Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla niektórych urządzeń ciśnieniowych podlegających dozorowi technicznemu
Table of Provisions (85)
Statutory Text (85 Articles)
Rozporządzenie określa warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania,
wytwarzania i eksploatacji urządzeń technicznych, materiałów i elementów stosowanych
do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń technicznych oraz naprawy i modernizacji
urządzeń technicznych dla urządzeń ciśnieniowych
1)
kotłów parowych,
2)
szybkowarów ciśnieniowych,
3)
kotłów cieczowych,
4)
zbiorników stałych,
5)
zbiorników przenośnych, z wyjątkiem zbiorników eksploatowanych jako transportowe naczynia
ciśnieniowe w rozumieniu przepisów o przewozie towarów niebezpiecznych,
6)
wytwornic acetylenu i rurociągów technologicznych acetylenu wraz z osprzętem, przeznaczonych
do transportu acetylenu,
7)
rurociągów technologicznych,
8)
rurociągów pary łączących kocioł z turbogeneratorem
- o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają
1)
automatyka zabezpieczająca - obwody i systemy elektryczne, elektroniczne, programowalne
elektroniczne oraz hydrauliczne i pneumatyczne realizujące funkcje bezpieczeństwa
a)
o których mowa w pkt 19 lit. a tiret drugie oraz w lit. b i c,
b)
obwody wyłączników awaryjnych oraz łączników bezpieczeństwa,
c)
urządzenia monitorujące realizujące funkcje bezpieczeństwa, o ile mają zastosowanie,
takie jak: wskaźniki lub układy alarmowe, które umożliwiają podjęcie odpowiedniego
automatycznego lub ręcznego działania, mającego na celu utrzymanie urządzenia ciśnieniowego
w granicach parametrów dopuszczalnych;
2)
bezpiecznik acetylenowy - urządzenie zabezpieczające wytwornicę acetylenu lub instalację
acetylenową przed przedostaniem się do niej tlenu, płomienia, powietrza lub fali ciśnieniowej
powstałej w wyniku cofnięcia płomienia z palnika acetylenowego;
3)
bezpiecznik acetylenowy wodny - bezpiecznik acetylenowy, którego prawidłowe działanie
jest uzależnione od określonego poziomu wody lub roztworu wodnego;
4)
butla na gaz pędny - zbiornik ciśnieniowy służący do zasilania zbiornika na czynnik
gaśniczy;
5)
ciśnienie dopuszczalne - graniczną wartość nadciśnienia przestrzeni ciśnieniowej urządzenia
w najwyższym punkcie przestrzeni ciśnieniowej, przy której organ właściwej jednostki
dozoru technicznego zezwala na eksploatację urządzenia ciśnieniowego, oznaczone symbolem
PD;
6)
dopuszczalny stopień napełnienia zbiornika stałego - wyrażoną w procentach największą
część pojemności zbiornika, która w najwyższej temperaturze dopuszczalnej może być
napełniona gazem skroplonym lub skroplonym schłodzonym, oznaczony symbolem F;
7)
gaśnica przenośna - gaśnicę o masie nieprzekraczającej 20 kg w stanie gotowym do użycia;
8)
gaśnica przewoźna - gaśnicę o masie przekraczającej 20 kg w stanie gotowym do użycia;
9)
instalacja awaryjnego odstawienia kotła sodowego - instalację składającą się co najmniej
z instalacji szybkiego odstawienia kotła i instalacji awaryjnego spustu wody z kotła;
10)
kocioł karłowaty - kocioł parowy o ciśnieniu dopuszczalnym PD < 5 barów i o pojemności
całkowitej nie większej niż 5 litrów;
11)
kocioł mały - kocioł parowy lub cieczowy o ciśnieniu dopuszczalnym PD < 5 barów, którego
iloczyn ciśnienia dopuszczalnego PD i pojemności całkowitej V jest nie większy niż
300 barów × litr;
12)
kocioł piekarski - palenisko wraz z zespołem rur grzejnych, w których wytwarzana jest
para w celu przekazania energii cieplnej do komór wypiekowych;
13)
kocioł sodowy - kocioł parowy, którego podstawowym paliwem są zagęszczone ługi powarzelne
miazga drzewna nasycona siarczynem sodu i wodorotlenkiem sodu;
14)
ładunek karbidu - największą określoną przez wytwórcę masę karbidu umieszczaną jednorazowo
w reaktorach wytwornicy acetylenu lub w zbiorniku karbidu, nie wliczając masy karbidu
umieszczonego w zasobniku, przy czym
a)
dla wytwornic acetylenu szufladowych ładunek karbidu równy jest sumie ładunków umieszczanych
we wszystkich jej szufladach,
b)
dla wytwornic acetylenu o zasilaniu ciągłym jako ładunek karbidu przyjmuje się zużycie
karbidu wyrażone w kilogramach w ciągu jednej godziny pracy wytwornicy acetylenu z
najwyższą wydajnością;
15)
naprawa metodą chemiczną - zespół czynności organizacyjno-technicznych polegających
na oddziaływaniu na ścianki urządzenia technicznego lub jego elementy substancjami
lub preparatami chemicznymi przez
a)
chemiczne czyszczenie - w celu usunięcia zanieczyszczeń i osadów powstałych w trakcie
eksploatacji urządzenia oraz wytworzenia na oczyszczonych ściankach warstwy pasywnej,
b)
trawienie - w celu usunięcia produktów korozji, środków konserwujących i zanieczyszczeń
pomontażowych oraz wytworzenia na oczyszczonych ściankach warstwy pasywnej;
16)
niebezpieczne uszkodzenie - nieprzewidziane uszkodzenie urządzenia ciśnieniowego,
w wyniku którego urządzenie nie może być eksploatowane albo przy istnieniu którego
dalsza jego eksploatacja stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia
i środowiska;
17)
nieszczęśliwy wypadek - nagłe zdarzenie, które spowodowało obrażenia ciała albo śmierć;
18)
osprzęt ciśnieniowy - urządzenia wykonujące funkcje eksploatacyjne i posiadające powłoki
ciśnieniowe;
19)
osprzęt zabezpieczający - urządzenia i obwody realizujące funkcje bezpieczeństwa,
przeznaczone do zabezpieczania urządzeń ciśnieniowych przed przekroczeniem parametrów
dopuszczalnych, w szczególności
a)
urządzenia do bezpośredniego ograniczenia ciśnienia, takie jak
-
zawory bezpieczeństwa, głowice bezpieczeństwa, pręty wyboczeniowe,
-
sterowane układy zrzutu ciśnienia,
b)
ograniczniki, które aktywują środki korekcyjne albo powodują wyłączenie lub wyłączenie
i zablokowanie pracy, takie jak: wyłączniki ciśnieniowe lub temperaturowe albo wyłączniki
sterowane poziomem płynu,
c)
zabezpieczające pomiarowe urządzenia sterujące i regulujące;
20)
piec piekarski - urządzenie, w skład którego wchodzą: kocioł piekarski, komory wypiekowe
oraz urządzenia niezbędne do prowadzenia procesu wypieku;
21)
płyn - gaz, ciecz i parę w postaci czystej, a także ich mieszaniny; płyn może zawierać
zawiesiny ciał stałych;
22)
próba funkcjonalna - przeprowadzone przez eksploatującego sprawdzenie funkcji bezpieczeństwa
automatyki zabezpieczającej zgodnie z procedurami kontroli;
23)
rurociąg technologiczny - system ciśnieniowy powstały przez połączenie ze sobą takich
elementów, jak: rury, złączki, kształtki, kompensatory, osprzęt ciśnieniowy i osprzęt
zabezpieczający oraz, we właściwych przypadkach, innych elementów ciśnieniowych (z
powłokami ciśnieniowymi), służący do przemieszczania płynów w obrębie obiektu przemysłowego
a)
w instalacjach,
b)
pomiędzy instalacjami,
c)
pomiędzy instalacjami i zbiornikami magazynowymi;
24)
rurociąg pary łączący kocioł z turbogeneratorem
a)
w bloku energetycznym
-
rurociąg prowadzący parę świeżą (pierwotnie przegrzaną) z przegrzewacza do części
wysokoprężnej turbiny, pomiędzy głównym zaworem odcinającym parę lub złączem spawanym
od strony kotła a złączem spawanym łączącym rurociąg z zaworem szybkozamykającym turbiny,
bez tego zaworu,
-
rurociąg prowadzący parę z wylotu części wysokoprężnej turbiny do przegrzewacza pary
wtórnie przegrzanej, pomiędzy złączem łączącym rurociąg z zaworem zawrotnym na wylocie
turbiny lub króćcem wylotowym z turbiny a złączem spawanym łączącym rurociąg z króćcem
wlotowym przegrzewacza pary wodnej,
-
rurociąg obejściowy wraz ze stacją redukcyjno-schładzającą, łączący rurociąg pary
świeżej, prowadzonej do turbiny, z rurociągiem pary wylotowej z części wysokoprężnej
turbiny,
-
rurociąg prowadzący parę wtórnie przegrzaną z kotła do części średnioprężnej turbiny
wraz z odgałęzieniami, prowadzącymi parę do stacji zrzutowej i do zaworów bezpieczeństwa,
pomiędzy złączem spawanym łączącym rurociąg z króćcem wylotowym kotła a złączem spawanym
łączącym rurociąg z zaworem szybkozamykającym części średnioprężnej turbiny,
-
rurociągi odgałęźne od wymienionych w tiret pierwszym-czwartym, w tym do osprzętu
zabezpieczającego, odwadniające i odpowietrzające - do pierwszej armatury zaporowej,
b)
w układzie kolektorowym
-
rurociąg między wylotem pary z przegrzewacza a kolektorem lub kolektorami,
-
kolektor wraz z połączonymi rurociągami,
-
rurociąg łączący kolektor z turbogeneratorem,
-
rurociągi odgałęźne od wymienionych w tiret pierwszym-trzecim, w tym do osprzętu zabezpieczającego,
odwadniające i odpowietrzające - do pierwszej armatury zaporowej;
25)
szybkowar ciśnieniowy - naczynie kuchenne o pojemności całkowitej do 25 litrów, ciśnieniu
roboczym w zakresie 0,4-1,5 bara i ciśnieniu dopuszczalnym nie wyższym niż 1,5 bara,
wyposażone w zdejmowaną pokrywę, która jest mocowana w celu umożliwienia gotowania
produktów spożywczych w wodzie lub parze wodnej pod ciśnieniem, przy czym naczynie
to może być przeznaczone do pracy na płycie grzejnej lub być wyposażone we własne
zintegrowane źródło ciepła;
26)
temperatura dopuszczalna - wartość najwyższej lub najniższej temperatury roboczej,
przy której organ właściwej jednostki dozoru technicznego zezwala na eksploatację
urządzenia ciśnieniowego, oznaczana symbolem TD;
27)
wytwornica acetylenu niskociśnieniowa - wytwornicę acetylenu, której najwyższe ciśnienie
dopuszczalne nie przekracza 0,1 bara;
28)
