Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli szkół za granicą

Rozporządzenie określa

1)

sposób odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela;

2)

tryb działania komisji, o której mowa w art. 9pa ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, zwanej dalej „ustawą”;

3)

wzór opinii o przeprowadzonych zajęciach, o której mowa w art. 9pa ust. 3 ustawy;

4)

rodzaj dokumentacji dołączanej do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego;

5)

szczegółowe osiągnięcia w pracy dydaktycznej i wychowawczej nauczyciela, o którym

mowa w art. 9j ust. 4 ustawy, które mogą być uznane za znaczący dorobek zawodowy;

6)

zakres wymagań, o których mowa w art. 9j ust. 2 pkt 5 i ust. 4b pkt 3 ustawy;

7)

tryb działania komisji, o których mowa w art. 9s ust. 1 ustawy;

8)

wzory zaświadczeń o zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną lub uzyskaniu akceptacji

komisji kwalifikacyjnej oraz wzory aktów nadania stopni awansu zawodowego nauczycielom,

o których mowa w art. 9j ust. 2, 4 i 4b ustawy.

1.

Nauczyciel szkoły za granicą w trakcie odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela,

a w przypadkach, o których mowa w art. 9pa ust. 5 i 6 oraz art. 9s ust. 3 ustawy -

także dodatkowego przygotowania do zawodu nauczyciela

1)

poznaje organizację, zadania i zasady funkcjonowania szkoły za granicą;

2)

prowadzi powierzone mu zajęcia i uczestniczy w pracach związanych z realizacją zadań

dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych i innych zadań szkoły za granicą wynikających

z potrzeb tej szkoły i środowiska lokalnego, w tym środowiska Polonii i Polaków zamieszkałych

za granicą;

3)

obserwuje zajęcia prowadzone przez mentora lub innego nauczyciela, w wymiarze co najmniej

jednej godziny w miesiącu, oraz omawia te zajęcia z prowadzącym;

4)

przeprowadza zajęcia w obecności mentora, w wymiarze co najmniej 4 godzin w roku szkolnym,

oraz omawia te zajęcia z mentorem;

5)

doskonali kompetencje w związku z wykonywanymi obowiązkami, w szczególności w zakresie

a)

nauczania języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów

nauczanych w języku polskim wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą,

b)

specyfiki kształcenia uczniów z doświadczeniem migracyjnym i uczniów dwujęzycznych;

6)

przeprowadza zajęcia, o których mowa w art. 9pa ust. 1 ustawy, a w przypadkach, o

których mowa w art. 9pa ust. 5 i 6 ustawy - także zajęcia, o których mowa w art. 9pa

ust. 5 i 6 ustawy;

7)

dokonuje ewaluacji własnej pracy i wykorzystuje jej wyniki do doskonalenia dalszej

pracy;

8)

dzieli się wiedzą z innymi nauczycielami szkoły za granicą, w której odbywa przygotowanie

do zawodu nauczyciela, a w przypadkach, o których mowa w art. 9pa ust. 5 i 6 oraz

art. 9s ust. 3 ustawy - także dodatkowego przygotowania do zawodu nauczyciela.

2.

Obserwowanie, przeprowadzanie i omawianie zajęć, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4,

oraz omawianie zajęć, o których mowa w art. 9pa ust. 1, 5 i 6 ustawy, może odbywać

się w formie wideokonferencji, przy wykorzystaniu narzędzi teleinformatycznych umożliwiających

przesyłanie dźwięku i obrazu w czasie rzeczywistym.

3.

W przypadku przetwarzania danych osobowych i wizerunku dziecka na zajęciach, o których

mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, odpowiednio obserwowanych lub przeprowadzanych w sposób określony

w ust. 2, jest wymagana zgoda rodzica dziecka. Zgoda ta zawiera: datę i miejsce udzielenia

zgody, cel i zakres udzielonej zgody oraz podpis rodzica potwierdzający udzielenie

zgody. W przypadku braku zgody dziecko nie uczestniczy w tych zajęciach.

4.

Nauczyciel szkoły za granicą rozpoczynający przygotowanie do zawodu nauczyciela przedkłada

ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, zwanemu dalej „ministrem”, plan

rozwoju zawodowego, w terminie 20 dni od dnia rozpoczęcia przez nauczyciela prowadzenia

zajęć w szkole za granicą. Plan rozwoju zawodowego zawiera: imię (imiona) i nazwisko

nauczyciela, nazwę szkoły za granicą, w której nauczyciel odbywa przygotowanie do

zawodu, oraz nazwę nauczanego przedmiotu.

5.

Minister w terminie 30 dni od dnia przedłożenia przez nauczyciela, o którym mowa w

ust. 4, planu rozwoju zawodowego

1)

zatwierdza ten plan albo

2)

zwraca go nauczycielowi do poprawienia, wskazując konieczne do wprowadzenia poprawki.

6.

W przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, nauczyciel przedkłada ministrowi plan rozwoju

zawodowego uwzględniający poprawki wskazane przez ministra, w terminie wyznaczonym

przez ministra, nie krótszym niż 7 dni roboczych od dnia otrzymania poprawek. Minister

zatwierdza plan rozwoju zawodowego w terminie 7 dni roboczych od dnia przedłożenia

poprawionego planu rozwoju zawodowego.

7.

Przepisy ust. 4-6 stosuje się odpowiednio do nauczycieli szkół za granicą kontynuujących

przygotowanie do zawodu nauczyciela zgodnie z art. 9p ust. 4 i 6 ustawy.

1.

W przypadkach, o których mowa w art. 9p ust. 1, 4a i 7 ustawy, nauczyciel szkoły za

granicą przekazuje za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art.

9k ust. 1 ustawy, informację o dacie odpowiednio

1)

rozpoczęcia prowadzenia zajęć w innej szkole za granicą;

2)

podjęcia zatrudnienia w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej, szkole polskiej, o której

mowa w art. 4 pkt 29d ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm., szkole lub zespole szkół, o których mowa w art. 8 ust. 5 pkt 2 lit. c tej ustawy,

lub szkole działającej na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich, sporządzonej w Luksemburgu dnia 21 czerwca

1994 r.

(Dz. U. z 2005 r. poz. 10);

3)

przerwania przygotowania do zawodu nauczyciela albo dodatkowego przygotowania do zawodu

nauczyciela.

2.

W przypadku zakończenia prowadzenia zajęć w szkole za granicą nauczyciel przekazuje

za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 9k ust. 1 ustawy,

informację o dacie zakończenia przygotowania do zawodu nauczyciela.

3.

Informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, przekazuje się w terminie 7 dni od dnia odpowiednio

1)

rozpoczęcia prowadzenia zajęć w innej szkole za granicą;

2)

podjęcia zatrudnienia w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej, szkole polskiej, o której

mowa w art. 4 pkt 29d ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, szkole lub zespole szkół, o których mowa w art. 8 ust. 5 pkt 2 lit. c tej ustawy,

lub szkole działającej na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich, sporządzonej w Luksemburgu dnia 21 czerwca

1994 r.;

3)

przerwania przygotowania do zawodu nauczyciela albo dodatkowego przygotowania do zawodu

nauczyciela;

4)

zakończenia prowadzenia zajęć w szkole za granicą.

1.

Komisja, o której mowa w art. 9pa ust. 1, 5 i 6 ustawy, zwana dalej „komisją”, po

przeprowadzeniu przez nauczyciela szkoły za granicą zajęć, o których mowa w art. 9pa

ust. 1, 5 i 6 ustawy

1)

omawia z nauczycielem te zajęcia, odnosząc się do poprawności merytorycznej zajęć,

realizacji ich celu, umiejętności nauczyciela, w szczególności w zakresie elastycznego

reagowania na zmieniającą się sytuację na zajęciach, kultury osobistej oraz komunikacji

werbalnej i pozawerbalnej między uczniem a nauczycielem;

2)

przeprowadza z nauczycielem rozmowę dotyczącą zastosowanych podczas tych zajęć metod

i form pracy oraz indywidualizacji nauczania; nauczyciel, który podczas tych zajęć

nie korzystał z narzędzi multimedialnych, wykonuje w trakcie rozmowy również zadanie

z wykorzystaniem tych narzędzi, wskazane przez komisję.

2.

Każdy z członków komisji ocenia przeprowadzone przez nauczyciela szkoły za granicą

zajęcia, o których mowa w art. 9pa ust. 1, 5 i 6 ustawy, przyznając punkty według

skali od 0 do 10.

