieszczenia do napromieniania;
3)
w pomieszczeniach terapeutycznych instaluje się wentylację mechaniczną nawiewno-wyciągową
zapewniającą co najmniej 6-krotną wymianę powietrza na godzinę, chyba że producent
zainstalowanego źródła promieniowania jonizującego wymaga częstszej wymiany powietrza;
4)
konstrukcja drzwi umożliwia ich otwarcie od wewnątrz i od zewnątrz pomieszczenia do
napromieniania.
6.
Poza wymaganiami określonymi w ust. 5 w wyposażonych w wydzieloną sterownię
1)
pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich, z wyjątkiem weterynaryjnych pracowni
rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z zapewnia się łączność głosową i wizualną
między sterownią a pomieszczeniem terapeutycznym;
2)
pracowniach akceleratorowych i rentgenowskich, z wyjątkiem weterynaryjnych pracowni
rentgenowskich, stosuje się system uniemożliwiający włączenie zasilania aparatu rentgenowskiego
lub akceleratora wysokim napięciem przy otwartych drzwiach do pomieszczenia do napromieniania;
3)
w pracowniach klasy Z stosuje się system powodujący umieszczenie źródeł w pozycji
ochronnej, przy otwieraniu drzwi do pomieszczenia do napromieniania.
7.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się do pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej,
w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, jeżeli w pomieszczeniu tym występuje
także inny niż promieniowanie jonizujące szkodliwy dla zdrowia czynnik środowiska
pracy.
1.
Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej wykonującej badania
małych zwierząt, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewnić, żeby
przy typowym badaniu diagnostycznym - w przypadku aparatu przenośnego lub przy zawieszonej
głowicy i wiązce skierowanej w dół - źródło promieniowania znajdowało się co najmniej
1 m od najbliższej ściany.
2.
Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej dla zwierząt większych,
w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewnić, żeby źródło promieniowania
znajdowało się co najmniej 1,5 m od najbliższej ściany.
W urządzeniach wytwarzających promieniowanie jonizujące niewykorzystywane do celów
diagnostycznych, terapeutycznych lub zastosowań naukowych i technicznych, emitowane
przez lampy próżniowe wzbudzane przez napięcie przekraczające 5 kV, moc dawki tego
promieniowania w odległości 0,05 m od dowolnej dostępnej powierzchni urządzenia nie
może przekraczać 5 mikrogrejów na godzinę (µGy/h).
1.
Aparaty rentgenowskie oraz akceleratory
1)
użytkuje się zgodnie z wymaganiami środowiskowymi i warunkami zasilania elektrycznego
określonymi w opisie technicznym oraz zgodnie z instrukcją eksploatacyjną;
2)
konserwuje się zgodnie z zaleceniami określonymi w instrukcji eksploatacyjnej;
3)
poddaje się kontroli zgodnie z programem bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
a także kontroli kalibracji.
2.
Budowa aparatów rentgenowskich oraz akceleratorów zapewnia bezpieczeństwo elektryczne
i mechaniczne przez
1)
ochronę przed niebezpieczeństwem urazu mogącego powstać w wyniku dotknięcia aparatu
rentgenowskiego lub akceleratora;
2)
ochronę przed powstaniem temperatury lub łuku elektrycznego mogących spowodować niebezpieczeństwo.
1.
Budowa aparatów rentgenowskich zapewnia
1)
możliwość zamontowania ograniczników promieniowania odpowiadających przeznaczeniu
aparatu rentgenowskiego;
2)
ograniczenie mocy dawki promieniowania przy zamkniętym okienku wiązki promieniowania
i przy najwyższych parametrach eksploatacji podanych przez producenta do wartości,
która nie przekracza
a)
25 µGy/h w odległości 0,5 m od ogniska lampy - dla aparatów rentgenowskich stosowanych
do dyfrakcji promieni rentgenowskich, mikroradiografii i rentgenowskiej analizy spektralnej,
b)
2,5 mGy/h, dla napięcia do 200 kV włącznie, lub 10 mGy/h, dla napięcia powyżej 200
kV, w odległości 1 m od ogniska lampy - dla pozostałych rodzajów aparatów rentgenowskich;
3)
dla aparatów rentgenowskich, w których obudowa ochronna osłania lampę rentgenowską
oraz napromieniany obiekt, ograniczenie mocy dawki w odległości 0,1 m od dostępnej
powierzchni obudowy do wartości, która nie przekracza
a)
7,5 µGy/h (aparaty rentgenowskie w pełni ochronne),
b)
25 µGy/h (aparaty rentgenowskie o wysokiej ochronności).
