PL
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 października 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych
Table of Provisions (94)
Statutory Text (94 Articles)
§ 1.
Sądy wojskowe sprawują w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wymiar sprawiedliwości
w sprawach karnych w zakresie przewidzianym w ustawach oraz orzekają w innych sprawach,
jeżeli zostały one przekazane do ich właściwości odrębnymi ustawami.
§ 2.
W wypadkach przewidzianych w ustawach sądy wojskowe sprawują wymiar sprawiedliwości
w sprawach karnych w stosunku do osób nienależących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej.
Do sądów wojskowych oraz żołnierzy pełniących służbę w tych sądach mają zastosowanie
przepisy dotyczące jednostek wojskowych i żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, jeżeli
ustawa nie stanowi inaczej.
§ 1.
Sądami wojskowymi są wojskowe sądy okręgowe i wojskowe sądy garnizonowe.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, po zasięgnięciu
opinii Krajowej Rady Sądownictwa, w drodze rozporządzenia, tworzy i znosi sądy wojskowe
oraz określa ich siedziby i obszary właściwości, mając na względzie potrzebę zapewnienia
racjonalnej organizacji sądownictwa wojskowego przez dostosowanie liczby sądów, ich
wielkości i obszarów właściwości do rozmieszczenia Sił Zbrojnych, realizującej zasadę
dostępu do sądu i uwzględniającej ekonomię postępowania sądowego, w celu zagwarantowania
realizacji prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, a także biorąc pod uwagę
potrzeby Sił Zbrojnych w przypadku ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
§ 4.
Kierując się kryteriami i celem, o których mowa w § 3, Minister Obrony Narodowej w
porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, może tworzyć i
znosić wydziały zamiejscowe wojskowych sądów garnizonowych.
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
(uchylony)
§ 1.
Działalność sądów wojskowych jest finansowana z wyodrębnionych środków budżetowych
Ministerstwa Obrony Narodowej.
§ 2.
Minister Obrony Narodowej, jako dysponent części budżetowej, nie jest uprawniony do
dokonywania przeniesień, o których mowa w art. 171 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, 1692, 1725, 1747, 1768 i 1964), jeżeli powodowałoby to zmniejszenie wydatków w rozdziale klasyfikacji wydatków dotyczących
sądów wojskowych.
§ 3.
Organami kierującymi gospodarką finansową sądów wojskowych są prezesi tych sądów.
§ 4.
Projekty planów finansowych oraz plany finansowe dla sądów wojskowych opracowują prezesi
tych sądów, według zasad określonych w odrębnych przepisach o finansach publicznych,
które Minister Sprawiedliwości przedkłada Krajowej Radzie Sądownictwa, a ta na ich
podstawie składa wniosek do Ministra Obrony Narodowej o opracowanie dochodów i wydatków
sądów wojskowych.
§ 5.
Organy wymienione w § 4 są związane założeniami, o których mowa w art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
§ 6.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości i ministrem właściwym
do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady
planowania i prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej sądów
wojskowych.
§ 1.
Nadzór nad działalnością sądów wojskowych w zakresie orzekania sprawuje Sąd Najwyższy.
§ 2.
Zwierzchni nadzór nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i działalności administracyjnej
sprawuje Minister Sprawiedliwości.
§ 3.
Nadzór w zakresie czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących służbę w sądach wojskowych
sprawuje Minister Obrony Narodowej.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
(uchylony)
Minister Sprawiedliwości przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej i Krajowej
Radzie Sądownictwa informację o działalności sądów wojskowych.
Prezesi wojskowych sądów okręgowych właściwych dla siedziby organu wnioskującego o
udostępnienie danych przekazują corocznie Ministrowi Sprawiedliwości informację na
temat przetwarzania danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych, z podziałem
na liczbę i rodzaj udostępnianych danych, oraz wyników przeprowadzonych kontroli,
w terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku nią objętym, celem realizacji
zadania, o którym mowa w art. 175b § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2072, z 2021 r. poz. 1080 i 1236 oraz z 2022 r. poz. 655, 1259 i 1933).
§ 1.
Sądy wojskowe są administratorami danych osobowych przetwarzanych w postępowaniach
sądowych.
§ 2.
Do przetwarzania danych osobowych w postępowaniach sądowych przepisów art. 15, art.
16 - w zakresie, w jakim przepisy szczególne przewidują odrębny tryb sprostowania,
oraz art. 18 i art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)
§ 3.
W związku z przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach sądowych wykonanie obowiązków,
o których mowa w art. 13 rozporządzenia 2016/679, następuje przez umieszczenie informacji
określonych w art. 13 ust. 2 rozporządzenia 2016/679 w Biuletynie Informacji Publicznej
na stronie podmiotowej oraz w widocznym miejscu w budynku sądu.
§ 1.
Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach sądowych wykonują
1)
w zakresie działalności wojskowego sądu garnizonowego - prezes wojskowego sądu okręgowego;
2)
w zakresie działalności wojskowego sądu okręgowego - Krajowa Rada Sądownictwa.
§ 2.
Do nadzoru, o którym mowa w § 1, przepisy art. 175dd § 2 i 3 oraz działu I rozdziału 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo
o ustroju sądów powszechnych stosuje się odpowiednio.
1.
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
w których nie został wyznaczony skład sądu, stosuje się odpowiednio przepisy art.
29 ustawy zmienianej w art. 1, art. 23a ustawy zmienianej w art. 2, art. 42a ustawy
zmienianej w art. 4 oraz art. 5a ustawy zmienianej w art. 5.
2.
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
w których został wyznaczony skład sądu, do wniosku i jego rozpoznania stosuje się
odpowiednio przepisy art. 29 ustawy zmienianej w art. 1, art. 23a ustawy zmienianej
w art. 2, art. 42a ustawy zmienianej w art. 4 oraz art. 5a ustawy zmienianej w art.
5, z tym że wniosek może być złożony w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
3.
Jeżeli termin, o którym mowa w ust. 2, upływa po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej
instancji lub drugiej instancji albo wojewódzki sąd administracyjny, a od wyroku wniesiono
środek zaskarżenia, rozpoznanie tego środka wstrzymuje się do czasu rozpoznania wniosku.
Do wniosku i jego rozpoznania stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 ustawy zmienianej
w art. 1, art. 23a ustawy zmienianej w art. 2, art. 42a ustawy zmienianej w art. 4
oraz art. 5a ustawy zmienianej w art. 5. Uznając wniosek za zasadny, sąd stwierdza,
że zachodziła podstawa do wyłączenia sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego
wyroku. Postanowienie uwzględniające wniosek stanowi przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, złożony po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej lub
drugiej instancji albo wojewódzki sąd administracyjny pozostawia się bez rozpoznania,
jeżeli od wyroku nie wniesiono środka zaskarżenia.
§ 1.
Sądy wojskowe rozpoznają sprawy w swojej siedzibie, z zastrzeżeniem § 2 i 3.
§ 2.
Jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, sądy wojskowe mogą rozpoznawać sprawy
lub pełnić inne czynności poza swoją siedzibą, a w razie konieczności i poza obszarem
swojej właściwości, w tym również - jeżeli umowa międzynarodowa tak stanowi - poza
granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
W wypadku określonym w § 2 rozpoznawanie spraw karnych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej odbywa się tylko w siedzibach sądów wojskowych lub sądów powszechnych.
Osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa w linii prostej lub powinowactwa
w linii prostej albo w stosunku przysposobienia, małżonkowie oraz rodzeństwo nie mogą
być sędziami w tym samym sądzie.
§ 1.
W wypadkach, w których ustawy przewidują wniesienie do sądu wojskowego środka odwoławczego
od orzeczeń lub decyzji wydanych przez organy wojskowe, sprawę rozpoznaje wojskowy
sąd garnizonowy obejmujący swoją właściwością jednostkę wojskową, w której żołnierz
pełni czynną służbę wojskową lub pracownik jest zatrudniony, jeżeli te ustawy nie
stanowią inaczej.
§ 2.
W sprawach, o których mowa w § 1, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące postępowania odwoławczego.
Organem samorządu sędziowskiego jest Zgromadzenie Sędziów Sądów Wojskowych.
§ 1.
Zgromadzenie Sędziów Sądów Wojskowych, zwane dalej „Zgromadzeniem”, tworzą sędziowie
sądów wojskowych.
§ 2.
Zgromadzeniu przewodniczą - na przemian - prezesi wojskowych sądów okręgowych. Kadencja
przewodniczącego trwa 2 lata.
§ 3.
Do zadań Zgromadzenia należy
1)
przedstawianie Krajowej Radzie Sądownictwa kandydatów na stanowiska sędziów wojskowych
sądów garnizonowych oraz wojskowych sądów okręgowych;
2)
(uchylony)
3)
wybór członków kolegiów wojskowych sądów okręgowych;
4)
(uchylony)
5)
(uchylony)
6)
wysłuchanie informacji Ministra Sprawiedliwości o działalności sądów wojskowych oraz
wyrażanie opinii w tym zakresie;
7)
podejmowanie działań w zakresie doskonalenia kwalifikacji zawodowych sędziów i działalności
sądów wojskowych;
8)
wypowiadanie się w sprawach obowiązków i praw sędziów;
9)
wyrażanie opinii w sprawach zgłoszonych przez Krajową Radę Sądownictwa, Ministra Sprawiedliwości
oraz Ministra Obrony Narodowej.