3.

Na podstawie liczby punktów przyznanych przez członków komisji oblicza się średnią

arytmetyczną punktów.

4.

Nauczyciel szkoły za granicą otrzymuje pozytywną opinię o przeprowadzonych zajęciach,

o której mowa w art. 9pa ust. 3 ustawy, jeżeli średnia arytmetyczna uzyskanych punktów

wynosi co najmniej 5.

5.

Komisja prowadzi prace i wydaje opinię o przeprowadzonych zajęciach, o której mowa

w art. 9pa ust. 3 ustawy, w obecności pełnego składu komisji.

6.

Wzór opinii o przeprowadzonych zajęciach, o której mowa w art. 9pa ust. 3 ustawy,

stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego, oprócz dokumentacji, o której

mowa w art. 9r ust. 1e ustawy, dołącza się również opis i analizę sposobu realizowania

zadań lub podejmowania działań na rzecz oświaty oraz ich efektów w zakresie wymagań,

o których mowa w § 8, podpisane przez nauczyciela szkoły za granicą czytelnym podpisem;

dokument obejmuje nie więcej niż 4 strony w formacie A4.

Szczegółowymi osiągnięciami w pracy dydaktycznej i wychowawczej nauczyciela, o którym

mowa w art. 9j ust. 4 ustawy, które mogą być uznane za znaczący dorobek zawodowy,

są

1)

w zakresie jakości pracy prowadzonej z uczniami

a)

osiągnięcia dydaktyczne lub wychowawcze w pracy z uczniami,

b)

osiągnięcia uczniów w ogólnokrajowych lub międzynarodowych konkursach lub olimpiadach,

c)

uzyskanie przez nauczyciela dodatkowych kwalifikacji lub wiedzy i umiejętności przydatnych

w pracy nauczyciela;

2)

w zakresie współpracy z nauczycielami

a)

dzielenie się z innymi nauczycielami wiedzą i doświadczeniem zawodowym,

b)

pełnienie funkcji doradczych lub eksperckich w instytucjach, organizacjach lub innych

podmiotach prowadzących nauczanie języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej

lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim wśród Polonii i Polaków zamieszkałych

za granicą lub organizujących wspomaganie tego nauczania;

3)

w zakresie kultury pedagogicznej nauczyciela

a)

umiejętność prowadzenia dialogu z uczniami, rodzicami uczniów oraz innymi nauczycielami,

b)

umiejętność stawiania wymagań motywujących uczniów do pracy nad własnym rozwojem;

4)

w zakresie pracy na rzecz oświaty Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą - prowadzenie

działań kulturalno-oświatowych oraz służących podniesieniu jakości nauczania wśród

Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą;

5)

w zakresie promocji Polski, w tym języka polskiego, historii, kultury i tradycji polskich

za granicą - prowadzenie działań na rzecz kreowania pozytywnego wizerunku Polski poza

granicami kraju, promowania dorobku artystycznego i intelektualnego Polaków oraz popularyzowania

wiedzy o historii Polski;

6)

publikacje, w tym materiały edukacyjne, dotyczące nauczania języka polskiego, historii,

geografii oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim wśród Polonii i Polaków

zamieszkałych za granicą oraz dzieci pracowników migrujących, w szczególności odnoszące

się do specyfiki nauczania uczniów z doświadczeniem migracyjnym i uczniów dwujęzycznych,

oraz publikacje dotyczące kultury polskiej.

Zakres wymagań dotyczących efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej

oraz jakości pracy szkoły za granicą, których spełnianie jest sprawdzane przez komisję

egzaminacyjną, o której mowa w art. 9s ust. 1 ustawy, zwaną dalej „komisją egzaminacyjną”,

podczas egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego, o którym mowa w art. 9j ust.

