Umowa międzynarodowa Porozumienie o wygaśnięciu dwustronnych traktatów inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, sporządzone w Brukseli dnia 5 maja 2020 r.

Do celów niniejszego Porozumienia stosuje się następujące definicje

1)

„Dwustronny Traktat Inwestycyjny” oznacza każdy traktat inwestycyjny wymieniony w

załączniku A lub załączniku B;

2)

„Postępowanie Arbitrażowe” oznacza każde postępowanie przed trybunałem arbitrażowym

ustanowionym do rozwiązania sporu między inwestorem z jednego państwa członkowskiego

Unii Europejskiej a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z Dwustronnym

Traktatem Inwestycyjnym;

3)

„Klauzula Arbitrażowa” oznacza klauzulę arbitrażową dotyczącą sporu pomiędzy inwestorem

a państwem, określoną w Dwustronnym Traktacie Inwestycyjnym, przewidującą możliwość

przeprowadzenia Postępowania Arbitrażowego;

4)

„Zakończone Postępowanie Arbitrażowe” oznacza każde Postępowanie Arbitrażowe, które

zakończyło się ugodą lub ostatecznym wyrokiem trybunału arbitrażowego wydanym przed

dniem 6 marca 2018 r., w przypadku gdy

a)

wyrok trybunału arbitrażowego został należycie wykonany przed dniem 6 marca 2018 r.,

nawet wówczas, gdy powiązane roszczenie dotyczące kosztów postępowania nie zostało

wykonane lub wyegzekwowane, oraz gdy w dniu 6 marca 2018 r. żadne postępowanie dotyczące

zaskarżenia wyroku trybunału arbitrażowego, ponownego rozpatrzenia sprawy, uchylenia

ostatecznego wyroku trybunału arbitrażowego, stwierdzenia jego nieważności, egzekucji,

rewizji ani żadne inne podobne postępowania w związku z takim ostatecznym wyrokiem

trybunału arbitrażowego nie pozostawały w toku; lub

b)

wyrok trybunału arbitrażowego uchylono lub stwierdzono jego nieważność przed dniem

wejścia w życie niniejszego Porozumienia;

5)

„Postępowanie Arbitrażowe w Toku” oznacza każde Postępowanie Arbitrażowe wszczęte

przed dniem 6 marca 2018 r. i niestanowiące Zakończonego Postępowania Arbitrażowego,

niezależnie od etapu, na którym takie postępowanie pozostaje w dniu wejścia w życie

niniejszego Porozumienia;

6)

„Nowe Postępowanie Arbitrażowe” oznacza każde Postępowanie Arbitrażowe wszczęte w

dniu 6 marca 2018 r. lub później;

7)

„Klauzula Przedłużonego Obowiązywania Traktatu” oznacza każde postanowienie Dwustronnego

Traktatu Inwestycyjnego, które rozszerza ochronę inwestycji dokonanych przed datą

wygaśnięcia tego traktatu na dalszy okres.

1.

Dwustronne Traktaty Inwestycyjne wymienione w Załączniku A wygasają zgodnie z warunkami

określonymi w niniejszym Porozumieniu.

2.

Dla większej pewności, Klauzule Przedłużonego Obowiązywania Dwustronnych Traktatów

Inwestycyjnych wymienionych w Załączniku A wygasają zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu

i nie wywołują skutków prawnych.

Klauzule Przedłużonego Obowiązywania Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wymienionych

w załączniku B wygasają na mocy niniejszego Porozumienia i nie wywołują skutków prawnych,

zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym Porozumieniu.

1.

Umawiające się Strony potwierdzają niniejszym, że Klauzule Arbitrażowe są sprzeczne

z traktatami UE i w związku z tym nie mają zastosowania. W wyniku tejże niezgodności

Klauzul Arbitrażowych z traktatami UE, od dnia, w którym ostatnia ze stron Dwustronnego

Traktatu Inwestycyjnego stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, Klauzula

Arbitrażowa w takim Dwustronnym Traktacie Inwestycyjnym nie może stanowić podstawy

prawnej dla Postępowania Arbitrażowego.

