Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 września 2022 r. w sprawie badań mających na celu ustalenie zdolności do wykonywania obowiązków służbowych przez żołnierza

Rozporządzenie określa sposób i tryb dokonywania badań na zawartość w organizmie żołnierza

alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających

substancji lub środków.

1.

Badania konieczne do ustalenia zawartości alkoholu mogą obejmować

1)

badanie wydychanego powietrza;

2)

badanie krwi.

2.

Badania konieczne do ustalenia zawartości środków odurzających, substancji psychotropowych

lub innych podobnie działających substancji lub środków mogą obejmować

1)

badanie krwi;

2)

badanie śliny;

3)

badanie moczu.

Badania nielaboratoryjne, w tym w szczególności badanie wydychanego powietrza, może

przeprowadzać dowódca jednostki wojskowej lub inna osoba działająca na jego polecenie

albo zlecenie.

Do badań, o których mowa w § 2, używa się urządzeń i materiałów posiadających ważne

świadectwo dopuszczenia do użytku lub wzorcowania.

1.

Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się przed badaniem krwi, jeżeli stan badanego

żołnierza na to pozwala.

2.

Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się w sposób nieinwazyjny przy użyciu urządzenia

elektronicznego dokonującego pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu metodą

1)

spektrometrii w podczerwieni lub

2)

utleniania elektrochemicznego

- zwanego dalej „analizatorem wydechu”.

3.

Badania analizatorem wydechu przeprowadza się nie wcześniej niż po upływie 15 minut

od chwili zakończenia spożywania alkoholu, palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia

nowatorskich wyrobów tytoniowych, palenia papierosów elektronicznych lub używania

wyrobów tytoniowych bezdymnych przez badanego żołnierza.

4.

Badanie wydychanego powietrza może być przeprowadzone przy użyciu analizatora wydechu

niewyposażonego w cyfrową prezentację wyniku pomiaru, a także bez użycia ustnika,

jeżeli producent analizatora wydechu przewiduje taki sposób jego eksploatacji.

5.

Jeżeli badanie, o którym mowa w ust. 4, wykaże obecność alkoholu w wydychanym powietrzu,

niezwłocznie przeprowadza się badanie analizatorem wydechu wyposażonym w cyfrową prezentację

wyniku pomiaru. Przepisy § 6 stosuje się.

1.

Pomiaru analizatorem wydechu dokonuje się z użyciem ustnika. Ustnik podlega wymianie

każdorazowo przed przeprowadzeniem pomiaru. Opakowanie ustnika należy otwierać w obecności

badanego żołnierza.

2.

W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu metodą, o której mowa

w § 5 ust. 2 pkt 1, oraz uzyskania wyniku ponad 0,00 mg/dm

3.

W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu metodą, o której mowa

w § 5 ust. 2 pkt 2, oraz uzyskania wyniku ponad 0,00 mg/dm

4.

Na żądanie badanego żołnierza albo gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia

przez niego przestępstwa, wynik badania analizatorem wydechu przeprowadzonego metodą,

o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2, wynoszący ponad 0,00 mg/dm

5.

W przypadku uzyskania w pierwszym pomiarze analizatorem wydechu wyniku równego 0,10

mg/dm

1.

Z badania przeprowadzonego analizatorem wydechu wskazującego na obecność alkoholu

w organizmie badanego żołnierza sporządza się protokół, który zawiera

1)

dane badanego żołnierza

a)

imię i nazwisko,

b)

numer PESEL,

c)

wiek,

d)

płeć,

e)

wzrost - na podstawie oświadczenia badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego oświadczenia

jest możliwe,

f)

masę ciała - na podstawie oświadczenia badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego

oświadczenia jest możliwe,

g)

podpis, jeżeli jego złożenie jest możliwe;

2)

imię, nazwisko i podpis osoby przeprowadzającej badanie;

3)

imię, nazwisko i podpis osoby, w której obecności przeprowadzono badanie;

4)

wynik pomiaru lub pomiarów w postaci cyfrowej oraz jednostkę, w jakiej wyrażony jest

wynik, a w przypadku badania przeprowadzonego wyłącznie przy użyciu analizatora wydechu

niewyposażonego w cyfrową prezentację wyniku pomiaru - opis prezentacji wyniku pomiaru;

5)

datę, godzinę i minutę badania;

6)

miejsce wykonania badania;

7)

nazwę, model i numer fabryczny analizatora wydechu, którym przeprowadzono badanie;

8)

ilość, rodzaj i godzinę spożycia napojów alkoholowych przez badanego żołnierza w ciągu

ostatnich 24 godzin - na podstawie oświadczenia badanego żołnierza, jeżeli złożenie

takiego oświadczenia jest możliwe;

9)

informację o chorobach, na jakie choruje badany żołnierz - na podstawie oświadczenia

badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego oświadczenia jest możliwe;

10)

informację o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie badania

oraz o dacie i godzinie ich stwierdzenia;

11)

informację o żądaniu przez badanego żołnierza przeprowadzenia badania krwi;

12)

uwagi badanego żołnierza co do sposobu przeprowadzenia badania, jeżeli zostały zgłoszone.

2.

Badanego żołnierza przed przyjęciem oświadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8 i 9,

informuje się o możliwości odmowy złożenia oświadczeń i skutkach związanych z odpowiedzialnością

karną związaną z przyjęciem tych oświadczeń.

3.

Protokół przebiegu badania przeprowadzonego analizatorem wydechu, w którym uzyskano

wynik równy 0,00 mg/dm

1)

w przypadku prowadzenia dalszego postępowania w sprawie popełnienia przestępstwa lub

wykroczenia;

2)

na żądanie badanego żołnierza - o czym należy go pouczyć.

4.

Protokół przebiegu badania przeprowadzonego analizatorem wydechu sporządzony na żądanie

badanego żołnierza przekazuje się badanemu.

1.

Badanie krwi przeprowadza się, jeżeli

1)

badany żołnierz odmawia poddania się badaniu wydychanego powietrza;

2)

badany żołnierz żąda badania krwi mimo przeprowadzenia badania wydychanego powietrza;

3)

stan badanego żołnierza, w szczególności wynikający ze spożycia alkoholu, z choroby

układu oddechowego lub innych przyczyn, uniemożliwia przeprowadzenie badania wydychanego

powietrza;

4)

wystąpił brak wskazania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu spowodowany przekroczeniem

zakresu pomiarowego analizatora wydechu.

2.

Badanie krwi pobranej z żyły badanego żołnierza polega na przeprowadzeniu co najmniej

dwóch analiz laboratoryjnych krwi

1)

metodą chromatografii gazowej z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym i metodą spektrofotometryczną

z użyciem dehydrogenazy alkoholowej (metodą enzymatyczną) albo

2)

metodą chromatografii gazowej z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym przy użyciu dwóch

różnych warunków analitycznych.

3.

Krew do badania pobiera się do dwóch pojemników w objętości około 5 cm

1)

do pobrania krwi używa się sprzętu jednorazowego użytku;

2)

do pojemnika, do którego pobiera się krew, nie wolno dodawać innych substancji, poza

środkami zapobiegającymi krzepnięciu i rozkładowi krwi umieszczonymi w każdej probówce

przez producenta;

3)

do pobrania krwi używa się pojemnika jednorazowego użytku uniemożliwiającego zamianę

lub rozcieńczenie jego zawartości lub dodanie do niego innych substancji po jego zamknięciu;

4)

do dezynfekcji skóry należy używać jedynie środków odkażających niezawierających alkoholu.

4.

Probówki zawierające krew do badania oznacza się w sposób zapewniający ustalenie tożsamości

żołnierza, od którego została pobrana krew, przez podanie imienia i nazwiska oraz

numeru PESEL tego żołnierza oraz zabezpiecza się w sposób uniemożliwiający zmianę

ich zawartości lub zniszczenie w czasie przechowywania lub transportu. Czynności te

wykonuje się w obecności badanego żołnierza, jeżeli jest to możliwe.

5.

Do czasu rozpoczęcia badania krwi pobraną krew przechowuje się w temperaturze od 3°C

do 6°C.

6.

Krew pobrana do badania może być transportowana w temperaturze od 0°C do 25°C nie

dłużej niż 72 godziny od momentu pobrania.

7.

W pobranej krwi oznacza się zawartość alkoholu.

8.

W razie uzasadnionego podejrzenia, że pobranie krwi może stanowić zagrożenie dla życia

lub zdrowia badanego żołnierza, decyzję o dokonaniu tego badania albo jego nieprzeprowadzeniu

podejmuje lekarz, a następnie dokumentuje ją na piśmie. Odpis tego dokumentu doręcza

się dowódcy jednostki wojskowej.

9.

Odstąpienie od pobrania krwi utrwala się w formie pisemnego protokołu, który zawiera

1)

dane żołnierza, wobec którego odstąpiono od wykonania pobrania krwi

a)

imię i nazwisko,

b)

numer PESEL,

c)

wiek,

d)

płeć,

e)

podpis, jeżeli jego złożenie jest możliwe;

2)

imię, nazwisko i podpis osoby, która podjęła decyzję o odstąpieniu od wykonania pobrania

krwi;

3)

opis okoliczności i przyczyn odstąpienia od wykonania pobrania krwi;

4)

opis stanu klinicznego żołnierza, wobec którego odstąpiono od wykonania pobrania krwi.

1.

Z czynności pobrania krwi sporządza się protokół, który zawiera

1)

dane badanego żołnierza

a)

imię i nazwisko,

b)

numer PESEL,

c)

wiek,

d)

płeć,

e)

wzrost - na podstawie oświadczenia badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego oświadczenia

jest możliwe,

f)

masę ciała - na podstawie oświadczenia badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego

oświadczenia jest możliwe,

g)

podpis, jeżeli jego złożenie jest możliwe;

2)

imię, nazwisko i podpis osoby przeprowadzającej pobranie krwi;

3)

miejsce pobrania krwi od badanego żołnierza;

4)

datę, godzinę i minutę pobrania krwi od badanego żołnierza;

5)

rodzaj środka odkażającego użytego do dezynfekcji skóry;

6)

ilość, rodzaj i godzinę spożycia napojów alkoholowych przez badanego żołnierza w ciągu

ostatnich 24 godzin - na podstawie oświadczenia badanego żołnierza, jeżeli złożenie

takiego oświadczenia jest możliwe;

7)

informację o chorobach, na jakie choruje badany żołnierz - na podstawie oświadczenia

badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego oświadczenia jest możliwe;

8)

informację o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie badania

oraz o dokładnej dacie i godzinie ich stwierdzenia.

2.

Badanego żołnierza przed przyjęciem oświadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 6 i 7,

informuje się o możliwości odmowy złożenia oświadczeń i skutkach związanych z odpowiedzialnością

karną związaną z przyjęciem tych oświadczeń.

3.

Z czynności badania krwi sporządza się protokół, który zawiera

1)

informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 4;

2)

imię, nazwisko i podpis osoby, która przeprowadziła badanie krwi pobranej od badanego

żołnierza;

3)

miejsce przeprowadzenia badania krwi pobranej od badanego żołnierza;

4)

nazwę metody przeprowadzenia badania krwi pobranej od badanego żołnierza;

5)

wynik badania krwi pobranej od badanego żołnierza.

1.

Badanie krwi w celu ustalenia w organizmie obecności środka odurzającego, substancji

psychotropowej lub innych podobnie działających substancji lub środków polega na analizie

laboratoryjnej krwi pobranej z żyły badanego żołnierza metodą chromatografii gazowej

połączonej ze spektrometrią masową lub inną metodą instrumentalną.

2.

Do pobrania krwi w celu ustalenia w organizmie obecności środka odurzającego, substancji

psychotropowej lub innych podobnie działających substancji lub środków stosuje się

przepisy § 8 ust. 3-6, 8 i 9 oraz § 9.

1.

Badanie śliny polega na pobraniu, bez dodawania jakichkolwiek substancji, próbek śliny

i umieszczeniu ich w urządzeniu do oznaczania środków odurzających, substancji psychotropowych

lub innych podobnie działających substancji lub środków metodą immunologiczną, zgodnie

z instrukcją obsługi tego urządzenia.

2.

Badanie śliny przeprowadza się przed innymi badaniami w celu ustalenia zawartości

w organizmie środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie

działających substancji lub środków.

1.

Badanie moczu w celu ustalenia zawartości w organizmie środka odurzającego, substancji

psychotropowej lub innych podobnie działających substancji lub środków polega na analizie

moczu badanego żołnierza metodami wysokosprawnej chromatografii cieczowej lub chromatografii

gazowej połączonej ze spektometrią masową, lub wysokosprawnej chromatografii cieczowej

połączonej ze spektometrią masową lub na wykonaniu odpowiedniego testu do wykrywania

tych środków lub substancji.

2.

Mocz do badania laboratoryjnego pobiera się do dwóch pojemników w objętości co najmniej

po 5 cm

1)

do pobrania moczu używa się pojemnika jednorazowego użytku uniemożliwiającego zamianę

lub rozcieńczenie jego zawartości lub dodanie do niego innych substancji po jego zamknięciu;

2)

do pojemnika, do którego pobiera się mocz, nie wolno dodawać innych substancji.

3.

W pobranym moczu oznacza się zawartość środków odurzających, substancji psychotropowych

lub innych podobnie działających substancji lub środków.

4.

Pobranie moczu do badania przeprowadza się w warunkach umożliwiających zachowanie

intymności badanemu żołnierzowi, w obecności osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje

zawodowe, tej samej płci co osoba badana.

1.

Próbki do badań laboratoryjnych pobrane w podmiotach leczniczych, o których mowa w

art. 4 ust. 1 pkt 2, 3, 4 i 7 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

(Dz. U. z 2022 r. poz. 633, 655, 974 i 1079), przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostają niezwłocznie przekazane

do najbliższej placówki, o której mowa w § 15 ust. 1.

2.

Dostarczenie próbek, o których mowa w § 8 ust. 3, § 11 ust. 1 i § 12 ust. 2, do właściwej

placówki zapewnia odpowiednio dowódca jednostki wojskowej, kierownik komórki organizacyjnej,

kierownik jednostki organizacyjnej, kierownik jednostki organizacyjnej Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, kierownik jednostki organizacyjnej Służby Wywiadu Wojskowego, kierownik

instytucji krajowej albo kierownik instytucji zagranicznej.

3.

Pojemniki zawierające próbki, o których mowa w § 11 ust. 1 i § 12 ust. 2, pobrane

do badania oznacza się w sposób zapewniający ustalenie tożsamości badanego żołnierza

przez podanie imienia i nazwiska oraz numeru PESEL tego żołnierza oraz zabezpiecza

się w sposób uniemożliwiający zmianę ich zawartości lub zniszczenie w czasie przechowywania

lub transportu. Czynności te wykonuje się w obecności badanego żołnierza, jeżeli jest

to możliwe.

4.

Do czasu rozpoczęcia badania pobranych próbek, o których mowa w § 11 ust. 1 i § 12

ust. 2, przechowuje się je w temperaturze od 3°C do 6°C.

5.

Próbki, o których mowa w § 11 ust. 1 i § 12 ust. 2, mogą być transportowane w temperaturze

od 0°C do 25°C nie dłużej niż 72 godziny od momentu pobrania.

1.

Z przebiegu badań, o których mowa w § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, sporządza się protokół,

który zawiera

1)

dane badanego żołnierza

a)

imię i nazwisko,

b)

datę urodzenia,

c)

numer PESEL;

2)

informację o przyjęciu albo nieprzyjęciu środka odurzającego, substancji psychotropowej

lub innych podobnie działających substancji lub środków - na podstawie oświadczenia

badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego oświadczenia jest możliwe;

3)

informację o chorobach, na jakie choruje badany żołnierz - na podstawie oświadczenia

badanego żołnierza, jeżeli złożenie takiego oświadczenia jest możliwe;

4)

opis objawów i okoliczności uzasadniających podejrzenie użycia środka odurzającego,

substancji psychotropowej lub innych podobnie działających substancji lub środków;

5)

miejsce, datę, godzinę i minutę stwierdzenia objawów i okoliczności, o których mowa

w pkt 4;

6)

datę, godzinę i minutę pobrania próbek oraz oznaczenie pojemnika z próbką;

7)

miejsce, datę, godzinę i minutę oraz metodę badania próbek;

8)

wyniki badania próbek;

9)

imię i nazwisko osób pobierających i badających próbki;

10)

w przypadku odstąpienia od pobrania próbek - przyczynę odstąpienia;

11)

informację, czy badanie krwi lub moczu przeprowadzono na żądanie badanego żołnierza;

12)

informację, czy badanie krwi lub moczu przeprowadzono za zgodą badanego żołnierza;

13)

czytelny podpis badanego żołnierza - jeżeli złożenie przez niego podpisu jest możliwe;

14)

czytelne podpisy osób pobierających i badających próbki.

2.

Badanego żołnierza przed przyjęciem oświadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3,

informuje się o możliwości odmowy złożenia oświadczeń i skutkach związanych z odpowiedzialnością

karną związaną z przyjęciem tych oświadczeń.

1.

Oznaczanie zawartości alkoholu lub środków odurzających, substancji psychotropowych

lub innych podobnie działających substancji lub środków w próbkach pobranych do badań

laboratoryjnych wykonują

1)

policyjne laboratoria kryminalistyczne;

2)

laboratoria (pracownie, zakłady) diagnostyczne;

3)

zakłady medycyny sądowej i zakłady wyższych uczelni medycznych lub inne jednostki

- na podstawie umowy zawartej z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości lub dowódcą

jednostki wojskowej.

2.

Wyniki badań niezwłocznie przekazuje się dowódcy jednostki wojskowej pisemnie w formie

papierowej albo elektronicznej.

W warunkach pełnienia służby wojskowej po ogłoszeniu mobilizacji, w stanach nadzwyczajnych,

w czasie wojny, a także podczas wykonywania zadań służbowych w strefie działań wojennych

oraz w przypadku użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa,

jak również udziału w akcjach humanitarnych, poszukiwawczych lub ratowniczych pobrane

do badań laboratoryjnych próbki przekazuje się do najbliższej jednostki organizacyjnej

posiadającej właściwe kwalifikacje i sprzęt do przeprowadzenia badań laboratoryjnych,

o których mowa w niniejszym rozporządzeniu.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.