§ 4.
Do wyboru oraz wyrażania opinii, o których mowa w § 3, wymagana jest obecność przynajmniej
dwóch trzecich liczby członków Zgromadzenia, a uchwały w tych sprawach zapadają bezwzględną
większością głosów.
§ 5.
Głosowanie jest tajne w sprawach, o których mowa w § 3 pkt 1-3, a ponadto, jeżeli
żądanie takie zgłosi chociażby jeden z obecnych członków Zgromadzenia.
§ 6.
Sędziowie sądów wojskowych są obowiązani brać udział w posiedzeniach Zgromadzenia.
§ 7.
Zgromadzenie zbiera się co najmniej raz w roku. Posiedzenie Zgromadzenia zwołuje jego
przewodniczący z własnej inicjatywy, na wniosek Ministra Sprawiedliwości, Ministra
Obrony Narodowej, albo na wniosek jednej piątej liczby członków Zgromadzenia.
§ 8.
Szczegółowy tryb odbywania posiedzeń Zgromadzenia Sędziów Sądów Wojskowych określa
regulamin uchwalony przez Zgromadzenie.
Organami sądów wojskowych są
1)
w wojskowych sądach okręgowych - prezes sądu oraz kolegium wojskowego sądu okręgowego;
2)
w wojskowych sądach garnizonowych - prezes sądu.
§ 1.
Prezes wojskowego sądu okręgowego i prezes wojskowego sądu garnizonowego, zwani dalej
„prezesami sądów wojskowych”, kierują działalnością sądu oraz są przełożonymi sędziów
i pozostałego składu osobowego danego sądu.
§ 2.
Prezesa sądu wojskowego zastępuje wyznaczony zastępca lub sędzia.
§ 3.
Prezesa sądu wojskowego i jego zastępcę powołuje, spośród sędziów sądów wojskowych,
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
Prezes sądu wojskowego i jego zastępca mogą być odwołani przez Ministra Sprawiedliwości
w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej w toku kadencji w przypadku
1)
rażącego lub uporczywego niewywiązywania się z obowiązków służbowych;
2)
gdy dalsze pełnienie funkcji z innych powodów nie da się pogodzić z dobrem wymiaru
sprawiedliwości;
3)
stwierdzenia szczególnie niskiej efektywności działań w zakresie pełnionego nadzoru
administracyjnego lub organizacji pracy w sądzie lub sądach niższych;
4)
złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji.
§ 6.
Odwołanie prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcy następuje po zasięgnięciu opinii
Krajowej Rady Sądownictwa. Zamiar odwołania, wraz z pisemnym uzasadnieniem, Minister
Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej przedstawia Krajowej Radzie
Sądownictwa w celu uzyskania opinii.
§ 6a.
Występując o opinię do Krajowej Rady Sądownictwa Minister Sprawiedliwości w porozumieniu
z Ministrem Obrony Narodowej może zawiesić prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcę
w pełnieniu czynności. Przepis art. 22b § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych stosuje się odpowiednio.
§ 6b.
Negatywna opinia Krajowej Rady Sądownictwa dotycząca odwołania prezesa sądu wojskowego
jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążąca, jeżeli uchwała w tej sprawie została podjęta
większością dwóch trzecich głosów.
§ 7.
Niewydanie opinii przez Krajową Radę Sądownictwa w terminie 30 dni od dnia przedstawienia
przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej zamiaru
odwołania prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcy nie stoi na przeszkodzie odwołaniu.
§ 8.
W przypadku złożenia przez prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcę rezygnacji z
pełnionej funkcji w toku kadencji, Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej odwołuje go bez zasięgania opinii, o której mowa w § 6.
§ 1.
Prezes wojskowego sądu okręgowego jest powoływany na okres 4 lat i nie może być ponownie
powołany do pełnienia funkcji prezesa lub jego zastępcy w tym sądzie przed upływem
4 lat od dnia zakończenia kadencji.
§ 2.
Zastępca prezesa wojskowego sądu okręgowego jest powoływany na okres 4 lat i nie może
być ponownie powołany do pełnienia tej samej funkcji w tym sądzie przed upływem 4
lat od dnia zakończenia kadencji.
§ 3.
Prezes wojskowego sądu garnizonowego jest powoływany na okres 4 lat, najwyżej na dwie
kolejne kadencje, i nie może być powołany do pełnienia funkcji prezesa lub jego zastępcy
przed upływem 4 lat od dnia zakończenia pełnienia tej funkcji.
§ 4.
Zastępca prezesa wojskowego sądu garnizonowego jest powoływany na okres 4 lat, najwyżej
na 2 kolejne kadencje.
§ 5.
W przypadku podziału sądu lub połączenia sądów, przy obejmowaniu funkcji prezesa sądu
wojskowego albo jego zastępcy w sądzie utworzonym wskutek podziału lub połączenia,
do okresu kadencji zalicza się okres pełnienia takiej samej funkcji w sądzie, który
uległ podziałowi lub połączeniu.
§ 1.
Kolegium wojskowego sądu okręgowego, zwane dalej „kolegium”, składa się z prezesa
wojskowego sądu okręgowego oraz 6 członków, w tym 3 sędziów wojskowego sądu okręgowego
i 3 sędziów wojskowych sądów garnizonowych, wybranych przez Zgromadzenie spośród sędziów
orzekających w sądach działających na obszarze właściwości wojskowego sądu okręgowego.
§ 2.
Przewodniczącym kolegium jest prezes wojskowego sądu okręgowego, a w razie jego nieobecności
- zastępca przewodniczącego, wybrany przez kolegium spośród jego członków.
§ 3.
Kadencja kolegium trwa 2 lata.
§ 1.
Do zadań kolegium należą sprawy niezastrzeżone w ustawie do wyłącznej właściwości
Zgromadzenia, a w szczególności
1)
przedstawianie Zgromadzeniu opinii o kandydatach na stanowiska sędziów sądów wojskowych;
2)
wyrażanie opinii w sprawach wyznaczania na stanowiska służbowe prezesów sądów wojskowych
i ich zastępców;
3)
opiniowanie wniosków o przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe;
4)
wyrażanie opinii w sprawach przedstawionych przez Krajową Radę Sądownictwa, Ministra
Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej oraz przez prezesa wojskowego sądu okręgowego;
5)
wypowiadanie się w przypadkach zachowań sędziów naruszających zasady etyki;
6)
wyrażanie zgody na delegowanie sędziego wojskowego sądu garnizonowego przez prezesa
wojskowego sądu okręgowego.
§ 2.
Do podjęcia uchwał wymagana jest obecność przynajmniej dwóch trzecich członków kolegium.
Uchwały kolegium zapadają większością głosów, przy czym w razie równej liczby głosów
decyduje głos przewodniczącego.
§ 3.
Kolegium zbiera się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na pół roku.
§ 4.
Posiedzenia kolegium zwołuje jego przewodniczący z własnej inicjatywy lub na wniosek
jednej trzeciej członków kolegium.
§ 1.
Prezesi sądów wojskowych wykonują czynności nadzoru służbowego i administracji sądowej
przewidziane w przepisach postępowania sądowego oraz w regulaminach urzędowania, a
także inne czynności określone w ustawach i odrębnych przepisach.
§ 2.
W zakresie, o którym mowa w § 1, prezesi wojskowych sądów garnizonowych podlegają
prezesom właściwych wojskowych sądów okręgowych, a prezesi tych sądów - Ministrowi
Sprawiedliwości.
§ 3.
Prezesi sądów wojskowych mogą zlecać poszczególne czynności nadzoru służbowego i administracji
sądowej swoim zastępcom, a w szczególnych przypadkach - sędziom.
§ 4.
Prezes sądu wojskowego wyznacza sędziego do sprawowania nadzoru penitencjarnego.
§ 1.
Osoby powołane do kierowania i nadzoru nad działalnością administracyjną sądów wojskowych
mają prawo wglądu w czynności tych sądów, mogą żądać wyjaśnień oraz usunięcia uchybień.
Minister Sprawiedliwości oraz prezesi sądów wojskowych mogą uchylać zarządzenia administracyjne
niezgodne z prawem albo naruszające sprawność postępowania sądowego lub z innych powodów
niecelowe.
§ 2.
Sędziowie wykonujący czynności, o których mowa w § 1, mogą być obecni na rozprawie
toczącej się z wyłączeniem jawności.
§ 3.
W razie stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawności postępowania sądowego, Minister
Sprawiedliwości oraz prezesi sądów wojskowych mogą zwrócić na nie, na piśmie, uwagę
i żądać usunięcia skutków tego uchybienia. Sędzia, którego dotyczy zwrócona uwaga
może, w terminie 7 dni, złożyć pisemne zastrzeżenie do organu, który zwrócił uwagę,
co nie zwalnia go od obowiązku usunięcia skutków uchybienia.
§ 3a.
W razie złożenia zastrzeżenia organ, o którym mowa w § 3, uchyla uwagę albo przekazuje
sprawę do rozpoznania sądowi dyscyplinarnemu.
§ 3b.
W przypadku przewidzianym w § 3a, sąd dyscyplinarny wydaje postanowienie po wysłuchaniu
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych oraz sędziego, chyba że nie jest
to możliwe. Na postanowienie odmawiające uwzględnienia zastrzeżenia sędziemu przysługuje
zażalenie. Zażalenie rozpoznaje ten sam sąd dyscyplinarny w innym równorzędnym składzie.
§ 4.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić prezesowi lub zastępcy prezesa sądu wojskowego
pisemną uwagę, jeżeli stwierdzi uchybienia w zakresie kierowania sądem albo sprawowania
przez prezesa przysługującego mu nadzoru nad działalnością administracyjną sądów wojskowych.
§ 5.
Uprawnienia określone w § 4 przysługują Ministrowi Obrony Narodowej odnośnie do nadzoru
w zakresie czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących służbę w sądach wojskowych.
Czynności z zakresu nadzoru i administracji sądowej, o których mowa w art. 5 § 2 i
3, art. 14 § 1 i 3 oraz w art. 15, nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie
są niezawiśli.
§ 1.
W sądach wojskowych działają sekretariaty oraz inne komórki organizacyjne, które tworzy
prezes sądu wojskowego.
§ 2.
Zasady wyznaczania żołnierzy zawodowych i pracowników cywilnych na stanowiska w sekretariatach
i innych komórkach organizacyjnych sądów wojskowych oraz kwalifikacje wymagane do
objęcia stanowisk określają odrębne przepisy.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określa, w drodze
rozporządzenia
1)
organizację sądów wojskowych oraz ustala regulamin wewnętrzny urzędowania tych sądów;
2)
szczegółowy tryb wykonywania nadzoru, o którym mowa w art. 5 § 2, art. 14 i art. 15;
3)
szczegółowe zasady archiwizacji, niszczenia i przekazywania właściwym archiwom państwowym
akt spraw sądowych.
§ 1a.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze
zarządzenia, organizację i zakres działania sekretariatów sądowych oraz innych działów
administracji sądowej.
§ 2.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości określa, w drodze
rozporządzenia, sposób wykonywania nadzoru, o którym mowa w art. 5 § 3.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określa, w drodze
rozporządzenia, liczbę sędziów w sądach wojskowych, mając na względzie konieczność
prawidłowej organizacji sądów wojskowych oraz potrzebę zapewnienia sprawności postępowania
sądowego.
§ 4.
(uchylony)
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
§ 1.
Wojskowy sąd garnizonowy składa się z sędziów tego sądu.
§ 2.
Wojskowy sąd okręgowy składa się z sędziów tego sądu.
Sędziowie sądów wojskowych w zakresie orzekania są niezawiśli i podlegają tylko ustawom.
§ 1.
Sędzia sądu wojskowego jest obowiązany postępować zgodnie ze ślubowaniem sędziowskim
oraz stale podnosić kwalifikacje zawodowe.
§ 2.
Sędzia sądu wojskowego powinien w służbie i poza służbą strzec powagi stanowiska sędziowskiego
i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności sędziego lub osłabiać zaufanie
do jego bezstronności.
§ 3.
W okresie zajmowania stanowiska sędzia sądu wojskowego nie może należeć do partii
politycznych ani brać udziału w żadnej działalności politycznej.
Sędzia jest obowiązany wykonywać czynności związane z powierzonymi mu obowiązkami
sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym.
§ 1.
Sędzią sądu wojskowego, zwanym dalej „sędzią”, może być oficer pełniący zawodową służbę
wojskową, który
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych, a także nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane
z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
2)
jest nieskazitelnego charakteru;
3)
ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne
uznane w Polsce;
4)
(uchylony)
5)
złożył egzamin sędziowski lub prokuratorski;
6)
ukończył aplikację sędziowską w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury lub pracował
w charakterze asesora prokuratorskiego co najmniej trzy lata;
7)
ukończył 29 lat.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Wymagania określone w § 1 pkt 5 i 6 nie dotyczą
1)
profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych w polskich szkołach wyższych, w
Polskiej Akademii Nauk oraz w innych placówkach naukowych i naukowo-badawczych;
2)
osób, które zajmowały stanowiska sędziów, prokuratorów, wiceprokuratorów i podprokuratorów;
3)
adwokatów, radców prawnych oraz notariuszy, którzy wykonywali ten zawód co najmniej
przez 3 lata, a także osób, które, przez taki sam okres, zajmowały stanowiska: prezesa,
wiceprezesa lub radcy Prokurator ii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 1
Kandydaci na stanowiska sędziów sądu wojskowego spełniający warunki, o których mowa
w art. 22, są powoływani do zawodowej służby wojskowej na podstawie dobrowolnego zgłoszenia
się do tej służby, po odbyciu szkolenia wojskowego i zdaniu egzaminu na oficera.
§ 2
Do odbycia szkolenia wojskowego, o którym mowa w § 1, powołuje, na wniosek Ministra
Sprawiedliwości, organ uprawniony do powoływania do służby wojskowej na podstawie
odrębnych przepisów, określając miejsce szkolenia.
§ 3.
Kandydaci na stanowiska sędziów, o których mowa w § 1, są mianowani na stopień wojskowy
odpowiadający stopniowi etatowemu z dniem powołania do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego.
§ 4.
Rozkaz personalny o powołaniu do zawodowej służby wojskowej kandydatów na stanowiska
sędziów, o których mowa w § 1, wydaje, na wniosek Ministra Sprawiedliwości, z dniem
powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, Minister Obrony Narodowej.
§ 5.
(uchylony)
§ 1.
Sędzią sądu wojskowego jest osoba powołana na to stanowisko przez Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, która złożyła ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 1a.
Sędziowie sądów wojskowych są powoływani na stanowiska
1)
sędziego wojskowego sądu garnizonowego;
2)
sędziego wojskowego sądu okręgowego.
§ 1b.
Powołując do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej wyznacza miejsce służbowe (siedzibę) sędziego.
§ 2.
Zgromadzenie ocenia zgłoszonych kandydatów na stanowiska sędziów w drodze głosowania
i przekazuje wszystkie zgłoszone kandydatury, ze wskazaniem liczby uzyskanych głosów,
Krajowej Radzie Sądownictwa, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości
i Minister Obrony Narodowej wyrażają o każdym z kandydatów do objęcia stanowiska sędziowskiego
opinie wraz z uzasadnieniem, które Minister Sprawiedliwości przedstawia Krajowej Radzie
Sądownictwa wraz z kandydaturami, a także z informacjami uzyskanymi od organu Policji
o każdym z kandydatów.
§ 3.
Kandydatów na stanowiska sędziów zgłasza Zgromadzeniu Minister Sprawiedliwości.
§ 4.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej może, po wysłuchaniu
opinii kolegium właściwego sądu, zgłosić Krajowej Radzie Sądownictwa kandydatów na
stanowiska sędziów.
§ 5.
Kandydaci na stanowiska sędziów zgłaszają swoje kandydatury Ministrowi Sprawiedliwości.
Minister Sprawiedliwości, przed zgłoszeniem kandydatur Zgromadzeniu ocenia kwalifikacje
kandydatów, zasięga opinii właściwego kolegium i zawiadamia Ministra Obrony Narodowej,
przekazując wypełnioną kartę zgłoszenia kandydata.
§ 1.
W ramach działalności sądu wojskowego lub jego organów niedopuszczalne jest kwestionowanie
umocowania sądów i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli
i ochrony prawa.
§ 2.
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez sąd wojskowy lub inny organ władzy
zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia
do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
§ 3
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy
do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego
niezawisłości i bezstronności.
§ 4
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności
z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po
powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach
danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,
mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy.
§ 5
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 4, może być złożony wobec sędziego
wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji lub apelację,
z wyłączeniem spraw, w których termin do ich rozpoznania i wydania orzeczenia jest
nie dłuższy niż miesiąc od dnia złożenia pisma procesowego wszczynającego postępowanie
w sprawie.
§ 6
Wniosek składa się w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia
wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma
w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę,
a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie.
§ 7
Uprawnionym do złożenia wniosku jest strona postępowania karnego przed sądem wojskowym
w sprawach, o których mowa w § 5, a w postępowaniu dyscyplinarnym - obwiniony.
§ 8
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać
1)
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 4;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
§ 9
Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 8, podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie
terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
§ 10
Wniosek złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu dokonującego czynności
w toku postępowania przygotowawczego w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe
lub w postępowaniu karnym pozostawia się bez rozpoznania.
§ 11
Jeżeli uprawniony do złożenia wniosku złożył wnioski wobec więcej niż jednego sędziego
wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę lub wnioski zostały złożone w tej samej
sprawie przez kilku uprawnionych do złożenia wniosku, sąd może zarządzić połączenie
wniosków w celu ich łącznego rozpoznania. W przypadku łącznego rozpoznania wniosków,
wnioski rozpoznaje skład sądu wyznaczony do rozpoznania wniosku, który został złożony
jako pierwszy.
§ 12
Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie sędziego
od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego sędziego
w innych prowadzonych przez niego sprawach.
