Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie minimalnych wymagań, jakie musi spełniać ośrodek, oraz minimalnych wymagań w zakresie opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku

Rozporządzenie określa minimalne wymagania

1)

jakie musi spełniać ośrodek;

2)

w zakresie

a)

opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku, w tym pozyskanymi zwierzętami dzikimi,

b)

transportu zwierząt dzikich.

1.

Ośrodek projektuje się w sposób uwzględniający potrzeby fizjologiczne i etologiczne

zwierząt utrzymywanych w tym ośrodku.

2.

Ośrodek zabezpiecza się przed

1)

dostępem osób trzecich;

2)

przedostawaniem się innych zwierząt niż utrzymywane w ośrodku;

3)

ucieczką zwierząt utrzymywanych w ośrodku.

3.

Powierzchnie ścian i podłóg w ośrodku wykonuje się z materiałów

1)

nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt;

2)

z którymi kontakt nie powoduje zranienia zwierząt i które są odporne na uszkodzenia

mechaniczne powodowane przez zwierzęta lub czyszczenie.

4.

Urządzenia i sprzęt w ośrodku zabezpiecza się w taki sposób, aby uniemożliwić zwierzętom

zranienie się o te urządzenia i sprzęt lub ich uszkodzenie.

1.

W ośrodku wyodrębnia się

1)

pomieszczenia

a)

w których utrzymuje się zwierzęta, i wyposaża się je w boksy, kojce, klatki, terraria

lub akwaria,

b)

które są przeznaczone do utrzymywania zwierząt

-

nowo wprowadzonych do ośrodka do czasu ustalenia ich stanu zdrowia i odbycia przez

nie kwarantanny,

-

rannych lub chorych,

c)

w których wykonuje się badanie stanu zdrowia zwierząt, leczy się zwierzęta lub wykonuje

się zabiegi chirurgiczne, o których mowa w ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1140), przeprowadza się sekcję zwłok zwierząt lub pobiera się próbki do badań laboratoryjnych,

d)

techniczne, w tym magazynowe;

2)

miejsca wydzielone do

a)

przechowywania

-

paszy w rozumieniu art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa

żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego

procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str.

1, z późn. zm.

-

czystej ściółki,

-

urządzeń i sprzętu,

b)

składowania

-

odchodów zwierząt,

-

zużytej ściółki,

-

materiałów, które mogą być niebezpieczne dla zwierząt lub ludzi,

c)

składowania lub bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok zwierząt lub odpadów weterynaryjnych

w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

(Dz. U. z 2022 r. poz. 699).

2.

Pomieszczenia techniczne projektuje się, tak aby strefy przeznaczone do czyszczenia

lub odkażania miały rozmiary, które umożliwiają zainstalowanie sprzętu niezbędnego

do przeprowadzenia czyszczenia lub odkażania używanych urządzeń i sprzętu, przy czym

czyszczenie przeprowadza się w sposób uniemożliwiający ponowne zanieczyszczenie oczyszczonych

urządzeń i sprzętu.

3.

Miejsca przeznaczone do przechowywania paszy lub ściółki

1)

wydziela się, tak aby zapewnić w nich warunki, które gwarantują utrzymanie jakości

przechowywanej w nich paszy lub ściółki;

2)

zabezpiecza się przed szkodnikami i owadami.

4.

W ośrodku użytkownika, w zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez danego

użytkownika, oprócz pomieszczeń i miejsc, o których mowa w ust. 1, dodatkowo wyodrębnia

się pomieszczenie, w którym wykonuje się

1)

procedury, które nie powinny być wykonywane w pomieszczeniu, w którym są utrzymywane

zwierzęta;

2)

procedury wymagające warunków aseptycznych, przy czym w tym pomieszczeniu wydziela

się także zaplecze umożliwiające opiekę pooperacyjną;

3)

uśmiercanie zwierząt wyłącznie po to, aby wykorzystać ich narządy lub tkanki do celów

określonych w art. 3 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów

naukowych lub edukacyjnych, zwanej dalej „ustawą”.

5.

