Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ustanowieniu Krzyża Wschodniego

Wypełniając moralny obowiązek wobec osób, które w latach 1917-1991 niosły pomoc Polakom

na dawnych Kresach Wschodnich pierwszej i drugiej Rzeczypospolitej Polskiej oraz na

terenach byłego Związku Sowieckiego i ratowały ich w obliczu prześladowań oraz ludobójstwa,

ryzykując życiem własnym i swoich rodzin, ustanawia się odznaczenie Krzyż Wschodni,

zwane dalej „Krzyżem”, jako dowód wdzięczności oraz wyraz szacunku i pamięci o tych

osobach.

1.

Krzyż jest nadawany osobom narodowości innej niż polska, które udzielały pomocy Polakom

lub obywatelom polskim.

2.

Krzyża można pozbawić, gdy jego posiadacz zachowuje się w sposób uwłaczający Rzeczypospolitej

Polskiej lub Polakom.

1.

Krzyż nadaje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do

spraw zagranicznych.

2

Minister właściwy do spraw zagranicznych przedstawia wnioski z własnej inicjatywy

lub z inicjatywy związków i stowarzyszeń kombatanckich, organizacji społecznych, Szefa

Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz osób prywatnych, po uzyskaniu

pozytywnej opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko

Narodowi Polskiemu.

3.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej prowadzi wykaz wniosków, o których mowa w ust.

1.

Osoba odznaczona otrzymuje nieodpłatnie odznakę nadanego jej Krzyża i legitymację

potwierdzającą nadanie Krzyża.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Odznaką Krzyża jest wykonany w metalu krzyż równoramienny o wymiarach 40 × 40 mm,

srebrzony i oksydowany, z obustronnie zaznaczoną krawędzią, biało emaliowany od strony

lica, ośmiorożny, o poszerzonych końcach ramion, z podwójnym uskokiem między ramionami,

z uszkiem i kółkiem do zawieszenia. Pośrodku ramion nałożony jest wizerunek ukoronowanego

stylizowanego herbu trójpolowego Rzeczypospolitej z Orłem, Pogonią i Michałem Archaniołem,

w polach wypełnionych emalią czerwoną. Na ramionach poziomych widnieje majuskułowy

napis: RATUJĄCYM POLAKÓW, na ramionach pionowych umieszczone są daty: 1917 oraz 1991.

Herb z koroną, napis i daty srebrne, oksydowane. Cała powierzchnia Krzyża na stronie

odwrotnej jest fakturowana.

2.

Krzyż zawieszony jest na wstążce z rypsu jedwabnego koloru białego o szerokości 40

mm z dwoma czarnymi paskami o szerokości 3 mm po bokach, umieszczonymi w odległości

3 mm od brzegu.

3.

Wzór graficzny odznaki Krzyża określa załącznik do ustawy.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, określi

1)

szczegółowy tryb postępowania w sprawach o nadanie Krzyża z uwzględnieniem terminów

przedkładania wniosków oraz wręczania odznak nadanego już Krzyża, tryb postępowania

w przypadku podjęcia przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej decyzji o pozbawieniu

Krzyża oraz tryb postępowania w przypadku zgubienia lub zniszczenia odznaki Krzyża

lub legitymacji potwierdzającej nadanie Krzyża,

2)

wzory wniosku o nadanie Krzyża, wykazu przedstawianych wniosków, legitymacji potwierdzającej

nadanie Krzyża oraz jej wtórnika,

3)

sposób i okoliczności noszenia Krzyża

- biorąc pod uwagę konieczność ustalenia faktycznych okoliczności przemawiających

za nadaniem Krzyża oraz sprawność tego postępowania, a także konieczność zachowania

kolejności wynikającej ze starszeństwa przyznanych orderów i odznaczeń oraz uwzględniając

święta i rocznice państwowe.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach

(Dz. U. z 2020 r. poz. 138), z wyjątkiem art. 8 i art. 36 ust. 3.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia