Umowa międzynarodowa Umowa o partnerstwie w zakresie stosunków i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Nową Zelandią, z drugiej strony, sporządzona w Brukseli dnia 5 października 2016 r.

Celem niniejszej Umowy jest ustanowienie zacieśnionego partnerstwa między Stronami

oraz pogłębienie i usprawnienie współpracy w kwestiach będących przedmiotem wspólnego

zainteresowania, odzwierciedlających wspólne wartości i zasady, między innymi przez

nasilenie dialogu na wysokim szczeblu.

1.

Strony potwierdzają zobowiązanie do przestrzegania zasad demokracji, praw człowieka

i podstawowych wolności oraz praworządności i dobrej administracji.

Poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka oraz podstawowych wolności określonych

w Powszechnej deklaracji praw człowieka i innych międzynarodowych aktach prawnych

dotyczących praw człowieka, a także poszanowanie zasady praworządności stanowi fundament

polityki wewnętrznej i międzynarodowej Stron oraz zasadniczy element niniejszej Umowy.

2.

Strony potwierdzają zobowiązanie do przestrzegania postanowień Karty ONZ oraz wyrażonych

w niej wspólnych wartości.

3.

Strony potwierdzają zobowiązanie do wspierania zrównoważonego rozwoju i wzrostu we

wszystkich jego aspektach, udziału w realizacji celów rozwoju uzgodnionych na szczeblu

międzynarodowym oraz współpracy w celu sprostania globalnym wyzwaniom środowiskowym,

łącznie ze zmianą klimatu.

4.

Strony podkreślają wspólne zobowiązanie do utrzymania wszechstronnego charakteru łączących

je stosunków dwustronnych oraz do rozszerzenia i pogłębienia tych stosunków, m.in.

poprzez zawarcie szczególnych umów lub uzgodnień.

5.

Wykonanie niniejszej Umowy jest oparte na zasadach dialogu, wzajemnego poszanowania,

partnerstwa na zasadach równości, konsensusu oraz poszanowania prawa międzynarodowego.

1.

Strony zgodnie postanawiają usprawnić regularny dialog we wszystkich obszarach objętych

niniejszą Umową z myślą o realizacji jej celów.

2.

Dialog pomiędzy Stronami odbywa się przez kontakty, wymiany i konsultacje na wszystkich

szczeblach, a w szczególności przyjmuje następujące formy

a)

spotkania na szczeblu przywódców, które są organizowane regularnie, gdy tylko Strony

uznają je za konieczne;

b)

konsultacje i wizyty na szczeblu ministerialnym, które odbywają się w sytuacjach oraz

w miejscach ustalonych przez Strony;

c)

konsultacje na szczeblu ministrów spraw zagranicznych, które odbywają się regularnie,

a w miarę możliwości raz do roku;

d)

spotkania urzędników wyższego szczebla w celu przeprowadzenia konsultacji w kwestiach

będących przedmiotem wspólnego zainteresowania lub poprzez wymianę informacji i współpracę

w zakresie najważniejszych wydarzeń krajowych lub międzynarodowych;

e)

dialogi sektorowe na temat kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania;

oraz

f)

wymiany delegacji między Parlamentem Europejskim a Parlamentem Nowej Zelandii.

Strony zobowiązują się współpracować przez wymianę poglądów na temat kwestii merytorycznych

będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, a w stosownych przypadkach, przez

dzielenie się informacjami na temat stanowisk w ramach regionalnych i międzynarodowych

forów i organizacji.

Strony zgodnie postanawiają usprawnić regularny dialog polityczny na wszystkich szczeblach,

szczególnie z myślą o omawianiu kwestii stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania

objętych niniejszym tytułem i wzmocnieniu wspólnego podejścia do kwestii międzynarodowych.

Strony zgodnie postanawiają, że na potrzeby niniejszego tytułu termin „dialog polityczny”

oznacza wymianę informacji i konsultacje, formalne bądź nieformalne, na każdym szczeblu

administracji.

W trosce o realizację wspólnego zobowiązania Stron do poszanowania zasad demokracji,

praw człowieka i praworządności Strony zgodnie postanawiają

a)

propagować podstawowe zasady dotyczące wartości demokratycznych, praw człowieka i

praworządności, także na forach wielostronnych; oraz

b)

współpracować, a w stosownych przypadkach wzajemnie koordynować, we wdrażaniu w praktyce

zasad demokracji, praw człowieka i praworządności, również w państwach trzecich.

Strony potwierdzają zobowiązanie do propagowania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa,

m.in. poprzez Umowę między Nową Zelandią a Unią Europejską ustanawiającą ogólne zasady

udziału Nowej Zelandii w prowadzonych przez Unię Europejską operacjach zarządzania

kryzysowego, podpisaną w Brukseli dnia 18 kwietnia 2012 r.

1.

Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia („BMR”) i środków jej

przenoszenia, zarówno wśród państw, jak i podmiotów niepublicznych, stanowi jedno

z największych zagrożeń dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Strony potwierdzają

zobowiązanie do przestrzegania i pełnego wdrożenia na szczeblu krajowym istniejących

zobowiązań na mocy międzynarodowych traktatów o rozbrojeniu i nierozprzestrzenianiu

broni masowego rażenia oraz umów i innych istotnych zobowiązań międzynarodowych. Strony

zgodnie postanawiają współpracować i przyczyniać się do walki z rozprzestrzenianiem

BMR i systemów jej przenoszenia. Strony zgodnie postanawiają, że powyższe postanowienie

stanowi istotny element niniejszej Umowy.

2.

Ponadto Strony zgodnie postanawiają współpracować i przyczyniać się do zapobiegania

rozprzestrzenianiu BMR i systemów jej przenoszenia poprzez

a)

podejmowanie działań mających na celu, stosownie do okoliczności, podpisywanie i ratyfikowanie

wszystkich innych odpowiednich instrumentów międzynarodowych lub przystępowanie do

nich i ich pełną realizację;

b)

utrzymanie skutecznego krajowego systemu kontroli wywozu, obejmującego zarówno kontrolę

wywozu, jak i tranzytu towarów związanych z BMR, w tym kontroli końcowego przeznaczenia

technologii podwójnego zastosowania pod kątem BMR oraz przewidującego skuteczne sankcje

w przypadku naruszenia kontroli wywozu.

3.

Strony zgodnie postanawiają nawiązać regularny dialog polityczny na ten temat.

1.

Strony uznają, że nielegalna produkcja broni strzeleckiej i lekkiej („BSiL”), w tym

amunicji do tej broni, ich transfer i obrót nimi, a także ich nadmierne gromadzenie,

nieprawidłowe zarządzanie, niewłaściwe zabezpieczanie zapasów oraz niekontrolowane

rozprzestrzenianie nadal stwarzają poważne zagrożenie dla międzynarodowego pokoju

i bezpieczeństwa.

2.

Strony potwierdzają zobowiązanie dotyczące przestrzegania i pełnego wywiązania się

z obowiązku rozwiązania problemu nielegalnego handlu BSiL, w tym amunicją do niej,

w ramach istniejących porozumień międzynarodowych i rezolucji Rady Bezpieczeństwa

ONZ oraz zobowiązań podjętych w ramach innych instrumentów międzynarodowych mających

zastosowanie w tej dziedzinie, takich jak Program działania ONZ na rzecz zapobiegania

nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką, zwalczania i eliminowania go we wszystkich

aspektach.

3.

Strony zobowiązują się współpracować i zapewnić koordynację i komplementarność swoich

działań na rzecz rozwiązania problemu nielegalnego handlu BSiL, w tym amunicją do

niej, na poziomie światowym, regionalnym, podregionalnym i krajowym oraz zgodnie postanawiają

nawiązać regularny dialog polityczny na ten temat.

1.

Strony potwierdzają, że najcięższe przestępstwa wzbudzające niepokój całej społeczności

międzynarodowej nie powinny pozostawać bezkarne i że należy zapewnić ich ściganie

poprzez podejmowanie działań na poziomie krajowym albo międzynarodowym, w tym przez

Międzynarodowy Trybunał Karny.

2.

Propagując umacnianie pokoju i międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, Strony potwierdzają

swoją gotowość do

a)

przystąpienia do wdrożenia Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego („statut

rzymski”), a w stosownych przypadkach także instrumentów powiązanych;

b)

wymiany doświadczeń z partnerami regionalnymi na temat przyjmowania dostosowań prawnych

koniecznych do ratyfikacji i wykonania statutu rzymskiego; oraz

c)

współpracy na rzecz osiągnięcia celu, jakim jest uniwersalność i integralność statutu

rzymskiego.

1.

Strony potwierdzają znaczenie walki z terroryzmem przy pełnym poszanowaniu praworządności,

prawa międzynarodowego, w szczególności Karty ONZ oraz odpowiednich rezolucji Rady

Bezpieczeństwa ONZ, przepisów dotyczących praw człowieka, prawa uchodźczego i międzynarodowego

prawa humanitarnego.

2.

W tym kontekście i biorąc pod uwagę globalną strategię ONZ w sprawie zwalczania terroryzmu,

zawartą w rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 60/288 z dnia 8 września 2006 r.,

Strony zgodnie postanawiają współpracować w celu zapobiegania terroryzmowi i jego

eliminowania, w szczególności

a)

w ramach pełnego wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1267, 1373 i 1540

oraz innych odpowiednich rezolucji ONZ i instrumentów międzynarodowych;

b)

poprzez wymianę informacji na temat grup terrorystycznych oraz ich sieci wsparcia,

zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa międzynarodowego i krajowego;

c)

poprzez wymianę poglądów na temat

(i)

środków i metod stosowanych w celu zwalczania terroryzmu, w tym w dziedzinach technicznych

i w zakresie szkoleń,

(ii)

zapobiegania terroryzmowi, oraz

(iii)

najlepszych praktyk w dziedzinie ochrony praw człowieka w ramach walki z terroryzmem,

d)

poprzez współpracę mającą na celu pogłębienie konsensusu międzynarodowego w kwestii

walki z terroryzmem i odpowiednich ram prawnych oraz poprzez działanie na rzecz jak

najszybszego osiągnięcia porozumienia w sprawie całościowej konwencji dotyczącej terroryzmu

międzynarodowego w celu uzupełnienia istniejących instrumentów ONZ dotyczących zwalczania

terroryzmu; oraz

e)

poprzez propagowanie współpracy między państwami członkowskimi ONZ w celu skutecznego

wdrożenia, za pomocą wszelkich właściwych środków, globalnej strategii ONZ w sprawie

zwalczania terroryzmu.

3.

Strony potwierdzają zobowiązanie do przestrzegania międzynarodowych standardów ustanowionych

przez Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy („FATF”) w celu zwalczania

finansowania terroryzmu.

4.

Strony potwierdzają zobowiązanie do współpracy w celu zapewnienia pomocy w budowaniu

zdolności do zwalczania terroryzmu w innych państwach, które potrzebują zasobów i

wiedzy fachowej, aby móc zapobiegać działalności terrorystycznej i reagować na nią,

m.in. w ramach Światowego Forum na rzecz Zwalczania Terroryzmu („GCTF”).

1.

Strony potwierdzają zobowiązanie do wspierania zrównoważonego rozwoju w krajach rozwijających

się w celu ograniczenia ubóstwa i przyczyniania się do zapewnienia bezpieczeństwa,

sprawiedliwości i dobrobytu na świecie.

2.

Strony uznają znaczenie współpracy, dzięki której działalność rozwojowa może wywierać

większy wpływ, mieć szerszy zasięg i oddziaływanie, w tym w regionie Pacyfiku.

3.

W tym celu Strony zgodnie postanawiają;

a)

prowadzić wymianę poglądów, a w stosownych przypadkach także koordynację stanowisk

w kwestiach związanych z rozwojem na forach regionalnych i międzynarodowych, by propagować

zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost gospodarczy na rzecz rozwoju

społecznego; oraz

b)

wymieniać się informacjami dotyczącymi swoich odpowiednich programów rozwojowych,

a w stosownych przypadkach także koordynować zaangażowanie w kraju w celu zwiększenia

wpływu na zrównoważony rozwój i eliminację ubóstwa.

Strony potwierdzają swoje wspólne zobowiązanie do udzielania pomocy humanitarnej i

w razie potrzeby podejmują wysiłki na rzecz koordynacji działań w tej dziedzinie.

1.

Strony zobowiązują się do prowadzenia dialogu i współpracy w kwestiach gospodarczych,

handlowych i inwestycyjnych, tak aby ułatwić handel dwustronny oraz przepływy inwestycyjne.

Uznając równocześnie znaczenie dążenia do tego celu za pomocą wielostronnego systemu

handlu, opartego na zasadach, Strony potwierdzają zobowiązanie do współpracy w ramach

Światowej Organizacji Handlu („WTO”) w celu doprowadzenia do dalszej liberalizacji

handlu.

2.

Strony zgodnie postanawiają zachęcać do wymiany informacji i doświadczeń dotyczących

prowadzonej polityki i tendencji makroekonomicznych, łącznie z wymianą informacji

na temat koordynacji polityki gospodarczej w ramach regionalnej współpracy i integracji

gospodarczej.

3.

Strony kontynuują merytoryczny dialog mający na celu propagowanie handlu towarami,

w tym produktami rolnymi i innymi produktami podstawowymi, surowcami, wyrobami gotowymi

i produktami o wysokiej wartości dodanej. Strony uznają, że przejrzyste, rynkowe podejście

jest najlepszym sposobem stworzenia warunków sprzyjających inwestycjom w zakresie

produkcji i handlu takimi produktami oraz wspierania ich skutecznego rozdziału i wykorzystania.

4.

Strony prowadzą merytoryczny dialog mający na celu propagowanie dwustronnego handlu

usługami i wymianę informacji i doświadczeń dotyczących warunków nadzoru sprawowanego

przez obie Strony. Strony zgodnie postanawiają także zacieśniać współpracę w celu

usprawnienia systemów rachunkowych, kontrolnych, nadzorczych i regulacyjnych w bankowości,

ubezpieczeniach oraz innych obszarach sektora finansowego.

5.

Strony zachęcają do tworzenia atrakcyjnych i stabilnych warunków dla obustronnych

inwestycji poprzez dialog mający na celu umacnianie wzajemnego zrozumienia i współpracy

w zakresie inwestycji, badanie mechanizmów ułatwiających przepływy inwestycji oraz

promowanie stabilnych, przejrzystych i otwartych zasad działania dla inwestorów,

6.

Strony przekazują sobie wzajemnie informacje temat rozwoju dwustronnej i międzynarodowej

wymiany handlowej, inwestycji oraz handlowych aspektów innych polityk, w tym swoich

strategii w odniesieniu do umów o wolnym handlu („FYA”) oraz dotyczących ich programów i kwestii regulacyjnych, które mogą mieć wpływ na dwustronny

handel i inwestycje.

7.

Tego rodzaju dialog i współpraca w zakresie handlu i inwestycji będą realizowane między

innymi poprzez

a)

coroczny dialog na temat polityki handlowej z udziałem urzędników wyższego szczebla

uzupełniony spotkaniami ministrów do spraw handlu, zgodnie z ustaleniami Stron;

b)

coroczny dialog w sprawie handlu produktami rolnymi; oraz

c)

inne wymiany sektorowe uzgodnione przez Strony

8.

Strony zobowiązują się do współpracy w zakresie wsparcia i zapewniania warunków dla

wzrostu wymiany handlowej i inwestycji pomiędzy Stronami, w tym w miarę możliwości

poprzez negocjacje w sprawie nowych umów.

1.