W ośrodku zapewnia się

1)

poziom hałasu, w tym ultradźwięków, który nie oddziałuje niekorzystnie na dobrostan

utrzymywanych zwierząt;

2)

stosowanie środków mających na celu zminimalizowanie

a)

zagrożenia zalaniem wodą klatek z podłogami pełnymi,

b)

możliwości skażenia chemicznego, fizycznego lub mikrobiologicznego gotowej paszy,

w tym substancji lub produktów przeznaczonych do jej produkcji, a także paszy podczas

jej produkcji, przygotowywania lub podawania;

3)

pakowanie, transport i przechowywanie paszy w sposób zapobiegający

a)

jej skażeniu lub zepsuciu,

b)

uszkodzeniu opakowania, w którym jest umieszczona;

4)

regularne oczyszczanie

a)

pomieszczeń, boksów, kojców, klatek, akwariów i terrariów,

b)

urządzeń i sprzętu wykorzystywanych do karmienia i pojenia zwierząt, a jeżeli jest

to konieczne - także odkażanie tych urządzeń i sprzętu, a w przypadku gdy stosowany

system utrzymywania zwierząt tego wymaga - codzienne usuwanie niezjedzonych resztek

paszy;

5)

regularne kontrolowanie i serwisowanie systemów poideł automatycznych.

6.

W ośrodku

1)

stosuje się systemy alarmowe, które emitują dźwięki pozostające poza zakresem słyszalności

zwierząt, pod warunkiem że zapewnia to odbieranie sygnałów alarmowych przez ludzi,

a w przypadku gdy w ośrodku są utrzymywane zwierzęta z rzędu naczelnych - stosuje

się systemy alarmowe wyłącznie w postaci alarmu świetlnego;

2)

instaluje się

a)

oświetlenie awaryjne i system alarmowy,

b)

zasilanie awaryjne, które w przypadku awarii zasilania głównego zapewnia funkcjonowanie

urządzeń oraz działanie oświetlenia awaryjnego i systemu alarmowego,

c)

urządzenia monitorujące i alarmowe zapewniające prawidłowe funkcjonowanie systemów

grzewczych i wentylacyjnych;

3)

umieszcza się w widocznych miejscach instrukcję postępowania w sytuacjach awaryjnych;

4)

opracowuje się

a)

strategię działania, która ma na celu zapewnienie dobrego stanu zdrowia utrzymywanych

zwierząt i ich dobrostanu - uwzględniając wymagania naukowe w tym zakresie - oraz

obejmuje

-

regularne monitorowanie stanu zdrowia zwierząt,

-

program monitorowania możliwych zagrożeń mikrobiologicznych,

-

plany działania w sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia zwierząt,

-

określenie wymagań w zakresie stanu zdrowia, jakie musi spełniać zwierzę nowo wprowadzane

do ośrodka, i warunków tego wprowadzenia, w celu zminimalizowania zagrożenia dla zdrowia

pozostałych zwierząt utrzymywanych w tym ośrodku,

-

metody wzbogacania warunków utrzymywania zwierząt,

b)

programy mające na celu przyzwyczajenie zwierząt utrzymywanych w ośrodku do warunków

i miejsc, w jakich są utrzymywane, oraz sposobu postępowania z nimi, dostosowane do

danego gatunku zwierząt, wykonywanych procedur i okresu trwania doświadczenia,

c)

program, w którym określa się

-

jak przeprowadzać konserwację pomieszczeń, urządzeń i sprzętu, aby nie powodować ich

uszkodzenia lub usterek, a w przypadku powstania tych uszkodzeń lub usterek - sposób

ich usuwania,

-

sposób skutecznego czyszczenia pomieszczeń, boksów, kojców, klatek, akwariów i terrariów,

w tym wskazuje się, jak często przeprowadza się to czyszczenie, aby zapewnić utrzymanie

czystości w tych pomieszczeniach,

d)

instrukcję dostosowania zaopatrzenia akwariów i zbiorników na wodę do fizjologicznych

potrzeb gatunków ryb, płazów i gadów w nich utrzymywanych.

7.

Strategia, programy i instrukcja, o których mowa w ust. 6 pkt 4, oraz program prowadzenia

rehabilitacji, o którym mowa w art. 24a pkt 2 ustawy, podlegają regularnym przeglądom

i są aktualizowane.

W pomieszczeniach, w których utrzymuje się zwierzęta

1)

instaluje się

a)

wentylację ciągłą i awaryjną dostosowaną do potrzeb utrzymywanych zwierząt o wydajności

wynoszącej co najmniej od 15 do 20 wymian powietrza na godzinę, chyba że

-

ze względu na szczególne warunki utrzymywania zwierząt, w tym temperaturę, jest konieczne

zapewnienie zwiększonej wymiany powietrza,

-

liczba utrzymywanych zwierząt jest mniejsza od liczby zwierząt wynikającej z sekcji B załącznika III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z

dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych

(Dz. Urz. UE L 276 z 20.10.2010, str. 33, z późn. zm.)

b)

izolację, ogrzewanie i wentylację, które gwarantują utrzymanie poziomu kurzu i stężenia

gazów na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt,

c)

izolację akustyczną i materiały dźwiękochłonne - w przypadku gdy wykonywane procedury

tego wymagają,

d)

oświetlenie sztuczne, które

-

umożliwia zaspokajanie biologicznych potrzeb zwierząt - w przypadku gdy dostęp światła

naturalnego nie zapewnia zachowania cyklu dzień/noc,

-

umożliwia sprawowanie opieki nad utrzymywanymi zwierzętami i kontrolę tych zwierząt

oraz wykonywanie czynności hodowlanych - w przypadku gdy są wykonywane w tym pomieszczeniu,

-

jest dostosowane intensywnością i regularnością cykli do potrzeb biologicznych danego

gatunku utrzymywanych zwierząt, a w przypadku zwierząt albinotycznych - również do

ich wrażliwości na światło;

2)

dostosowuje się temperaturę i poziom wilgotności do potrzeb gatunków i grup wiekowych

utrzymywanych zwierząt i dokonuje się ich pomiarów codziennie, a wyniki tych pomiarów

zapisuje;

3)

zapewnia się natężenie hałasu nieprzekraczające 60 dB.

1.

Boksy, kojce, klatki, terraria lub akwaria w pomieszczeniach, w których utrzymuje

się zwierzęta, wykonuje się

1)

z materiałów

a)

nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt,

b)

odpornych na czyszczenie i odkażanie - z wyłączeniem klatek jednorazowego użytku;

2)

tak aby uniemożliwić zranienie się zwierząt.

2.

W boksach, kojcach, klatkach, terrariach i akwariach wydziela się miejsce przeznaczone

do odpoczynku zwierząt

1)

które projektuje się z uwzględnieniem cech środowiska naturalnego, w którym występuje

dany gatunek zwierząt;

2)

do którego mają dostęp wszystkie utrzymywane zwierzęta.

3.

Podłogi w boksach, kojcach lub klatkach konstruuje się, tak aby

1)

były przystosowane do potrzeb danego gatunku i grupy wiekowej utrzymywanych zwierząt;

2)

było możliwe łatwe usuwanie odchodów.

1.

Zwierzęta w ośrodku

1)

utrzymuje się

a)

na takiej przestrzeni i w takich warunkach, które są dostosowane do potrzeb danego

gatunku, grupy wiekowej i stanu fizjologicznego zwierząt i umożliwiają tym zwierzętom

realizację naturalnych zachowań, a jeżeli to możliwe - zapewnia się im kontrolę i

wybór środowiska w celu zmniejszenia zachowań spowodowanych stresem,

b)

w jednym pomieszczeniu, jeżeli wymagają takich samych warunków środowiskowych, z wyłączeniem

zwierząt gatunków antagonistycznych, chyba że uniemożliwi się im kontakt wzrokowy,

słuchowy lub węchowy,

c)

w stałych grupach złożonych ze zwierząt, które nie wykazują wobec siebie zachowań

agresywnych, z wyłączeniem

-

zwierząt o naturze samotniczej,

-

przypadku gdy utrzymywanie zwierząt pojedynczo jest uzasadnione względami naukowymi,

w tym ich dobrostanem lub stanem zdrowia, przy czym takie utrzymywanie ogranicza się

do niezbędnego minimum i uzależnia od zapewnienia tym zwierzętom kontaktu wzrokowego,

słuchowego, węchowego lub dotykowego z innymi zwierzętami,

d)

w warunkach, które wzbogaca się - w celu obniżenia poziomu stresu u zwierząt - przez

wprowadzenie technik rozszerzających zakres czynności wykonywanych przez zwierzęta,

takich jak wysiłek fizyczny, poszukiwanie pokarmu, czynności manipulacyjne i poznawcze,

w sposób dostosowany do możliwości danego gatunku zwierząt zgodnie ze strategią, o

której mowa w § 3 ust. 6 pkt 4 lit. a;