wytwornica acetylenu przenośna - wytwornicę acetylenu, której ładunek karbidu nie
przekracza 10 kg, a wytworzony w niej acetylen jest doprowadzany do miejsc użytkowania
a)
wężami elastycznymi albo
b)
rurociągiem stalowym - w przypadku ustawienia wytwornicy acetylenu w wydzielonym pomieszczeniu
i zasilania nie więcej niż dwóch stanowisk poboru acetylenu wyposażonych w bezpieczniki
stanowiskowe;
29)
wytwornica acetylenu stała - wytwornicę acetylenu inną niż wymieniona w pkt 28;
30)
wytwornica acetylenu średniociśnieniowa - wytwornicę acetylenu, której najwyższe ciśnienie
dopuszczalne jest większe niż 0,1 bara, ale nie przekracza 1,5 bara;
31)
zbiornik gaśnicy na czynnik gaśniczy - zbiornik ciśnieniowy zawierający czynnik gaśniczy
pod stałym ciśnieniem gazu pędnego albo pod ciśnieniem wynikającym z prężności par
czynnika gaśniczego lub zbiornik ciśnieniowy z czynnikiem gaśniczym zasilany gazem
pędnym z butli na gaz pędny;
32)
zbiornik przeznaczony na gaz skroplony - zbiornik, w którym gaz skroplony jest przechowywany
w temperaturze równej lub zbliżonej do temperatury otoczenia;
33)
zbiornik przeznaczony na gaz skroplony schłodzony - zbiornik, w którym temperatura
gazu skroplonego i wynikające z tej temperatury ciśnienie nasycenia są utrzymywane
drogą odparowania bądź sztucznego schładzania gazu lub za pomocą izolacji;
34)
zbiornik podziemny - zbiornik o osi poziomej umieszczony nad lub pod poziomem gruntu,
przykryty lub obsypany warstwą ziemi o grubości co najmniej 0,5 m, lub zbiornik o
osi pionowej, którego najwyżej położony punkt górnego dna znajduje się co najmniej
0,5 m poniżej powierzchni otaczającego terenu;
35)
zbiornik przenośny - zbiornik gaśnicy na czynnik gaśniczy, butlę aparatu oddechowego,
butlę aparatu do nurkowania lub zbiornik urządzenia specjalnego;
36)
zbiornik urządzenia specjalnego - zbiornik przenośny inny niż zbiornik gaśnicy na
czynnik gaśniczy lub butla aparatu oddechowego, lub butla aparatu do nurkowania, który
nie jest naczyniem ciśnieniowym lub innym urządzeniem w rozumieniu przepisów o przewozie
towarów niebezpiecznych;
37)
zbiornik w instalacji ziębniczej - zbiornik wchodzący w skład instalacji, w której
czynnik ziębniczy odparowuje i skrapla się w obiegu zamkniętym;
38)
zbiornik wypełniony katalizatorem lub złożem aktywnym - zbiornik z wypełnieniem, które
może ulec uszkodzeniu lub zmianie właściwości, w tym przez dezaktywację katalizatora
lub sorbentu w wyniku kontaktu z powietrzem lub wilgocią, w trakcie usuwania ze zbiornika
i ponownego zasypu.
Urządzenia ciśnieniowe projektuje się
1)
w sposób zapewniający ich bezpieczną eksploatację w określonym czasie i warunkach
możliwych do przewidzenia;
2)
z materiałów właściwych dla danego czynnika roboczego.
Urządzenia ciśnieniowe nieobjęte w zakresie projektowania przepisami o systemach oceny
zgodności i nadzoru rynku lub o przewozie towarów niebezpiecznych projektuje się zgodnie
ze specyfikacją techniczną uzgodnioną z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
Urządzenia ciśnieniowe wyposaża się w osprzęt umożliwiający ich prawidłową eksploatację
i przeprowadzanie badań.
Materiały przeznaczone do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń ciśnieniowych
oraz ich elementów powinny
1)
spełniać wymagania określone w Polskich Normach lub w specyfikacjach technicznych,
o których mowa w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, uzgodnionych z organem właściwej jednostki dozoru technicznego;
2)
być dostarczone z dokumentami kontroli odbiorczej, ustalonymi z organem właściwej
jednostki dozoru technicznego na etapie uzgadniania dokumentacji technicznej dotyczącej
wytwarzania, naprawy lub modernizacji.
1.
Materiały przeznaczone do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń ciśnieniowych
oraz ich elementów powinny być oznakowane w sposób zapewniający ich identyfikację
zgodnie z Polskimi Normami lub przyjętymi specyfikacjami technicznymi.
2.
Urządzenia ciśnieniowe nieobjęte w zakresie wytwarzania przepisami o systemach oceny
zgodności i nadzoru rynku wytwarza się zgodnie ze specyfikacjami technicznymi uzgodnionymi
z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
Materiały przeznaczone do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń ciśnieniowych
oraz ich elementów powinny
1)
być odpowiednie do takiego zastosowania w takich urządzeniach i ich elementach oraz
zachowywać własności określone w projektowej dokumentacji technicznej lub dokumentacji,
o której mowa w § 11 ust. 2, w założonym okresie eksploatacji, o ile nie przewiduje
się wcześniejszej wymiany elementów wykonanych z tych materiałów;
2)
posiadać odpowiednie właściwości do warunków eksploatacji dających się racjonalnie
przewidzieć;
3)
być odporne chemicznie w założonym okresie eksploatacji;
4)
być odpowiednie do przewidywanej technologii wytwarzania, napraw i modernizacji;
5)
być tak dobierane, aby uniknąć niepożądanych skutków łączenia różnych materiałów.
1.
Urządzenia ciśnieniowe wytwarza się zgodnie ze specyfikacjami technicznymi uzgodnionymi
z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
2.
złącza spajane urządzeń ciśnieniowych, przeróbkę plastyczną i obróbkę cieplną wykonuje
się zgodnie z instrukcjami technologicznymi, uzgodnionymi z organem właściwej jednostki
dozoru technicznego, na podstawie kwalifikowanej przez właściwą jednostkę dozoru technicznego
technologii spajania, przeróbki plastycznej i obróbki cieplnej. zakres badań elementów
próbnych i kryteria ich akceptacji powinny być zgodne z Polskimi Normami lub specyfikacjami
technicznymi uzgodnionymi z organem właściwej jednostki dozoru technicznego i określonymi
w dokumentacji projektowej.
3.
Wytwórca urządzenia ciśnieniowego wystawia dokument poświadczający, że urządzenie
zostało wykonane i zbadane zgodnie z projektową dokumentacją techniczną i warunkami
określonymi w warunkach uprawnienia, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.
Przepisów § 3, § 4 i § 9 oraz działu iii w zakresie wytwarzania nie stosuje się do
urządzeń ciśnieniowych
1)
podlegających obowiązkowej ocenie zgodności, dla których określono wymagania w bezpośrednio
stosowanym unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym lub przepisach wdrażających unijne
prawodawstwo harmonizacyjne;
2)
poddanych w toku eksploatacji istotnym zmianom ich oryginalnej charakterystyki lub
przeznaczenia, do których zastosowano przepisy dotyczące projektowania i wytwarzania,
o których mowa w pkt 1.
1.
Przed przystąpieniem do eksploatacji urządzenia ciśnieniowego eksploatujący składa
wniosek w postaci papierowej albo elektronicznej do organu właściwej jednostki dozoru
technicznego w celu uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia.
2.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, eksploatujący dołącza, w postaci papierowej w
dwóch egzemplarzach albo w postaci elektronicznej, dokumentację zawierającą w szczególności
1)
opis techniczny urządzenia ciśnieniowego;
2)
dokumenty dostarczone przez wytwarzającego wraz z urządzeniem ciśnieniowym, określone
w przepisach dotyczących oznakowania CE w rozumieniu art. 2 pkt 20 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego
wymagania w zakresie akredytacji i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.
Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30, z późn. zm.
3)
rysunek urządzenia ciśnieniowego z podaniem nominalnej i minimalnej grubości ścianek
głównych elementów, w szczególności płaszcza i den, oraz wykazem materiałów użytych
do jego budowy; informacje o nominalnej i minimalnej grubości ścianek mogą być podane
w innym dokumencie;
4)
o ile ma to zastosowanie
a)
schemat technologiczny instalacji z zaznaczeniem lokalizacji urządzenia, źródeł zasilania,
osprzętu ciśnieniowego oraz osprzętu zabezpieczającego i automatyki zabezpieczającej,
a w przypadku automatyki zabezpieczającej dodatkowo
-
wykaz elementów automatyki zabezpieczającej z podaniem typów, wytwórców lub zamiennie
innych charakterystycznych parametrów elementów automatyki zabezpieczającej mających
znaczenie dla projektowanej niezawodności automatyki i umożliwiających prawidłową
ocenę doboru elementów w przypadku konieczności wymiany w toku dalszej eksploatacji,
zakresów pomiarowych i wartości nastaw oraz, jeżeli ma to zastosowanie, także ich
oznaczeń technologicznych,
-
schematy elektryczne obwodowe i logiczne układu automatyki zabezpieczającej,
-
opis sposobu oraz częstotliwość przeprowadzenia prób funkcjonalnych, z uwzględnieniem
uruchomienia środków korekcyjnych lub przejścia urządzenia w stan bezpieczny,
-
dokumentację dodatkową określoną w zastosowanych specyfikacjach technicznych automatyki
zabezpieczającej, w szczególności: instrukcje obsługi i konserwacji zainstalowanego
wyposażenia automatyki zabezpieczającej, aktualne protokoły kalibracji i nastaw członów
pomiarowych oraz przetworników,
b)
plan usytuowania urządzenia ciśnieniowego, z uwzględnieniem rozmieszczenia sąsiednich
urządzeń lub budynków,
c)
opis doboru osprzętu zabezpieczającego, automatyki zabezpieczającej, osprzętu ciśnieniowego,
elementów urządzenia ciśnieniowego i ich połączeń oraz źródeł zasilania, wraz z ich
dokumentacją;
5)
instrukcję eksploatacji urządzenia ciśnieniowego w języku polskim, zwaną dalej „instrukcją
eksploatacji”.
3.
Przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia ciśnieniowego, w
oparciu o instrukcję eksploatacji, można przeprowadzić rozruch w pełni wyposażonego
urządzenia, zespołu urządzeń lub instalacji w celu sprawdzenia działania i regulacji
osprzętu zabezpieczającego i osprzętu ciśnieniowego.
4.
Wymóg dołączenia dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 3 i 4, nie dotyczy zbiorników
przenośnych, o których mowa w § 1 pkt 5, oraz urządzeń ciśnieniowych zainstalowanych
i eksploatowanych w jednostkach sił zbrojnych państw obcych przebywających na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Opis techniczny, o którym mowa w § 11 ust. 2 pkt 1, zawiera w szczególności
1)
nazwę i adres eksploatującego;
2)
dane techniczne, numer fabryczny i oznakowanie urządzenia ciśnieniowego;
3)
określenie parametrów źródeł zasilania oraz, jeżeli ma to zastosowanie, parametrów
paleniska, charakterystyk i rodzajów czynników grzewczych i ogrzewanych, rodzaju paliwa
oraz wydajności palników;
4)
wykaz i sposób zabudowy osprzętu zabezpieczającego i osprzętu ciśnieniowego oraz wykaz
nastaw osprzętu zabezpieczającego i automatyki zabezpieczającej;
5)
informację o przeznaczeniu urządzenia ciśnieniowego wraz z opisem jego pracy.
1.
instrukcja eksploatacji zawiera w szczególności
1)
charakterystykę urządzenia ciśnieniowego;
2)
opis czynności związanych z uruchomieniem, ruchem i zatrzymaniem urządzenia ciśnieniowego,
w tym z zatrzymaniem awaryjnym tego urządzenia;
3)
informacje o sposobie przygotowania urządzenia ciśnieniowego do badań technicznych,
w tym określenie miejsc i sposobu odcięcia urządzenia od instalacji przed wejściem
do jego wnętrza, najwyższą temperaturę płynu, w której może nastąpić otwarcie urządzenia,
oraz wyszczególnienie sprzętu i środków ochrony indywidualnej;
4)
wymagania określone w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony
przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
5)
wymagania dotyczące konserwacji i kontroli stanu urządzenia ciśnieniowego oraz jego
osprzętu, w szczególności sposób i częstotliwość kontroli osprzętu ciśnieniowego,
osprzętu zabezpieczającego oraz zamknięć szybko działających, a w przypadku automatyki
zabezpieczającej także opis sposobu przeprowadzenia prób funkcjonalnych i kryteria
akceptacji ich wyników;
6)
opis sposobu postępowania w przypadku wystąpienia uszkodzeń, nieprawidłowości lub
zakłóceń w pracy urządzenia ciśnieniowego;
7)
opis sposobu i zakresu rejestracji parametrów eksploatacyjnych, o ile ma to zastosowanie;
8)
opis sposobu posadowienia urządzenia ciśnieniowego, o ile ma to zastosowanie;
9)
opis dodatkowych wymagań eksploatacyjnych określonych przez eksploatującego urządzenie
ciśnieniowe.
2.
instrukcja eksploatacji jest umieszczona w miejscu dostępnym dla obsługującego urządzenie
ciśnieniowe.
3.
W przypadku wprowadzenia zmian w wyposażeniu urządzenia ciśnieniowego lub w instalacji,
które mają wpływ na sposób eksploatacji urządzenia ciśnieniowego, lecz nie zwiększają
poziomu zagrożeń, należy dokonać stosownych zmian w instrukcji eksploatacji i przedłożyć
aktualną instrukcję eksploatacji organowi właściwej jednostki dozoru technicznego.
4.
W zależności od konstrukcji urządzenia ciśnieniowego i jego warunków eksploatacji
instrukcja eksploatacji danego urządzenia ciśnieniowego może być ujęta w instrukcji
eksploatacji
1)
agregatu,
2)
maszyny,
3)
zespołu urządzeń ciśnieniowych,
4)
instalacji technologicznej
- w której jest zainstalowane urządzenie ciśnieniowe.
5.
W przypadku wyposażenia urządzenia ciśnieniowego w osprzęt zabezpieczający i osprzęt
ciśnieniowy, który powoduje wyłączenie urządzenia po wystąpieniu zakłóceń, bez możliwości
jego uszkodzenia, w instrukcji eksploatacji określa się warunki użytkowania urządzenia
ciśnieniowego bez stałej obecności osób je obsługujących oraz czynności związane z
jego obsługą, mające na celu przywrócenie normalnej pracy urządzenia.
6.
W przypadku zbiorników przenośnych, o których mowa w § 1 pkt 5, wprowadzanych do obrotu
w zespole urządzeń ciśnieniowych oznakowanym CE instrukcja eksploatacji urządzenia
ciśnieniowego ogranicza się do instrukcji użytkowania dołączonej przez wytwórcę tego
zespołu.
1.
Eksploatację urządzeń ciśnieniowych prowadzi się zgodnie z ich przeznaczeniem, zasadami
określonymi w rozporządzeniu oraz instrukcją eksploatacji, stosując odpowiednie środki
bezpieczeństwa.
2.
Urządzenia ciśnieniowe mogą być eksploatowane tylko wtedy, gdy ich stan techniczny
nie budzi zastrzeżeń, osprzęt zabezpieczający, osprzęt ciśnieniowy i automatyka zabezpieczająca
są sprawne oraz nie zostały wyłączone z działania.
1.
Otwarcie urządzenia ciśnieniowego może nastąpić dopiero po zamknięciu dopływu płynów
ze wszystkich źródeł zasilania i po zrównaniu się ciśnienia wewnątrz urządzenia z
ciśnieniem atmosferycznym, przy czym najwyższą temperaturę płynu, w której może nastąpić
otwarcie urządzenia, określa się w instrukcji eksploatacji.
2.
Wejście do urządzeń ciśnieniowych, w których może nastąpić przekroczenie dopuszczalnych
temperatur lub stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia ludzkiego, jest
dopuszczalne po dokonaniu neutralizacji, przewietrzenia oraz innych czynności gwarantujących
bezpieczeństwo zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy.
zmiany nastaw osprzętu zabezpieczającego lub jego połączeń z urządzeniem ciśnieniowym
lub atmosferą można dokonać po uprzednim uzgodnieniu z organem właściwej jednostki
dozoru technicznego.
1.
Eksploatujący urządzenie ciśnieniowe może dokonać wymiany
1)
manometrów i termometrów;
2)
armatury zaporowej;
3)
przyrządów cieczowskazowych;
4)
zaworów redukcyjnych;
5)
zaworów bezpieczeństwa;
6)
urządzeń zasilających przestrzeń roboczą urządzenia ciśnieniowego;
7)
podzespołów układu automatyki zabezpieczającej.
2.
Nowo zainstalowane elementy, o których mowa w ust. 1, w razie potrzeby są zastępowane
elementami określonymi w dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2, lub księdze rewizyjnej
urządzenia.
3.
Nowo instalowane zawory bezpieczeństwa lub nastawialne elementy automatyki zabezpieczającej
powinny posiadać protokół nastawy wystawiony przez organ właściwej jednostki dozoru
technicznego. Nie jest wymagany protokół nastawy wystawiony przez organ właściwej
jednostki dozoru technicznego w przypadku zaworów bezpieczeństwa lub nastawialnych
elementów automatyki zabezpieczającej, instalowanych po raz pierwszy, oznakowanych
CE, dostarczonych z deklaracją zgodności, o której mowa w art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru
rynku
(Dz. U. z 2021 r. poz. 514 i 925), z instrukcją eksploatacji i poświadczeniem nastawy przez wytwórcę.
4.
Uszkodzone lub zużyte elementy zamknięć, połączeń rozłącznych, takie jak: śruby, nakrętki,
uszczelki, rygle, klamry, kabłąki, oraz elementy instalacji elektrycznych, takie jak
przewody elektryczne, styczniki i przekaźniki, zastępuje się odpowiednimi elementami,
zgodnie z dokumentacją, o której mowa w § 11 ust. 2.
5.
Wymiana elementów, o których mowa w ust. 1 i 4, powinna być nadzorowana przez osoby
odpowiedzialne za nadzór eksploatacyjny urządzenia ciśnieniowego i udokumentowana
przez eksploatującego.
Urządzenie ciśnieniowe mogą obsługiwać osoby, które wykazują się znajomością instrukcji
eksploatacji, praktycznymi umiejętnościami obsługi urządzenia ciśnieniowego oraz znajomością
przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz spełniają wymagania dodatkowe
określone w instrukcji eksploatacji.
1.
W książce ruchu, prowadzonej dla urządzeń wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
dokonuje się wpisów o treści odpowiednio dostosowanej do rodzaju i charakteru urządzenia
ciśnieniowego, przy czym wpisuje się dane dotyczące w szczególności
1)
parametrów pracy urządzenia ciśnieniowego;
2)
kontroli osprzętu zabezpieczającego;
3)
stopnia napełnienia urządzenia ciśnieniowego;
4)
istotnych zakłóceń w pracy urządzenia ciśnieniowego oraz wykonywanych czynności konserwacyjnych;
5)
innych wykonywanych czynności określonych w instrukcji eksploatacji.
2.
Wpisów można dokonywać w książce ruchu urządzenia lub w książce ruchu zespołów urządzeń
ciśnieniowych i instalacji, w których urządzenie jest zabudowane.
3.
Książki ruchu, o których mowa w ust. 2, mogą być prowadzone w postaci elektronicznej.
1.
Dla urządzeń w instalacjach procesowych w przemyśle rafineryjnym i petrochemicznym,
o których mowa w pozycji 85 oraz w pozycjach od 96 do 102 załącznika nr 1 do rozporządzenia,
eksploatujący może opracować program badań eksploatacyjnych, zawierający wymagania
dla rodzajów, zakresów i terminów badań diagnostycznych z określeniem kryteriów akceptacji
wyników tych badań, oraz innych wymaganych działań niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa
eksploatacji urządzenia ciśnieniowego.
2.
Program badań eksploatacyjnych opracowuje się na podstawie analizy bezpieczeństwa
eksploatacji urządzenia i w oparciu o standardy techniczne, odpowiednie normy, specyfikacje
techniczne uzgodnione z organem właściwej jednostki dozoru technicznego oraz znajomość
stanu technicznego urządzenia. Przez analizę bezpieczeństwa eksploatacji rozumie się
udokumentowany proces obejmujący identyfikację zagrożeń związanych z eksploatacją
urządzenia oraz określenie potencjalnych mechanizmów degradacji i miejsc ich występowania
oraz sposobu wykrywania przy zastosowaniu odpowiednich badań diagnostycznych, mający
na celu ocenę przydatności urządzenia do bezpiecznej eksploatacji w określonym analizą
okresie.