2.
Aparaty rentgenowskie w pełni ochronne i aparaty rentgenowskie o wysokiej ochronności
wyposaża się w dwa niezależne zabezpieczenia, uniemożliwiające ich eksploatację przy
otwarciu obudowy.
3.
Aparatów rentgenowskich w pełni ochronnych nie wyposaża się w zabezpieczenia, o których
mowa w ust. 2, jeżeli stosowanie aparatu rentgenowskiego nie pozwala na zamknięcie
jego obudowy, a moc dawki w dostępnym miejscu otwartej obudowy nie przekracza 7,5
µGy/h.
4.
Aparatów rentgenowskich o wysokiej ochronności nie wyposaża się w zabezpieczenia,
o których mowa w ust. 2, jeżeli moc dawki w przestrzeni wewnętrznej aparatu rentgenowskiego,
przy maksymalnych parametrach, w żadnym punkcie nie przekracza 0,25 mGy/h albo stosowanie
aparatu rentgenowskiego nie pozwala na zamknięcie jego obudowy, a moc dawki w dostępnym
miejscu otwartej obudowy nie przekracza 25 µGy/h.
5.
Aparaty rentgenowskie diagnostyczne do celów weterynaryjnych wyposaża się w
1)
filtry umożliwiające filtrację nie mniejszą niż wartość równoważna 1,5 mm aluminium
(Al);
2)
przycisk do zdalnego wyzwalania ekspozycji zapewniający operatorowi zachowanie odległości
co najmniej 2 m od ogniska lampy;
3)
urządzenie sygnalizujące w sposób akustyczny lub optyczny wykonanie ekspozycji; sygnalizacja
ma być słyszalna i widoczna z miejsca uruchomienia wyzwalacza;
4)
wskaźniki natężenia prądu i napięcia na lampie rentgenowskiej;
5)
świetlny wskaźnik napromienianego pola, zapewniający średnie natężenie oświetlenia
pola nie mniejsze niż 100 luksów (lx) w płaszczyźnie prostopadłej do osi wiązki w
odległości 1 m od ogniska, jeżeli odległość ta w normalnych warunkach pracy jest mniejsza
niż 1 m.
1.
Akcelerator terapeutyczny zapewnia
1)
bezpieczeństwo pacjenta podczas leczenia;
2)
sygnalizację w pomieszczeniu terapeutycznym oraz w sterowni obecności w pomieszczeniu
terapeutycznym wiązki promieniowania;
3)
kontrolę dawki promieniowania i mocy dawki promieniowania z użyciem dwóch niezależnych
od siebie torów dozymetrycznych;
4)
zachowanie zapisu wskazań dotyczących dawki promieniowania po zakończeniu napromieniania.
2.
Budowa akceleratora zapewnia zakończenie lub przerwanie napromieniania w przypadku,
gdy
1)
w sytuacji prawidłowego przebiegu terapii promieniowaniem jonizującym system pomiaru
dawki promieniowania wskazał osiągnięcie wartości dawki promieniowania ustalonej przed
rozpoczęciem napromieniania;
2)
występuje różnica między wskazaniami niezależnych torów dozymetrycznych przekraczająca
5% tych wskazań;
3)
pomiar czasu napromieniania osiągnął wartość ustaloną przed rozpoczęciem napromieniania.
1.
W zależności od aktywności stosowanych jednocześnie izotopów promieniotwórczych i
ich przynależności do grupy izotopów promieniotwórczych pracownie izotopowe z otwartymi
źródłami promieniotwórczymi zalicza się do klasy III, II i I, zgodnie z załącznikiem
nr 3 do rozporządzenia.
2.
Grupy izotopów, o których mowa w ust. 1, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
3.
Zamknięte źródła promieniotwórcze mogą być stosowane w pracowniach izotopowych z otwartymi
źródłami promieniotwórczymi.
1.
W przypadku pracowni izotopowej klasy III
1)
zapewnia się spełnienie wymagań, o których mowa w § 6;
2)
zapewnia się jej lokalizację w
a)
obiekcie budowlanym, który nie jest budynkiem mieszkalnym ani budynkiem zamieszkania
zbiorowego, lub
b)
wyodrębnionej, niemieszkalnej części budynku mieszkalnego lub budynku zamieszkania
zbiorowego, z osobnym wejściem oraz osobnymi drogami komunikacji wewnętrznej;
3)
powierzchnie robocze wykonuje się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się
skażeń promieniotwórczych oraz umożliwiający ich usuwanie;
4)
jeżeli jest to konieczne ze względu na rodzaj prowadzonych prac, stanowiska pracy
wyposaża się w wyciągi radiochemiczne, a także w komory rękawicowe lub inne urządzenia
uniemożliwiające rozprzestrzenianie się skażeń promieniotwórczych;
5)
podłogi, ściany i instalacje przygotowuje się w sposób umożliwiający usunięcie powstałych
na ich powierzchniach skażeń promieniotwórczych;
6)
zapewnia się wentylowanie mechaniczne pomieszczeń odrębnym systemem wentylacyjnym
umożliwiającym co najmniej 3-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny;
7)
w zależności od rodzaju prowadzonych prac z otwartymi źródłami promieniotwórczymi
zapewnia się
a)
pomiar zawartości substancji promieniotwórczych w powietrzu i ściekach usuwanych z
tej pracowni,
b)
zbieranie oraz przechowywanie stałych i ciekłych odpadów promieniotwórczych w specjalnych
pojemnikach lub zbiornikach,
c)
oczyszczanie usuwanego z tej pracowni powietrza,
d)
wyposażenie techniczne do oczyszczania odzieży roboczej stosowanej w pracowni,
e)
podciśnienie w szczelnych komorach roboczych, wynoszące co najmniej 200 Pa (paskali)
w stosunku do otoczenia.
2.
W pracowni izotopowej klasy III nie jest dopuszczalne wykonywanie czynności, które
mogłyby ułatwić wprowadzenie substancji promieniotwórczych do wnętrza organizmu, w
szczególności spożywanie posiłków i palenie tytoniu.
3.
Organizacja pracy w pracowni izotopowej klasy III zapewnia komunikację między pomieszczeniami
bez konieczności wychodzenia na zewnątrz pracowni.
4.
Jeżeli pracownia klasy III jest wyposażona w magazyn źródeł promieniotwórczych lub
odpadów promieniotwórczych znajdujący się poza pracownią, to przepis ust. 3 nie ma
zastosowania do tego magazynu.
W przypadku pracowni izotopowej klasy II zapewnia się
1)
spełnienie wymagań określonych dla pracowni izotopowej klasy III;
2)
powierzchnię, z wyłączeniem śluzy sanitarno-dozymetrycznej i pomieszczenia do przechowywania
źródeł i odpadów promieniotwórczych, nie mniejszą niż 15 m
3)
wejście i wyjście przez śluzę sanitarno-dozymetryczną;
4)
wentylację mechaniczną nawiewno-wyciągową gwarantującą
a)
przepływ powietrza w kierunku pomieszczeń, w których istnieje większe prawdopodobieństwo
powstawania skażeń promieniotwórczych,
b)
ruch powietrza lub układ ciśnień, który zapobiega rozprzestrzenianiu się skażeń promieniotwórczych
powstających na stanowiskach pracy,
c)
wyrzut powietrza na wysokości co najmniej 1 m ponad kalenicą budynku pracowni izotopowej
klasy II i budynku sąsiadującego;
5)
oznaczenie środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego w sposób
zapobiegający użyciu ich przez osoby, którym nie zostały przydzielone, a także użyciu
ich poza pracownią;
6)
przechowywanie źródeł i odpadów promieniotwórczych w wydzielonym magazynie, o wentylacji
mechanicznej nawiewno-wyciągowej zapewniającej w czasie przebywania tam pracowników
co najmniej 6-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny, przy czym włączenie wentylacji
następuje co najmniej 10 minut przed wejściem pracowników do magazynu.
W przypadku pracowni izotopowej klasy I
1)
zapewnia się spełnienie wymagań określonych dla pracowni izotopowej klasy II, z tym
że pracownia klasy I może być zlokalizowana tylko w obiekcie budowlanym, który nie
jest budynkiem mieszkalnym ani budynkiem zamieszkania zbiorowego;
2)
źródła i odpady promieniotwórcze przechowuje się oddzielnie, w wydzielonych magazynach,
o wentylacji mechanicznej nawiewno-wyciągowej zapewniającej w czasie przebywania tam
pracowników co najmniej 6-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny, przy czym włączenie
wentylacji następuje co najmniej 10 minut przed wejściem pracowników do magazynu.
W przypadku pracowni, w których są stosowane źródła promieniowania jonizującego w
celach medycznych, wymaga się dodatkowo spełniania odpowiednich wymagań ogólnych,
określonych w przepisach dotyczących pomieszczeń i urządzeń zakładów opieki zdrowotnej.
1.