2.

Wygaśnięcie zgodnie z art. 2 Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wymienionych w

Załączniku A oraz wygaśnięcie zgodnie z art. 3 Klauzul Przedłużonego Obowiązywania

Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wymienionych w Załączniku B stają się skuteczne,

dla każdego takiego Traktatu, w momencie wejścia w życie niniejszego Porozumienia

w odniesieniu do odpowiednich Umawiających się Stron zgodnie z art. 16.

Klauzule Arbitrażowe nie stanowią podstawy prawnej dla Nowych Postępowań Arbitrażowych.

1.

Niezależnie od art. 4, niniejsze Porozumienie nie ma wpływu na Zakończone Postępowania

Arbitrażowe. Postępowania te nie będą wznowione.

2.

Ponadto niniejsze Porozumienie nie ma wpływu na jakąkolwiek zgodę na polubowne rozstrzygnięcie

sporu będącego przedmiotem Postępowania Arbitrażowego wszczętego przed dniem 6 marca

2018 r.

Jeżeli Umawiające się Strony są stronami Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych, na

podstawie których wszczęto Postępowanie Arbitrażowe w Toku lub Nowe Postępowanie Arbitrażowe,

strony te

a)

informują, w ramach wzajemnej współpracy i na podstawie oświadczenia w Załączniku

C, trybunały arbitrażowe o konsekwencjach prawnych orzeczenia w sprawie Achmea określonych w art. 4; oraz

b)

jeżeli są stroną postępowania sądowego dotyczącego wyroku trybunału arbitrażowego

wydanego na podstawie Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, zwracają się do właściwego

sądu krajowego, w tym w każdym państwie trzecim, zależnie od przypadku, o uchylenie

wyroku trybunału arbitrażowego, stwierdzenie jego nieważności lub powstrzymanie się

od jego uznania i wykonania.

1.

Jeżeli inwestor jest stroną Postępowania Arbitrażowego w Toku i nie zaskarżył przed

właściwym sądem krajowym środka będącego przedmiotem sporu, zastosowanie mają środki

przejściowe przewidziane w art. 9 i 10.

2.

Jeżeli ostateczny wyrok trybunału arbitrażowego, zgodnie z którym sporny środek nie

jest objęty zakresem danego Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego lub nie narusza tego

Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, wydano przed dniem wejścia w życie niniejszego

Porozumienia, środki przejściowe, o których mowa w niniejszym artykule, nie mają zastosowania.

3.

Jeżeli w Postępowaniu Arbitrażowym w Toku zainteresowana Umawiająca się Strona składa

powództwo wzajemne, niniejszy artykuł oraz art. 9 i 10 stosuje się odpowiednio do

roszczeń objętych powództwem wzajemnym.

4.

Zainteresowana Umawiająca się Strona oraz inwestor mogą również uzgodnić inną odpowiednią

formę rozstrzygnięcia sporu, w tym rozstrzygnięcie polubowne, pod warunkiem że rozwiązanie

to jest zgodne z prawem Unii.

1.

Inwestor będący stroną Postępowania Arbitrażowego w Toku może zwrócić się do Umawiającej

się Strony uczestniczącej w tym postępowaniu o przystąpienie do postępowania ugodowego

zgodnie z niniejszym artykułem, pod warunkiem że

a)

Postępowanie Arbitrażowe w Toku zawieszono na wniosek inwestora; oraz

b)

jeżeli w Postępowaniu Arbitrażowym w Toku wydano już wyrok trybunału arbitrażowego,

jednak jeszcze nie został on ostatecznie wyegzekwowany lub go nie wykonano, inwestor

zobowiązuje się nie wszczynać postępowania w sprawie uznania, wykonania lub egzekucji

takiego wyroku lub uiszczenia przewidzianej w nim płatności w państwie członkowskim

lub państwie trzecim, lub też, jeśli takie postępowanie już wszczęto, zobowiązuje

się złożyć wniosek o jego zawieszenie.

Zainteresowana Umawiająca się Strona odpowiada w formie pisemnej w terminie dwóch

miesięcy zgodnie z ust. 2-4.

