Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie (DU_2022_2339) | PL

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 1 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 i 2337) wprowadza się następujące zmiany

1)

po art. 720 dodaje się art. 720

„

Art. 720

§ 1.

Przepis art. 720 § 1 nie wyłącza prawa dającego pożyczkę pieniężną do żądania od biorącego

pożyczkę odsetek oraz pozaodsetkowych kosztów, z zachowaniem przepisów poniższych.

§ 2.

Przez pozaodsetkowe koszty związane z zawarciem umowy pożyczki pieniężnej należy rozumieć

wynikające z tej lub innej umowy lub z innej czynności prawnej

1)

marże, prowizje lub opłaty związane z przygotowaniem umowy pożyczki, udzieleniem pożyczki

lub jej obsługą, albo koszty o podobnym charakterze,

2)

opłaty związane z odroczeniem terminu spłaty pożyczki, jej nieterminową spłatą albo

koszty o podobnym charakterze,

3)

koszty usług dodatkowych, w szczególności koszty ubezpieczeń, koszty związane z ustanowieniem

zabezpieczenia pożyczki, koszty pozyskiwania informacji dotyczących biorącego pożyczkę,

w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do zawarcia umowy

- z wyłączeniem opłat notarialnych oraz danin o charakterze publicznoprawnym, które

strony są zobowiązane ponieść w związku z zawarciem umowy.

§ 3.

Jeżeli dającego pożyczkę reprezentuje przy zawarciu umowy agent lub inna osoba, za

której pośrednictwem dający pożyczkę zawiera umowę lub przy której pomocy wykonuje

swoje zobowiązanie, do pozaodsetkowych kosztów związanych z zawarciem umowy pożyczki

wlicza się również wynagrodzenie agenta lub tej osoby, o ile ponosi je biorący pożyczkę.

Art. 720

§ 1.

Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, w umowie pożyczki pieniężnej zawieranej

z osobą fizyczną i niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową

tej osoby łączna wysokość pozaodsetkowych kosztów nie może przekraczać maksymalnej

wysokości pozaodsetkowych kosztów określonej wzorem

MPK = K × n/R × 20%

w którym poszczególne symbole oznaczają

MPK - maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów,

K - całkowitą kwotę pożyczki, rozumianą jako suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących

współfinansowanych kosztów pożyczki, które dający pożyczkę wydaje biorącemu pożyczkę

na podstawie umowy,

n - okres spłaty wyrażony w dniach, licząc od dnia wydania przedmiotu pożyczki,

R - liczbę dni w roku.

§ 2.

Pozaodsetkowe koszty, o których mowa w § 1, w całym okresie spłaty pożyczki nie mogą

być wyższe od 25% całkowitej kwoty pożyczki.

§ 3.

Jeżeli pozaodsetkowe koszty przekraczają maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów

określoną w § 1 lub 2, należą się pozaodsetkowe koszty w maksymalnej wysokości.

§ 4.

Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o maksymalnej wysokości

pozaodsetkowych kosztów, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku

stosuje się przepisy ustawy.

Art. 720

§ 1.

Jeżeli w związku z zawarciem umowy, o której mowa w art. 720

§ 2.

Czynność prawna zobowiązująca do udzielenia zabezpieczenia z naruszeniem § 1 jest

nieważna.

§ 3.

Suma zabezpieczenia roszczeń z tytułu umowy, o której mowa w art. 720

§ 4.

Przepisów § 1-3 nie stosuje się do zabezpieczenia przyjmującego postać hipoteki lub

zastawu rejestrowego.

Art. 720

Przed zawarciem umowy, o której mowa w art. 720

Art. 720

§ 1.

W przypadku spłaty pożyczki, o której mowa w art. 720

§ 2.

W przypadku spłaty pożyczki, o której mowa w art. 720

”

;

2)

po art. 724 dodaje się art. 724

„

Art. 724

§ 1.

Do nieuregulowanych innymi przepisami umów, na mocy których osobie fizycznej zostaje

przekazana suma pieniężna z obowiązkiem jej zwrotu, niezwiązanych bezpośrednio z działalnością

gospodarczą lub zawodową tej osoby stosuje się odpowiednio przepisy art. 720

§ 2.

Przepisy art. 720

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 2 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 777

a)

w § 2 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu

„

W takim przypadku w akcie notarialnym wskazuje się stosunek prawny, w związku z którym

dłużnik poddaje się egzekucji, datę powstania zobowiązania dłużnika, jego treść, a

w przypadku zobowiązań z umów wzajemnych - dodatkowo świadczenie wierzyciela z terminem

jego wykonania.

”

,

b)

po § 2 dodaje się § 2

„

§ 2

Jeśli oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest składane w celu zabezpieczenia roszczeń

wynikających z zawarcia przez osobę fizyczną umowy pożyczki niezwiązanej bezpośrednio

z działalnością gospodarczą lub zawodową prowadzoną przez tę osobę albo z zawarcia

przez tę osobę innej umowy, do której przepisy o pożyczce stosuje się odpowiednio,

wysokość sumy pieniężnej, do której dłużnik poddaje się egzekucji, nie może przekraczać

sumy kwoty pożyczki powiększonej o wysokość odsetek maksymalnych obliczonych bezpośrednio

od tej kwoty za okres, na który została udzielona pożyczka, wysokości odsetek maksymalnych

za opóźnienie obliczonych od kwoty pożyczki za okres do 6 miesięcy oraz maksymalnej

wysokości pozaodsetkowych kosztów, o których mowa w art. 720.

”

;

2)

w art. 781 po § 1

„

§ 1

Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, o którym mowa w

art. 777 § 1 pkt 4-6 lub § 2, w związku z udzieleniem pożyczki pieniężnej zawieranej

z osobą fizyczną i niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową

tej osoby należy dołączyć dokument potwierdzający wydanie przedmiotu pożyczki biorącemu

pożyczkę lub wskazanej przez niego osobie.

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 3 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, 1726 i 1855) w art. 115 dodaje się § 25 w brzmieniu

„

§ 25.

Przez koszty inne niż odsetki należy rozumieć

1)

marże, prowizje lub opłaty związane z przygotowaniem umowy, z której wynika udzielenie

świadczenia pieniężnego, lub umowy związanej z udzieleniem tego świadczenia lub obsługą

tych umów albo inne tego rodzaju koszty,

2)

opłaty związane z odroczeniem terminu zwrotu udzielonego świadczenia pieniężnego,

jego nieterminową spłatą albo inne tego rodzaju koszty,

3)

koszty usług dodatkowych, w szczególności koszty ubezpieczeń, koszty związane z ustanowieniem

zabezpieczenia zwrotu świadczenia pieniężnego, koszty pozyskiwania informacji związanych

z udzielaniem świadczenia pieniężnego, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne

do zawarcia umów, o których mowa w pkt 1,

4)

wynagrodzenie osoby, która reprezentowała osobę udzielającą świadczenia pieniężnego

przy zawarciu umów, o których mowa w pkt 1, lub za której pośrednictwem udzielający

świadczenia zawarł te umowy lub udzielił tego świadczenia, bezpośrednio ponoszone

przez osobę, na rzecz której udzielono świadczenia

- z wyłączeniem opłat notarialnych oraz danin o charakterze publicznoprawnym, które

strony umów, o których mowa w pkt 1, są zobowiązane ponieść w związku z zawarciem

tych umów.

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 3 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W sprawach związanych z umową odwróconego kredytu hipotecznego nie stosuje się art. 69 ust. 1 i 2, art. 70, art. 74-75a, art. 76a, art. 77, art. 78 i art. 78a ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz art. 387

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339).

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 4 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2324) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 48k ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Do oddziałów instytucji kredytowych przepisy art. 1-7, art. 9-11, art. 40a ust. 1,

art. 49-70, art. 73-78b, art. 80-95, art. 101-112, art. 112c, art. 112d, art. 124,

art. 124a, art. 133 ust. 3, art. 137, art. 138, art. 139 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 141

i art. 171 ust. 4-7 stosuje się odpowiednio.

”

;

2)

po art. 78a dodaje się art. 78b w brzmieniu

„

Art. 78b.

Przepisów art. 720 nie stosuje się do umowy kredytu i pożyczki pieniężnej udzielanej przez bank.

”

;

3)

w art. 105 w ust. 4 po pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 w

brzmieniu

„

6)

krajowym instytucjom płatniczym, małym instytucjom płatniczym, krajowym instytucjom

pieniądza elektronicznego, unijnym instytucjom płatniczym lub unijnym instytucjom

pieniądza elektronicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych udzielającym kredytu płatniczego, o którym mowa w art. 74 ust. 3 tej ustawy - informacji

stanowiących tajemnicę bankową, w zakresie niezbędnym do oceny zdolności kredytowej

konsumenta, o której mowa w art. 9 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 5 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym

(Dz. U. z 2022 r. poz. 660, 872, 1488, 1692 i 2185) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 w ust. 2 w pkt 12 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 13 w brzmieniu

„

13)

nadzór nad instytucjami pożyczkowymi sprawowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

(Dz. U. z 2022 r. poz. 246 i 2339).

”

;

2)

w art. 6b w ust. 1 w zdaniu pierwszym wyrazy „lub art. 150 i art. 151 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych” zastępuje się wyrazami „, art. 150 i art. 151 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych lub

art. 59h i art. 59i ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.”.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 6 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

(Dz. U. z 2022 r. poz. 924, 1358, 1488 i 1933) w art. 36 ust. 1a i 2 otrzymują brzmienie

„

1a.

Do umów pożyczek zawieranych przez kasy stosuje się odpowiednio przepisy art. 75c ust. 1-5 i art. 78b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.

2.

Do umów kredytowych zawieranych przez kasy stosuje się odpowiednio przepisy art. 69, art. 70, art. 74-78 i art. 78b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo

bankowe.

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 7 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

(Dz. U. z 2022 r. poz. 246) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 5

a)

w pkt 2a w lit. c średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. d w brzmieniu

„

d)

krajowa instytucja płatnicza, mała instytucja płatnicza, krajowa instytucja pieniądza

elektronicznego, unijna instytucja płatnicza lub unijna instytucja pieniądza elektronicznego,

w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1907, 1814 i 2140 oraz z 2022 r. poz. 1488) w zakresie, w jakim udziela kredytu płatniczego, o którym mowa w art. 74 ust. 3 tej

ustawy;

”

,

b)

po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu

„

3a)

podmiot powiązany - podmiot powiązany w rozumieniu przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego

określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr

1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady

(Dz. Urz. UE L 320 z 29.11.2008, str. 1, z późn. zm.)

”

;

2)

po art. 9 dodaje się art. 9a w brzmieniu

„

Art. 9a.

1.

Instytucja pożyczkowa uzależnia udzielenie kredytu konsumenckiego od pozytywnej oceny

zdolności kredytowej kredytobiorcy.

2.

Oceny zdolności kredytowej dokonuje się na podstawie analizy danych udostępnianych

przez zaufanych dostawców gromadzących i przetwarzających dane niezbędne do takiej

oceny, w szczególności przez

1)

instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, lub

2)

biura informacji gospodarczej, o których mowa w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie

danych gospodarczych.

3.

Jeżeli analiza danych, o których mowa w ust. 2, nie pozwala na dokonanie oceny zdolności

kredytowej, a instytucja pożyczkowa nie dysponuje innymi wiarygodnymi danymi pozwalającymi

na dokonanie tej oceny, w celu jej dokonania odbiera się od konsumenta oświadczenie

o jego dochodach i stałych wydatkach gospodarstwa domowego, wraz z dokumentami potwierdzającymi

wysokość dochodów konsumenta. Oświadczenie wraz z dokumentami, o których mowa w zdaniu

pierwszym, odbiera się od konsumenta w każdym przypadku, w którym całkowita kwota

kredytu przekracza dwukrotność wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego

na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2207).

4.

Oświadczenie odebrane od konsumenta na podstawie ust. 3 stanowi załącznik do umowy

kredytu konsumenckiego. Dane uzyskane przez instytucję pożyczkową, stanowiące podstawę

dokonania oceny zdolności kredytowej konsumenta, instytucja pożyczkowa przechowuje

przez okres trzech lat od dnia ustania stosunku prawnego uzasadniającego ich pozyskanie.

Obowiązek wykazania, że instytucja pożyczkowa dokonała oceny zdolności kredytowej

w sposób zgodny z wymogami ust. 2, spoczywa na instytucji pożyczkowej lub jej następcach

prawnych.

5.

Jeżeli instytucja pożyczkowa udzieliła konsumentowi kredytu konsumenckiego z naruszeniem

przepisów ust. 1 i 2 lub gdy z treści oświadczenia konsumenta i uzyskanych przez instytucję

pożyczkową informacji wynikało, że na dzień zawarcia umowy kredytu konsumenckiego

konsument miał zaległości w spłacie innego zobowiązania pieniężnego wynoszące powyżej

6 miesięcy, a kredyt konsumencki nie był przeznaczony na spłatę tej zaległości, to

1)

zbycie wierzytelności z tej umowy w drodze przelewu lub w inny sposób jest nieważne;

2)

dochodzenie wierzytelności jest dopuszczalne dopiero po dniu całkowitej spłaty wcześniejszego

zobowiązania, jego wygaśnięcia lub po prawomocnym stwierdzeniu przez sąd nieistnienia

tego zobowiązania - przy czym zakaz zbywania wierzytelności i jej dochodzenia nie

wstrzymuje biegu przedawnienia, a za okres zakazu zbywania wierzytelności i jej dochodzenia

nie można doliczać odsetek lub pozaodsetkowych kosztów kredytu, a także innych opłat

związanych z tą wierzytelnością.

6.

Okoliczności, o których mowa w ust. 5 pkt 2, sąd bada na zarzut konsumenta.

7.

Przepisów ust. 3 i 5 nie stosuje się, jeżeli łączna wysokość ustalonych w umowie pozaodsetkowych

kosztów kredytu i odsetek jest niższa od połowy sumy maksymalnej wysokości pozaodsetkowych

kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a ust. 1, oraz odsetek maksymalnych, o których

mowa w art. 359 § 2.

8.

Instytucja pożyczkowa, która udzieliła kredytu konsumenckiego, niezwłocznie przekazuje

informację o jego udzieleniu instytucjom, o których mowa w art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Informację o zaległościach w spłacie kredytu przekazuje się tym instytucjom lub

biuru informacji gospodarczej, o którym mowa w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie

danych gospodarczych. Za przekazanie informacji nie pobiera się żadnych opłat.

”

;

3)

w art. 30 w ust. 1 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu

„

10a)

numer rachunku płatniczego do spłaty kredytu, jeżeli umowa przewiduje samodzielną

spłatę rat kredytu przez konsumenta;

”

;

4)

w art. 36a

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu dla kredytów o okresie spłaty

nie krótszym niż 30 dni oblicza się według wzoru

MPKK = (K × 10%) + (K × n/R × 10%)

w którym poszczególne symbole oznaczają

MPKK - maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu,

K - całkowitą kwotę kredytu,

n - okres spłaty wyrażony w dniach,

R - liczbę dni w roku.

”

,

b)

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu

„

1a.

Maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu dla kredytów o okresie spłaty

krótszym niż 30 dni oblicza się według wzoru

MPKK = K x 5%

w którym poszczególne symbole oznaczają

MPKK - maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu,

K - całkowitą kwotę kredytu.

”

,

c)

ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

2.

Pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą być wyższe od 45% całkowitej kwoty kredytu.

3.

Pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się

w części przekraczającej maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu obliczoną

w sposób określony w ust. 1-2.

”

,

d)

dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Przepisów art. 720 nie stosuje się do umowy pożyczki pieniężnej udzielanej przez instytucję pożyczkową

na podstawie przepisów niniejszej ustawy.

”

;

5)

w art. 36c wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

W przypadku udzielenia przez kredytodawcę lub podmiot z nim powiązany konsumentowi,

który nie dokonał pełnej spłaty kredytu, kolejnych kredytów w okresie 120 dni od dnia

wypłaty pierwszego z kredytów

”

;

6)

w art. 59a wprowadza się następujące zmiany

a)

ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie

„

1.

Instytucja pożyczkowa może prowadzić działalność wyłącznie w formie spółki akcyjnej,

albo w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ustanowiono radę nadzorczą.

2.

Minimalny kapitał zakładowy instytucji pożyczkowej wynosi 1 000 000 zł.

”

,

b)

ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Członkiem zarządu, rady nadzorczej lub prokurentem instytucji pożyczkowej może być

wyłącznie osoba, która nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko wiarygodności

dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi

lub przestępstwo skarbowe.

”

,

c)

w ust. 5 w pkt 1 wyrazy „członków zarządu, rady nadzorczej i komisji rewizyjnej” zastępuje się wyrazami „członków zarządu i rady nadzorczej”;

7)

w art. 59ac ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, załącza się zaświadczenie z Krajowego Rejestru

Karnego o niekaralności członka zarządu, rady nadzorczej lub prokurenta instytucji

pożyczkowej w zakresie przestępstw, o których mowa w art. 59a ust. 4, oraz dokumenty

potwierdzające spełnianie warunków, o których mowa w art. 59a ust. 1 i 2, przez podmiot

ubiegający się o wpis do rejestru instytucji pożyczkowych.

”

;

8)

w art. 59ae w pkt 2 w lit. d kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w

brzmieniu

„

3)

wzmiankę o wykreśleniu z rejestru.

”

;

9)

w art. 59ag ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje niezwłocznie wykreślenia wpisu z rejestru instytucji

pożyczkowych dotyczącego podmiotu, który przestał spełniać warunki, o których mowa

w art. 59a, lub który został wykreślony z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze

Sądowym.

”

;

10)

po art. 59c dodaje się art. 59ca-59cc w brzmieniu

„

Art. 59ca.

1.

Środki przeznaczane na udzielanie kredytów konsumenckich przez instytucje pożyczkowe

nie mogą pochodzić z działalności polegającej na gromadzeniu środków pieniężnych innych

osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości

prawnej, w tym z emisji obligacji lub innych instrumentów dłużnych oraz ze źródeł

nieudokumentowanych.

2.

Środki przeznaczane na udzielanie kredytów konsumenckich przez instytucje pożyczkowe

mogą pochodzić z kredytu bankowego, albo z pożyczek od podmiotów powiązanych pod warunkiem,

że podmioty powiązane udzielające takich pożyczek nie gromadzą środków pieniężnych

w sposób wskazany w ust. 1.

Art. 59cb.

1.

Instytucja pożyczkowa w zakresie udzielanych kredytów konsumenckich za działania lub

zaniechania jej pracowników, pośredników kredytowych, za których pośrednictwem udziela

kredytów konsumenckich, lub innych przedsiębiorców wykonujących na jej rzecz czynności

związane z udzielaniem kredytów konsumenckich, ponosi wobec kredytobiorców odpowiedzialność

jak za swoje działania, w tym za działania związane z żądaniem od kredytobiorcy zapłaty

odsetek lub pozaodsetkowych kosztów kredytu w wysokości wyższej niż maksymalna lub

zawarciem umowy, która zobowiązuje do tego kredytobiorcę wobec instytucji pożyczkowej.

2.

Odpowiedzialności, o której mowa w ust. 1, nie można wyłączyć ani ograniczyć.

Art. 59cc.

Ciężar udowodnienia, że instytucja pożyczkowa prawidłowo zrealizowała obowiązki wynikające

z ustawy wobec konsumentów, spoczywa na tej instytucji.

”

;

11)

w art. 59d

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Podmiot mający siedzibę na terytorium państwa będącego członkiem Unii Europejskiej

innego niż Rzeczpospolita Polska, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym może, na zasadach przewidzianych w ustawie, prowadzić na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej działalność w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego, jeżeli spełnia

warunki, o których mowa w art. 59a ust. 2-4.

”

,

b)

po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu

„

1a.

O zamiarze podjęcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności w zakresie

udzielania kredytu konsumenckiego podmiot, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia Komisję

Nadzoru Finansowego nie później niż na dwa miesiące przed podjęciem tej działalności.

1b.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2, podmiot, o którym mowa w ust. 1, wskazuje

właściwe organy nadzorcze państwa, o którym mowa w ust. 1, wyznaczone do sprawowania

nad tym podmiotem nadzoru w odniesieniu do działalności w zakresie udzielania kredytu

konsumenckiego albo informuje, że przepisy państwa, o którym mowa w ust. 1, nie przewidują

wyznaczenia takich organów.

”

;

12)

w art. 59de ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje niezwłocznie wykreślenia wpisu z rejestru dotyczącego

podmiotu, który przestał spełniać warunki, o których mowa w art. 59da ust. 2, lub

który został wykreślony z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo

z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

”

;

13)

po rozdziale 5aa dodaje się rozdział 5ab w brzmieniu

„

Rozdział 5ab

Nadzór nad działalnością instytucji pożyczkowych

Art. 59df.

1.

Działalność instytucji pożyczkowych w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego podlega

nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego.

2.

Celem nadzoru nad działalnością instytucji pożyczkowych jest kontrola i egzekwowanie

zgodności tej działalności z ustawą.

Art. 59dg.

1.

Instytucja pożyczkowa przekazuje Komisji Nadzoru Finansowego kwartalne i roczne sprawozdania

z działalności w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego, obejmujące informacje

o

1)

udzielonych kredytach konsumenckich, w tym ich liczbie, z uwzględnieniem liczby kredytów,

o których mowa w art. 36b, wartości, strukturze terminowej i walutowej oraz opóźnieniach

w spłatach;

2)

zawartych umowach o kredyt konsumencki, w tym ich liczbie, rodzajach oraz statusie;

3)

liczbie klientów, którym udzielono kredytu konsumenckiego, z uwzględnieniem liczby

klientów, którym udzielono kredytu, o którym mowa w art. 36b;

4)

łącznych przychodach uzyskanych z działalności w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego

z wyodrębnieniem przychodów uzyskanych w związku z pozaodsetkowymi kosztami kredytu;

5)

bilansie, ze wskazaniem źródeł finansowania działalności w zakresie udzielania kredytu

konsumenckiego;

6)

osobach, o których mowa w art. 59a ust. 4, w tym o spełnianiu przez te osoby wymagań

określonych w tym przepisie.

2.

Sprawozdania, o których mowa w ust. 1, są przekazywane Komisji Nadzoru Finansowego

wyłącznie w postaci elektronicznej za pośrednictwem udostępnionych przez Komisję Nadzoru

Finansowego formularzy sprawozdawczych i kanałów komunikacji.

3.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,

szczegółowy zakres i terminy przekazywania informacji, o których mowa w ust. 1, oraz

wzory formularzy sprawozdawczych, mając na względzie zapewnienie Komisji Nadzoru Finansowego

dostępu do danych niezbędnych do sprawowania skutecznego nadzoru nad działalnością

instytucji pożyczkowych.

Art. 59dh.

1.

W ramach sprawowanego nadzoru Komisja Nadzoru Finansowego może

1)

zażądać od instytucji pożyczkowej przekazania lub okresowego przekazywania przez tę

instytucję informacji, dokumentów lub danych niezbędnych do realizacji celu, o którym

mowa w art. 59df ust. 2, innych niż informacje określone w art. 59dg ust. 1;

2)

wydawać instytucji pożyczkowej zalecenia dotyczące zapewnienia zgodności działalności

w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego z ustawą.

2.

Środki podejmowane w ramach nadzoru nie mogą naruszać umów zawartych przez instytucje

pożyczkowe na podstawie ustawy.

Art. 59di.

1.

W razie stwierdzenia, że instytucja pożyczkowa nie wykonuje obowiązku przekazania

informacji, o którym mowa w art. 59dg ust. 1 lub art. 59dh ust. 1 pkt 1, albo wykonuje

ten obowiązek nieprawidłowo, nie wykonała w wyznaczonym terminie zaleceń, o których

mowa w art. 59dh ust. 1 pkt 2, a także w razie stwierdzenia, że działalność instytucji

pożyczkowej, w tym również prowadzona z udziałem pośrednika kredytowego, jest wykonywana

z naruszeniem ustawy lub wbrew warunkom określonym w ustawie, Komisja Nadzoru Finansowego

może

1)

nałożyć na członka zarządu instytucji pożyczkowej bezpośrednio odpowiedzialnego za

stwierdzone nieprawidłowości administracyjną karę pieniężną w wysokości do 150 000

zł;

2)

nałożyć na instytucję pożyczkową administracyjną karę pieniężną w wysokości do 15

000 000 zł;

3)

wystąpić do właściwego organu instytucji pożyczkowej z wnioskiem o odwołanie członka

zarządu, o którym mowa w pkt 1;

4)

zawiesić w czynnościach członka zarządu, o którym mowa w pkt 1, do czasu podjęcia

rozstrzygnięcia w sprawie wniosku, o którym mowa w pkt 3; zawieszenie w czynnościach

polega na wyłączeniu z podejmowania decyzji w zakresie praw i obowiązków majątkowych

tego podmiotu;

5)

wykreślić instytucję pożyczkową z rejestru instytucji pożyczkowych, a jeżeli jest

wpisana jednocześnie do rejestru pośredników kredytowych - także z tego rejestru.

2.

Zastosowanie sankcji, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

3.

Decyzje administracyjne w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, są natychmiast

wykonalne.

4.

Administracyjna kara pieniężna, o której mowa w ust. 1 pkt 1, może zostać nałożona

również po zakończeniu pełnienia funkcji członka zarządu, jeżeli naruszenie miało

miejsce w trakcie pełnienia tej funkcji.

5.

Administracyjna kara pieniężna, o której mowa w ust. 1 pkt 2, może być nałożona również

w przypadku, gdy podmiot jest wykreślony z rejestru instytucji pożyczkowych.

6.

Do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, stosuje się

przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185).

7.

Komisja Nadzoru Finansowego przekazuje do publicznej wiadomości informację o zastosowaniu

sankcji, o których mowa w ust. 1, chyba że ujawnienie takiej informacji mogłoby w

sposób niewspółmierny zaszkodzić interesowi prawnemu zainteresowanych stron. Imię

i nazwisko osoby, na którą została nałożona sankcja, o której mowa w ust. 1 pkt 1

lub 4, podaje się do publicznej wiadomości, gdy decyzja w tym przedmiocie jest ostateczna.

8.