Źródła promieniotwórcze, urządzenia zawierające takie źródła oraz urządzenia wytwarzające
promieniowanie jonizujące mogą być stosowane poza pracownią, jeżeli
1)
są zainstalowane na terenie jednostki organizacyjnej w sposób uniemożliwiający niekontrolowane
narażenie osób i środowiska lub
2)
zachodzi konieczność prowadzenia prac w terenie, a ochrona radiologiczna nie wymaga
zastosowania stałych osłon przed promieniowaniem jonizującym i izolowania miejsc stosowania
źródeł promieniowania jonizującego od otoczenia.
2.
W warunkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2
1)
w przypadku prac wymagających stosowania otwartych źródeł promieniotwórczych, przed
rozpoczęciem prac uzyskuje się zgodę właściciela lub administratora terenu, na którym
prace mają być prowadzone, oraz zawiadamia się o nich właściwego państwowego inspektora
sanitarnego;
2)
w razie możliwości przekroczenia limitu użytkowego dawki (ogranicznika dawki) ustalonego
w zezwoleniu osoby biorące udział w pracach wyposaża się w akustyczne indywidualne
sygnalizatory promieniowania jonizującego;
3)
wszystkie czynności związane ze stosowaniem otwartych źródeł promieniotwórczych wykonuje
się w obecności inspektora ochrony radiologicznej;
4)
w razie konieczności magazynowania źródeł i odpadów promieniotwórczych poza pracownią
- przechowuje się je na terenie nadzorowanym zabezpieczonym na zasadach określonych
w przepisach przeciwpożarowych oraz zabezpieczonym przed zalaniem wodą i dostępem
osób postronnych, stosując wymagania, o których mowa w § 5 ust. 4-6.
1.
Kontrola źródeł promieniotwórczych obejmuje sprawdzenie, nie rzadziej niż raz na rok
kalendarzowy
1)
zgodności stanu źródeł z dokumentami ewidencji źródeł promieniotwórczych;
2)
szczelności zamkniętych źródeł promieniotwórczych;
3)
warunków stosowania i przechowywania źródeł promieniotwórczych;
4
sposobu zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych przed utratą, uszkodzeniem, kradzieżą
lub dostaniem się w ręce osób nieuprawnionych.
1a
W jednostkach organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie wytwarzania lub
przetwarzania źródeł promieniotwórczych kontrola obejmuje także przebieg procesu wytwarzania
lub przetwarzania źródeł promieniotwórczych.
1b
Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4 oraz ust. 1a, odnotowuje się
w protokole kontroli, który zawiera w szczególności
1)
datę kontroli;
2)
w przypadku zamkniętego źródła promieniotwórczego
a)
numer źródła lub numer świadectwa źródła,
b)
typ urządzenia zawierającego źródło promieniotwórcze podlegające kontroli, jeżeli
źródło znajduje się w urządzeniu;
3)
w przypadku otwartego źródła promieniotwórczego - numer świadectwa otwartego źródła
promieniotwórczego;
4)
ustalenia kontroli;
5)
nazwę i adres jednostki organizacyjnej oraz imię i nazwisko osoby, która przeprowadziła
kontrolę;
6)
imię i nazwisko oraz podpis kierownika jednostki organizacyjnej.
2.
Wyniki kontroli szczelności zamkniętych źródeł promieniotwórczych rejestruje się w
protokole kontroli szczelności źródła, który zawiera w szczególności
1)
datę kontroli;
2
numer źródła lub numer świadectwa źródła oraz typ urządzenia zawierającego źródło
promieniotwórcze podlegające kontroli, jeżeli źródło znajduje się w urządzeniu;
3)
rodzaj izotopu promieniotwórczego, jego aktywność oraz datę określenia aktywności;
4)
typ i numer przyrządu, którym wykonano pomiary;
5)
wynik pomiaru;
6)
wyniki kontroli;
7
nazwę i adres jednostki organizacyjnej przeprowadzającej kontrolę;
8
imię i nazwisko osoby, która przeprowadziła kontrolę, i jej podpis.
3
W jednostkach organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie wytwarzania, przetwarzania
i instalowania źródeł promieniotwórczych lub urządzeń zawierających takie źródła oraz
obrotu nimi kontrolę, o której mowa w ust. 1 i 1a, wykonuje się na bieżąco.
4.
Kontrolę, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wykonuje się także po zdarzeniu radiacyjnym
oraz innym incydencie mogącym mieć wpływ na szczelność źródła, w szczególności po
pożarze, korzystaniu ze źródła przez osobę nieuprawnioną, czasowej utracie posiadania
źródła i po odzyskaniu go po kradzieży.
1.