3.
Program badań eksploatacyjnych uzgadnia się z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
1.
W toku eksploatacji urządzeń ciśnieniowych przeprowadzane są badania techniczne
1)
odbiorcze - w warunkach gotowości do pracy;
2)
okresowe - w terminach określonych dla danego rodzaju urządzenia w załączniku nr 1
do rozporządzenia;
3)
doraźne - wynikające z bieżących potrzeb, w szczególności: eksploatacyjne, powypadkowe,
poawaryjne lub wykonywane w ramach nadzoru i kontroli, o których mowa w art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.
2.
Badania odbiorcze obejmują
1)
sprawdzenie, czy urządzenie ciśnieniowe jest zainstalowane i wyposażone zgodnie z
dokumentacją, o której mowa w § 11 ust. 2;
2)
sprawdzenie działania osprzętu zabezpieczającego i osprzętu ciśnieniowego, a w razie
potrzeby dokonanie ich regulacji;
3)
dodatkowe badania, w tym próby funkcjonalne, zgodnie z wymaganiami szczegółowymi odpowiednio
do rodzaju urządzenia ciśnieniowego oraz wymaganiami zawartymi w instrukcji eksploatacji
i dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2;
4)
dodatkowe badania umożliwiające ocenę wyjściowego poziomu bezpieczeństwa urządzenia,
o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 2.
3.
W ramach badań odbiorczych, w technicznie uzasadnionych przypadkach, badania, które
zostały wykonane i udokumentowane w ramach procesu oceny zgodności urządzenia lub
zespołu urządzeń ciśnieniowych, nie muszą być ponownie wykonywane.
4.
Badania okresowe i doraźne są wykonywane jako
1)
rewizje wewnętrzne, a dla rurociągów jako rewizja główna;
2)
próby ciśnieniowe;
3)
rewizje zewnętrzne.
5.
Badania zbiorników przenośnych wykonuje się z uwzględnieniem wymagań, o których mowa
w rozdziale 7.
6.
Badania rurociągów wykonuje się z uwzględnieniem wymagań, o których mowa w rozdziale
9.
1.
Rewizja wewnętrzna obejmuje ocenę wizualną stanu ścianek urządzenia ciśnieniowego,
jego połączeń rozłącznych i nierozłącznych oraz osprzętu zabezpieczającego i osprzętu
ciśnieniowego.
2.
W technicznie uzasadnionych przypadkach, po uzgodnieniu z organem właściwej jednostki
dozoru technicznego, ocena wizualna, o której mowa w ust. 1, może być uzupełniona
lub zastąpiona innymi badaniami.
1.
Próbę ciśnieniową wykonuje się jako próbę hydrauliczną, z zastrzeżeniem § 25.
2.
Podczas wykonywania próby ciśnieniowej wartość ciśnienia próbnego oraz sposób przeprowadzenia
próby przyjmuje się zgodnie z dokumentacją, o której mowa w § 11 ust. 2, w szczególności
instrukcją eksploatacji urządzenia ciśnieniowego lub specyfikacją techniczną, zgodnie
z którą urządzenie ciśnieniowe zostało zaprojektowane. Jeżeli wartość ciśnienia próbnego
dla badania okresowego nie jest określona, przyjmuje się jego wartość równą 1,25 ×
ciśnienie dopuszczalne PD.
3.
Organ właściwej jednostki dozoru technicznego może ustalić inną niż określona w ust.
2 wartość ciśnienia próbnego w zależności od parametrów eksploatacyjnych i warunków
pracy.
4.
W przypadku konieczności ustalenia innej wartości ciśnienia próbnego, o której mowa
w ust. 3, należy uzgodnić przeprowadzenie próby ciśnieniowej z organem właściwej jednostki
dozoru technicznego.
5.
Temperatura płynu próbnego nie powinna być niższa niż 10°C i wyższa niż 50°C, o ile
w dokumentacji urządzenia ciśnieniowego, o której mowa w § 11 ust. 2, nie została
ustalona inna temperatura próby ciśnieniowej.
6.
Podczas przeprowadzania próby ciśnieniowej, o ile dokumentacja urządzenia ciśnieniowego,
o której mowa w § 11 ust. 2, nie stanowi inaczej
1)
ciśnienie podnosi się równomiernie aż do osiągnięcia ciśnienia próbnego, przy czym
szybkość wzrostu ciśnienia od dopuszczalnego do próbnego nie powinna przekraczać 1
bar/min;
2)
ciśnienie próbne utrzymuje się przez co najmniej 30 minut;
3)
obniża się ciśnienie do ciśnienia dopuszczalnego i dokonuje się oględzin urządzenia
wraz z osprzętem.
1.
Próbę ciśnieniową, o ile jest to możliwe, przeprowadza się w warunkach umożliwiających
oględziny ścianek urządzenia ciśnieniowego, w szczególności złączy spawanych i połączeń
rozłącznych.
2.
Próba ciśnieniowa może być wykonywana bez zdejmowania izolacji zewnętrznej lub po
częściowym zdjęciu izolacji w miejscach wskazanych przez organ właściwej jednostki
dozoru technicznego.
3.
Wynik próby ciśnieniowej uznaje się za pozytywny, jeżeli podczas tej próby nie stwierdzono
odkształceń trwałych, uszkodzeń lub nieszczelności ścianek i połączeń urządzenia ciśnieniowego.
Po uzgodnieniu z organem właściwej jednostki dozoru technicznego próbę hydrauliczną
można zastąpić inną próbą lub badaniem innego rodzaju, umożliwiającym równoważną ocenę
stanu technicznego urządzenia.
Rewizja zewnętrzna obejmuje zewnętrzną ocenę wizualną stanu ścianek urządzenia ciśnieniowego
oraz osprzętu w miejscach dostępnych, a w miarę możliwości także sprawdzenie działania
tego osprzętu i przeprowadzenie prób funkcjonalnych.
Badania doraźne eksploatacyjne są wykonywane na wniosek eksploatującego urządzenie
ciśnieniowe, w szczególności w przypadku
1)
zmiany miejsca zainstalowania urządzenia ciśnieniowego;
2)
naprawy urządzenia ciśnieniowego, w tym naprawy metodami chemicznymi, lub jego modernizacji;
3)
wymiany elementów urządzenia ciśnieniowego, z wyłączeniem nienastawialnych elementów,
o których mowa w § 17 ust. 1, oraz elementów spełniających wymagania określone w §
17 ust. 3;
4)
zmiany nastaw osprzętu zabezpieczającego;
5)
zmiany charakterystyki lub rodzaju urządzeń zasilających;
6)
zmiany rodzaju paliwa urządzenia zasilającego;
7)
zmiany dokonywanej w instalacji współpracującej z urządzeniem ciśnieniowym, mającej
wpływ na warunki eksploatacji urządzenia ciśnieniowego;
8)
stwierdzenie nieszczelności lub uszkodzeń ścianek urządzenia ciśnieniowego;
9)
uzasadnionym stanem technicznym urządzenia ciśnieniowego;
10)
zmiany eksploatującego skutkującej zmianami warunków eksploatacji urządzenia ciśnieniowego.
1.
zakres badań doraźnych ustala organ właściwej jednostki dozoru technicznego, w zależności
od okoliczności uzasadniających ich przeprowadzenie.
2.
Jeżeli zakres badania doraźnego eksploatacyjnego uzgodnionego z organem właściwej
jednostki dozoru technicznego odpowiada badaniu okresowemu, badanie doraźne eksploatacyjne
wykonywane jest jako badanie okresowe.
1.
W przypadku niebezpiecznego uszkodzenia urządzenia ciśnieniowego eksploatujący niezwłocznie
je zabezpiecza zgodnie z instrukcją eksploatacji oraz powiadamia o tym uszkodzeniu
organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
2.
W przypadku niebezpiecznego uszkodzenia urządzenia ciśnieniowego, które może spowodować
zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska, eksploatujący
niezwłocznie podejmuje działania mające na celu wyeliminowanie zagrożenia.
3.
Po wystąpieniu niebezpiecznego uszkodzenia urządzenia ciśnieniowego lub nieszczęśliwego
wypadku organ właściwej jednostki dozoru technicznego ustala zakres badań i przeprowadza
badania doraźne powypadkowe lub poawaryjne w celu ustalenia przyczyn zdarzenia, sformułowania
wniosków dotyczących działań zapobiegawczych oraz ich wdrożenia.
4.
Do czasu przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 3, eksploatujący zabezpiecza
miejsce zdarzenia w sposób pozwalający na zebranie dowodów i ustalenie przyczyn zaistniałego
niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku.
5.
Na miejscu zdarzenia dopuszcza się wykonanie prac wynikających z konieczności zapewnienia
bezpieczeństwa eksploatacji urządzeń sąsiadujących.
1.
Eksploatujący przygotowuje urządzenie ciśnieniowe do badań technicznych w zakresie
umożliwiającym ich przeprowadzenie.
2.
W przypadku urządzeń ciśnieniowych objętych programem badań eksploatacyjnych uzgodnionym
z organem właściwej jednostki dozoru technicznego zakres tych badań powinien uwzględniać
wymagania, o których mowa w § 22 ust. 2, § 23 ust. 4 oraz § 25.
3.
Dla urządzeń, o których mowa w pozycji 82 załącznika nr 1 do rozporządzenia, po przeprowadzeniu
przez eksploatującego analizy warunków eksploatacji, okresową próbę ciśnieniową oraz
rewizję wewnętrzną można zastąpić nadzorem nad eksploatacją i okresową analizą warunków
eksploatacji w zakresie uzgodnionym z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
W takim przypadku rewizję wewnętrzną i próbę ciśnieniową wykonuje się podczas naprawy
lub modernizacji.
4.
Eksploatujący przygotowuje urządzenia ciśnieniowe do badań, o których mowa w ust.
1 i 2, w sposób zapewniający bezpieczeństwo osób wykonujących badania oraz zapewnia
obsługę techniczną do ich wykonania.
1.
Formy dozoru technicznego i maksymalne terminy badań technicznych urządzeń ciśnieniowych
określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2.
W przypadkach uzasadnionych w szczególności stanem technicznym urządzenia ciśnieniowego,
intensywnością oddziaływania mechanizmów degradacji na urządzenie ciśnieniowe oraz
mającymi wpływ na bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń ciśnieniowych warunkami tej
eksploatacji lub gdy wynika to z programu badań eksploatacyjnych, terminy badań mogą
zostać skrócone przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
3.