Strony zgodnie postanawiają zacieśnić współpracę w kwestiach sanitarnych i fitosanitarnych

(„SPS”) w ramach Porozumienia WTO w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych,

Komisji Kodeksu Żywnościowego, Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt („OIE”) oraz

odpowiednich organizacji międzynarodowych i regionalnych działających w ramach Międzynarodowej

konwencji ochrony roślin („IPPC”). Taka współpraca ma na celu poprawę wzajemnego zrozumienia

środków sanitarnych i fitosanitarnych stosowanych przez Strony, a także ułatwienie

handlu między Stronami i może obejmować

a)

wymianę informacji;

b)

zastosowanie wymogów przywozowych dla całego terytorium drugiej Strony;

c)

przeprowadzanie weryfikacji całości lub części systemów inspekcji i certyfikacji stosowanych

przez organy drugiej Strony zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi standardami Kodeksu

Żywnościowego, OIE i IPPC dotyczącymi oceny takich systemów; oraz

d)

uznanie obszarów wolnych od chorób i szkodników oraz obszarów niewielkiego rozpowszechnienia

chorób i szkodników.

2.

W tym celu Strony zobowiązują się do pełnego wykorzystania istniejących instrumentów,

takich jak Umowa między Wspólnotą Europejską a Nową Zelandią w sprawie środków sanitarnych stosowanych

w handlu żywymi zwierzętami i produktami zwierzęcymi, podpisana w Brukseli dnia 17

grudnia 1996 r., oraz do współpracy w ramach właściwego forum dwustronnego w innych kwestiach sanitarnych

i fitosanitarnych nieobjętych tą umową.

Strony potwierdzają również znaczenie podtrzymania wzajemnego zrozumienia i współpracy

w kwestiach dobrostanu zwierząt i będą nadal wymieniać się informacjami i współpracować

w ramach forum współpracy na rzecz dobrostanu zwierząt zorganizowanego przez Komisję

Europejską i właściwe organy Nowej Zelandii, a także ściśle ze sobą współpracować

w tych kwestiach w ramach OIE.

1.

Strony podzielają pogląd, że głównym elementem ułatwiającym handel towarami jest większa

spójność norm, przepisów technicznych i procedur oceny zgodności.

2.

Strony uznają wspólny interes związany z ograniczaniem barier technicznych w handlu

i w tym celu zobowiązują się do współpracy w ramach Porozumienia WTO w sprawie barier

technicznych w handlu oraz Porozumienia w sprawie wzajemnego uznawania w odniesieniu

do oceny zgodności między Wspólnotą Europejską a Nową Zelandią, podpisanego w Wellington

w dniu 25 czerwca 1998 r.

Strony potwierdzają zobowiązanie do wspierania konkurencji w działalności gospodarczej

poprzez odnośne przepisy ustawowe i wykonawcze dotyczące konkurencji. Strony zgodnie

postanawiają dzielić się informacjami na temat polityki konkurencji i kwestii powiązanych

oraz zacieśniać współpracę pomiędzy swoimi organami ochrony konkurencji.

1.

Strony potwierdzają zobowiązanie do podtrzymywania otwartości i przejrzystości w ramach

zamówień publicznych, które zgodnie z ich zobowiązaniami międzynarodowymi będą sprzyjać

najlepszemu stosunkowi jakości do ceny, konkurencyjności rynków i niedyskryminacyjnym

praktykom nabywczym, a tym samym będą sprzyjać wymianie handlowej między Stronami.

2.

Strony zgodnie postanawiają zintensyfikować prowadzone konsultacje, współpracę oraz

wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk w dziedzinie zamówień publicznych w odniesieniu

do kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym w odniesieniu do

ram regulacyjnych Stron.

3.

Strony zgodnie postanawiają zbadać sposoby dalszego ułatwiania wzajemnego dostępu

do swoich rynków zamówień publicznych oraz wymiany poglądów na temat środków i praktyk,

które mogłyby niekorzystnie wpływać na realizację zamówień publicznych między nimi.

1.

Strony zacieśniają współpracę w kwestiach dotyczących surowców poprzez dwustronny

dialog lub kontakty na odpowiednich forach wielostronnych bądź w ramach instytucji

międzynarodowych, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Współpraca ta ma w szczególności

na celu usunięcie barier w handlu surowcami, wzmocnienie globalnych ram handlu surowcami

opartych na określonych regułach oraz promowanie przejrzystości na światowych rynkach

surowców.

2.

Współpraca ta może obejmować między innymi następujące dziedziny

a)

kwestie podaży i popytu, dwustronnej wymiany handlowej i inwestycji, a także istotne

kwestie związane z handlem międzynarodowym;

b)

taryfowe i pozataryfowe bariery w handlu surowcami oraz związanych z nim usług i inwestycji;

c)

otoczenie regulacyjne każdej ze Stron; oraz

d)

najlepsze praktyki w zakresie zrównoważonego rozwoju przemysłu wydobywczego, w tym

polityki w zakresie surowców mineralnych, planowania zagospodarowania przestrzennego

i procedur wydawania pozwoleń.

1.

Strony potwierdzają znaczenie swoich praw i obowiązków w odniesieniu do praw własności

intelektualnej, w tym praw autorskich i pokrewnych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych,

wzorów oraz patentów i ich egzekwowania, zgodnie z najsurowszymi normami międzynarodowymi,

których Strony przestrzegają.

2.

Strony zgodnie postanawiają wymieniać się informacjami i doświadczeniami w kwestiach

dotyczących własności intelektualnej obejmujących

a)

praktykę, propagowanie, upowszechnianie, usprawnianie, zarządzanie, harmonizację,

ochronę i skuteczne wykonywanie praw własności intelektualnej;

b)

zapobieganie naruszeniom praw własności intelektualnej;

c)

walkę z podrabianiem i piractwem poprzez odpowiednie formy współpracy; oraz

d)

funkcjonowanie organów odpowiedzialnych za ochronę i egzekwowanie praw własności intelektualnej.

3.

Strony zgodnie postanawiają wymieniać się informacjami i propagować dialog dotyczący

ochrony zasobów genetycznych, tradycyjnej wiedzy i folkloru.

1.

Strony zacieśniają współpracę w sprawach celnych, w tym w kwestii ułatwień w handlu,

w celu dalszego uproszczenia i harmonizacji procedur celnych oraz dążenia do wspólnych

działań w ramach odpowiednich inicjatyw międzynarodowych.

2.

Bez uszczerbku dla innych form współpracy ustanowionych niniejszą Umową Strony rozważają

możliwość przyjęcia instrumentów w sprawie współpracy celnej i wzajemnej pomocy administracyjnej

w sprawach celnych.

1.

Dążąc do umocnienia i rozwoju działalności gospodarczej, a równocześnie uwzględniając

konieczność stworzenia odpowiednich ram regulacyjnych, Strony uznają potrzebę i zobowiązują

się do wdrożenia zasad dobrej administracji w obszarze podatków, tj. przejrzystości,

wymiany informacji i uczciwej konkurencji podatkowej.

2.

W tym celu Strony, w ramach posiadanych kompetencji, będą starały się poprawić międzynarodową

współpracę w dziedzinie opodatkowania, ułatwić pobór legalnych dochodów podatkowych

oraz opracować środki służące skutecznemu stosowaniu zasad dobrej administracji, o

których mowa w ust. 1.

Strony uznają znaczenie przejrzystości oraz odpowiednich procedur przy zarządzaniu

swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi dotyczącymi handlu; w tym celu Strony

potwierdzają zobowiązania określone w porozumieniach WTO, w tym w art. X Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. oraz w art. III Układu ogólnego w sprawie handlu usługami.

1.

Strony uznają, że do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju można się przyczyniać, promując

wzajemnie się wspierające polityki w zakresie handlu, ochrony środowiska i pracy,

i potwierdzają zobowiązanie do promowania światowego i dwustronnego handlu i inwestycji

w taki sposób, by wnieść wkład w realizację tego celu.

2.

Strony uznają prawo każdej ze Stron do ustanowienia własnych krajowych poziomów w

zakresie ochrony środowiska i ochrony pracy oraz do przyjęcia lub zmiany swoich odpowiednich

przepisów i polityk, zgodnie z zobowiązaniem do przestrzegania międzynarodowych standardów

i porozumień.

3.

Strony uznają, że nie należy zachęcać do wymiany handlowej lub inwestycji przez obniżenie

lub oferowanie obniżenia poziomu ochrony przewidzianego w przepisach krajowych dotyczących

środowiska lub pracy. Strony uznają, że nie należy także wykorzystywać przepisów prawa

z dziedziny ochrony środowiska czy prawa pracy ani polityki i praktyki w tym zakresie

do celów protekcjonizmu handlowego.

4.

Strony wymieniają się informacjami i dzielą się doświadczeniami na temat swoich działań

na rzecz spójności i wzajemnego wsparcia między handlem, polityką społeczną i ochroną

środowiska, w tym na temat aspektów takich jak społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw,

towary i usługi związane z ochroną środowiska, przyjazne dla klimatu produkty i technologie,

oraz programy zapewnienia zrównoważonego rozwoju, a także na temat innych aspektów

określonych w tytule VIII, oraz zacieśniają dialog i współpracę w kwestiach zrównoważonego

rozwoju, które mogą pojawić się w kontekście stosunków handlowych.

Strony zachęcają do dialogu pomiędzy organizacjami rządowymi i pozarządowymi, takimi

jak związki zawodowe, zrzeszenia pracodawców, stowarzyszenia branżowe, izby handlowe

i przemysłowe, w celu wspierania handlu i inwestycji w dziedzinach stanowiących przedmiot

wspólnego zainteresowania.

Strony wspierają silniejsze powiązania między przedsiębiorstwami oraz zacieśniają

powiązania między rządem a przedsiębiorstwami poprzez działania realizowane z udziałem

przedsiębiorstw, m.in. w kontekście dialogu Azja-Europa („ASEM”).

Współpraca ta zmierza w szczególności do podnoszenia konkurencyjności małych i średnich

przedsiębiorstw.

Uznając znaczenie turystyki w pogłębianiu wzajemnego zrozumienia i szacunku między

narodami Unii Europejskiej i Nowej Zelandii oraz korzyści ekonomiczne płynące, z rozwoju

turystyki, Strony zgodnie postanawiają współpracować w celu zwiększenia obustronnego

ruchu turystycznego między Unią i Nową Zelandią,

1.

Strony zgodnie postanawiają rozwijać współpracę w sprawach cywilnych i handlowych,

w szczególności w odniesieniu do negocjowania, ratyfikowania i wykonania wielostronnych

konwencji dotyczących współpracy sądowej w sprawach cywilnych, a przede wszystkim

konwencji Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego w zakresie międzynarodowej

współpracy prawnej i sporów sądowych, jak również ochrony dzieci.

2.

W odniesieniu do współpracy sądowej w sprawach karnych Strony zacieśniają współpracę

w zakresie wzajemnej pomocy prawnej, zgodnie ze stosownymi instrumentami międzynarodowymi.

W stosownych przypadkach współpraca ta może obejmować przystąpienie do odnośnych instrumentów

ONZ oraz ich wdrożenie. W stosownych przypadkach może ona również polegać na udzielaniu

poparcia dla odnośnych instrumentów Rady Europy oraz na współpracy między właściwymi

organami nowozelandzkimi a Eurojustem.

Strony zgodnie postanawiają ustanowić współpracę między organami, agencjami i służbami

ścigania oraz uczestniczyć w zwalczaniu i likwidowaniu przestępczości międzynarodowej

i zagrożeń terrorystycznych wspólnych dla Stron, Współpraca między organami, agencjami

i służbami ścigania może odbywać się w formie wzajemnej pomocy w prowadzeniu dochodzeń,

wymiany technik dochodzeniowych, wspólnego kształcenia i szkolenia pracowników organów,

agencji i służb ścigania oraz w formie wszelkich innych wspólnych działań i rodzajów

pomocy wzajemnie uzgodnionych przez Strony.

1.

Strony potwierdzają zobowiązanie do współpracy w zakresie zapobiegania międzynarodowej

przestępczości zorganizowanej, przestępczości gospodarczej i finansowej, korupcji,

fałszowaniu pieniądza i nielegalnym transakcjom oraz do zwalczania tych zjawisk poprzez

pełne przestrzeganie wzajemnych międzynarodowych zobowiązań w tej dziedzinie, w tym

zobowiązań do skutecznej współpracy w odzyskiwaniu mienia lub środków uzyskanych w

wyniku czynów korupcyjnych.

2.

Strony propagują wdrożenie Konwencji ONZ przeciwko międzynarodowej przestępczości

zorganizowanej, przyjętej w dniu 15 listopada 2000 r.

3.

Strony propagują także wdrożenie Konwencji ONZ przeciwko korupcji, przyjętej w dniu

31 października 2002 r., z uwzględnieniem zasad przejrzystości i udziału społeczeństwa

obywatelskiego.

1.

W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony współpracują na rzecz realizacji

wyważonej i zintegrowanej strategii w kwestiach związanych z obrotem środkami odurzającymi.

2.

Strony podejmują współpracę mającą na celu likwidowanie międzynarodowych siatek przestępczych

zajmujących się nielegalnym obrotem środkami odurzającymi polegającą m.in. na wymianie

informacji, szkoleniach i wymianie najlepszych praktyk, w tym w zakresie stosowania

specjalnych technik dochodzeniowych. Szczególne wysiłki skierowane są na zwalczanie

przenikania przestępczości do sfery legalnej gospodarki.

1.

Strony zacieśniają współpracę w celu zapobiegania i zwalczania przestępczości z wykorzystaniem

zaawansowanej technologii, cyberprzestępczości i przestępczości elektronicznej oraz

rozpowszechniania treści terrorystycznych oraz materiałów przedstawiających niegodziwe

traktowanie dzieci w celach seksualnych za pośrednictwem internetu, przez wymianę

informacji i doświadczeń praktycznych zgodnie ze swoim prawem krajowym i międzynarodowymi

zobowiązaniami dotyczącymi praw człowieka.

2.

Strony wymieniają się informacjami na temat kształcenia i szkolenia śledczych zajmujących

się cyberprzestępczością, prowadzenia dochodzeń w sprawach związanych z cyberprzestępczością

oraz kryminalistyki cyfrowej.

1.

Strony podkreślają konieczność współpracy w zakresie zapobiegania wykorzystywaniu

ich systemów finansowych do prania dochodów z działalności przestępczej każdego rodzaju,

w tym z nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i korupcji, a także współpracy w

zakresie zwalczania finansowania terroryzmu. Współpraca ta obejmuje również odzyskiwanie

mienia lub środków uzyskanych z działalności przestępczej.

2.

Strony wymieniają się odpowiednimi informacjami w ramach określonych stosownymi przepisami

oraz wdrażają właściwe środki, aby zwalczać pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu

zgodnie ze standardami przyjętymi przez odpowiednie podmioty międzynarodowe działające

w tym obszarze, takie jak FATF.

1.

Strony potwierdzają zobowiązanie do współpracy i wymiany poglądów w obszarach migracji,

w tym nielegalnej imigracji, handlu ludźmi, azylu, integracji, mobilności i rozwoju

pracowników, wiz, bezpieczeństwa dokumentów, danych biometrycznych i zarządzania granicami.

2.

Strony zgodnie postanawiają współpracować na rzecz zapobiegania nielegalnej migracji

i kontrolowania jej. W tym celu

a)

Nowa Zelandia bez żadnych dodatkowych formalności dokonuje readmisji swoich obywateli

przebywających nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego, jeśli wystąpi ono

z takim wnioskiem; oraz

b)

każde państwo członkowskie bez żadnych dodatkowych formalności dokonuje readmisji

swoich obywateli przebywających nielegalnie na terytorium Nowej Zelandii, jeśli wystąpi

ona z takim wnioskiem.

Zgodnie ze swoimi zobowiązaniami międzynarodowymi, wynikającymi m.in. z Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym podpisanej w dniu 7 grudnia 1944 r., państwa członkowskie i Nowa Zelandia dostarczają swoim obywatelom dokumenty tożsamości

właściwe do tego celu.

3.

Strony zbadają, na wniosek którejkolwiek ze Stron, możliwość zawarcia umowy o readmisji

między Nową Zelandią a Unią zgodnie z art. 52 ust. 1 niniejszej Umowy. Strony rozważą

zawarcie w takiej umowie stosownych uzgodnień dotyczących readmisji obywateli państw

trzecich i bezpaństwowców

1.

Nowa Zelandia wyraża zgodę, aby placówki dyplomatyczne i konsularne każdego reprezentowanego

państwa członkowskiego mogły sprawować ochronę konsularną w Nowej Zelandii w imieniu

innych państw członkowskich, które nie mają stałego przedstawicielstwa w Nowej Zelandii.

2.

Unia i państwa członkowskie wyrażają zgodę, aby placówki dyplomatyczne i konsularne

Nowej Zelandii mogły sprawować ochronę konsularną w imieniu państwa trzeciego oraz

aby państwa trzecie mogły sprawować ochronę konsularną w imieniu Nowej Zelandii w

tych miejscach w Unii, gdzie Nowa Zelandia lub zainteresowane państwo trzecie nie

mają stałego przedstawicielstwa.

3.

Ustępy 1 i 2 mają na celu zwolnienie z wszelkich wymogów dotyczących zgłoszenia lub

uzyskania zgody, które w przeciwnym razie mogłyby mieć zastosowanie.

4.

Strony zgodnie postanawiają ułatwiać dialog między ich właściwymi organami na temat

spraw konsularnych.

1.

Strony zgodnie postanawiają współpracować w celu rozwijania swoich stosunków w kontekście

decyzji Komisji Europejskiej w sprawie odpowiedniej ochrony danych osobowych w Nowej

Zelandii, oraz do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony danych osobowych, zgodnie

z odpowiednimi międzynarodowymi instrumentami i standardami, m.in. wytycznymi Organizacji

Współpracy Gospodarczej i Rozwoju („OECD”) dotyczącymi ochrony prywatności i transgranicznych

przepływów danych osobowych.

2.

Taka współpraca może polegać m.in. na wymianie informacji i wiedzy fachowej. Może

ona również obejmować współpracę między organami regulacyjnymi działającymi w ramach

takich struktur jak OECD (Grupa Robocza ds. Bezpieczeństwa i Prywatności w Gospodarce

Cyfrowej) oraz Światowa Sieć na rzecz Prywatności (Global Privacy Enforcement Network).

1.

Strony zgodnie postanawiają zacieśniać współpracę w dziedzinie badań i innowacji.

2.

Strony wspierają, rozwijają i ułatwiają wspólne działania podejmowane w obszarach

badań naukowych i innowacji w celach pokojowych, wspierając i uzupełniając tym samym

Umowę o współpracy naukowej i technicznej między Wspólnotą Europejską a rządem Nowej

Zelandii, podpisaną dnia 16 lipca 2008 r.

1.

Uznając, że technologie informacyjno-komunikacyjne są ważnymi elementami współczesnego

życia oraz mają ogromne znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego, Strony

zgodnie postanawiają prowadzić wymianę poglądów na temat prowadzonej przez nie polityki

w tej dziedzinie.

2.

Współpraca w tym obszarze może koncentrować się między innymi na

a)

wymianie poglądów na temat różnych aspektów społeczeństwa informacyjnego, w szczególności

na temat rozpowszechniania dostępu do szybkich łączy szerokopasmowych, strategii łączności

elektronicznej i dotyczących jej uregulowań, w tym usługi powszechnej, licencjonowania

i ogólnych zezwoleń, ochrony prywatności i danych osobowych, e-administracji i otwartej

administracji, bezpieczeństwa internetu oraz niezależności i efektywności organów

regulacyjnych;

b)

wzajemnym połączeniu i interoperacyjności sieci badawczych oraz infrastruktur i usług

obliczeniowych i gromadzenia danych naukowych, w tym w kontekście regionalnym;

c)

ujednoliceniu, certyfikacji i rozpowszechnianiu nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych;

d)

aspektach technologii i usług informacyjno-telekomunikacyjnych dotyczących bezpieczeństwa,

zaufania i prywatności, w tym promowaniu bezpieczeństwa w internecie, zwalczaniu nadużyć

technologii informacyjnych i wszelkich form mediów elektronicznych oraz wymiany informacji

niezgodnie z ich przeznaczeniem; oraz

e)

wymianie poglądów na temat działań wymierzonych w problem kosztów roamingu międzynarodowego.

1.

Strony uznają podstawowe znaczenie edukacji i szkoleń dla tworzenia wysokiej jakości

miejsc pracy i zrównoważonego wzrostu w gospodarkach opartych na wiedzy, zwłaszcza

poprzez rozwój obywateli, którzy nie tylko są przygotowani do świadomego i aktywnego

uczestnictwa w życiu demokratycznym, lecz którzy posiadają również zdolność do rozwiązywania

problemów i wykorzystywania szans, które wynikają z globalnych powiązań oplatających

świat w XXI wieku. W związku z tym Strony uznają, że współpraca w dziedzinie kształcenia

i szkolenia leży w ich wspólnym interesie.

2.

Zgodnie ze swoimi wspólnymi interesami oraz celami polityki w dziedzinie edukacji

Strony zobowiązują się wspólnie wspierać odpowiednie działania dotyczące edukacji

i szkolenia. Współpraca ta będzie dotyczyć wszystkich sektorów edukacji i może obejmować

a)

współpracę w zakresie mobilności osób poprzez propagowanie i ułatwianie wymiany studentów,

pracowników naukowych, akademickich i administracyjnych instytucji szkolnictwa wyższego

oraz nauczycieli;

b)

wspólne projekty współpracy między instytucjami kształcenia i szkolenia w Unii i Nowej

Zelandii służące opracowywaniu programów nauczania, wspólne programy badawcze i dyplomy

ukończenia studiów oraz mobilność personelu i studentów;

c)

współpracę instytucjonalną, powiązania i partnerstwa instytucjonalne służące wzmocnieniu

elementu edukacji w trójkącie wiedzy oraz propagowaniu wymiany doświadczeń i wiedzy

fachowej; oraz

d)

wspieranie reform politycznych poprzez badania, konferencje, seminaria, grupy robocze,

ćwiczenia porównawcze oraz wymianę informacji i dobrych praktyk, zwłaszcza w kontekście

procesu bolońskiego i kopenhaskiego oraz istniejących narzędzi i praktyk zwiększających

przejrzystość i innowacyjność edukacji.

1.

Strony zgodnie postanawiają propagować ściślejszą współpracę w sektorze kultury i

sektorze kreatywnym w celu poprawy m.in. wzajemnego zrozumienia i wiedzy o swoich

kulturach.

2.

Strony dążą również do podejmowania odpowiednich działań celem promowania wymiany

kulturalnej oraz realizowania wspólnych inicjatyw w różnych sferach kultury z wykorzystaniem

dostępnych instrumentów i ram współpracy

3.

Strony starają się wspierać mobilność osób zawodowo związanych z kulturą, dzieł sztuki

i innych dóbr kultury miedzy Nową Zelandią a Unią E i jej państwami członkowskimi.

4.

Strony zgodnie postanawiają zbadać, poprzez dialog polityczny szereg sposobów, w jakie

dobra kultury przechowywane poza krajem pochodzenia mogą zostać udostępnione społeczności,

z której pochodzą,

5.

Strony zachęcają do dialogu międzykulturowego między organizacjami społeczeństwa obywatelskiego,

a także pojedynczymi osobami reprezentującymi obie Strony.

6.

Strony zgodnie postanawiają współpracować, szczególnie w drodze dialogu politycznego,

na właściwych forach międzynarodowych, np. w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych

do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO), aby dążyć do osiągnięcia wspólnych celów

i promować różnorodność kulturową, m.in. przez wykonanie postanowień Konwencji UNESCO

w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego.

7.

Strony zachęcają do wymiany współpracy i dialogu między instytucjami i specjalistami

w sektorach audiowizualnym i medialnym, a także je wspierają i ułatwiają.

Uznając znaczenie powiązań międzyludzkich oraz ich wkład w umacnianie zrozumienia

między Unią a Nową Zelandią, Strony zgodnie postanawiają w miarę możliwości wspierać,

rozwijać i pogłębiać takie kontakty. Tego rodzaju kontakty mogą obejmować wymiany

urzędników i krótkoterminowe staże dla studentów studiów podyplomowych.

1.

Strony zgodnie postanawiają współpracować w kwestiach środowiskowych, w tym w zakresie

zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi. Celem takiej współpracy jest propagowanie

ochrony środowiska oraz włączanie zagadnień środowiskowych do odnośnych sektorów współpracy,

m.in. w kontekście międzynarodowym i regionalnym.

2.

Strony zgodnie postanawiają, że współpraca może odbywać się za pomocą takich środków

jak dialog, warsztaty, seminaria, konferencje, programy i projekty współpracy, wymiana

informacji, takich jak najlepsze praktyki, wymiana ekspertów, w tym na poziomie dwustronnym

lub wielostronnym. Zagadnienia i cele współpracy są określane wspólnie na wniosek

którejkolwiek ze Stron.

1.

Strony zgodnie postanawiają zacieśnić współpracę w dziedzinie ochrony zdrowia, m.in.

w kontekście globalizacji i zmian demograficznych. Strony dokładają starań, aby propagować

współpracę i wymianę informacji i doświadczeń dotyczących

a)

ochrony zdrowia;

b)

nadzoru nad chorobami zakaźnymi (takimi jak grypa i ostre epidemie) i innych działań

w ramach Międzynarodowych przepisów zdrowotnych (2005), w tym działań w zakresie gotowości

na wystąpienie poważnych zagrożeń transgranicznych, w szczególności planowania gotowości

i oceny ryzyka;

c)

współpracy w dziedzinie standardów i oceny zgodności w celu zarządzania regulacjami

i ryzykiem związanym z produktami (w tym produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi);

d)

zagadnień związanych z wdrażaniem Ramowej konwencji Światowej Organizacji Zdrowia

(„WHO”) o ograniczeniu użycia tytoniu; oraz

e)

kwestii związanych z wdrożeniem przyjętego przez WHO ogólnoświatowego Kodeksu dobrych

praktyk w międzynarodowej rekrutacji personelu medycznego.

2.

Strony potwierdzają zobowiązania w zakresie poszanowania, propagowania i skutecznego

wdrażania, w stosownych przypadkach, uznanych na forum międzynarodowym praktyk i standardów

zdrowotnych.

3.

Formy współpracy mogą obejmować m.in. uzgodnione wspólnie konkretne programy i projekty,

jak również dialog, współpracę i inicjatywy dotyczące kwestii stanowiących przedmiot

wspólnego zainteresowania na szczeblu dwustronnym lub wielostronnym.

1.

Strony uznają, że zmiana klimatu to ogólnoświatowy i naglący problem, który wymaga

wspólnych działań zgodnych z ogólnym celem dotyczącym utrzymania wzrostu średniej

temperatury na świecie poniżej 2 stopni Celsjusza powyżej poziomu sprzed okresu uprzemysłowienia.

W zakresie swoich kompetencji i bez uszczerbku dla dyskusji prowadzonych na innych

forach Strony zgodnie postanawiają współpracować w dziedzinach będących przedmiotem

wspólnego zainteresowania, obejmujących między innymi

a)

przejście do gospodarki o niskiej emisji gazów cieplarnianych poprzez właściwe krajowe

strategie i działania łagodzące, w tym strategie zielonego wzrostu;

b)

zaprojektowanie, wdrożenie i eksploatację mechanizmów rynkowych, a w szczególności

systemów handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla;

c)

publiczne i prywatne instrumenty finansowania działań w dziedzinie klimatu;

d)

badania w zakresie technologii zapewniających niską emisję gazów cieplarnianych, rozwój

i zastosowanie tych technologii; oraz

e)

monitorowanie emisji gazów cieplarnianych oraz analizę ich skutków, w tym stosownie

do okoliczności opracowywanie i wdrażanie strategii przystosowawczych.

2.

Obie Strony zgodnie postanawiają kontynuować współpracę w zakresie kształtowania sytuacji

międzynarodowej w tym względzie, a w szczególności postępów prowadzących do przyjęcia

nowego międzynarodowego porozumienia na okres po roku 2020 na podstawie Ramowej konwencji

ONZ w sprawie zmian klimatu, a także w zakresie uzupełniających wspólnych inicjatyw,

które mogłyby pomóc zaradzić problemowi niedostatecznego łagodzenia zmiany klimatu

przed rokiem 2020.

Strony uznają potrzebę zarządzania krajowym i ogólnoświatowym ryzykiem wystąpienia

klęsk żywiołowych i katastrof spowodowanych przez człowieka. Strony potwierdzają wspólne

zobowiązanie do poprawy zapobiegania, łagodzenia, gotowości, środków reagowania i

odbudowy w celu zwiększenia odporności społeczeństwa i infrastruktury oraz do stosownej

współpracy za pośrednictwem dwustronnych i wielostronnych kontaktów politycznych w

celu poprawy wyników zarządzania ryzykiem wystąpienia klęsk żywiołowych na świecie.

Strony uznają znaczenie sektora energetycznego, a także rolę dobrze funkcjonującego

rynku energii. Strony uznają znaczenie energii dla zrównoważonego rozwoju i wzrostu

gospodarczego oraz jej udział w realizacji celów rozwoju uzgodnionych na szczeblu

międzynarodowym, a także znaczenie współpracy w celu sprostania globalnym wyzwaniom

środowiskowym, w szczególności zmianie klimatu. Strony podejmują starania, w zakresie

swoich kompetencji, aby zacieśnić współpracę w tym obszarze z myślą o

a)

opracowaniu polityki zwiększającej bezpieczeństwo energetyczne;

b)

wspieraniu światowego handlu energią i inwestycji w tym zakresie;

c)

poprawie konkurencyjności;

d)

poprawie funkcjonowania światowych rynków energetycznych;

e)

wymianie informacji i doświadczeń politycznych za pośrednictwem istniejących wielostronnych

forów energetycznych;

f)

wspieraniu wykorzystania odnawialnych źródeł energii, jak również opracowania i absorpcji

czystych, różnorodnych i zrównoważonych technologii energetycznych, w tym technologii

odnawialnych i niskoemisyjnych;

g)

osiągnięciu racjonalnego wykorzystania energii dzięki wspólnemu wysiłkowi dostawców

i odbiorców przez promowanie efektywności energetycznej w produkcji, transporcie,

dystrybucji i wykorzystaniu końcowym energii;

h)

realizacji swoich międzynarodowych zobowiązań w zakresie racjonalizacji i stopniowego

wycofania w perspektywie średnioterminowej nieskutecznych dopłat do paliw kopalnych,

które zachęcają do rozrzutnej konsumpcji; oraz

i)

wymianie najlepszych praktyk w zakresie eksploracji i produkcji energii.

1.

Strony współpracują we wszystkich właściwych obszarach polityki transportowej, w tym

w zakresie zintegrowanej polityki transportowej, mając na względzie poprawę przepływu

towarów i pasażerów, wspieranie bezpieczeństwa w transporcie morskim i lotniczym,

propagowanie ochrony środowiska oraz poprawę wydajności swoich systemów transportu.

2.

