Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie domów dla matki i dziecka w wyznaczonych okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich

Rozporządzenie określa

1)

szczegółowy tryb przyjmowania nieletnich matek umieszczonych w okręgowych ośrodkach

wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz ich dzieci

do domów dla matki i dziecka;

2)

szczegółowe warunki pobytu w domach dla matki i dziecka;

3)

szczegółowy sposób organizowania i działania domów dla matki i dziecka;

4)

sposób dokumentowania pobytu nieletnich matek oraz ich dzieci w domach dla matki i

dziecka.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

Ministerstwie Sprawiedliwości - rozumie się przez to komórkę organizacyjną Ministerstwa

Sprawiedliwości wykonującą zadania z zakresu nadzoru pedagogicznego nad okręgowymi

ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami dla nieletnich;

2)

opiekunie dziecka - rozumie się przez to osobę, o której mowa w art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat

3

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1324, 1383 i 2140);

3)

ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich;

4)

ośrodku - rozumie się przez to okręgowy ośrodek wychowawczy;

5)

schronisku - rozumie się przez to schronisko dla nieletnich;

6)

zakładzie - rozumie się przez to zakład poprawczy.

1.

W przypadku, o którym mowa w art. 136 zdanie pierwsze ustawy, przyjęcie nieletniej

matki do domu dla matki i dziecka następuje na podstawie pisemnego wniosku nieletniej

matki skierowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości.

2.

Do wniosku nieletnia matka dołącza

1)

odpis skrócony aktu urodzenia dziecka;

2)

zgodę ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego

dziecka na umieszczenie dziecka w domu dla matki i dziecka;

3)

zgodę organu prowadzącego postępowanie na przyjęcie do domu dla matki i dziecka, jeżeli

wobec nieletniej matki wykonywany jest środek tymczasowy w postaci tymczasowego umieszczenia

w ośrodku albo umieszczenia w schronisku.

1.

W przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, przyjęcie nieletniej matki do

domu dla matki i dziecka następuje na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego o

umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka.

2.

Jeżeli wobec nieletniej matki wykonywany jest środek tymczasowy w postaci tymczasowego

umieszczenia w ośrodku albo umieszczenia w schronisku, do wniosku o umieszczenie dziecka

w domu dla matki i dziecka nieletnia matka dołącza zgodę organu prowadzącego postępowanie

na przyjęcie do domu dla matki i dziecka.

3.

W przypadku wydania przez sąd opiekuńczy postanowienia o umieszczeniu dziecka w domu

dla matki i dziecka odpis tego postanowienia jest niezwłocznie przesyłany do Ministerstwa

Sprawiedliwości wraz z wnioskiem o przeniesienie nieletniej matki do domu dla matki

i dziecka.

1.

W przypadku, o którym mowa w art. 138 ustawy, przyjęcie nieletniej matki do domu dla

matki i dziecka następuje na podstawie pisemnego wniosku nieletniej matki skierowanego

do Ministerstwa Sprawiedliwości.

2.

Do wniosku nieletnia matka dołącza

1)

odpis skrócony aktu urodzenia dziecka;

2)

zgodę sądu opiekuńczego na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka;

3)

zgodę organu prowadzącego postępowanie na przyjęcie do domu dla matki i dziecka, jeżeli

wobec nieletniej matki wykonywany jest środek tymczasowy w postaci tymczasowego umieszczenia

w ośrodku albo umieszczenia w schronisku.

Oprzyjęciu nieletniej matki do domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu

lub schroniska zawiadamia

1)

sąd rodzinny albo organ prowadzący postępowanie;

2)

dyrektora ośrodka, zakładu lub schroniska, do którego nieletnia matka ma zostać przyjęta;

3)

dyrektora ośrodka, zakładu lub schroniska, w którym nieletnia matka przebywa;

4)

rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletnia matka faktycznie

pozostaje, albo opiekuna nieletniej matki.

1.

Dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska przyjmuje nieletnią matkę do domu dla matki

i dziecka na podstawie

1)

skierowania do domu dla matki i dziecka wydanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości;

2)

nakazu przyjęcia.

2.

Dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska przyjmuje dziecko do domu dla matki i dziecka

na podstawie

1)

zgody ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego

dziecka na umieszczenie dziecka w domu matki i dziecka albo

2)

postanowienia sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka,

albo

3)

zgody sądu opiekuńczego na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka.

Oprzyjęciu dziecka do domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska

zawiadamia

1)

ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka

albo

2)

sąd opiekuńczy, który wydał postanowienie o umieszczeniu dziecka w domu dla matki

i dziecka, albo

3)

sąd opiekuńczy, który wydał zgodę na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka.

1.

Indywidualny plan oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych,

o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie pobytu

nieletnich w okręgowych ośrodkach wychowawczych

(Dz. U. poz. 1890), sporządzony dla nieletniej matki umieszczonej w ośrodku obejmuje dodatkowo zajęcia

z zakresu opieki zapewniającej dziecku prawidłowy rozwój psychofizyczny.

2.

Indywidualny plan resocjalizacji, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie pobytu

nieletnich w zakładach poprawczych

(Dz. U. poz. 1891), sporządzony dla nieletniej matki umieszczonej w zakładzie obejmuje dodatkowo zajęcia

z zakresu opieki zapewniającej dziecku prawidłowy rozwój psychofizyczny.

3.

W ramach oddziaływań wychowawczych prowadzonych wobec nieletniej matki umieszczonej

w schronisku realizuje się dodatkowo zajęcia z zakresu opieki zapewniającej dziecku

prawidłowy rozwój psychofizyczny.

4.

Zespół pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zespół diagnostyczno-korekcyjny lub zespół

diagnostyczny dokonują pisemnie kwartalnych ocen postaw macierzyńskich nieletnich

matek.

1.

Nieletnia matka, która czasowo opuszcza dom dla matki i dziecka, opuszcza go wraz

z dzieckiem.

2.

W uzasadnionych przypadkach, na wniosek nieletniej matki, dyrektor ośrodka, zakładu

lub schroniska może wyrazić zgodę na pozostawienie dziecka w domu dla matki i dziecka

na czas jej czasowego pobytu poza ośrodkiem, zakładem lub schroniskiem nie dłuższy

niż 24 godziny.

3.

Jeżeli nieletnia matka nie powróciła do ośrodka, zakładu lub schroniska albo powróciła

do niego bez dziecka, dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska zawiadamia sąd opiekuńczy.

4.

W przypadku okresowej niemożności wykonywania przez nieletnią matkę pieczy nad dzieckiem

albo niemożności uczestniczenia w sprawowaniu bieżącej pieczy nad dzieckiem przebywa

ono pod opieką opiekuna dziecka.

1.

W przypadku gdy zespół pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zespół diagnostyczno-korekcyjny

lub zespół diagnostyczny wydał na piśmie opinię, że względy wychowawcze lub zdrowotne

przemawiają przeciwko pobytowi dziecka w domu dla matki i dziecka, dyrektor ośrodka,

zakładu lub schroniska zawiadamia o tym sąd opiekuńczy i przesyła opinię.

2.

W przypadku gdy lekarz wydał na piśmie opinię, że względy zdrowotne przemawiają przeciwko

pobytowi dziecka w domu dla matki i dziecka, dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska

zawiadamia o tym sąd opiekuńczy i przesyła opinię.

1.

W przypadku opuszczenia przez dziecko domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu

lub schroniska występuje do Ministerstwa Sprawiedliwości z wnioskiem o przeniesienie

nieletniej matki umieszczonej w domu dla matki i dziecka do ośrodka, zakładu lub schroniska,

z którego została przeniesiona.

2.