§ 13
W razie uwzględnienia wniosku, sąd z urzędu sporządza w terminie 3 dni uzasadnienie
postanowienia.
§ 14
W razie uwzględnienia wniosku, odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręcza się
sędziemu, którego wniosek dotyczy. Sędzia może w terminie 3 dni złożyć wniosek o ponowne
rozpoznanie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy w składzie 5 sędziów losowanych spośród
całego składu Sądu Najwyższego, w terminie 7 dni utrzymuje w mocy postanowienie o
wyłączeniu sędziego albo uchyla postanowienie o wyłączeniu sędziego i oddala wniosek.
Do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy, sędzia podejmuje czynności niecierpiące
zwłoki.
§ 15
W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do rozpoznania wniosku, o którym mowa
w § 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 i 1855) dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z wyłączeniem art. 42 § 3 zdanie
trzecie tej ustawy w zakresie dotyczącym czynności niecierpiących zwłoki, w szczególności
w przedmiocie tymczasowego aresztowania.
§ 1.
Sędziowie zajmują stanowiska
1)
sędziego wojskowego sądu garnizonowego;
2)
sędziego wojskowego sądu okręgowego.
3)
(uchylony)
4)
(uchylony)
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Objęcie stanowiska przez sędziego stwierdza Minister Obrony Narodowej.
§ 1.
Sędziowie i ławnicy na rozprawach używają stroju urzędowego. Strojem urzędowym sędziego
i ławnika na rozprawie sądowej jest toga, a sędziego przewodniczącego na rozprawie
- także nakładany na kołnierz togi łańcuch z wizerunkiem orła.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, po zasięgnięciu
opinii Krajowej Rady Sądownictwa, określi, w drodze rozporządzenia, wzór stroju urzędowego
sędziów i ławników, uwzględniając uroczysty charakter stroju, odpowiedni dla powagi
sądu, i tradycję utrwaloną w sądownictwie.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, po uzyskaniu
zgody sędziego, może delegować sędziego na okres nieprzekraczający trzech miesięcy
w roku kalendarzowym do pełnienia obowiązków sędziowskich lub wykonywania czynności
administracyjnych w innym sądzie wojskowym lub w sądzie powszechnym albo w Ministerstwie
Sprawiedliwości, a na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub Prezesa Naczelnego
Sądu Administracyjnego - także, odpowiednio, w Sądzie Najwyższym lub sądzie administracyjnym.
§ 2.
Prezes wojskowego sądu okręgowego, po uzyskaniu zgody sędziego oraz kolegium właściwego
sądu, może delegować sędziego wojskowego sądu garnizonowego do pełnienia obowiązków
sędziego na obszarze właściwości danego wojskowego sądu okręgowego na czas nie dłuższy
niż miesiąc w roku kalendarzowym.
§ 3.
Za zgodą sędziego okres delegowania, o którym mowa w § 1 i 2, może zostać przedłużony
na czas określony.
§ 4.
Sędzia nie może łączyć funkcji orzekania z wykonywaniem czynności administracyjnych
w Ministerstwie Sprawiedliwości lub innej jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi
Sprawiedliwości albo przez niego nadzorowanej, z wyłączeniem Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej może delegować
sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków lub pełnienia określonej funkcji
poza granicami państwa w ramach działań podejmowanych przez organizacje międzynarodowe
lub ponadnarodowe oraz zespoły międzynarodowe, działające na podstawie umów międzynarodowych,
w tym umów konstytuujących organizację międzynarodową, ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą
Polską, zgodnie z kwalifikacjami sędziego, na czas określony, nie dłuższy niż cztery
lata, z możliwością ponownego delegowania na kolejny okres, nieprzekraczający czterech
lat.
§ 2.
Wydatki związane z delegacją sędziego sądu wojskowego poza granice państwa są pokrywane
z budżetu państwa, z wyodrębnionych środków budżetowych Ministerstwa Obrony Narodowej.
§ 3.
Wydatki, o których mowa w § 2, mogą być również pokrywane w całości lub w części ze
środków przeznaczonych na ten cel przez organizację międzynarodową, którymi dysponowanie
powierzono Ministrowi Obrony Narodowej.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości może powierzyć
czasowe pełnienie czynności sędziowskich oficerowi rezerwy powołanemu na ćwiczenia
wojskowe, który jest sędzią sądu powszechnego.
§ 1.
Sędziowie są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Oświadczenie
o stanie majątkowym dotyczy majątku osobistego oraz objętego małżeńską wspólnością
majątkową. Oświadczenie to powinno zawierać w szczególności informacje o
1)
posiadanych zasobach pieniężnych;
2)
posiadanych nieruchomościach i tytułach prawnych do ich posiadania;
3)
posiadanych rzeczach ruchomych o wartości jednostkowej powyżej 10.000 zł;
4)
posiadanych udziałach i akcjach w spółkach prawa handlowego;
5)
posiadanych instrumentach finansowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1500, 1488 i 1933) innych niż wskazane w pkt 4;
6)
dochodach podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, uzyskanych
w okresie roku przed dniem, na który składane jest oświadczenie, o ile ich łączna
wartość przekracza 10.000 zł, i ich źródłach, z wyłączeniem dochodów uzyskanych w
związku z pełnieniem urzędu na stanowisku sędziowskim;
7)
nabytym przez składającego oświadczenie albo jego małżonka od Skarbu Państwa, innej
państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu terytorialnego, ich związków lub samorządowej
osoby prawnej, mieniu, które podlegało zbyciu w drodze przetargu;
8)
wierzytelnościach i zobowiązaniach pieniężnych o wartości powyżej 10.000 zł.
§ 1a.
Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się w dwóch egzemplarzach.
§ 2.
Oświadczenia, o których mowa w § 1, sędziowie składają prezesowi właściwego wojskowego
sądu okręgowego, który dokonuje analizy zawartych w nich danych.
§ 3.
Prezesi wojskowych sądów okręgowych składają oświadczenie, o którym mowa w § 1, Krajowej
Radzie Sądownictwa, która dokonuje analizy danych w nim zawartych.
§ 4.
Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się w terminie 30 dni od dnia objęcia urzędu
sędziego, według stanu na dzień objęcia urzędu, a następnie co roku do dnia 30 kwietnia,
według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w terminie 30 dni od dnia
opuszczenia urzędu sędziego, według stanu na dzień opuszczenia urzędu.
§ 4a.
Oświadczenie składane w związku z objęciem urzędu sędziego nie zawiera informacji,
o których mowa w § 1 pkt 6. Oświadczenie składane w związku z opuszczeniem urzędu
sędziego zawiera informacje, o których mowa w § 1 pkt 6, za okres od dnia 1 stycznia
roku opuszczenia urzędu do dnia opuszczenia urzędu.
§ 5.
Informacje zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w § 1, są jawne, także co do imienia
i nazwiska, z wyjątkiem danych adresowych, informacji o miejscu położenia nieruchomości,
a także informacji umożliwiających identyfikację ruchomości sędziego. Na wniosek sędziego,
który złożył oświadczenie, podmiot uprawniony do odebrania oświadczenia może zdecydować
o objęciu informacji zawartych w oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji
niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone”, określoną w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 742 oraz z 2022 r. poz. 655 i 1933), jeżeli ujawnienie tych informacji mogłoby powodować zagrożenie dla sędziego lub
osób dla niego najbliższych. Minister Sprawiedliwości jest uprawniony do zniesienia
tej klauzuli. W stosunku do tego uprawnienia przepisu art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych nie stosuje się.
§ 5a.
Jawne informacje zawarte w oświadczeniach o stanie majątkowym podmiot uprawniony do
odebrania oświadczenia udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa
w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 902), nie później niż do dnia 30 czerwca każdego roku.
§ 5b.
Oświadczenie, o którym mowa w § 1, przechowuje się przez 6 lat.
§ 6.
Jeden egzemplarz oświadczenia o stanie majątkowym podmiot uprawniony do odebrania
oświadczenia przekazuje do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania
sędziego. Właściwy urząd skarbowy jest uprawniony do analizy danych zawartych w oświadczeniu,
w tym również do porównania jego treści z treścią uprzednio złożonych oświadczeń oraz
rocznych zeznań podatkowych (PIT). Jeżeli wynik analizy budzi uzasadnione wątpliwości
co do legalności pochodzenia majątku ujawnionego w oświadczeniu, urząd skarbowy kieruje
sprawę do właściwego postępowania, prowadzonego na podstawie odrębnych przepisów.
§ 7.
Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za
złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu uprawnionego
do odebrania oświadczenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 28, stosuje się odpowiednio formularz,
którego wzór określony jest w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 88 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
§ 1.
Sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia
właściwego sądu dyscyplinarnego. Nie dotyczy to zatrzymania w razie ujęcia sędziego
na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, jeżeli zatrzymanie jest niezbędne do
zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Do czasu wydania uchwały zezwalającej
na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wolno podejmować tylko czynności
niecierpiące zwłoki.
§ 1a.
Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej lub
tymczasowe aresztowanie dotyczy sędziego ujętego na gorącym uczynku zbrodni lub występku
zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat,
występku, o którym mowa w art. 177 § 1 Kodeksu karnego w związku z art. 178 § 1 Kodeksu karnego, a także w art. 178a § 1 lub 4 Kodeksu karnego, i pozostającego nadal zatrzymanym, sąd dyscyplinarny podejmuje uchwałę w przedmiocie
wniosku niezwłocznie, nie później niż przed upływem 24 godzin od jego wpłynięcia do
sądu dyscyplinarnego. Uchwała zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
lub tymczasowe aresztowanie sędziego jest natychmiast wykonalna.
§ 2.
O zatrzymaniu sędziego niezwłocznie powiadamia się prezesa wojskowego sądu okręgowego
właściwego ze względu na miejsce zatrzymania. Może on nakazać natychmiastowe zwolnienie
zatrzymanego sędziego. O fakcie zatrzymania sędziego prezes wojskowego sądu okręgowego
niezwłocznie zawiadamia Krajową Radę Sądownictwa, Ministra Sprawiedliwości i Ministra
Obrony Narodowej.
§ 3.
Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli
nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo
radcę prawnego będącego pełnomocnikiem.
§ 4.
Postanowienie zezwalające na wszczęcie przeciwko sędziemu postępowania karnego można
wydać, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego
przestępstwa.
§ 5.
Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie
odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia.
Na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku przysługuje zażalenie do sądu dyscyplinarnego
właściwego do rozpoznania wniosku.
§ 6.
W terminie siedmiu dni od dnia doręczenia uchwały odmawiającej zezwolenia na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej, organowi lub osobie, która wniosła o zezwolenie,
oraz Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Sędziów Sądów Wojskowych przysługuje zażalenie do
sądu dyscyplinarnego drugiej instancji. W tym samym terminie sędziemu przysługuje
zażalenie na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Poza
tym do postępowania przed sądem dyscyplinarnym w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej stosuje się przepisy o postępowaniu dyscyplinarnym.
Sędziowie są nieusuwalni ze swojego stanowiska, z wyjątkiem wypadków przewidzianych
w ustawie.
§ 1.
Stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu
lub został przeniesiony w stan spoczynku z powodu uznania orzeczeniem wojskowej komisji
lekarskiej za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Zrzeczenie się urzędu
jest skuteczne po upływie trzech miesięcy od dnia złożenia na ręce Ministra Sprawiedliwości
oświadczenia, chyba że na wniosek sędziego Minister Sprawiedliwości określi inny termin.
O rozwiązaniu stosunku służbowego z mocy prawa Minister Sprawiedliwości zawiadamia
Krajową Radę Sądownictwa, Ministra Obrony Narodowej i sędziego, z tym że w wypadku
zrzeczenia się urzędu również Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2.
Sędziego, który zrzekł się urzędu, wyznacza się za jego zgodą ponownie na stanowisko
zajmowane poprzednio lub na stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, jeżeli
nie ma innych przeszkód prawnych i istnieje taka możliwość.
§ 3
W przypadku nieskorzystania przez sędziego z przysługującego mu prawa, o którym mowa
w § 2, zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej, chociażby nie spełniał warunków
określonych w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. poz. 655, 974 i 1725).
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
(uchylony)
§ 7.
(uchylony)
§ 8.
(uchylony)
§ 9.
(uchylony)
§ 1.
W przypadku zniesienia sądu wojskowego sędzia tego sądu, na swój wniosek lub za swoją
zgodą, jest powoływany, w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, na urząd sędziego sądu powszechnego, jeżeli nie ma innych przeszkód prawnych.
§ 2.
W wypadku przewidzianym w § 1 Krajowa Rada Sądownictwa, z inicjatywy zainteresowanego,
przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, bez zasięgania opinii właściwego
zgromadzenia sędziów, wniosek o powołanie sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego
sądu powszechnego.
§ 3.
Powołanie sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu powszechnego w trybie, o
którym mowa w § 2, następuje odpowiednio: sędzia wojskowego sądu garnizonowego na
stanowisko sędziego w sądzie rejonowym, a sędzia wojskowego sądu okręgowego na stanowisko
sędziego w sądzie okręgowym.
§ 4.
W razie odmowy przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku, o którym
mowa w § 2, zainteresowanemu służy odwołanie do Sądu Najwyższego.
§ 5.
Z chwilą powołania sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu powszechnego zwalnia
się go, z mocy prawa, z zawodowej służby wojskowej.
§ 1.
Sędzia, który został mianowany, powołany lub wybrany do pełnienia funkcji w organach
państwowych, samorządu terytorialnego, w służbie dyplomatycznej, konsularnej lub w
organach organizacji międzynarodowych i ponadnarodowych działających na podstawie
umów międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską, jest obowiązany
zrzec się niezwłocznie swojego urzędu.
§ 2.
Sędzia, który zrzekł się urzędu z przyczyn określonych w § 1, może powrócić na urząd
sędziego i poprzednio zajmowane stanowisko, jeżeli przerwa w pełnieniu obowiązków
sędziego nie przekracza dziewięciu lat, chyba że pełnił funkcje sędziowskie w międzynarodowych
lub ponadnarodowych organach sądowych.
§ 3.
W wypadku przewidzianym w § 2 Krajowa Rada Sądownictwa, z inicjatywy zainteresowanego,
po uzyskaniu opinii Zgromadzenia Sądów Wojskowych, przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej wniosek o powołanie byłego sędziego na urząd sędziego na poprzednio zajmowane
stanowisko i miejsce służbowe, niezależnie od liczby stanowisk sędziowskich w danym
sądzie, chyba że nie spełnia on warunków wymaganych do powołania na urząd sędziego.
§ 4.
W razie odmowy przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku, o którym
mowa w § 3, zainteresowanemu służy odwołanie do Sądu Najwyższego.
§ 1.
Prawomocny wyrok sądu dyscyplinarnego o złożeniu sędziego z urzędu oraz prawomocne
orzeczenie sądu orzekające środek karny w postaci pozbawienia praw publicznych lub
zakazu zajmowania stanowiska sędziego pociąga za sobą, z mocy prawa, utratę urzędu
i stanowiska sędziego; stosunek służbowy sędziego wygasa z chwilą uprawomocnienia
się orzeczenia lub wyroku.
§ 2.
O wygaśnięciu stosunku służbowego, o którym mowa w § 1, sędziego zawiadamia Minister
Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.
§ 1.
Sędziego nie można zwolnić z zawodowej służby wojskowej przed rozwiązaniem stosunku
służbowego z mocy prawa lub przed utratą przez niego stanowiska albo przeniesieniem
w stan spoczynku.
§ 2.
W przypadku, o którym mowa w § 1, sędziego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej
jednocześnie z rozwiązaniem stosunku służbowego z mocy prawa lub utratą przez niego
tego stanowiska, a w przypadku stanu spoczynku - z dniem podjęcia ostatecznej uchwały
o przeniesieniu.
§ 2a.
W przypadku przeniesienia w stan spoczynku oraz w przypadku powołania na urząd sędziego
sądu powszechnego w trybie określonym w art. 32a uznaje się, iż zwolnienie sędziego
z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego
zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
§ 3.
Sędziego przenosi się w stan spoczynku, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił uznany
został orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za niezdolnego do zawodowej służby
wojskowej, chyba że na swój wniosek jest powoływany, w trybie określonym w przepisach
ustawy, o której mowa w art. 32a § 1, z zastrzeżeniem § 4 i 5, na urząd sędziego sądu
powszechnego, jeżeli nie ma innych przeszkód prawnych i istnieje taka możliwość.
§ 4.
W przypadku uznania sędziego orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za trwale niezdolnego
do zawodowej służby wojskowej Krajowa Rada Sądownictwa, z inicjatywy zainteresowanego,
przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej - bez zasięgania opinii właściwego
zgromadzenia sędziów - wniosek o powołanie sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego
sądu powszechnego.
§ 5.
Powołanie sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu powszechnego w trybie, o
którym mowa w § 3 i 4, następuje w sposób, o którym mowa w art. 32a § 3.
§ 6.
W razie odmowy przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku, o którym
mowa w § 4, zainteresowanemu służy odwołanie do Sądu Najwyższego.
§ 1.
Sędziego, który z przyczyn określonych w art. 34 utracił stanowisko, zwalnia się z
zawodowej służby wojskowej.
§ 2.
Zwolnienie z przyczyn określonych w § 1 pociąga za sobą takie same skutki, jak zwolnienie
żołnierza ukaranego karą dyscyplinarną usunięcia z zawodowej służby wojskowej, przewidzianą
w przepisach o dyscyplinie wojskowej.
§ 1.
Uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenie rodzinne członków
ich rodzin ustala
1)
prezes wojskowego sądu garnizonowego - w stosunku do sędziów tego sądu;
2)
prezes wojskowego sądu okręgowego - w stosunku do sędziów tego sądu oraz prezesa wojskowego
sądu garnizonowego i jego zastępcy;
3)
Minister Sprawiedliwości - w stosunku do prezesa wojskowego sądu okręgowego jego zastępców.
4)
(uchylony)
§ 2.
Uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenie rodzinne członków
ich rodzin wypłaca wojskowy organ emerytalny.
§ 3.
W razie orzeczenia kary wymienionej w art. 104 § 3 pkt 4 lub w przypadkach przewidzianych
w art. 104 § 4 ustawy powołanej w art. 32a § 1 sędzia pozbawiony prawa do stanu spoczynku
i uposażenia albo członek jego rodziny pozbawiony prawa do uposażenia rodzinnego nabywa
prawo do zaopatrzenia emerytalnego, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach
ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz
ich rodzin
(Dz. U. z 2022 r. poz. 520, 655 i 1115).
§ 4.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb ustalania i wypłacania uposażeń sędziom
sądów wojskowych w stanie spoczynku oraz uposażeń rodzinnych członkom ich rodzin,
mając na uwadze konieczność zapewnienia osobom uprawnionym ciągłości źródeł utrzymania
oraz udogodnień w odbiorze uposażeń i uposażeń rodzinnych.
§ 1.
Za wykroczenia oraz za przewinienia dyscyplinarne sędziowie ponoszą odpowiedzialność
dyscyplinarną przed sądami dyscyplinarnymi.
§ 2.
Przewinieniem dyscyplinarnym w rozumieniu ustawy jest naruszenie obowiązków sędziego,
w tym
1)
oczywista i rażąca obraza przepisów prawa;
1a
odmowa wykonywania wymiaru sprawiedliwości;
2)
działanie lub zaniechanie mogące uniemożliwić lub istotnie utrudnić funkcjonowanie
organu wymiaru sprawiedliwości;
3)
działanie kwestionujące istnienie stosunku służbowego sędziego, skuteczność powołania
sędziego, lub umocowanie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
działalność publiczną nie dającą się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości
sędziów;
5)
uchybienie godności urzędu;
6)
naruszenie dyscypliny wojskowej oraz zasad honoru i godności żołnierskiej.
§ 3.
Sędzia odpowiada dyscyplinarnie także za swoje postępowanie przed objęciem stanowiska,
jeżeli przez nie uchybił obowiązkowi piastowanego wówczas urzędu państwowego lub okazał
się niegodnym stanowiska sędziego.
§ 4
Nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego
1)
okoliczność, że orzeczenie sądowe wydane z udziałem danego sędziego obarczone jest
błędem w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub prawa Unii Europejskiej
lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów;
2)
wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie
pytania prejudycjalnego, o którym mowa w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2004 r. poz. 864 i 865 oraz z 2021 r. poz. 1309 i 1852);
3)
badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku, o którym mowa
w art. 23a § 4 lub art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych, lub art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 137 oraz z 2022 r. poz. 1259), lub badanie spełniania wymogów niezależności lub niezawisłości w przypadku, o którym
mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1904 oraz z 2022 r. poz. 480 i 1259), lub badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku, o którym
mowa w art. 29 § 5 tej ustawy.
Prowadzenie postępowania karnego przeciwko sędziemu nie wyklucza postępowania dyscyplinarnego
o ten sam czyn.
§ 1.
Karami dyscyplinarnymi są
1)
upomnienie;
2)
nagana;
2a)
obniżenie uposażenia zasadniczego sędziego o 5%-20% na okres od sześciu miesięcy do
dwóch lat;
2b)
kara pieniężna w wysokości podlegającego wypłacie za miesiąc poprzedzający wydanie
prawomocnego wyroku skazującego jednomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego powiększonego
o przysługujący sędziemu dodatek za długoletnią pracę, dodatek funkcyjny i dodatek
specjalny;
3)
usunięcie z zajmowanej funkcji;
4)
przeniesienie na inne miejsce służbowe;
5)
złożenie sędziego z urzędu.
§ 1a.
Za przewinienie dyscyplinarne określone w art. 37 § 2 pkt 2-4, wymierza się karę,
o której mowa w § 1 pkt 4 lub 5, a w przypadku mniejszej wagi - karę, o której mowa
w § 1 pkt 2a, 2b lub 3.
§ 2.
Orzekając karę złożenia sędziego z urzędu, sądy dyscyplinarne mogą wystąpić do właściwego
organu z wnioskiem o pozbawienie ukaranego stopnia oficerskiego.
§ 3.
Sędzia, któremu wymierzono karę określoną w § 1 pkt 2a-4, nie może być wyznaczony
przez okres pięciu lat na wyższe sędziowskie stanowisko służbowe, a także nie może
być w tym czasie członkiem kolegium sądu wojskowego, orzekać w sądzie dyscyplinarnym
ani objąć w sądzie funkcji prezesa sądu, wiceprezesa sądu lub kierownika wydziału
zamiejscowego sądu.
§ 3a.
Kara określona w § 1 pkt 4 polega na zmianie miejsca służbowego sędziego na znajdujące
się w
1)
wojskowym sądzie garnizonowym z siedzibą na obszarze innego okręgu wojskowego sądu
okręgowego - w przypadku sędziego wojskowego sądu garnizonowego;
2)
innym wojskowym sądzie okręgowym - w przypadku sędziego wojskowego sądu okręgowego.
§ 3b.
Okręg lub sąd, o którym mowa w § 3a, określa sąd dyscyplinarny w wyroku.
§ 3c.
W przypadku gdy określenie miejsca służbowego zgodnie z § 3a pkt 1 byłoby niecelowe
z uwagi na szczególne okoliczności związane z ukaranym, sąd dyscyplinarny może określić
nowe miejsce służbowe sędziego w miejscu znajdującym się w sądzie na obszarze tego
samego okręgu wojskowego sądu okręgowego.
§ 4.
Wymierzenie kary określonej w § 1 pkt 5 pociąga za sobą utratę możliwości ponownego
powołania ukaranego na urząd sędziego.
§ 5.
W wypadku przewinienia dyscyplinarnego lub wykroczenia mniejszej wagi, sąd dyscyplinarny
może odstąpić od wymierzania kary.
§ 1.
W sprawach dyscyplinarnych sędziów orzekają
1)
w pierwszej instancji
a)
sądy dyscyplinarne przy wojskowych sądach okręgowych w składzie trzech sędziów,
b
Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
i jednego ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących
znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, umyślnych przestępstw
skarbowych lub sprawach, w których Sąd Najwyższy zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej wraz z wytknięciem uchybienia oraz sprawach, o których mowa
w art. 37 § 2 pkt 3;
2
w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego.
§ 2.
Od rozpoznania spraw dyscyplinarnych w których właściwy jest sąd dyscyplinarny przy
wojskowym sądzie okręgowym, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. a jest wyłączony sąd dyscyplinarny,
w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem dyscyplinarnym.
§ 2a
W sprawach, o których mowa w art. 30, orzeka w pierwszej instancji Sąd Najwyższy w
składzie jednego sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, a w drugiej
instancji - Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej.
§ 2b
W sprawach, w których właściwy jest Sąd Najwyższy, czynności prezesa sądu dyscyplinarnego
wykonuje Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej.
§ 3.
(uchylony)
§ 4
Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie dyscyplinarnym
nie jest możliwe i nie ma również możliwości przekazania tej sprawy innemu równorzędnemu
sądowi dyscyplinarnemu, Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej przekazuje
sprawę do rozpoznania odpowiedniemu sądowi dyscyplinarnemu ustanowionemu dla sędziów
sądów powszechnych.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości powierza obowiązki sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym
sądzie okręgowym sędziemu posiadającemu co najmniej dziesięcioletni staż pracy na
stanowisku sędziego, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa.
§ 2.
Wykonywanie obowiązków sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym
jest niezależne od wykonywania obowiązków służbowych związanych z zajmowanym przez
sędziego miejscem służbowym.
§ 3.
Kadencja sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym trwa sześć
lat.
§ 4.
Po upływie kadencji sędzia sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym może
brać udział w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, do czasu
jej zakończenia.
§ 5.
Kadencja sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym wygasa przed
jej upływem w przypadku
1)
rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego;
2)
przejścia albo przeniesienia sędziego w stan spoczynku;
3)
ukarania sędziego karą dyscyplinarną określoną w art. 39 § 1 pkt 2-4.
§ 1.
Prezesa sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym powołuje spośród sędziów
tego sądu dyscyplinarnego Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
§ 2.
Prezes sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym może być odwołany przez
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w toku kadencji w przypadku
1)
rażącego lub uporczywego niewywiązywania się z obowiązków służbowych;
2)
gdy dalsze pełnienie funkcji z innych powodów nie da się pogodzić z dobrem wymiaru
sprawiedliwości;
3)
złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji.
§ 3.
W razie nieobecności prezesa sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym
jego obowiązki pełni najstarszy służbą sędzia sądu dyscyplinarnego przy wojskowym
sądzie okręgowym.
§ 4.
Prezes wojskowego sądu okręgowego zapewnia odpowiednie warunki lokalowe i techniczne
oraz obsługę administracyjno-finansową sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie
okręgowym.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze
rozporządzenia, liczbę sędziów w sądach dyscyplinarnych przy wojskowych sądach okręgowych,
kierując się względami organizacyjnymi oraz potrzebą zapewnienia sprawnego postępowania
w sprawach dyscyplinarnych.
§ 1.
Oskarżycielem przed sądem dyscyplinarnym w sprawach sędziów wojskowych sądów okręgowych,
a także prezesów oraz zastępców prezesów wojskowych sądów garnizonowych jest Rzecznik
Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych, zaś w sprawach pozostałych sędziów - Zastępca
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych.
§ 2.
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego
Sędziów Sądów Wojskowych powołuje na czteroletnią kadencję Minister Sprawiedliwości,
po zasięgnięciu opinii Ministra Obrony Narodowej i Krajowej Rady Sądownictwa.
§ 3.
Jeżeli Minister Obrony Narodowej i Krajowa Rada Sądownictwa w terminie trzydziestu
dni od dnia przedstawienia przez Ministra Sprawiedliwości zamiaru powołania Rzecznika
Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów
Sądów Wojskowych, nie przedstawi opinii, Minister Sprawiedliwości powołuje ich bez
opinii.
§ 4.
Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego
Sędziów Sądów Wojskowych działają przy Krajowej Radzie Sądownictwa, która zapewnia
im obsługę administracyjną przez utworzenie odrębnej komórki organizacyjnej w ramach
Biura Krajowej Rady Sądownictwa.
§ 5.
Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego
Sędziów Sądów Wojskowych wykonują swoje obowiązki do czasu powołania osób pełniących
te funkcje w kolejnej kadencji.
§ 6.
Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród sędziów, prokuratorów, adwokatów lub radców
prawnych.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości może powołać Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości
do prowadzenia określonej sprawy sędziego. Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra
Sprawiedliwości wyłącza innego rzecznika od podejmowania czynności w sprawie.
§ 2.
Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości jest powoływany spośród sędziów lub
sędziów sądów powszechnych. W sprawie przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona
umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, Rzecznik Dyscyplinarny Ministra
Sprawiedliwości może zostać powołany także spośród prokuratorów wskazanych przez Prokuratora
Krajowego. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności śmierci lub przedłużającej
się przeszkody w pełnieniu funkcji Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości,
Minister Sprawiedliwości wyznacza w miejsce tej osoby innego sędziego, albo, w sprawie
przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona umyślnego przestępstwa ściganego
z oskarżenia publicznego, sędziego lub prokuratora.
§ 3.
Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości może wszcząć postępowanie na wniosek
Ministra Sprawiedliwości albo wstąpić do toczącego się postępowania.
§ 4.
Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości jest równoznaczne z żądaniem
podjęcia postępowania wyjaśniającego albo postępowania dyscyplinarnego.
§ 5
Funkcja Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wygasa z chwilą uprawomocnienia
się orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, umorzeniu postępowania
dyscyplinarnego albo uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne.
Przepisy art. 41-41aa w zakresie dotyczącym Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Wojskowych stosuje się odpowiednio do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Wojskowych i Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości.
§ 1.
Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych podejmuje czynności dyscyplinarne
na żądanie Krajowej Rady Sądownictwa, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej,
prezesów właściwych sądów wojskowych, kolegium, a także z własnej inicjatywy, po wstępnym
ustaleniu okoliczności koniecznych dla stwierdzenia znamion przewinienia dyscyplinarnego.
Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych, w zakresie prowadzenia postępowania
wyjaśniającego, jest związany wskazaniem organu uprawnionego. Czynności wyjaśniające
powinny być przeprowadzone w terminie trzydziestu dni od dnia podjęcia pierwszej czynności
przez Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
§ 1
Sąd dyscyplinarny rozpoznaje sprawę dyscyplinarną na rozprawie, chyba że wystarczające
jest rozpoznanie sprawy na posiedzeniu, w terminie 30 dni od wpływu wniosku o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej.
§ 2.
Jeżeli przewinienie zawiera znamiona przestępstwa, sąd dyscyplinarny z urzędu rozpoznaje
sprawę w zakresie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej
i wydaje postanowienie w przedmiocie zezwolenia, o którym mowa w art. 30 § 1, co nie
wstrzymuje biegu postępowania dyscyplinarnego.
§ 3.
Od wydanego w pierwszej instancji wyroku sądu dyscyplinarnego oraz postanowienia i
zarządzenia zamykających drogę do wydania wyroku przysługuje odwołanie obwinionemu
i Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Sędziów Sądów Wojskowych, a także Krajowej Radzie Sądownictwa,
Ministrowi Sprawiedliwości oraz Ministrowi Obrony Narodowej, którym doręcza się odpis
orzeczenia.
§ 4.
Rozstrzygnięcia zapadające w toku postępowania dyscyplinarnego wymagają z urzędu uzasadnienia
na piśmie i doręczenia ich stronom.
§ 1.
Sąd dyscyplinarny, uznając na podstawie materiału zebranego przez Rzecznika Dyscyplinarnego
Sędziów Sądów Wojskowych, że okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości,
a wystarczające będzie wymierzenie kar określonych w art. 39 § 1 pkt 1-3, może wydać
wyrok nakazowy.
§ 2.
Wyrok nakazowy wydaje sąd dyscyplinarny w składzie jednego sędziego.
§ 3.
Wyrokiem nakazowym karę, o której mowa w art. 39 § 1 pkt 2a, orzeka się w wymiarze
od 5% do 10% uposażenia zasadniczego na okres od sześciu miesięcy do roku.
§ 4.
Od wyroku nakazowego obwinionemu, Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Sędziów Sądów Wojskowych,
Krajowej Radzie Sądownictwa, Ministrowi Sprawiedliwości i Ministrowi Obrony Narodowej
służy sprzeciw.
§ 5.
Sprzeciw wnosi się do sądu dyscyplinarnego, który wydał wyrok nakazowy, w terminie
zawitym siedmiu dni od dnia jego doręczenia.
§ 1.
Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach służbowych sędziego, przeciwko któremu
wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie.
§ 1a.
Jeżeli sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności
karnej za przestępstwo umyślne, z urzędu zawiesza sędziego w czynnościach służbowych,
a wydając uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej
za przestępstwo nieumyślne, może z urzędu zawiesić sędziego w czynnościach służbowych.
§ 2.
Zawieszenie w czynnościach sędziego pociąga za sobą skutki zawieszenia w czynnościach
służbowych na podstawie przepisów o dyscyplinie wojskowej; nie dotyczy to osób, w
stosunku do których wszczęto postępowanie o ubezwłasnowolnienie.
§ 3.
Zawieszenie w czynnościach ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania,
o którym mowa w § 1, jeżeli sąd dyscyplinarny wcześniej nie uchylił zawieszenia.
§ 4.
Na uchwałę w przedmiocie zawieszenia w czynnościach sędziego przysługuje zażalenie
do sądu drugiej instancji. Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania uchwały.
§ 1.
Przewodniczący sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przesyła odpis prawomocnego
wyroku sądu dyscyplinarnego Krajowej Radzie Sądownictwa, Ministrowi Sprawiedliwości
i Ministrowi Obrony Narodowej, a ponadto prezesowi właściwego sądu i kolegium.
§ 2.
Wykonanie wyroku należy do Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej.
Minister Sprawiedliwości ma wgląd w czynności sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji.
§ 1.
Odpis prawomocnego wyroku skazującego na karę dyscyplinarną oraz odpis prawomocnego
wyroku określonego w art. 39 § 5 dołącza się do akt osobowych sędziego.
§ 2.
Po upływie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego karę przewidzianą
w art. 39 § 1 pkt 1-4 oraz wyroku określonego w art. 39 § 5, Minister Sprawiedliwości
w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej zarządza usunięcie odpisu wyroku z akt
osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko sędziemu innego wyroku skazującego.
W takim przypadku dopuszczalne jest tylko jednoczesne usunięcie z akt osobowych sędziego
odpisów wszystkich wyroków.
§ 3.
Prezes sądu prowadzący akta osobowe sędziego niezwłocznie zawiadamia Ministra Sprawiedliwości
o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 2 zdanie pierwsze.
Krajowa Rada Sądownictwa, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Minister Sprawiedliwości
oraz Minister Obrony Narodowej mogą wystąpić o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Ławnikiem w sądzie wojskowym, zwanym dalej „ławnikiem”, może być tylko żołnierz w
czynnej służbie wojskowej, a w przypadkach określonych w ustawie - również ławnik
sądu powszechnego.
§ 1.
Ławnikiem może być żołnierz, który
1)
ukończył 18 lat i korzysta z praw cywilnych i obywatelskich;
2)
jest nieskazitelnego charakteru oraz wyróżnia się w wykonywaniu zadań służbowych i
przestrzeganiu dyscypliny wojskowej.
§ 2.
Ławnikiem nie może być żołnierz, który pełni służbę w sądzie wojskowym, w wojskowej
jednostce organizacyjnej prokuratury lub w żandarmerii wojskowej.
§ 3.
Nie można być ławnikiem jednocześnie w więcej niż jednym sądzie.
§ 1.
Ławników wybiera się do wojskowych sądów okręgowych.
§ 2.
Ławników wybiera się większością głosów na zebraniach żołnierzy jednostek wojskowych,
stacjonujących na obszarze właściwości poszczególnych sądów wojskowych, spośród kandydatów
zgłoszonych na zebraniu.
§ 3.
Kadencja ławnika trwa 3 lata. Ławników będących żołnierzami pełniącymi zasadniczą
służbę wojskową wybiera się na okres odbywania tej służby.
§ 4.
Liczbę ławników wybieranych do poszczególnych sądów wojskowych oraz termin ich wyboru
określają prezesi właściwych sądów wojskowych.
(uchylony)
§ 1.
Mandat ławnika wygasa
1)
w razie śmierci;
2)
z upływem kadencji;
3)
z dniem zwolnienia z czynnej służby wojskowej;
4)
w razie przeniesienia do pełnienia służby w organach wymienionych w art. 55 § 2;
5)
w razie przeniesienia do innej jednostki wojskowej, stacjonującej na obszarze właściwości
innego sądu wojskowego;
6)
w razie skazania prawomocnym wyrokiem sądu lub warunkowego umorzenia postępowania
karnego;
7)
w razie orzeczenia prawomocnym wyrokiem o ograniczeniu lub utracie praw cywilnych;
8)
w razie ukarania prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym;
9)
w razie odwołania ławnika przez zebranie żołnierzy w jednostce wojskowej, w której
pełni służbę;
10)
wskutek zrzeczenia się mandatu.
§ 2.
Prezes właściwego sądu stwierdza wygaśnięcie mandatu ławnika.
§ 1.
Zebranie żołnierzy w jednostce wojskowej, w której ławnik pełni służbę, odwołuje ławnika
większością głosów w razie
1)
niewykonywania obowiązków ławnika;
2)
zachowania godzącego w powagę sądu;
3)
utraty warunków, o których mowa w art. 55 § 1 pkt 2.
§ 2.
Zebranie żołnierzy, o którym mowa w § 1, może odwołać ławnika z własnej inicjatywy
lub na wniosek prezesa właściwego sądu wojskowego.
§ 1.
W wypadku wygaśnięcia mandatu lub odwołania ławnika dokonuje się, w razie potrzeby,
wyboru nowego ławnika.
§ 2.
Dodatkowe wybory ławników zarządza prezes właściwego sądu wojskowego.
§ 3.
Mandat ławnika wybranego dodatkowo w czasie trwania kadencji wygasa z upływem kadencji
ogółu ławników sądu.
W wypadkach określonych w art. 58 § 1 pkt 2, 3 i 5 ławnik może jeszcze być wyznaczony
do udziału w rozpoznaniu sprawy rozpoczętej z jego udziałem przed dniem wygaśnięcia
mandatu, do czasu jej zakończenia.
Ławnicy składają ślubowanie według roty ustalonej dla sędziów wobec prezesa właściwego
sądu wojskowego, który po odebraniu ślubowania dokonuje wpisu na listę ławników.
Ławnicy pełniący czynną służbę wojskową w garnizonach, poza miejscem rozpoznania sprawy,
otrzymują należności przysługujące żołnierzom zawodowym z tytułu podróży służbowej.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości określa, w drodze
rozporządzenia, organizację zebrań żołnierskich oraz szczegółowe zasady wybierania
i odwoływania ławników.
W sądach wojskowych mogą być zatrudniani asystenci sędziów.
§ 1.
W sądach wojskowych są zatrudniani urzędnicy i inni pracownicy sądowi.
§ 2.
Zasady zatrudniania urzędników i innych pracowników sądów wojskowych oraz ich obowiązki
i prawa określają przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury
(Dz. U. z 2018 r. poz. 577).
(pominięte)
§ 1
Do sądów wojskowych, asystentów sędziów oraz ławników stosuje się odpowiednio przepisy
art. 4, art. 5, art. 8, art. 9c, art. 9d, art. 20a, art. 22b § 2, art. 37 § 8, art.
37e § 1 i 3, art. 40, art. 41a-41d, art. 42, art. 44-52, art. 53 § 1-3, art. 54, art.
57 § 1 i 7 zdanie pierwsze i drugie, art. 58 § 1, 3-4a, 5 i 6, art. 60, art. 65, art.
66, art. 69 § 1 i 1b-2a, art. 70, art. 71, art. 73-75, art. 77 § 2-2b, 3a, 4 i 6-7,
art. 78 § 1-4, art. 78a § 1-3 i 6, art. 79, art. 80 § 2d-2h i 4, art. 82a, art. 83,
art. 84 § 3, art. 85, art. 86, art. 88a-90, art. 91 § 1, 1c-2, 6, 7 i 9-12, art. 91a,
art. 92, art. 93, art. 94 § 1, 3 i 4, art. 95, art. 98 § 1 i 2, art. 99, art. 100
§ 1-4, art. 101 § 2-4, art. 102, art. 104-106, art. 108, art. 109a, art. 109b, art.
111, art. 113 § 2-4, art. 113b, art. 114 § 2-13, art. 115, art. 115a, art. 115c-118,
art. 120-122, art. 125-128, art. 130, art. 131, art. 133, art. 133a, art. 147 § 3,
art. 156, art. 159 § 1 pkt 5 i 6, art. 167, art. 169, art. 170 § 3 i art. 171-174
ustawy, o której mowa w art. 32a § 1, oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie
art. 41 § 2, art. 41e, art. 57 § 9, art. 78 § 5, art. 78a § 7, art. 91 § 8 i art.
148 § 3 tej ustawy, z tym że
1)
określone w przepisach czynności i uprawnienia Ministra Sprawiedliwości, zgromadzenia
ogólnego sędziów, kolegium sądu, prezesów sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych
oraz prezesa sądu dyscyplinarnego wykonują odpowiednio: Minister Sprawiedliwości w
porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, Zgromadzenie Sędziów Sądów Wojskowych,
kolegium wojskowego sądu okręgowego, prezesi sądów wojskowych i prezes sądu dyscyplinarnego,
a czynności i uprawnienia prezesa sądu apelacyjnego w zakresie nadzoru administracyjnego
- Minister Sprawiedliwości;
2
uprawnienia określone w art. 92 § 1 powołanej ustawy przysługują, jeżeli sędzia wojskowy
nie nabył wcześniej prawa do urlopu dodatkowego określonego w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny;
3)
oceny pracy sędziów sądów wojskowych dokonują sędziowie wizytatorzy, powoływani przez
Ministra Sprawiedliwości spośród sędziów wojskowego sądu okręgowego, po zasięgnięciu
opinii kolegium wojskowego sądu okręgowego; negatywna opinia kolegium jest dla Ministra
Sprawiedliwości wiążąca; kandydatów do sprawowania funkcji wizytatora zgłasza prezes
wojskowego sądu okręgowego;
4)
przepisów art. 131 powołanej ustawy nie stosuje się w przypadkach określonych w art.
15 niniejszej ustawy;
5)
uprawnienia określone w art. 172-174 powołanej ustawy przysługują w przypadku określonym
w art. 61 niniejszej ustawy;
6)
uprawnienia określone w art. 172 § 3 i 4a oraz art. 173 powołanej ustawy nie przysługują
ławnikom w czynnej służbie wojskowej;
7)
obsada wolnych stanowisk sędziowskich, o których mowa w art. 20a § 1-2a powołanej
ustawy, następuje z uwzględnieniem potrzeb kadrowych sądownictwa wojskowego;
8)
zgłoszenia kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie dokonuje się poprzez złożenie
karty zgłoszenia w dwóch egzemplarzach; nie ma zastosowania system teleinformatyczny
obsługujący postępowanie w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego
sądu powszechnego.
§ 1a.
(uchylony)
§ 2.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają
przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
§ 3.
Uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym
że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach
równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 4.
(uchylony)
(uchylony)
(pominięty)
§ 1.
Sędziowie, którzy w dniu wejścia w życie ustawy są sędziami wojskowych sądów garnizonowych
i wojskowych sądów okręgowych, pozostają nadal na dotychczasowych stanowiskach służbowych.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do aplikantów i asesorów sądów garnizonowych.
§ 3.
Sędziowie wojskowi w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego, wykonujący dotychczas czynności
nadzoru administracyjnego nad sądami wojskowymi, oraz sędziowie wojskowi wyznaczeni
na stanowiska w Biurze Nadzoru Pozainstancyjnego w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego
stają się z dniem wejścia w życie ustawy sędziami wojskowych sądów okręgowych.
§ 4.
Sędziowie, o których mowa w § 3, mogą być wyznaczeni na stanowiska służbowe w
1)
Biurze Nadzoru Pozainstancyjnego w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego;
2)
departamencie, o którym mowa w art. 5 §4;
3)
wojskowym sądzie okręgowym.
§ 5.
Wyznaczenia, o którym mowa w § 4 pkt 3, dokonuje Minister Sprawiedliwości w porozumieniu
z Ministrem Obrony Narodowej.
Po wejściu w życie ustawy kadencję, o której mowa w art. 10 § 2, rozpoczyna Prezes
Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie.
Ilekroć w innych ustawach jest mowa o szefie sądu wojskowego lub jego zastępcy, należy
przez to rozumieć prezesa sądu wojskowego lub jego zastępcę.
Postępowanie dyscyplinarne wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.
Do osób, które rozpoczęły staż asesorski lub aplikację sądową w sądach wojskowych
przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
(pominięty)
Traci moc ustawa z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych
(Dz. U. poz. 166, z 1989 r. poz. 436, z 1991 r. poz. 491, z 1995 r. poz. 443, z 1996 r. poz. 44 oraz z 1997 r. poz. 604).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
2)
art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.