Dla urządzeń ciśnieniowych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia jako „pozostałe”,
o których mowa w pozycjach: 16, 18, 21, 26, 29, 33, 85, oraz urządzeń ciśnieniowych,
o których mowa w pozycjach 96-102 tego załącznika, organ właściwej jednostki dozoru
technicznego może na podstawie norm, specyfikacji technicznych, ekspertyz technicznych,
analiz lub na podstawie powszechnie uznanego stanu wiedzy technicznej ustalić dla
urządzenia ciśnieniowego
1)
parametry dopuszczalne;
2)
ciśnienie próbne;
3)
formę dozoru technicznego inną niż określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
4)
rodzaj, zakres i terminy badań technicznych inne niż określone w załączniku nr 1 do
rozporządzenia;
5)
konieczność prowadzenia książki ruchu.
Termin pierwszych badań okresowych ustala się, licząc od daty wydania decyzji zezwalającej
na eksploatację urządzenia ciśnieniowego z uwzględnieniem stanu technicznego tego
urządzenia.
1.
W uzasadnionych przypadkach, na wniosek eksploatującego, organ właściwej jednostki
dozoru technicznego, po przeprowadzeniu z wynikiem pozytywnym rewizji zewnętrznej
w ramach badania doraźnego eksploatacyjnego, może odroczyć termin wykonania okresowej
rewizji wewnętrznej lub próby ciśnieniowej do sześciu miesięcy, przy czym odroczenie
terminu może nastąpić nie więcej niż dwukrotnie, tak aby łączny czas odroczenia nie
przekroczył dwunastu miesięcy.
2.
Dla zbiorników podziemnych organ właściwej jednostki dozoru technicznego, w przypadku
wyposażenia zbiorników w funkcjonującą elektrochemiczną ochronę przed korozją, może
odroczyć termin wykonania rewizji wewnętrznej albo wyrazić zgodę na zastąpienie jej
innymi badaniami, uwzględniając, że powinna ona być wykonywana nie rzadziej niż co
12 lat, a na stacjach tankowania pojazdów nie rzadziej niż co 10 lat.
Kocioł parowy lub cieczowy wyposażony w więcej niż jeden przyrząd wodowskazowy, w
przypadku niesprawności jednego z tych przyrządów, może być nadal eksploatowany, pod
warunkiem że
1)
bezzwłocznie zostaną podjęte działania mające na celu doprowadzenie do właściwego
funkcjonowania wszystkich przyrządów wodowskazowych;
2)
w instrukcji eksploatacji określono warunki eksploatacji kotła z niesprawnym przyrządem
wodowskazowym.
Kocioł parowy lub cieczowy wyposażony w więcej niż jedno urządzenie zasilające, w
przypadku niesprawności jednego z tych urządzeń, może być nadal eksploatowany, pod
warunkiem że
1)
bezzwłocznie zostaną podjęte działania mające na celu doprowadzenie do właściwego
funkcjonowania wszystkich urządzeń zasilających;
2)
w instrukcji eksploatacji określono warunki eksploatacji kotła z niesprawnym urządzeniem
zasilającym.
1.
Sterowane zawory bezpieczeństwa kotłów parowych lub cieczowych powinny być sprawdzane
w terminach określonych w instrukcji ruchowej zaworów, jednak nie rzadziej niż raz
na 12 miesięcy.
2.
Sprawdzenie zaworów bezpieczeństwa w ruchu przeprowadza się w taki sposób, aby można
było sprawdzić prawidłowość działania zaworów głównych oraz poszczególnych obwodów
sterujących.
1.
Kotły parowe o wydajności pary większej niż 100 t/h obejmuje się programem badań diagnostycznych
uzgodnionym z organem właściwej jednostki dozoru technicznego. zakres programu powinien
obejmować co najmniej elementy pracujące w warunkach pełzania i elementy, dla których
dominującym mechanizmem degradacji jest zmęczenie materiału konstrukcyjnego.
2.
Komory kotłów parowych o wydajności pary większej niż 100 t/h poddaje się rewizji
wewnętrznej nie rzadziej niż co
1)
10 lat - w przypadku temperatury dopuszczalnej TD ≥ 500°C;
2)
15 lat - w przypadku temperatury dopuszczalnej 350°C ≤ TD < 500°C;
3)
20 lat - w przypadku temperatury dopuszczalnej TD < 350°C.
3.
Komory kotłów, o których mowa w ust. 1, o średnicy wewnętrznej nie większej niż 160
mm nie podlegają okresowym rewizjom wewnętrznym.
instrukcja eksploatacji dla kotła parowego lub cieczowego z organicznymi nośnikami
ciepła poza danymi określonymi w § 13 ust. 1 zawiera w szczególności wymagania dotyczące
1)
pobierania z kotła próbek organicznego nośnika ciepła w celu przeprowadzania badań;
2)
zakresu badań organicznego nośnika ciepła;
3)
potrzeby regeneracji lub wymiany organicznego nośnika ciepła.
1.
instrukcja eksploatacji dla kotła sodowego poza danymi określonymi w § 13 ust. 1 zawiera
w szczególności
1)
wymagania dotyczące uruchamiania instalacji awaryjnego odstawienia kotła sodowego
oraz częstotliwości i sposobu sprawdzania instalacji;
2)
terminy przeprowadzenia pomiarów grubości ścianek rur powierzchni ogrzewalnej nie
dłuższe niż terminy, o których mowa w ust. 3 i 4.
2.
W odniesieniu do kotła sodowego dodatkowe badanie, o którym mowa w § 21 ust. 2 pkt
3, obejmuje wykonanie pomiarów grubości ścianek rur powierzchni ogrzewalnej. Liczbę
i rozmieszczenie punktów pomiaru grubości ścianek uzgadnia się z organem właściwej
jednostki dozoru technicznego. Protokół pomiarów grubości ścianek wraz z rysunkami
i szkicami powierzchni ogrzewalnej kotła sodowego z naniesionymi punktami pomiaru
grubości ścianek dołącza się do dokumentacji kotła sodowego.
3.
Badanie okresowe kotła sodowego obejmuje czynności określone w § 21 ust. 4 oraz pomiary
grubości ścianek rur powierzchni ogrzewalnej w miejscach ustalonych przez organ właściwej
jednostki dozoru technicznego. Pomiary wykonuje się, licząc od dnia zakończenia badania
odbiorczego kotła sodowego
1)
po trzech latach - pierwszy pomiar;
2)
po pięciu latach - drugi pomiar.
4.
Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, pomiary wykonuje się w zależności
od stanu technicznego rur, nie rzadziej niż co dwa lata.
5.
Eksploatujący powiadamia organ właściwej jednostki dozoru technicznego o każdym odstawieniu
kotła sodowego, a po awaryjnym spuście wody zgłasza kocioł do badań doraźnych. zakres
badań doraźnych ustala organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
1.
Przed rozpaleniem kotła piekarskiego eksploatujący sprawdza stan rur grzejnych w komorze
paleniskowej. Kocioł piekarski, w którym wykryto uszkodzenie lub nieszczelność dwóch
rur w jednym rzędzie lub pięciu rur ogółem, eksploatujący wyłącza z eksploatacji i
powiadamia organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
2.
Piec piekarski zbudowany z pętli rur może być eksploatowany, o ile liczba uszkodzeń
rur nie przekracza wartości dopuszczalnych określonych w instrukcji eksploatacji.
3.
Przepisów § 34-39 nie stosuje się do kotłów piekarskich.
1.
Wartość dopuszczalnego stopnia napełnienia zbiornika stałego przeznaczonego na gaz
skroplony, z wyłączeniem gazów, o których mowa w § 44, nie może być większa niż
1)
90% pojemności zbiornika stałego przeznaczonego na gaz lub mieszaninę gazów palnych
lub trujących;
2)
95% pojemności zbiornika stałego przeznaczonego na gaz lub mieszaninę gazów innych
niż wymienione w pkt 1.
2.
Wartość dopuszczalnego stopnia napełnienia zbiornika stałego przeznaczonego na gaz
skroplony schłodzony nie może być większa niż
1)
95% pojemności zbiornika stałego przeznaczonego na gaz lub mieszaninę gazów palnych,
utleniających lub trujących;
2)
98% pojemności zbiornika stałego przeznaczonego na gaz lub mieszaninę gazów innych
niż wymienione w pkt 1.
3.
Stopień napełnienia zbiornika stałego przeznaczonego na gaz skroplony lub zbiornika
stałego przeznaczonego na gaz skroplony schłodzony może być określony
1)
wagowo, metodą bezpośredniego ważenia napełnionego zbiornika stałego;
2)
pojemnościowo.
Wartość wagową stopnia napełnienia zbiornika stałego przeznaczonego na gaz skroplony
lub zbiornika stałego przeznaczonego na gaz skroplony schłodzony oblicza się według
wzoru
\(
G = {{F \times V \times \gamma _m } \over {100}}[kg]
\)
gdzie poszczególne symbole oznaczają
G - wartość wagową stopnia napełnienia zbiornika stałego,
F - wartość dopuszczalnego stopnia napełnienia zbiornika stałego określoną w § 41
ust. 1 i 2,
V - pojemność zbiornika stałego, wyrażoną w m
γm - gęstość gazu skroplonego lub gazu skroplonego schłodzonego w najwyższej temperaturze
dopuszczalnej zbiornika stałego, wyrażoną odpowiednio w kg/m
Wartość pojemnościową stopnia napełnienia zbiornika stałego przeznaczonego na gaz
skroplony lub zbiornika stałego przeznaczonego na gaz skroplony schłodzony oblicza
się według wzoru
\(
F_n = {{\gamma _m } \over {\gamma _n }} \times F\left[ \% \right]
\)
gdzie poszczególne symbole oznaczają
Fn - wartość pojemnościową stopnia napełnienia zbiornika stałego,
γm - gęstość gazu skroplonego lub gazu skroplonego schłodzonego w najwyższej temperaturze
dopuszczalnej zbiornika stałego, wyrażoną odpowiednio w kg/m
γn - gęstość gazu skroplonego lub gazu skroplonego schłodzonego w temperaturze napełnienia,
wyrażoną odpowiednio w kg/m
F - wartość dopuszczalnego stopnia napełnienia zbiornika stałego określoną w § 41
ust. 1 i 2.
W trakcie napełniania zbiornika stałego przeznaczonego na gazy skroplone propan i
butan techniczny oraz ich mieszaniny objętość cieczy w zbiorniku stałym nie może przekroczyć
85% jego pojemności.