Jeżeli nieletnia matka została przeniesiona do domu dla matki i dziecka zorganizowanego

w ośrodku, zakładzie lub schronisku, w którym była umieszczona, w przypadku opuszczenia

przez dziecko domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska przenosi

nieletnią matkę do grupy wychowawczej w tym ośrodku, zakładzie lub schronisku. O przeniesieniu

nieletniej dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska informuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

3.

Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli wobec nieletniej matki ma zastosowanie

art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 1 lub 2, art. 146 ust. 1, art. 234 ust. 1, art. 236

ust. 1, art. 237 ust. 1, art. 274 ust. 1, art. 276 ust. 1 lub 2 ustawy lub jest ona

zwalniana z ośrodka, zakładu lub schroniska.

Oopuszczeniu przez dziecko domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub

schroniska zawiadamia

1)

ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka

albo

2)

sąd opiekuńczy, który wydał postanowienie o umieszczeniu dziecka w domu dla matki

i dziecka, albo

3)

sąd opiekuńczy, który wydał zgodę na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka.

Dom dla matki i dziecka jest działem ośrodka, zakładu lub schroniska albo grupą wychowawczą

w ośrodku, zakładzie lub schronisku.

1.

Wyposażenie domu dla matki i dziecka jest zbliżone do warunków domowych.

2.

W domu dla matki i dziecka znajdują się następujące pomieszczenia

1)

indywidualne pokoje sypialne dla matek i dzieci;

2)

sala rekreacyjna dla dzieci;

3)

pomieszczenia sanitarne;

4)

izba adaptacyjna;

5)

pomieszczenia gospodarcze.

W domu dla matki i dziecka, w celu udokumentowania pobytu nieletniej matki w tym domu,

prowadzi się dokumentację określoną w załączniku do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie funkcjonowania

okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich

(Dz. U. poz. 1897).

1.

W domu dla matki i dziecka, w celu udokumentowania pobytu dziecka w tym domu, prowadzi

się

1)

książkę ewidencji dzieci;

2)

kartę wyposażenia dziecka;

3)

akta osobowe dziecka;

4)

dziennik pracy domu dla matki i dziecka.

2.

Do książki ewidencji dzieci wpisuje się

1)

imię i nazwisko dziecka;

2)

datę i miejsce urodzenia;

3)

imiona i nazwiska rodziców oraz ich adres zamieszkania;

4)

imiona i nazwiska oraz adresy opiekunów prawnych;

5)

datę przyjęcia dziecka do domu dla matki i dziecka oraz datę i przyczynę skreślenia

z ewidencji;

6)

adres osób, którym dziecko zostało przekazane, albo adres i nazwę placówki, do której

dziecko przeniesiono.

3.

Do karty wyposażenia dziecka wpisuje się

1)

imię i nazwisko dziecka;

2)

bieliznę, odzież, obuwie i inne wyposażenie będące własnością dziecka w chwili przyjęcia

do domu dla matki i dziecka oraz otrzymane w czasie pobytu.

4.

Akta osobowe dziecka obejmują

1)

odpis skrócony aktu urodzenia;

2)

dokumenty związane z przyjęciem dziecka do domu dla matki i dziecka: zgodę ojca dziecka,

jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka na umieszczenie

dziecka w domu dla matki i dziecka albo postanowienie sądu opiekuńczego o umieszczeniu

dziecka w domu dla matki i dziecka, albo zgodę sądu opiekuńczego na przebywanie dziecka

w domu dla matki i dziecka;

3)

korespondencję w sprawach dziecka udostępnioną przez rodzica dziecka lub opiekuna

prawnego dziecka;

4)

opinie, o których mowa w § 11, oraz inne opinie dotyczące dziecka;

5)

informacje o stanie zdrowia dziecka.

5.

Dziennik pracy domu dla matki i dziecka zawiera tygodniowy plan pracy wychowawczej

oraz tygodniowy plan pracy opiekuńczej. W dzienniku odnotowuje się realizację planu

wychowawczego i opiekuńczego, kontakty z rodziną nieletniej matki i dziecka oraz zajęcia

specjalistyczne.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.