2 pkt 5 ustawy, obejmuje

1)

znajomość przepisów prawa dotyczących organizacji, zadań i zasad działania szkoły

za granicą, w której nauczyciel odbywał przygotowanie do zawodu nauczyciela, oraz

szkół w polskim systemie oświaty;

2)

umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację zadań szkoły

za granicą, w której nauczyciel odbywał przygotowanie do zawodu nauczyciela, w szczególności

realizację programów nauczania obowiązujących w tej szkole;

3)

umiejętność rozpoznawania potrzeb uczniów i indywidualizowania nauczania;

4)

umiejętność stosowania w pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki;

5)

znajomość środowiska uczniów oraz umiejętność uwzględniania w pracy problematyki środowiska

lokalnego, w tym środowiska Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą, oraz współczesnych

problemów społecznych i cywilizacyjnych;

6)

umiejętność korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi

multimedialnych i informatycznych.

Zakres wymagań dotyczących realizowania zadań lub podejmowania działań na rzecz oświaty

oraz ich efektów, których spełnianie jest sprawdzane przez komisję kwalifikacyjną,

o której mowa w art. 9s ust. 1 ustawy, zwaną dalej „komisją kwalifikacyjną”, w postępowaniu

kwalifikacyjnym na stopień nauczyciela dyplomowanego, o których mowa w art. 9j ust.

4b pkt 3 ustawy, obejmuje

1)

doskonalenie warsztatu pracy, w tym w zakresie stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych,

oraz pogłębianie wiedzy i doskonalenie umiejętności w celu podnoszenia jakości pracy

szkoły za granicą;

2)

umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, w tym przez

prowadzenie

a)

zajęć otwartych, w szczególności dla nauczycieli odbywających przygotowanie do zawodu

nauczyciela, lub

b)

zajęć w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego lub innych zajęć dla nauczycieli;

3)

umiejętność wykorzystywania w pracy metod aktywizujących ucznia oraz narzędzi multimedialnych

i informatycznych sprzyjających procesowi uczenia się;

4)

realizowanie co najmniej jednego z następujących zadań

a)

wykonywanie zadań koordynatora wolontariatu działającego w szkole za granicą, koordynatora

projektu realizowanego w szkole za granicą, instruktora harcerstwa lub innych zadań

służących podniesieniu jakości pracy szkoły za granicą,

b)

opracowanie i wdrożenie innowacji lub działań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych

lub innych działań z zakresu oświaty związanych ze specyfiką szkoły za granicą i nauczaniem

uczniów z doświadczeniem migracyjnym i uczniów dwujęzycznych,

c)

opracowanie podręcznika lub materiału edukacyjnego z zakresu nauczania języka polskiego,

historii, geografii, kultury polskiej lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim

wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą lub opracowanie autorskiej pracy

z tego zakresu opublikowanej w czasopiśmie branżowym lub w formie innej, zwartej publikacji,

d)

prowadzenie cyklicznych zajęć szkoleniowych dla nauczycieli lub rodziców uczniów,

o ile nie należą one do obowiązków nauczyciela, w tym z wykorzystaniem metod i technik

kształcenia na odległość,

e)

przeprowadzanie i analizowanie badań naukowych z zakresu oświaty, w szczególności

związanych ze specyfiką i potrzebami szkoły za granicą, oraz wykorzystywanie wyników

tych badań do podnoszenia jakości pracy tej szkoły.

1.

Komisja egzaminacyjna zapoznaje się z dokumentami, o których mowa w art. 9r ust. 1b

pkt 2 i 3 ustawy, a następnie przeprowadza egzamin, o którym mowa w art. 9j ust. 2

pkt 5 ustawy, podczas którego nauczyciel szkoły za granicą

1)

odpowiada na pytania członków komisji egzaminacyjnej dotyczące efektów w pracy dydaktycznej,

wychowawczej lub opiekuńczej oraz jakości pracy szkoły za granicą w zakresie wymagań,

o których mowa w § 7;

2)

rozwiązuje wskazany przez komisję egzaminacyjną problem związany z prowadzeniem zajęć

w szkole za granicą.

2.

W trakcie egzaminu, o którym mowa w art. 9j ust. 2 pkt 5 ustawy, zapewnia się nauczycielowi

szkoły za granicą dostęp do aktów prawnych.

3.

Każdy z członków komisji egzaminacyjnej ocenia udzielone przez nauczyciela odpowiedzi

na pytania, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz umiejętność rozwiązania problemu,

o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przyznając łącznie punkty według skali od 0 do 10.

4.

Na podstawie liczby punktów przyznanych przez członków komisji egzaminacyjnej oblicza

się średnią arytmetyczną punktów.

5.