Współpraca i dialog między Stronami w tej dziedzinie powinny mieć na celu promowanie

a)

wymiany informacji na temat ich strategii i stosowanych praktyk;

b)

wzmocnienia stosunków w dziedzinie lotnictwa między Unią a Nową Zelandią z myślą o

(i)

zwiększeniu dostępu do rynku, możliwości inwestycyjnych i liberalizacji klauzul dotyczących

własności przewoźników lotniczych i ich kontroli w umowach o komunikacji lotniczej

zgodnie z polityką wewnętrzną,

(ii)

rozszerzeniu i zacieśnieniu współpracy regulacyjnej w zakresie bezpieczeństwa lotniczego

i ochrony lotnictwa oraz uregulowań ekonomicznych dla sektora transportu lotniczego,

oraz

(iii)

wspieraniu konwergencji regulacyjnej i usuwaniu przeszkód dla prowadzenia działalności

gospodarczej, jak również współpracy w zakresie zarządzania ruchem lotniczym,

c)

celów dotyczących nieograniczonego dostępu do międzynarodowych rynków morskich i handlu

opartego na uczciwej konkurencji na zasadach handlowych; oraz

d)

wzajemnego uznawania praw jazdy dla lądowych pojazdów silnikowych.

1.

Strony zgodnie postanawiają zachęcać do współpracy i dialogu w zakresie rolnictwa,

rozwoju obszarów wiejskich

i leśnictwa.

2.

Obszary, w których można rozważyć wspólne działania, obejmują m.in. politykę rolną,

politykę rozwoju obszarów wiejskich, strukturę sektorów rolnych i leśnych oraz oznaczenia

geograficzne.

3.

Strony zgodnie postanawiają współpracować na poziomie krajowym i międzynarodowym w

zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej i związanych z nią polityk i przepisów, obejmujących

walkę z nielegalnym pozyskiwaniem drewna i związanym z nim handlem, a także promowanie

dobrego zarządzania w dziedzinie leśnictwa.

1.

Strony zacieśniają dialog i współpracę w kwestiach będących przedmiotem wspólnego

zainteresowania w dziedzinie rybołówstwa i gospodarki morskiej. Strony starają się

promować długoterminową ochronę i zrównoważone gospodarowanie żywymi zasobami morza,

zapobieganie nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom („połowom NNN”)

i ich zwalczanie oraz wdrażanie opartego na ekosystemie podejścia do zarządzania.

2.

Strony mogą współpracować i wymieniać się informacjami w zakresie ochrony żywych zasobów

morza w ramach regionalnych organizacji ds. rybołówstwa („RFMO”) oraz na forach wielostronnych

(ONZ, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa). W szczególności

Strony współpracują w celu

a)

zapewnienia, poprzez skuteczne zarządzanie przez Komisję ds. Rybołówstwa na Zachodnim

i Środkowym Pacyfiku oraz na podstawie najlepszych dostępnych opinii naukowych, długotrwałej

ochrony i zrównoważonego użytkowania zasobów ryb masowo migrujących na całym obszarze

ich występowania w zachodnim i środkowym Pacyfiku, w tym poprzez zapewnienie pełnego

uznawania - zgodnie ze stosownymi konwencjami ONZ oraz innymi międzynarodowymi aktami

prawnymi - specjalnych wymogów małych rozwijających się państw i terytoriów wyspiarskich

oraz zapewnienie przejrzystego procesu podejmowania decyzji;

b)

zapewnienia ochrony i racjonalnego wykorzystania żywych zasobów morza wchodzących

w zakres obowiązków Komisji do spraw zachowania żywych zasobów morskich Antarktyki,

w tym wysiłki na rzecz zwalczania połowów NNN na obszarze objętym Konwencją o zachowaniu

żywych zasobów morskich Antarktyki;

c)

zagwarantowania przyjęcia i wdrożenia skutecznych środków ochrony i zarządzania w

odniesieniu do zasobów pod nadzorem RFMO na południowym Pacyfiku; oraz

d)

ułatwienia przystąpienia do RFMO, w której jedna ze Stron jest członkiem, a druga

- stroną przystępującą.

3.

Strony współpracują w celu propagowania zintegrowanego podejścia do gospodarki morskiej

na szczeblu międzynarodowym.

4.

Strony prowadzą regularny, co-dwuletni dialog z udziałem urzędników wyższego szczebla

w celu zacieśnienia dialogu i współpracy oraz wymiany informacji i doświadczeń dotyczących

polityki rybołówstwa i gospodarki morskiej.

1.

Strony zgodnie postanawiają zacieśnić współpracę w dziedzinie zatrudnienia i w kwestiach

społecznych, m.in. w kontekście społecznego aspektu globalizacji i zmian demograficznych.

Strony dokładają starań, aby wspierać współpracę i wymianę informacji i doświadczeń

dotyczących zatrudnienia i spraw pracowniczych. Obszary współpracy mogą obejmować

polityki dotyczące zatrudnienia, prawa pracy równości płci, niedyskryminacji w zakresie

zatrudnienia, integracji społecznej, zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej,

stosunków pracy, dialogu społecznego, rozwijania umiejętności przez całe życie, zatrudnienia

młodzieży, bezpieczeństwa i higieny pracy, społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw

oraz godnej pracy

2.

Strony potwierdzają konieczność wspierania procesu globalizacji, który jest korzystny

dla wszystkich, a także promowania pełnego i wydajnego zatrudnienia oraz godnej pracy

jako kluczowych elementów zrównoważonego rozwoju i ograniczania ubóstwa. W tym kontekście

Strony przypominają o Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy („MOP”) dotyczącej

sprawiedliwości społecznej na rzecz uczciwej globalizacji.

3.

Strony potwierdzają zobowiązanie do poszanowania, promowania i skutecznego wdrażania

międzynarodowych norm i praw w zakresie zatrudnienia, określonych przede wszystkim

w Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej podstawowych zasad i praw

w pracy

4.

Formy współpracy mogą obejmować m.in. uzgodnione wspólnie konkretne programy i projekty,

jak również dialog, współpracę i inicjatywy dotyczące kwestii stanowiących przedmiot

wspólnego zainteresowania na szczeblu dwustronnym lub wielostronnym.

1.

Strony mogą uzupełniać niniejszą Umowę, zawierając umowy lub porozumienia szczegółowe

w odniesieniu do każdego obszaru współpracy objętego zakresem stosowania niniejszej

Umowy. Takie umowy i porozumienia szczegółowe zawarte po podpisaniu niniejszej Umowy

są integralną częścią ogólnych stosunków dwustronnych regulowanych niniejszą Umową

oraz stanowią część wspólnych ram instytucjonalnych. Obecnie obowiązujące umowy i

porozumienia między Stronami nie stanowią części wspólnych ram instytucjonalnych.

2.

Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie wpływa na interpretację ani zastosowanie

innych umów między Stronami, także tych, o których mowa w ust. 1, ani nie przynosi

im uszczerbku. W szczególności postanowienia niniejszej Umowy nie zastępują postanowień

dotyczących rozstrzygania sporów lub rozwiązywania umów zawartych w innych umowach

między Stronami ani nie wpływają na nie w żaden sposób.

1.

Niniejszym Strony ustanawiają Wspólny Komitet składający się z przedstawicieli Stron.

2.

W ramach Wspólnego Komitetu prowadzone są konsultacje ułatwiające wdrażanie niniejszej

Umowy i realizację jej ogólnych celów, a także utrzymanie ogólnej spójności w stosunkach

między Unią a Nową Zelandią.

3.

Wspólny Komitet ma następujące funkcje

a)

wspiera skuteczne stosowanie niniejszej Umowy;

b)

monitoruje rozwój całościowych stosunków między Stronami;

c)

w stosownych przypadkach występuje po informacje do komitetów lub innych organów ustanowionych

na mocy innych umów szczegółowych między Stronami stanowiących część wspólnych ram

instytucjonalnych zgodnie z art. 52 ust. 1 oraz analizuje wszelkie sprawozdania przekazane

przez te organy;

d)

wymienia poglądy i przedstawia sugestie na temat wszelkich kwestii stanowiących przedmiot

wspólnego zainteresowania, w tym na temat przyszłych działań i środków dostępnych

na ich realizację;

e)

ustala priorytety w związku z celami niniejszej Umowy;

f)

poszukuje odpowiednich metod zapobiegania problemom, które mogą się pojawić w obszarach

objętych niniejszą Umową;

g)

stara się rozstrzygać wszelkie spory wynikające ze stosowania lub interpretacji niniejszej

Umowy;

h)

analizuje informacje przedstawione przez Stronę zgodnie z art. 54; oraz

i)

w stosownych przypadkach wydaje zalecenia i przyjmuje decyzje służące wykonaniu szczególnych

aspektów niniejszej Umowy.

4.

Wspólny Komitet podejmuje decyzje w drodze konsensusu. Wspólny Komitet przyjmuje swój

regulamin. Wspólny Komitet może tworzyć podkomitety i grupy robocze w celu zbadania

konkretnych kwestii.

5.

Posiedzenia Wspólnego Komitetu odbywają się zasadniczo raz do roku na przemian w Unii

i w Nowej Zelandii, chyba że obie Strony postanowią inaczej. Specjalne posiedzenia

Komitetu są zwoływane na wniosek którejkolwiek ze Stron. Strony przewodniczą Wspólnemu

Komitetowi wspólnie. Posiedzenia Komitetu odbywają się zasadniczo z udziałem urzędników

wyższego szczebla.

1.

Strony stosują wszelkie niezbędne środki o charakterze ogólnym lub szczegółowym wymagane

do wypełnienia zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy.

2.

Bez uszczerbku dla procedury opisanej w ust. 3-8 niniejszego artykułu wszelkie spory

dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszej Umowy rozwiązywane są wyłącznie

w drodze konsultacji między Stronami w ramach Wspólnego Komitetu. Strony przedstawiają

wszelkie istotne informacje niezbędne do dokładnego zbadania spornej kwestii przez

Wspólny Komitet w celu rozstrzygnięcia sporu.

3.

Potwierdzając zdecydowane i wspólne zobowiązanie do ochrony praw człowieka i do nieproliferacji,

Strony zgodnie postanawiają, że w przypadku gdy jedna ze Stron uzna, że druga Strona

dopuściła się szczególnie poważnego i znaczącego naruszenia obowiązków opisanych w

art. 2 ust. 1 i art. 8 ust. 1, stanowiących zasadnicze elementy niniejszej Umowy,

oraz że naruszenie to stanowi zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa,

a zatem wymaga natychmiastowej reakcji, niezwłocznie powiadamia drugą Stronę o tym

fakcie oraz o odpowiednich środkach, które zamierza przedsięwziąć na mocy niniejszej

Umowy. Strona powiadamiająca informuje Wspólny Komitet o konieczności odbycia pilnych

konsultacji w tej sprawie.

4.

Ponadto szczególnie poważne i znaczące naruszenie zasadniczych elementów może służyć

za podstawę przedsięwzięcia właściwych środków na mocy wspólnych ram instytucjonalnych,

o których mowa w art. 52 ust. 1.

5.

Wspólny Komitet stanowi forum dialogu i Strony dokładają wszelkich starań w celu znalezienia

polubownego rozwiązania w mało prawdopodobnym przypadku wystąpienia sytuacji opisanej

w ust. 3. Jeżeli Wspólny Komitet nie jest w stanie osiągnąć satysfakcjonującego dla

obu Stron rozwiązania w ciągu 15 dni od rozpoczęcia konsultacji i nie później niż

30 dni od daty powiadomienia, o którym mowa w ust. 3, sprawa jest przekazywana do

konsultacji na poziomie ministerialnym, które przeprowadza się w ciągu kolejnych 15

dni.

6.

Jeżeli wzajemnie akceptowalne rozwiązanie nie zostanie znalezione w ciągu 15 dni od

rozpoczęcia konsultacji na szczeblu ministerialnym oraz nie później niż 45 dni od

daty powiadomienia, Strona powiadamiająca może zdecydować o podjęciu odpowiednich

środków notyfikowanych zgodnie z ust. 3. W Unii decyzja o zawieszeniu wymaga jednomyślności.

W Nowej Zelandii decyzję o zawieszeniu podejmuje rząd Nowej Zelandii zgodnie z obowiązującymi przepisami

ustawowymi i wykonawczymi.

7.

Do celów niniejszego artykułu „właściwe środki” oznaczają zawieszenie w całości, zawieszenie

w części lub rozwiązanie niniejszej Umowy lub, stosownie do sytuacji, innej umowy

szczegółowej stanowiącej część wspólnych ram instytucjonalnych, o których mowa w art.

52 ust. 1, zgodnie z odpowiednimi postanowieniami takiej umowy. Właściwe środki przedsięwzięte

przez Stronę w celu zawieszenia niniejszej Umowy w części mają zastosowanie wyłącznie

do postanowień tytułów I-VIII. W pierwszym rzędzie powinny być wybrane właściwe środki,

które przynoszą najmniej zakłóceń dla stosunków między Stronami. Środki takie, które

podlegają art. 52 ust. 2, są proporcjonalne do naruszenia zobowiązań wynikających

z niniejszej Umowy, oraz są zgodne z prawem międzynarodowym,

8.

Strony stale prowadzą ocenę rozwoju sytuacji, która spowodowała przedsięwzięcie działań

na mocy niniejszego artykułu. Strona, która przedsięwzięła właściwe środki, wycofuje

je tak szybko, jak to będzie uzasadnione, a w każdym przypadku niezwłocznie po ustaniu

okoliczności, które doprowadziły do ich zastosowania.

Do celów niniejszej Umowy określenie „Strony” oznacza z jednej strony Unię lub jej

państwa członkowskie, lub Unię i jej państwa członkowskie, zgodnie z ich odnośnymi

uprawnieniami, a z drugiej strony Nową Zelandię.

1.

Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie powoduje uszczerbku dla krajowych przepisów

ustawowych i wykonawczych ani aktów Unii dotyczących publicznego dostępu do dokumentów

urzędowych.

2.

Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie może być interpretowane w sposób wymagający

od którejkolwiek ze Stron przekazania informacji, których ujawnienie Strona uznaje

za sprzeczne ze swoimi podstawowymi interesami bezpieczeństwa.

Niniejsza Umowa może zostać zmieniona w drodze pisemnego porozumienia między Stronami.

Tego rodzaju zmiany wchodzą w życie w terminie lub terminach ustalonych przez Strony.

1.

Niniejsza Umowa wchodzi w życie trzydziestego dnia, licząc od dnia, w którym Strony

powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu niezbędnych procedur prawnych.

2.

Niezależnie od przepisów ust. 1 Nowa Zelandia i Unia mogą tymczasowo stosować wspólnie

uzgodnione postanowienia niniejszej Umowy do czasu jej wejścia w życie. Takie tymczasowe

stosowanie rozpoczyna się trzydziestego dnia, licząc od dnia, w którym zarówno Nowa

Zelandia, jak i Unia powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu swoich odnośnych procedur

wewnętrznych niezbędnych do takiego tymczasowego stosowania.

3.

Niniejsza Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony. Każda ze Stron może pisemnie

powiadomić drugą Stronę o zamiarze rozwiązania niniejszej Umowy. Rozwiązanie staje

się skuteczne po upływie sześciu miesięcy od daty powiadomienia.

4.

Powiadomienia dokonywane zgodnie z niniejszym artykułem należy kierować do Sekretariatu

Generalnego Rady Unii Europejskiej lub do Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Handlu

Nowej Zelandii.

Niniejsza Umowa ma zastosowanie, z jednej strony do terytoriów, do których stosuje

się Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, i na

warunkach określonych w tych Traktatach oraz, z drugiej strony do terytorium Nowej

Zelandii, z wyłączeniem Tokelau.

Niniejsza Umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w językach: angielskim,

bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim,

hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim,

portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim i włoskim, a

każdy tekst jest jednakowo autentyczny W przypadku rozbieżności między tekstami niniejszej

Umowy Strony kierują sprawę do Wspólnego Komitetu.

Sporządzono w Brukseli dnia piątego października roku dwa tysiące szesnastego.