Kontrola urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze lub wytwarzających promieniowanie
jonizujące przed wprowadzeniem ich do eksploatacji obejmuje sprawdzenie zgodności
parametrów urządzenia z dokumentacją techniczną, w szczególności określenie mocy dawki
promieniowania jonizującego w odległości 0,1 m i 1 m od obudowy urządzenia w kierunku
innym niż kierunek wiązki promieniowania wyprowadzonego z urządzenia.
2.
Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1, odnotowuje się w protokole zdawczo-odbiorczym
urządzenia.
3
Kopię protokołu zdawczo-odbiorczego, o którym mowa w ust. 2, kierownik jednostki organizacyjnej
prowadzący kontrolę przekazuje niezwłocznie organowi wydającemu zezwolenie.
1.
W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na wytwarzaniu i
przetwarzaniu źródeł promieniotwórczych ewidencja obejmuje wyjściowe materiały promieniotwórcze
oraz wyprodukowane źródła promieniotwórcze i jest prowadzona na karcie ewidencyjnej,
której wzór jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust.
5.
2.
W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na obrocie źródłami
promieniotwórczymi, produkcji, obrocie lub instalowaniu urządzeń zawierających źródła
promieniotwórcze ewidencja obejmuje przychód i rozchód źródeł promieniotwórczych i
jest prowadzona na karcie ewidencyjnej, której wzór jest określony w załączniku nr
6 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 5.
3.
W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na stosowaniu lub
przechowywaniu źródeł promieniotwórczych lub urządzeń zawierających takie źródła ewidencja
obejmuje odpowiednio stosowane lub przechowywane źródła promieniotwórcze i jest prowadzona
na kartach ewidencyjnych, których wzory są określone w załącznikach nr 7-10 do rozporządzenia,
z zastrzeżeniem ust. 5.
4.
W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na transporcie źródeł
promieniotwórczych, z wyłączeniem transportu wewnątrz jednostki, ewidencja obejmuje
dokumenty przewozowe określone w przepisach dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych,
z zastrzeżeniem ust. 5.
5.
W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność ze źródłami wysokoaktywnymi
ewidencja tych źródeł jest prowadzona na karcie ewidencyjnej, której wzór jest określony
w załączniku nr 11 do rozporządzenia.
1.
Karty ewidencyjne, o których mowa w § 21 ust. 1-3 i 5, kierownik jednostki organizacyjnej
przechowuje przez okres 5 lat od chwili zakończenia działalności ze źródłem promieniotwórczym.
2.
Dokumenty przewozowe, o których mowa w § 21 ust. 4, kierownik jednostki organizacyjnej
przechowuje przez okres 3 lat od dnia zakończenia transportu źródeł promieniotwórczych.
3.
Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność, o której mowa w § 21 ust.
3, na której wykonywanie jest wymagane zezwolenie, sporządza ewidencję posiadanych
zamkniętych źródeł promieniotwórczych według stanu na dzień 31 grudnia danego roku,
na karcie ewidencyjnej, której wzór jest określony w załączniku nr 12 do rozporządzenia,
oraz przesyła kopię tej karty Prezesowi Państwowej Agencji Atomistyki w terminie do
dnia 31 stycznia roku następnego.
4.
Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność, o której mowa w § 21 ust.
5, przesyła Prezesowi Państwowej Agencji Atomistyki kopie kart ewidencyjnych źródeł
wysokoaktywnych, z którymi prowadzi działalność
1)
niezwłocznie po wejściu w posiadanie źródła;
2)
niezwłocznie po dokonaniu zmiany zapisu w karcie ewidencyjnej źródła;
3)
niezwłocznie po przekazaniu źródła innej jednostce organizacyjnej;
4)
niezwłocznie na żądanie Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki;
5)
co roku w terminie do dnia 31 stycznia.
5.
Kopie kart ewidencyjnych, o których mowa w ust. 3 i 4, stanowią podstawę wpisu do
rejestru, o którym mowa w art. 43c ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe.
6.
W przypadku zakończenia działalności przez jednostkę organizacyjną kierownik tej jednostki
niezwłocznie przekazuje Prezesowi Państwowej Agencji Atomistyki karty ewidencyjne,
o których mowa w § 21 ust. 1-3 i 5.
7.
Prezes Państwowej Agencji Atomistyki przechowuje kopie kart ewidencyjnych, o których
mowa w ust. 3 i 4, oraz karty ewidencyjne, o których mowa w ust. 6, przez okres 30
lat od dnia ich otrzymania.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków
bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego
(Dz. U. poz. 2029).
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia