Ustawa z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024

Ustawa określa zasady udzielania przedsiębiorcom pomocy publicznej w związku ze wzrostem

cen energii elektrycznej i gazu ziemnego w latach 2022-2024, zwanej dalej „pomocą”.

Pomoc może być udzielana określonym grupom przedsiębiorców, którzy ponoszą dodatkowe

koszty wynikające ze wzrostu cen energii elektrycznej i gazu ziemnego w latach 2022-2024.

1.

Rada Ministrów może przyjąć, w drodze uchwały, program rządowy udzielania przedsiębiorcom

pomocy.

2.

Program rządowy, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności

1)

przedsiębiorców uprawnionych do otrzymania pomocy w ramach danego programu;

2)

formy, kryteria, warunki i okres przyznania pomocy;

3)

sposób obliczania wysokości pomocy;

4)

maksymalną kwotę pomocy;

5)

zakres wniosku o udzielenie pomocy;

6)

termin i sposób składania wniosków o udzielenie pomocy;

7)

zasady i terminy rozliczania przez przedsiębiorcę pomocy.

3.

Za realizację programu rządowego, o którym mowa w ust. 1, odpowiada minister właściwy

do spraw gospodarki. W związku z realizacją tego programu minister właściwy do spraw

gospodarki może w szczególności wydawać operatorowi programu rządowego, o którym mowa

w ust. 4 pkt 1, polecenia albo udzielać temu operatorowi rekomendacji, z zastrzeżeniem,

że nie mogą one dotyczyć rozstrzygnięć co do istoty sprawy załatwianej w drodze decyzji

administracyjnej.

4.

Rada Ministrów, przyjmując program rządowy, o którym mowa w ust. 1

1)

wyznacza operatora programu rządowego spośród jednostek nadzorowanych lub podległych

członkom Rady Ministrów, centralnych organów administracji rządowej lub spółek realizujących

misję publiczną w rozumieniu przepisów o zasadach zarządzania mieniem państwowym,

zwanego dalej „operatorem programu”;

2)

wskazuje kwotę środków przeznaczonych na

a)

finansowanie tego programu oraz źródło jego finansowania,

b)

pokrycie uzasadnionych kosztów poniesionych przez operatora programu związanych z

wykonywaniem jego zadań oraz źródło pokrycia tych kosztów, w wysokości niezbędnej

do prawidłowej realizacji programu, nie wyższej niż 1% wysokości środków przeznaczonych

na finansowanie programu.

5.

Operator programu, w szczególności

1)

wykonuje polecenia i rekomendacje ministra właściwego do spraw gospodarki w zakresie

związanym z programem rządowym, o którym mowa w ust. 1;

2)

udziela, na każde żądanie ministra właściwego do spraw gospodarki, informacji związanych

z realizacją programu rządowego, o którym mowa w ust. 1;

3)

prowadzi działania informacyjne związane z programem rządowym, o którym mowa w ust.

1, w tym przez zobowiązanie przedsiębiorców do informowania o uzyskaniu pomocy z tego

programu;

4)

informuje ministra właściwego do spraw gospodarki o wszelkich problemach lub nieprawidłowościach

w realizacji programu rządowego, o którym mowa w ust. 1.

6.

Szczegółowy zakres obowiązków operatora programu wyznaczonego spośród jednostek nadzorowanych

lub podległych członkom Rady Ministrów lub spółek realizujących misję publiczną w

rozumieniu przepisów o zasadach zarządzania mieniem państwowym określa umowa zawarta

przez tego operatora z ministrem właściwym do spraw gospodarki, która określa w szczególności

szczegółowy zakres obowiązków operatora programu, sposób i tryb przekazania operatorowi

programu środków finansowych oraz sposób i termin rozliczania, w tym zwrotu niewykorzystanej

części tych środków.

1.

Pomoc jest przyznawana na wniosek o udzielenie pomocy, zwany dalej „wnioskiem”, złożony

operatorowi programu, zgodnie z zasadami określonymi w programie rządowym, o którym

mowa w art. 3 ust. 1, na formularzu opracowanym przez operatora programu.

2.

Złożenie wniosku jest równoznaczne z wyrażeniem przez przedsiębiorę zgody na poddanie

się kontroli w zakresie wysokości otrzymanej pomocy, spełniania przez niego warunków

do jej otrzymania oraz prawidłowości rozliczenia się przez niego z udzielonej pomocy.

3.

Do kontroli, o której mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

(Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570).

4.

Przedsiębiorca występujący z wnioskiem dołącza do niego oświadczenie o prawdziwości

danych w nim zawartych.

5.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej

za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia

w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie

fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej

za składanie fałszywego oświadczenia.

1.

Minister właściwy do spraw gospodarki publikuje na stronie internetowej urzędu go

obsługującego, a operator programu - na swojej stronie internetowej, informację o

możliwości składania wniosków, zgodnie z zasadami określonymi w programie rządowym,

o którym mowa w art. 3 ust. 1.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności wskazanie

1)

przedsiębiorców uprawnionych do otrzymania pomocy w ramach programu rządowego, o którym

mowa w art. 3 ust. 1;

2)

form, kryteriów, warunków i okresu przyznania pomocy;

3)

sposobu obliczania wysokości pomocy;

4)

maksymalnej kwoty pomocy;

5)

terminu i sposobu składania wniosków;

6)

wzoru wniosku.