Nauczyciel szkoły za granicą zdał egzamin przed komisją egzaminacyjną, jeżeli średnia

arytmetyczna uzyskanych punktów wynosi co najmniej 7.

6.

Komisja egzaminacyjna podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu

swoich członków.

7.

Wzór zaświadczenia o zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną stanowi załącznik

nr 2 do rozporządzenia.

1.

Komisja kwalifikacyjna zapoznaje się z dokumentami, o których mowa w art. 9r ust.

1e pkt 5 i 6 ustawy, oraz opisem i analizą sposobu realizowania zadań lub podejmowania

działań na rzecz oświaty oraz ich efektów w zakresie wymagań, o których mowa w § 8,

a następnie przeprowadza z nauczycielem szkoły za granicą rozmowę, o której mowa w

art. 9j ust. 4b pkt 3 ustawy, podczas której nauczyciel

1)

dokonuje prezentacji dorobku zawodowego;

2)

odpowiada na pytania członków komisji kwalifikacyjnej dotyczące zrealizowanych zadań

lub podjętych działań na rzecz oświaty oraz ich efektów w zakresie wymagań, o których

mowa w § 8.

2.

W trakcie rozmowy, o której mowa w art. 9j ust. 4b pkt 3 ustawy, zapewnia się nauczycielowi

szkoły za granicą

1)

dostęp do aktów prawnych;

2)

sprzęt niezbędny do dokonania prezentacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1.

3.

Każdy z członków komisji kwalifikacyjnej po zakończeniu rozmowy, o której mowa w art.

9j ust. 4b pkt 3 ustawy, ocenia spełnianie przez nauczyciela wymagań, o których mowa

w § 8, przyznając łącznie punkty według skali od 0 do 10.

4.

Na podstawie liczby punktów przyznanych przez członków komisji kwalifikacyjnej oblicza

się średnią arytmetyczną punktów.

5.

Nauczyciel szkoły za granicą uzyskał akceptację komisji kwalifikacyjnej, jeżeli średnia

arytmetyczna uzyskanych punktów wynosi co najmniej 7.

6.

Komisja kwalifikacyjna podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu

swoich członków.

7.

Wzór zaświadczenia o uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej stanowi załącznik

nr 3 do rozporządzenia.

1.

Z przebiegu pracy odpowiednio komisji egzaminacyjnej lub komisji kwalifikacyjnej sporządza

się protokół zawierający

1)

datę i miejsce posiedzenia komisji;

2)

imiona i nazwiska członków komisji obecnych na posiedzeniu komisji;

3)

informacje o przebiegu egzaminu, o którym mowa w art. 9j ust. 2 pkt 5 ustawy, lub

rozmowy, o której mowa w art. 9j ust. 4b pkt 3 ustawy, w tym pytania zadane nauczycielowi

szkoły za granicą i informacje o udzielonych odpowiedziach;

4)

liczbę punktów przyznanych nauczycielowi szkoły za granicą przez poszczególnych członków

komisji, o których mowa w § 9 ust. 3 i § 10 ust. 3;

5)

średnią arytmetyczną punktów, o której mowa w § 9 ust. 4 i § 10 ust. 4;

6)

rozstrzygnięcie komisji i jego uzasadnienie;

7)

podpisy członków komisji obecnych na posiedzeniu komisji.

2.

Protokół, o którym mowa w ust. 1, odpowiednio komisja egzaminacyjna lub komisja kwalifikacyjna

przekazuje organowi, który powołał komisję.

1.

Wzór aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie

1)

art. 9j ust. 2 i 5 ustawy - stanowi załącznik nr 4 do rozporządzenia;

2)

art. 9j ust. 4 i 5 ustawy - stanowi załącznik nr 5 do rozporządzenia.

2.

Wzór aktu nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego na podstawie art. 9j ust. 4b i

5 ustawy stanowi załącznik nr 6 do rozporządzenia.

Nauczyciel szkoły za granicą, który rozpoczął prowadzenie zajęć w szkole za granicą

przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i nie złożył planu rozwoju zawodowego,

o którym mowa w § 2 ust. 4, przedkłada ministrowi ten plan w terminie 20 dni od dnia

wejścia w życie rozporządzenia. Przepisy § 2 ust. 5 i 6 stosuje się odpowiednio.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.