Przed wprowadzeniem gazu skroplonego lub gazu skroplonego schłodzonego do zbiornika
stałego należy przedsięwziąć środki zapobiegające
1)
wytworzeniu się mieszaniny wybuchowej lub palnej w zbiorniku stałym;
2)
obniżeniu się temperatury ścianek zbiornika stałego do temperatury niższej niż najniższa
temperatura dopuszczalna zbiornika stałego.
Każde napełnienie zbiornika stałego przeznaczonego na gaz skroplony lub zbiornika
stałego przeznaczonego na gaz skroplony schłodzony dokumentuje się, w postaci papierowej
albo elektronicznej, w książce ruchu zbiornika stałego lub w książce napełnień. Wpis
powinien zawierać w szczególności
1)
datę napełnienia;
2)
nazwę gazu wprowadzonego do zbiornika stałego wraz z jego objętością oraz potwierdzenie
zgodności składu chemicznego z odpowiednimi dokumentami odniesienia;
3)
stopień napełnienia zbiornika stałego;
4)
temperaturę napełnienia dla gazów, o których mowa w § 41 ust. 1;
5)
nazwę firmy oraz imię i nazwisko osoby, która dokonała napełnienia;
6)
potwierdzenie informacji, o których mowa w pkt 1-5, przez eksploatującego lub jego
służbę eksploatacyjną.
Napełnienie zbiornika stałego przeznaczonego na gaz skroplony lub zbiornika stałego
przeznaczonego na gaz skroplony schłodzony innym gazem niż wymieniony na tabliczce
fabrycznej zamocowanej na zbiorniku stałym wymaga uzyskania zgody organu właściwej
jednostki dozoru technicznego.
1.
Kontrolę zaworów bezpieczeństwa przeprowadza eksploatujący w terminach i zakresie
określonych przez wytwarzającego zawory, nie rzadziej niż co 12 miesięcy.
2.
Kontrolę działania i nastawy zaworów bezpieczeństwa przeprowadza eksploatujący w obecności
inspektora dozoru technicznego nie rzadziej niż co 9 lat, o ile wytwarzający zawory
nie określił krótszego terminu, a na stacjach tankowania pojazdów nie rzadziej niż
co 8 lat.
1.
W przypadku zbiorników stałych podziemnych jedno dno zbiornika stałego poziomego może
nie być przykryte warstwą ziemi, o ile jest zaopatrzone w skuteczną osłonę przeciwsłoneczną,
a najwyższa dopuszczalna temperatura zbiornika stałego jest nie niższa niż 40°C.
2.
Bezpośrednio przed przykryciem zbiornika stałego ziemią organ właściwej jednostki
dozoru technicznego, w ramach badania odbiorczego, przeprowadza wizualne badanie zewnętrznych
powierzchni zbiornika stałego w celu wykrycia uszkodzeń, które mogły powstać podczas
jego transportu lub posadowienia.
3.
Okresową rewizję wewnętrzną zbiornika stałego w przypadku stwierdzenia uszkodzeń wewnętrznej
powierzchni uzupełnia się o oględziny zewnętrznych powierzchni, po uprzednim częściowym
lub całkowitym odkopaniu zbiornika stałego.
Do zbiorników w instalacjach ziębniczych nie stosuje się przepisów niniejszego rozdziału.
Przepisy niniejszego rozdziału określają wymagania szczególne w zakresie eksploatacji
zbiorników ciśnieniowych z wykładzinami, w szczególności
1)
antykorozyjnymi, służącymi do ochrony ścianek zbiornika przed chemicznym działaniem
płynu;
2)
izolacyjnymi, służącymi do ochrony ścianek zbiornika przed przekroczeniem temperatury
dopuszczalnej;
3)
antyerozyjnymi, chroniącymi ścianki zbiornika przed mechanicznym ich zużyciem;
4)
chroniącymi zawartość zbiornika przed niepożądanym wpływem materiału ścianki.
1.
Stan wykładziny powinien być okresowo kontrolowany przez eksploatującego. Podczas
kontroli wykładziny dokonuje się oględzin dostępnych ścianek zbiornika.
2.
Urządzenia i wyposażenie niezbędne do przeprowadzenia kontroli, częstotliwość kontroli
oraz sposoby, warunki i kryteria oceny wyników kontroli powinny być określone w dokumentacji
technicznej lub instrukcji eksploatacji zbiornika z wykładziną.
3.
Wynik kontroli wykładziny zbiornika wpisuje się do książki ruchu zbiornika.
1.
Podczas eksploatacji zbiornika z wymurówką lub inną wykładziną izolacyjną prowadzi
się ciągłą kontrolę temperatury ścianek zbiornika.
2.
W przypadku przekroczenia temperatury dopuszczalnej należy bezzwłocznie powiadomić
organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
3.
W instrukcji eksploatacji zbiornika z wymurówką lub inną wykładziną izolacyjną powinna
być podana dopuszczalna szybkość nagrzewania i studzenia zbiornika.
4.
Kontrolę stanu wymurówki warników celulozy i parników drewna przeprowadza się w odstępach
czasu nie dłuższych niż miesiąc.
1.
Okresowe i doraźne badania techniczne w zakresie rewizji wewnętrznej oraz próby ciśnieniowej
zbiornika z wykładziną poprzedza się kontrolą wykładziny.
2.
Rewizja wewnętrzna zbiornika z wykładziną może być przeprowadzona bez usuwania wykładziny,
jeżeli podczas jej kontroli nie wykryto uszkodzeń.
3.
zbiornik z wykładziną zgłasza się do doraźnej rewizji wewnętrznej w przypadku
1)
usunięcia całej wykładziny;
2)
usunięcia wykładziny z powierzchni większej niż 1 m
3)
stwierdzenia wżerów korozyjnych w ściance zbiornika;
4)
stwierdzenie uszkodzenia wykładziny.
Próba ciśnieniowa zbiornika z wykładziną może być przeprowadzana bez usuwania wykładziny,
jeżeli podczas kontroli nie stwierdzono jej uszkodzeń.
1.
Eksploatujący konserwuje zawory bezpieczeństwa i przeprowadza kontrolę ich działania
w odstępach czasu określonych w instrukcji eksploatacji, jednak nie dłuższych niż
6 miesięcy dla instalacji amoniakalnych, a dla pozostałych instalacji ziębniczych
nie dłuższych niż 12 miesięcy. Eksploatujący dokonuje wpisów potwierdzających wykonanie
tych czynności w przeznaczonej do tego celu książce, która może być częścią książki
ruchu urządzenia ciśnieniowego.
2.
Eksploatujący jest obowiązany posiadać co najmniej jeden rezerwowy zawór bezpieczeństwa
dla każdego typu zaworów stosowanych w instalacji ziębniczej.
3.
Jeżeli dokumentacja instalacji ziębniczej przewiduje okresowe kontrole działania automatyki
zabezpieczającej, eksploatujący potwierdza wykonanie tych czynności wpisami w przeznaczonej
do tego książce, która może być częścią książki ruchu urządzenia ciśnieniowego.
1.
Dodatkowe badanie, o którym mowa w § 21 ust. 2 pkt 4, obejmuje ocenę połączenia zbiornika
przenośnego z osprzętem bezpośrednio na nim zamontowanym, o ile połączenie to nie
jest objęte przepisami o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Oceny dokonuje
się z uwzględnieniem instrukcji eksploatacji zbiornika i osprzętu.
2.
Po wykonaniu badań odbiorczych z wynikiem pozytywnym organ właściwej jednostki dozoru
technicznego oznacza zbiornik przenośny informacją o dacie następnego badania okresowego,
wskazując rok i miesiąc. Oznaczenie nanosi się trwale, np. przez wytłoczenie, grawerowanie
lub wytrawianie. Sposób i miejsce oznaczenia zbiornika przenośnego eksploatujący uzgadnia
z organem właściwej jednostki dozoru technicznego. Wzór trwałego oznaczenia na zbiorniku
przenośnym określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
3.
Termin następnego badania okresowego powinien być wyznaczony, licząc od daty wyprodukowania
zbiornika przenośnego.
4.
W przypadku zgłoszenia do badań odbiorczych zbiorników przenośnych, dla których upłynął
termin przewidzianego badania okresowego, zakres badania odbiorczego uzupełnia się
o badania przewidziane w ramach badań okresowych.
5.
Dla zbiorników, o których mowa w ust. 4, stosuje się oznakowanie stosowane po badaniu
okresowym.
Badania okresowe i doraźne eksploatacyjne są przeprowadzane przez organ właściwej
jednostki dozoru technicznego z uwzględnieniem wiedzy technicznej podanej w odpowiednich
Polskich Normach oraz specyfikacji technicznych, a także z uwzględnieniem wymagań
instrukcji eksploatacji.
1.
Po wykonaniu badania okresowego i doraźnego eksploatacyjnego z wynikiem pozytywnym
organ właściwej jednostki dozoru technicznego oznacza zbiornik przenośny informacją
o dacie następnego badania okresowego, wskazując rok i miesiąc.
2.
Na zbiornikach przenośnych, o ile ich konstrukcja pozwala, w szczególności butlach
aparatów oddechowych i butlach aparatów do nurkowania oraz zbiornikach gaśnic na dwutlenek
węgla, zamiast oznaczenia, o którym mowa w ust. 1, nanosi się trwałe oznaczenie na
zbiorniku przenośnym określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W przypadku zbiorników
kompozytowych oznaczenia, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia, nanosi
się zgodnie z instrukcją eksploatacji, o ile sposób naniesienia został w niej określony,
lub na trwałej tabliczce, która jest naklejona na zbiornik przenośny i zabezpieczona
przed zniszczeniem.
1.
Badania okresowe i doraźne eksploatacyjne są wykonywane na wniosek eksploatującego
lub przedstawiciela działającego w jego imieniu.
2.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się dwa egzemplarze wykazu zbiorników
przenośnych podlegających badaniu według wzoru uzgodnionego z organem właściwej jednostki
dozoru technicznego.
3.
Eksploatujący lub działający w jego imieniu przedstawiciel przygotowuje zbiorniki
przenośne do badań technicznych po uzgodnieniu z organem właściwej jednostki dozoru
technicznego sposobu ich przygotowania.
1.
zbiorniki przenośne powinny być napełniane zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach
dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy przy napełnianiu i magazynowaniu zbiorników
przenośnych.
2.
Czynności, o których mowa w ust. 1, powinny obejmować sprawdzenie
1)
właściwego oznakowania i cech identyfikacyjnych zbiornika przenośnego;
2)
stanu technicznego zbiornika przenośnego;
3)
zgodności czynnika, którym zbiornik przenośny ma być napełniony, z oznaczeniami na
zbiorniku lub instrukcją eksploatacji.
3.
zbiorniki przenośne nie mogą być napełniane, jeżeli
1)
upłynął termin badania okresowego lub nie posiadają wyznaczonego terminu badania okresowego;
2)
nie mają sprawnego osprzętu, w tym zaworu odcinającego;
3)
mają uszkodzone ścianki;
4)
były poddane działaniu płomienia;
5)
nie są oznakowane czytelnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami.
4.
Każdy napełniony zbiornik przenośny powinien być opatrzony znakiem identyfikującym
wyłącznie ostatni zakład napełniający. Oznaczenie znakiem identyfikującym powinno
zawierać się w powierzchni o wymiarach 5 cm × 5 cm, a sposób jego naniesienia nie
powinien naruszać powłoki zbiornika.
5.
zbiorniki przenośne mogą być napełniane tylko przez osoby, które posiadają zaświadczenia
kwalifikacyjne wydane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
6.
Dla zbiorników przenośnych używanych jako próbniki do poboru czynnika w instalacjach
petrochemicznych nie mają zastosowania przepisy ust. 1 i 4.
1.
Wszystkie oznaczenia na zbiorniku przenośnym niedopuszczonym do eksploatacji ze względu
na stan techniczny i nieprzeznaczonym do naprawy należy, w obecności inspektora przeprowadzającego
badanie, odpowiednio usunąć, np. przez zasiatkowanie lub w inny trwały sposób odpowiedni
do metody oznaczania przez zgłaszającego do badania.
2.
zbiornik niedopuszczony do eksploatacji, o którym mowa w ust. 1, powinien zostać pozbawiony
cech użytkowych przez eksploatującego lub na jego zlecenie, w sposób uniemożliwiający
jego dalszą eksploatację.
Maksymalny okres eksploatacji zbiorników przenośnych nie może przekraczać okresu określonego
przez wytwórcę w instrukcji eksploatacji lub oznaczonego na zbiorniku.
Niedopuszczalne jest usuwanie
1)
oznakowania zbiornika przenośnego przez szlifowanie;
2)
trwałego oznakowania identyfikującego zbiornik przenośny;
3)
naniesionego przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego oznaczenia zbiornika
przenośnego informującego o dacie następnego badania okresowego.
1.
Wytwornicę acetylenu stałą eksploatuje się w acetylenowni, dla której wymagania techniczne
określają przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy. acetylenownia nie może
być wykorzystywana do celów niezwiązanych z eksploatacją wytwornicy acetylenu.
2.
Wytwornicę acetylenu przenośną eksploatuje się na otwartej przestrzeni lub w pomieszczeniu,
z uwzględnieniem wymagań określonych w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny
pracy.
Wytwornica acetylenu powinna być tak ustawiona, aby zapewniony był swobodny dostęp
do niej podczas wykonywania czynności związanych z obsługiwaniem, konserwacją, naprawami
i badaniami.
1.
Podczas eksploatacji wytwornic acetylenu powinny być spełnione następujące wymagania
1)
temperatura powietrza nie powinna być niższa niż 5°C;
2)
po zakończeniu pracy wszystkie elementy wytwornicy acetylenu i bezpieczniki acetylenowe
wodne narażone na zamarznięcie powinny być opróżnione z wody;
3)
wytwornica acetylenu i bezpieczniki acetylenowe wodne, w których zamarzła woda, powinny
być rozmrożone przy użyciu gorącej wody lub pary wodnej, a następnie zgłoszone do
właściwej jednostki dozoru technicznego w celu przeprowadzenia badania doraźnego przed
rozpoczęciem ponownej eksploatacji;
4)
wytwornice acetylenu przenośne powinny być oddalone od otwartego ognia co najmniej
o 5 m;
5)
równoległe łączenie wytwornic acetylenu przenośnych jest niedopuszczalne;
6)
równoległe łączenie wytwornic acetylenu stałych przeznaczonych do pracy we wspólnej
instalacji wymaga uzyskania zgody organu właściwej jednostki dozoru technicznego;
7)
masa stosowana do chemicznego oczyszczania acetylenu nie powinna tworzyć związków
chemicznych z acetylenem;
8)
odstojnik na muł wapienny i silos na proszek wapienny powinny znajdować się poza budynkiem
acetylenowni i być tak usytuowane, aby wydobywający się z nich acetylen nie przedostawał
się do acetylenowni lub innych budynków;
9)
przed transportem wytwornicę acetylenu opróżnia się i transportuje w pozycji pionowej,
przy czym przez transport wytwornicy acetylenu rozumie się każdą zmianę miejsca pracy
wytwornicy acetylenu stałej albo przeniesienie albo przewiezienie wytwornicy acetylenu
przenośnej poza teren zakładu lub budowy, gdzie była eksploatowana.
2.
Podczas eksploatacji, montażu albo demontażu wytwornicy acetylenu, która jest albo
była eksploatowana, oraz do otwierania bębnów zawierających karbid stosowanie urządzeń
lub przedmiotów mogących wywołać zapłon acetylenu jest niedopuszczalne.
W przypadku wytwornicy acetylenu stałej do wniosku, o którym mowa w § 11 ust. 1, eksploatujący
dołącza oprócz dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2
1)
plan usytuowania wytwornicy acetylenu i acetylenowni, odstojników, silosów oraz magazynu
karbidu z oceną zagrożenia wybuchem wraz z wyznaczeniem stref zagrożenia wybuchem,
zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach przeciwpożarowych;
2)
dokumenty wystawione przez instytucję niezależną od wykonawcy budynku i eksploatującego,
potwierdzające spełnienie przez acetylenownię wymagań dotyczących obiektów zagrożonych
wybuchem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Dodatkowe badanie, o którym mowa w § 21 ust. 2 pkt 3, w przypadku wytwornicy acetylenu
obejmuje sprawdzenie
1)
prawidłowości montażu wytwornicy acetylenu;
2)
działania wytwornicy acetylenu i jej wyposażenia podczas rozruchu, pracy i przerwania
poboru gazu;
3)
znajomości instrukcji eksploatacji przez osoby obsługujące wytwornicę acetylenu.
1.
Ciśnienie próbne podczas próby ciśnieniowej powinno być równe
1)
w przypadku wytwornicy acetylenu niskociśnieniowej i bezpiecznika acetylenowego niskociśnieniowego
a)
wartości hydrostatycznego ciśnienia słupa wody, jeżeli nie ma możliwości zaślepienia
wszystkich otworów,
b)
0,5 bara, jeżeli jest możliwość zaślepienia otworów;
2)
2,5 bara w przypadku wytwornicy acetylenu średniociśnieniowej i jej wyposażenia, z
wyjątkiem bezpiecznika acetylenowego średniociśnieniowego;
3)
30 barów w przypadku wodnego bezpiecznika acetylenowego średniociśnieniowego;
4)
w przypadku bezpiecznika acetylenowego innego niż wodny, wartości określonej w instrukcji
eksploatacji lub w dokumentacji uzgodnionej z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
2.
Podczas próby ciśnieniowej bezpiecznika acetylenowego sprawdza się szczelność i działanie
zaworu zwrotnego.
W celu sprawdzenia działania osprzętu zabezpieczającego i osprzętu ciśnieniowego,
przed uruchomieniem wytwornicy acetylenu, warunki ruchowe mogą być symulowane zgodnie
z instrukcją eksploatacji.
1.
Pobór acetylenu nie może przekraczać przepustowości bezpiecznika acetylenowego.
2.
Stosowanie cieczy niezamarzającej w temperaturze niższej niż 0°C do napełniania bezpieczników
acetylenowych wodnych wymaga uzgodnienia z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
W przypadku rurociągu technologicznego i rurociągu pary łączącego kocioł z turbogeneratorem
do wniosku, o którym mowa w § 11 ust. 1, eksploatujący dołącza oprócz dokumentacji,
o której mowa w § 11 ust. 2
1)
schemat przestrzennego ułożenia rurociągu z oznaczeniem jego wymiarów, w tym rozmieszczenie
zawieszeń i podparć, granic i kierunku przepływu, pochyleń i odwodnień;
2)
dane techniczne ochrony przeciwkorozyjnej i izolacji, jeżeli zostały zastosowane;
3)
wykaz zawieszeń i podparć z określeniem nastaw roboczych oraz nastaw w warunkach próby
hydraulicznej;
4)
protokół z pomiarów początkowego położenia elementów rurociągu w przypadku użytkowania
rurociągu w warunkach pełzania materiału lub w podwyższonych temperaturach, jeżeli
zostały określone w dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2.
1.
Badanie odbiorcze, o którym mowa w § 21 ust. 2, rurociągu technologicznego i rurociągu
pary łączącego kocioł z turbogeneratorem obejmuje dodatkowo sprawdzenie wyników pomiarów
początkowego położenia elementów rurociągu wykonanych przez eksploatującego lub jego
służby. Protokół pomiarów dołącza się do dokumentacji rurociągu technologicznego i
rurociągu pary łączącego kocioł z turbogeneratorem.
2.
W przypadku rurociągów podziemnych, bezpośrednio przed przykryciem rurociągu ziemią,
organ właściwej jednostki dozoru technicznego, w ramach badania odbiorczego, przeprowadza
wizualne badanie zewnętrznych powierzchni rurociągu w celu wykrycia uszkodzeń, które
mogły powstać podczas jego transportu lub posadowienia.
instrukcja eksploatacji dla rurociągu pary łączącego kocioł z turbogeneratorem, pracującego
w stacji redukcyjno-schładzającej, oprócz danych, o których mowa w § 13 ust. 1, zawiera
1)
dane dotyczące zastosowanych czynników roboczych w obwodach impulsowych i sterujących;
2)
opis sposobu sprawdzania działania obwodu sterującego zaworów głównych w ruchu oraz
działania układów sygnalizacyjnych i alarmowych.
1.
zawory główne stacji redukcyjno-schładzającej z funkcją bezpieczeństwa rurociągów
pary łączących kocioł z turbogeneratorem powinny być sprawdzane w terminach określonych
w instrukcji eksploatacji zaworów, jednak nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy.
2.
Sprawdzenie zaworów w ruchu przeprowadza się w taki sposób, aby można było sprawdzić
prawidłowość działania zaworów głównych oraz poszczególnych obwodów sterujących.