W przypadku gdy łączna wartość pomocy wynikająca z wszystkich pozytywnie rozpatrzonych

wniosków przekroczy kwotę przeznaczoną na udzielenie pomocy, wysokość udzielonej pomocy

jest pomniejszana proporcjonalnie do udziału kwoty przeznaczonej na udzielenie tej

pomocy do łącznej wartości pomocy wynikającej z rozpatrzonych pozytywnie wniosków.

1.

Podstawą udzielenia pomocy jest umowa o udzielenie pomocy zawarta przez operatora

programu, działającego w imieniu ministra właściwego do spraw gospodarki, z przedsiębiorcą.

2.

Umowa, o której mowa w ust. 1, określa w szczególności

1)

szczegółowe przeznaczenie pomocy;

2)

wysokość udzielonej pomocy;

3)

warunki udzielenia, sposób i termin rozliczenia pomocy, w tym zobowiązanie przedsiębiorcy

do zwrotu pomocy w przypadku stwierdzenia przez niego, że pomoc została przyznana

w wysokości wyższej niż należna;

4)

tryb kontroli.

3.

Operator programu jest podmiotem udzielającym pomocy publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

(Dz. U. z 2021 r. poz. 743 oraz z 2022 r. poz. 807), w odniesieniu do pomocy udzielanej na podstawie programu rządowego, o którym mowa

w art. 3 ust. 1.

1.

W przypadku stwierdzenia przez operatora programu, że pomoc została przyznana nienależnie

lub w wysokości wyższej niż należna, przedsiębiorca dokonuje zwrotu środków pobranych

nienależnie albo w wysokości wyższej niż należna wraz z odsetkami obliczonymi z zastosowaniem

stopy oprocentowania stosowanej do celów zwrotu pomocy określonej zgodnie z rozdziałem

V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania

rozporządzenia Rady (UE) nr 2015/1589 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania

art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 140 z 30.04.2004,

str. 1, z późn. zm.

2.

W przypadku gdy przedsiębiorca nie dokona zwrotu otrzymanej pomocy albo dokona jej

zwrotu w kwocie niższej niż należna, operator programu wzywa przedsiębiorcę do zwrotu

tych środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

3.

Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 2, operator programu wydaje

decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu. Pomoc wraz z odsetkami jest zwracana

w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

4.

Decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed

jej wydaniem.

5.

Od decyzji, o której mowa w ust. 3, służy odwołanie do ministra właściwego do spraw

gospodarki. Jeżeli operatorem programu jest centralny organ administracji rządowej,

od decyzji, o której mowa w ust. 3, przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

6.

Do egzekucji zwrotu pomocy stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2022 r. poz. 479, 1301, 1692 i 1967).

Do dnia wydania decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy przewidzianej w programie

rządowym, o którym mowa w art. 3 ust. 1, z rynkiem wewnętrznym pomocy nie udziela

się.

W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, z późn. zm. w art. 400b po ust. 5b dodaje się ust. 5c i 5d w brzmieniu

„

5c.

Narodowy Fundusz może wykonywać zadania określone w programie rządowym przyjętym przez

Radę Ministrów.

5d.

Rada Ministrów, przyjmując program, o którym mowa w ust. 5c, wskazuje w nim kwotę

środków przeznaczonych na pokrycie kosztów realizacji zadań przez Narodowy Fundusz

oraz źródło pokrycia tych kosztów.

”

.

W ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów

energochłonnych

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1312 i 1477) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 22 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu

„

2.

Fundusz może otrzymywać wpłaty z budżetu państwa z przeznaczeniem na realizację programu

rządowego, o którym mowa w ustawie z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców

w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024

(Dz. U. poz. 2088).

”

;

2)

po art. 22 dodaje się art. 22a w brzmieniu

„

Art. 22a.

1.

Dysponent Funduszu może, za zgodą ministra właściwego do spraw finansów publicznych,

zaciągać pożyczki z budżetu państwa na finansowanie programu rządowego, o którym mowa

w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia

przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024.

2.

Pożyczki, o których mowa w ust. 1, nie są oprocentowane.

”

;

3)

w art. 23 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu

„

3)

wypłatę pomocy publicznej w związku ze wzrostem cen energii elektrycznej i gazu ziemnego,

o której mowa w ustawie z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców

w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024, oraz uzasadnionych kosztów poniesionych przez operatora programu wsparcia przedsiębiorców

w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024, związanych z wykonywaniem

jego zadań;

4)

spłatę pożyczek, o których mowa w art. 22a, i innymi kosztami związanymi z tymi pożyczkami.

”

;

4)

w art. 33 w ust. 1a pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie

„

1)

2022 r. - 1 000 000 000 zł;

2)

2023 r. - 2 648 341 000 zł;

”

.

W okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. przepisu art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska nie stosuje się do czynów zabronionych polegających na naruszeniu zakazu określonego

w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu

do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania

i kontrolowania jakości paliw

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1315, 1576 i 1967), zwanej dalej „ustawą o systemie monitorowania”, oraz w odniesieniu do produktów

w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych

do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania.

Do dnia 30 kwietnia 2023 r. nie stosuje się zakazu określonego w art. 7 ust. 7a pkt

2 ustawy o systemie monitorowania.

Przepisu art. 34a ustawy o systemie monitorowania nie stosuje się w odniesieniu do

popełnionego w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. czynu

zabronionego polegającego na wprowadzeniu do obrotu paliwa stałego, o którym mowa

w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania.

1.

Postępowania prowadzone na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, których przedmiotem jest popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia

wejścia w życie niniejszej ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu

określonego w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy

w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy

o systemie monitorowania, oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych

w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których

mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania, wszczęte i niezakończone

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się.

2.

Prawomocne mandaty karne nakładające karę grzywny na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska za popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku

województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego,

o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz

w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej

węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a

lit. b ustawy o systemie monitorowania, uchyla się.

3.

Ukaranie na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska popełnionych w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy czynów zabronionych polegających na naruszeniu zakazu określonego w uchwale

sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa

stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania,

oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki

termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust.

1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania, uważa się za niebyłe z dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy.

1.

Organ, który nałożył na ukaranego karę grzywny w drodze mandatu karnego na podstawie

art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska za popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku

województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego,

o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz

w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej

węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a

lit. b ustawy o systemie monitorowania, informuje w formie pisemnej ukaranego o uchyleniu

mandatu, w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2.

Ukarany, o którym mowa w ust. 1, który uiścił grzywnę określoną w tym przepisie, może

złożyć do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce jego zamieszkania

wniosek o zwrot uiszczonej kwoty grzywny, bez odsetek, na rachunek bankowy wskazany

w tym wniosku.

3.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się informację, o której mowa w ust. 1.

4.

Naczelnik urzędu skarbowego dokonuje zwrotu uiszczonej kwoty grzywny, bez odsetek,

w terminie 21 dni od dnia otrzymania poprawnie wypełnionego wniosku, o którym mowa

w ust. 2.

5.

W przypadku gdy wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera braki formalne, naczelnik

urzędu skarbowego wzywa wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 3 dni od dnia

otrzymania wezwania.

6.

W przypadku nieuzupełnienia wniosku, o którym mowa w ust. 2, w wyznaczonym terminie

wniosek ten pozostawia się bez rozpoznania.

7.

Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera pouczenie o treści ust. 2-6.

8.

Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio do ukaranych karą grzywny nałożoną wyrokiem

sądu na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska za popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku

województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego,

o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz

w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej

węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a

lit. b ustawy o systemie monitorowania, z tym że obowiązki organu, o którym mowa w

ust. 1, wykonuje organ, który sporządził wniosek o ukaranie, o którym mowa w art. 99 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. z 2022 r. poz. 1124).

Postępowania egzekucyjne w sprawie egzekucji kary grzywny nałożonej na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska za popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku

województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego,

o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz

w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej

węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a

lit. b ustawy o systemie monitorowania, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy umarza się.

1.

Postępowania prowadzone na podstawie art. 34a ustawy o systemie monitorowania, których

przedmiotem jest popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia

w życie niniejszej ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego

w art. 7 ust. 7a pkt 2 ustawy o systemie monitorowania w odniesieniu do paliwa stałego,

o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, wszczęte

i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się.

2.

Ukaranie na podstawie art. 34a ustawy o systemie monitorowania, którego przedmiotem

jest popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w art. 7 ust. 7a

pkt 2 ustawy o systemie monitorowania w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa

w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, ulega zatarciu z mocy

prawa z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

1.

Limit wydatków przeznaczony na realizację programów, o których mowa w art. 3 ust.

4 pkt 2, wynosi w

1)

2022 r. - 5 079 416 000 zł;

2)

2023 r. - 8 212 659 000 zł;

3)

2024 r. - 4 136 240 000 zł.

2.

Minister właściwy do spraw gospodarki monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o

którym mowa w ust. 1, oraz wdraża mechanizm korygujący, o którym mowa w ust. 3.

3.

W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego na dany rok maksymalnego

limitu wydatków wprowadza się mechanizm korygujący polegający na ograniczeniu wydatków

przeznaczonych na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji programu rządowego.

4.

W przypadku gdy wielkość wydatków w poszczególnych miesiącach jest zgodna z planem

finansowym, przepisu ust. 3 nie stosuje się.

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

1.

Dysponent Funduszu może, za zgodą ministra właściwego do spraw finansów publicznych,

zaciągać pożyczki z budżetu państwa na finansowanie programu rządowego, o którym mowa

w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia

przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024.

2.

Pożyczki, o których mowa w ust. 1, nie są oprocentowane.