2)

monitoruje się, w przypadku gdy są po raz pierwszy wprowadzane do danej grupy lub

ponownie wprowadzane do ustalonych grup, tak aby uniknąć problemów związanych z nieodpowiednim

doborem zwierząt lub zaburzeniem relacji w danej grupie.

2.

Zwierzęta w ośrodku mogą być stale utrzymywane poza pomieszczeniem, jeżeli panujące

warunki klimatyczne nie powodują u nich dystresu.

3.

Zwierzętom w ośrodku

1)

podaje się paszę

a)

pozbawioną zanieczyszczeń,

b)

która odpowiada potrzebom żywieniowym i behawioralnym tych zwierząt pod względem formy

i zawartości oraz sposobu, w jaki się ją podaje, przy czym sposób podawania paszy

nie powinien wpływać na jej walory smakowe;

2)

zapewnia się

a)

swobodny dostęp do paszy, a także przestrzeń ograniczającą rywalizację zwierząt o

pożywienie,

b)

stały dostęp do świeżej wody zdatnej do picia,

c)

ściółkę lub legowiska dostosowane do potrzeb danego gatunku zwierząt, w tym materiały

do budowy gniazd, a w przypadku zwierząt przeznaczonych do rozrodu - także miejsce

przeznaczone do rozrodu; nie stosuje się jako ściółki materiałów pochodzących z drewna

poddanego obróbce chemicznej,

d)

suche i czyste miejsce przeznaczone do snu zwierząt, a w przypadku zwierząt związanych

ze środowiskiem wodnym - miejsce, które uwzględnia potrzeby tych zwierząt.

4.

Zwierzęta dzikie w ośrodku

1)

po pozyskaniu poddaje się aklimatyzacji i kwarantannie,

2)

utrzymuje się i zapewnia im opiekę,

3)

hoduje się - w przypadku gdy są przeznaczone do rozrodu

- w warunkach dostosowanych do potrzeb danego gatunku.

5.

W odniesieniu do poszczególnych gatunków zwierząt utrzymywanych w ośrodku ośrodek

spełnia warunki, które są określone w sekcji B załącznika III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z

dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych.

1.

Osoba, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, kontroluje warunki utrzymywania i stan

zdrowia zwierząt w celu ustalenia, czy są wśród nich zwierzęta chore lub ranne - co

najmniej raz dziennie, a w przypadku zwierząt dzikich - co najmniej dwa razy dziennie,

i podejmuje działania dostosowane do ustaleń dokonanych podczas tych kontroli.

2.

Oprócz kontroli, o której mowa w ust. 1, osoba, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy,

przeprowadza co najmniej raz dziennie kontrolę relacji w grupie zwierząt do czasu

ich ustabilizowania - w przypadku zwierząt, które są po raz pierwszy wprowadzane do

danej grupy lub ponownie wprowadzane do ustalonych grup, i podejmuje działania dostosowane

do ustaleń dokonanych podczas tej kontroli.

1.

Transport pozyskanych zwierząt dzikich odbywa się zgodnie z wymaganiami określonymi

w rozdziale II załącznika I do rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia

2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz

zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97

(Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1, z późn. zm.)

2.

W miejscu pozyskiwania zwierząt dzikich zapewnia się kontenery w rozumieniu art. 2

lit. g rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, przeznaczone do transportu pozyskanych

zwierząt dzikich, które wymagają przewiezienia na badanie lub leczenie.

1.

Temperatura, w której utrzymuje się gatunki lub grupy gatunków zwierząt w ośrodku,

jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

2.

Okres kwarantanny zalecany dla niektórych gatunków lub grup gatunków zwierząt jest

określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.