Rewizja zewnętrzna rurociągów technologicznych i rurociągów pary łączących kocioł
z turbogeneratorem oprócz czynności, o których mowa w § 26, obejmuje również
1)
ocenę warunków eksploatacji rurociągu technologicznego i rurociągu pary łączącego
kocioł z turbogeneratorem w oparciu o dokumentację, o której mowa w § 73;
2)
ocenę wizualną powierzchni rurociągu technologicznego i rurociągu pary łączącego kocioł
z turbogeneratorem w miejscach dostępnych, w tym powłok i izolacji, elementów zabudowy
i posadowienia, osprzętu ciśnieniowego i osprzętu zabezpieczającego, a w miarę możliwości
także sprawdzenie działania tego osprzętu;
3)
ocenę wyników badań określonych w dokumentacji, o której mowa w § 73, lub ustalonych
z organem właściwej jednostki dozoru technicznego;
4)
inne badania określone w dokumentacji, o której mowa w § 73.
1.
Rewizja główna rurociągu technologicznego i rurociągu pary łączącego kocioł z turbogeneratorem
polega na wykonaniu rewizji zewnętrznej rurociągów oraz
1)
ocenie wizualnej ścianek rurociągu i jego zabudowy w zakresie określonym w dokumentacji,
o której mowa w § 73, lub ustalonym z organem właściwej jednostki dozoru technicznego,
oraz
2)
ocenie wyników badań określonych w dokumentacji, o której mowa w § 73, lub ustalonych
z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
2.
Osprzęt i wyposażenie rurociągu technologicznego i rurociągu pary łączącego kocioł
z turbogeneratorem powinny być zdemontowane w zakresie uzgodnionym z organem właściwej
jednostki dozoru technicznego.
3.
Przepis § 22 ust. 2 stosuje się odpowiednio
1.
Próbę ciśnieniową rurociągu wykonuje się zgodnie z dokumentacją, o której mowa w §
73.
2.
Przepis § 25 stosuje się odpowiednio.
1.
Dokumentacja techniczna modernizacji urządzenia ciśnieniowego, przedłożona do uzgodnienia
z organem właściwej jednostki dozoru technicznego, zawiera
1)
dane techniczne, numer ewidencyjny i fabryczny urządzenia oraz opis zakresu modernizacji
wraz z analizą wpływu modernizacji na bezpieczeństwo eksploatacji urządzenia oraz
urządzeń współpracujących;
2)
wykaz zastosowanych specyfikacji technicznych;
3)
rysunki urządzenia, w szczególności: rysunki zestawieniowe i rysunki elementów, schematy
elektryczne, hydrauliczne, pneumatyczne, w tym schematy podzespołów, obwodów, odpowiednio
do zakresu modernizacji i zastosowanych dokumentów odniesienia, umożliwiające ocenę
zakresu i technologii planowanej modernizacji;
4)
wykaz materiałów, elementów i podzespołów mających zastosowanie do modernizacji, z
przywołaniem odpowiadających im specyfikacji technicznych oraz wymaganych dokumentów
kontroli;
5)
instrukcje technologiczne wykonania połączeń nierozłącznych, obróbki cieplnej, przeróbki
plastycznej, jeżeli technologie te mają zastosowanie;
6)
obliczenia projektowe, w tym obliczenia wytrzymałościowe, jeżeli modernizacja wiąże
się ze zmianą konstrukcji, materiałów lub parametrów urządzenia;
7)
wyniki prób i inne dane techniczne umożliwiające sprawdzenie doboru elementów, jeżeli
jest to uzasadnione zakresem modernizacji w przypadku projektowania metodą doświadczalną;
8)
plan badań i kontroli planowanych w trakcie i po zakończeniu modernizacji;
9)
uaktualnioną instrukcję eksploatacji lub jej część obejmującą zmiany wynikające z
modernizacji, jeżeli zakres modernizacji ma wpływ na sposób eksploatacji urządzenia;
10)
wykaz osprzętu zabezpieczającego z podaniem jego typu;
11)
pozostałe informacje i dokumentację wymagane w zastosowanych specyfikacjach technicznych
z uwzględnieniem zakresu modernizacji;
12)
w przypadku modernizacji automatyki zabezpieczającej
a)
oryginalną dokumentację automatyki zabezpieczającej albo w razie jej braku albo braku
aktualizacji - jej aktualizację lub szczegółową dokumentację techniczną stanu wyjściowego
automatyki zabezpieczającej oraz opis wymagań bezpieczeństwa dla stanu projektowanego
automatyki zabezpieczającej,
b)
opis zakresu modernizacji automatyki zabezpieczającej z określeniem zastosowanych
dokumentów odniesienia,
c)
analizę wpływu modernizacji automatyki zabezpieczającej na bezpieczeństwo eksploatacji
urządzenia,
d)
wartości innych wielkości mające wpływ na nastawy automatyki zabezpieczającej,
e)
schemat technologiczny i rysunek zawierające rozmieszczenie elementów automatyki zabezpieczającej
realizującej funkcje bezpieczeństwa danego urządzenia ciśnieniowego,
f)
wykaz elementów automatyki zabezpieczającej z podaniem ich oznaczeń technologicznych,
typów, wytwórców, zakresów pomiarowych i wartości nastaw,
g)
diagram przyczyn i skutków lub algorytm działania automatyki zabezpieczającej dla
każdej z realizowanych funkcji bezpieczeństwa, a w przypadku zastosowania swobodnie
programowalnej jednostki logicznej realizującej funkcje bezpieczeństwa - także kod
oprogramowania aplikacyjnego tej jednostki lub schemat logiczny realizacji funkcji
bezpieczeństwa wewnątrz tej jednostki logicznej,
h)
dokumentację dodatkową określoną w zastosowanych specyfikacjach technicznych dotyczących
automatyki zabezpieczającej,
i)
schematy elektryczne obwodowe, a w przypadku rozbudowanych układów - również schematy
ideowe,
j)
wytyczne dotyczące częstotliwości i sposobu testowania funkcji bezpieczeństwa w toku
eksploatacji urządzenia zawierające opis sposobu przeprowadzenia prób funkcjonalnych
oraz opis poprawnej reakcji automatyki zabezpieczającej.
2.
Dokumentacja techniczna naprawy urządzeń ciśnieniowych metodami chemicznymi zawiera
1)
dane techniczne, numer ewidencyjny i fabryczny urządzenia oraz zakres naprawy metodami
chemicznymi;
2)
instrukcję technologiczną naprawy metodami chemicznymi, której minimalny zakres określa
załącznik nr 3 do rozporządzenia.
3.
Dokumentacja techniczna naprawy elementów urządzenia obciążonych ciśnieniem zawiera
1)
dane techniczne, numer ewidencyjny i fabryczny urządzenia;
2)
zakres naprawy oraz sposób i warunki jej wykonania;
3)
technologie mające zastosowanie przy naprawie;
4)
metody i zakres badań niszczących i nieniszczących, o ile mają zastosowanie, z określeniem
kryteriów ich akceptacji.
4.
Dokumentację techniczną modernizacji urządzenia, o której mowa w ust. 1, oraz dokumentację
techniczną, o której mowa w ust. 2 i 3, należy przedłożyć organowi właściwej jednostki
dozoru technicznego w postaci papierowej w dwóch egzemplarzach albo w postaci elektronicznej
wraz z wnioskiem o uzgodnienie modernizacji lub naprawy.
5.
złącza spajane urządzeń ciśnieniowych, przeróbkę plastyczną i obróbkę cieplną wykonuje
się zgodnie z instrukcjami technologicznymi, uzgodnionymi z organem właściwej jednostki
dozoru technicznego, na podstawie kwalifikowanej przez właściwą jednostkę dozoru technicznego
technologii spajania, przeróbki plastycznej i obróbki cieplnej. zakres badań elementów
próbnych i kryteria ich akceptacji powinny być zgodne z Polskimi Normami lub specyfikacjami
technicznymi uzgodnionymi z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.
1.
Po zakończeniu naprawy lub modernizacji urządzenia ciśnieniowego odpowiednio naprawiający
lub modernizujący sporządza w postaci papierowej w dwóch egzemplarzach albo w postaci
elektronicznej poświadczenie wykonania naprawy lub modernizacji tego urządzenia ciśnieniowego.
Poświadczenie dołącza się do wniosku, o którym mowa w § 27.
2.
Do poświadczenia wykonania naprawy lub modernizacji, o ile ma to zastosowanie, dołącza
się
1)
wykaz materiałów i elementów wbudowanych w urządzenie techniczne wraz z dokumentami
kontroli;
2)
wykaz zastosowanych instrukcji technologicznych wykonania połączeń nierozłącznych,
obróbki cieplnej lub przeróbki plastycznej;
3)
wykaz osób posiadających zaświadczenia kwalifikacyjne, wykonujących połączenia nierozłączne,
przeróbkę plastyczną, obróbkę cieplną w ramach wykonanej naprawy lub modernizacji;
4)
protokoły wykonanych operacji obróbki cieplnej i przeróbki plastycznej;
5)
protokoły przeprowadzonych badań nieniszczących lub niszczących;
6)
protokoły pomiarów początkowego położenia elementów urządzenia technicznego w przypadku
jego użytkowania w warunkach pełzania materiału lub podwyższonych temperaturach, jeżeli
wymaganie takie określono w projektowej dokumentacji technicznej;
7)
wykaz zamontowanego osprzętu ciśnieniowego i automatyki zabezpieczającej oraz wykaz
i nastawy osprzętu zabezpieczającego i automatyki zabezpieczającej;
8)
protokoły pomiarów ochrony przeciwporażeniowej i ciągłości połączeń wyrównawczych,
jeżeli modernizacja obejmowała ingerencję w układ połączeń elektrycznych lub wyrównawczych.
3.
W trakcie uzgadniania modernizacji lub naprawy urządzenia ciśnieniowego organ właściwej
jednostki dozoru technicznego może określić dodatkowe dokumenty niezbędne do oceny
prawidłowości wykonania naprawy lub modernizacji.
1.
Po zakończeniu naprawy urządzenia ciśnieniowego metodami chemicznymi naprawiający
sporządza w postaci papierowej w dwóch egzemplarzach albo w postaci elektronicznej
poświadczenie wykonania naprawy zawierające ocenę stanu powierzchni po naprawie.
2.
Wraz z poświadczeniem naprawy urządzenia ciśnieniowego metodami chemicznymi naprawiający
przedkłada organowi właściwej jednostki dozoru technicznego dokumentację zawierającą
1)
sprawozdanie z uzgodnienia instrukcji technologicznej naprawy metodami chemicznymi;
2)
instrukcję technologiczną naprawy metodami chemicznymi.
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
Traci moc rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2003 r.
w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych
urządzeń ciśnieniowych
(Dz. U. poz. 1269).
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.