Informacje, o których mowa w ust. 7, są dostępne na stronie internetowej Komisji Nadzoru

Finansowego przez 5 lat, licząc od dnia ich udostępnienia, z tym że informacje dotyczące

imienia i nazwiska osoby, na którą została nałożona sankcja, dostępne są na tej stronie

przez rok.

Art. 59dj.

1.

Informacje uzyskane lub wytworzone w związku ze sprawowaniem nadzoru, których udzielenie,

ujawnienie lub potwierdzenie mogłoby naruszyć chroniony prawem interes podmiotów,

których te informacje bezpośrednio lub pośrednio dotyczą, lub utrudnić sprawowanie

nadzoru nad instytucjami pożyczkowymi, stanowią tajemnicę zawodową chronioną zgodnie

z przepisem art. 16 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym

(Dz. U. z 2022 r. poz. 660, 872, 1488, 1692, 2185 i 2339).

2.

Obowiązku ochrony tajemnicy, o której mowa w ust. 1, nie narusza

1)

udzielenie informacji niezbędne do realizacji celu, o którym mowa w art. 59df ust.

2;

2)

udzielenie informacji w sytuacjach, o których mowa w art. 59dk;

3)

złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa;

4)

przekazanie informacji osobie, organowi lub innemu podmiotowi na podstawie przepisów

odrębnych.

3.

W przypadku informacji objętych ochroną na podstawie przepisów odrębnych udzielanie

i przekazywanie przez Komisję Nadzoru Finansowego informacji, o których mowa w ust.

1, nie może naruszać zasad ochrony określonej w tych przepisach.

Art. 59dk.

1.

Komisja Nadzoru Finansowego może udzielać informacji uzyskanych lub wytworzonych w

związku z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy

1)

właściwym organom nadzorczym, w przypadkach określonych w art. 59dm;

2)

organom i instytucjom Unii Europejskiej właściwym w sprawach związanych z działalnością

w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego i nadzorem nad podmiotami prowadzącymi

taką działalność.

2.

Udzielenie informacji, o których mowa w ust. 1, następuje, jeżeli

1)

zapewnione jest wykorzystanie udzielonych informacji wyłącznie na potrzeby wykonywanych

przez te organy zadań związanych z działalnością w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego

lub nadzorem nad podmiotami prowadzącymi taką działalność;

2)

zagwarantowane jest, że przekazywanie udzielonych informacji poza te organy jest możliwe

wyłącznie po uprzednim uzyskaniu zgody Komisji Nadzoru Finansowego;

3)

nie narusza to zasad ochrony informacji wynikających z przepisów odrębnych.

Art. 59dl.

1.

W przypadku stwierdzenia, że podmiot, o którym mowa w art. 59d ust. 1, prowadząc na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego,

narusza przepisy ustawy lub prowadzi tę działalność wbrew warunkom określonym w ustawie,

Komisja Nadzoru Finansowego może

1)

wezwać ten podmiot, w formie pisemnej, do przestrzegania przepisów prawa polskiego

i wyznaczyć mu termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;

2)

zakazać wykonywania przez ten podmiot na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności

w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego.

2.

Zastosowanie sankcji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Decyzja ta jest natychmiast wykonalna. Komisja Nadzoru Finansowego podaje tę decyzję

do publicznej wiadomości.

Art. 59dm.

1.

W celu zapewnienia zgodności działalności podmiotu, o którym mowa w art. 59d ust.

1, z przepisami ustawy oraz podejmowania w stosunku do tego podmiotu działań określonych

w art. 59dl ust. 1, Komisja Nadzoru Finansowego może współpracować z właściwymi organami

nadzorczymi państwa, o którym mowa w art. 59d ust. 1, o ile organy takie zostały wyznaczone.

2.

Komisja Nadzoru Finansowego może współpracować z właściwymi organami nadzorczymi państw,

o których mowa w art. 59d ust. 1, o ile organy takie zostały wyznaczone, w zakresie

działalności instytucji pożyczkowych na terytorium tych państw.

3.

W ramach współpracy, o której mowa w ust. 1 i 2, Komisja Nadzoru Finansowego może

przekazywać właściwym organom nadzorczym, na żądanie lub z własnej inicjatywy, informacje

uzyskane w związku z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, niezbędne do osiągnięcia

celów tej współpracy.

Art. 59dn.

Komisja Nadzoru Finansowego oraz osoby wykonujące czynności nadzoru nie ponoszą odpowiedzialności

za szkodę wynikającą ze zgodnego z przepisami działania lub zaniechania, które pozostaje

w związku ze sprawowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego nadzorem.

Art. 59do.

1.

Instytucje pożyczkowe są obowiązane do wnoszenia rocznych wpłat na pokrycie kosztów

nadzoru w kwocie nie wyższej niż 0,5% sumy przychodów uzyskanych z działalności w

zakresie udzielania kredytu konsumenckiego za poprzedzający rok obrotowy i nie mniejszej

niż równowartość w złotych 5000 euro, przeliczonej przy zastosowaniu średniego kursu

euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy roku poprzedzającego

rok kalendarzowy, w którym powstało zobowiązanie.

2.

Instytucje pożyczkowe przekazują Komisji Nadzoru Finansowego deklaracje o dokonaniu

wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru. Przepis art. 59dg ust. 2 stosuje się odpowiednio.

3.

Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

terminy wnoszenia, wysokość i sposób obliczania wpłat, o których mowa w ust. 1,

2)

sposób i terminy rozliczania należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1,

3)

wzór deklaracji o dokonaniu wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru

- mając na względzie, aby wysokość wpłat na pokrycie kosztów nadzoru nie wpływała

w istotny sposób na zwiększenie kosztów działalności podmiotów obowiązanych do ich

uiszczenia, konieczność zapewnienia skuteczności sprawowanego nadzoru oraz możliwość

składania deklaracji o dokonaniu wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru w postaci dokumentu

elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów

realizujących zadania publiczne.

Art. 59dp.

1.

Instytucja pożyczkowa, która nie wykonała obowiązku, o którym mowa w art. 59dg ust.

1 pkt 4, wnosi na rzecz Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego opłatę sankcyjną w kwocie

stanowiącej równowartość w złotych 5000 euro. Wniesienie opłaty sankcyjnej nie zwalnia

z wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 59dg ust. 1 pkt 4.

2.

Równowartość w złotych wyrażonej w euro kwoty, o której mowa w ust. 1, przelicza się

przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na ostatni

dzień roboczy roku poprzedzającego rok kalendarzowy, w którym powstało zobowiązanie.

3.

W przypadku gdy Komisja Nadzoru Finansowego stwierdzi, że instytucja pożyczkowa nie

wypełniła obowiązku, o którym mowa w art. 59dg ust. 1 pkt 4, Komisja Nadzoru Finansowego

wzywa tę instytucję do uiszczenia opłaty sankcyjnej, o której mowa w ust. 1, w terminie

30 dni oraz wzywa do niezwłocznego wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 59dg

ust. 1 pkt 4, pouczając o treści ust. 1 zdanie drugie.

4.

Opłata sankcyjna, o której mowa w ust. 1, podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2022 r. poz. 479, 1301, 1692, 1967, 2127 i 2180).

5.

Jeżeli niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 59dg ust. 1 pkt 4, pociąga za

sobą konieczność nałożenia na instytucję pożyczkową kary wymienionej w art. 59di ust.

1 pkt 2, przy ustalaniu jej wysokości bierze się pod uwagę wysokość uiszczonej opłaty

sankcyjnej, o której mowa w ust. 1.

”

;

14)

po art. 59i dodaje się art. 59j w brzmieniu

„

Art. 59j.

1.

Kto, będąc odpowiedzialnym w instytucji pożyczkowej za przekazywanie informacji Komisji

Nadzoru Finansowego, podaje informacje niezgodne ze stanem faktycznym albo w inny

sposób wprowadza w błąd ten organ, podlega grzywnie do 1 000 000 zł albo karze pozbawienia

wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie do 500 000 zł albo karze pozbawienia

wolności do roku, albo obu tym karom łącznie.

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 8 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 23 października 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym

(Dz. U. z 2022 r. poz. 158) art. 3 otrzymuje brzmienie

„

Art. 3.

W sprawach związanych z umową odwróconego kredytu hipotecznego nie stosuje się art. 69 ust. 1 i 2, art. 70, art. 74-75a, art. 76a, art. 77, art. 78 i art. 78a ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz art. 387

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339).

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 9 Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source

W ustawie z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami

kredytu hipotecznego i agentami

(Dz. U. z 2022 r. poz. 2245) w art. 63

1)

w ust. 3 w pkt 2 w lit. e kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu

„

3)

wzmiankę o wykreśleniu z rejestru pośredników kredytowych.

”

;

2)

w ust. 4 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu

„

4)

wzmiankę o wykreśleniu z rejestru pośredników kredytowych.

”

.

Dz.U. 2022 poz. 2339 inForce

Art. 9a Ustawa z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie Open official source