Umawiająca się Strona może także zwrócić się do inwestora uczestniczącego w Postępowaniu

Arbitrażowym w Toku o przystąpienie do postępowania ugodowego zgodnie z niniejszym

artykułem. W terminie dwóch miesięcy inwestor może wyrazić zgodę w formie pisemnej,

o ile warunki określone w akapicie pierwszym lit. a) i b) są spełnione.

W stosownych przypadkach w odpowiedzi zainteresowanej Umawiającej się Strony lub w

akceptacji inwestora należy zawrzeć stwierdzenie, że tym samym wszczyna się postępowanie

ugodowe.

2.

Postępowanie ugodowe można wszcząć wyłącznie w okresie sześciu miesięcy od wygaśnięcia,

zgodnie z art. 2 lub 3 niniejszego Porozumienia, Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego,

na podstawie którego wszczęto Postępowanie Arbitrażowe w Toku, poprzez złożenie wniosku

zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu.

3.

Postępowanie ugodowe wszczyna się, jeżeli TSUE lub sąd krajowy uzna w ostatecznym

orzeczeniu, że środek państwowy zaskarżony w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1,

narusza prawo Unii.

4.

Postępowania ugodowego nie wszczyna się, jeżeli TSUE lub sąd krajowy uzna w ostatecznym

orzeczeniu, że środek państwowy zaskarżony w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1,

nie narusza prawa Unii. Ma to również zastosowanie, jeżeli Komisja Europejska przyjęła

ostateczną decyzję, zgodnie z którą środek ten nie narusza prawa Unii.

5.

Jeżeli postępowanie sądowe, którego celem jest uzyskanie orzeczenia, o którym mowa

w ust. 3 lub 4, wciąż się toczy, wówczas zainteresowana Umawiająca się Strona informuje

o tym fakcie inwestora w swojej odpowiedzi zgodnie z ust. 1. Wszczęcie postępowania

ugodowego zawiesza się do czasu wydania ostatecznego orzeczenia w drodze postępowania

sądowego. Zainteresowana Umawiająca się Strona informuje inwestora o takim orzeczeniu

w terminie dwóch tygodni. Ma to również zastosowanie, gdy Komisja Europejska przyjęła

decyzję, która nie stała się jeszcze ostateczna.

6.

Postępowanie ugodowe można wszcząć, gdy można ustalić potencjalne naruszenie prawa

Unii przez środek państwowy zaskarżony w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, a ust.

3 ani 4 nie mają zastosowania.

7.

Postępowanie ugodowe jest nadzorowane przez bezstronnego koncyliatora w celu znalezienia

polubownego, zgodnego z prawem i sprawiedliwego pozasądowego i pozaarbitrażowego rozwiązania

sporu będącego przedmiotem Postępowania Arbitrażowego. Postępowanie ugodowe jest bezstronne

i poufne. Każda ze stron postępowania ugodowego ma prawo przedstawić swoje stanowisko.

8.

Koncyliatora wyznacza się za porozumieniem inwestora i zainteresowanej Umawiającej

się Strony występującej jako pozwany w danym Postępowaniu Arbitrażowym w Toku. Wybiera

się go spośród osób, których niezależność i bezstronność nie budzą wątpliwości oraz

które mają niezbędne kwalifikacje, w tym dogłębną znajomość prawa Unii. Nie może on/ona

być obywatelem żadnego z państw członkowskich, w których dokonano inwestycji, ani

państwa członkowskiego pochodzenia inwestora, i nie może pozostawać w konflikcie interesów.

Jeżeli porozumienie co do wyboru bezstronnego koncyliatora nie zostanie osiągnięte

w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania ugodowego, inwestor lub zainteresowana

Umawiająca się Strona występująca jako pozwany w danym Postępowaniu Arbitrażowym w

Toku zwraca się do dyrektora generalnego Służby Prawnej Komisji Europejskiej o wyznaczenie

byłego członka Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który powołuje, po konsultacji

ze wszystkimi stronami sporu, osobę spełniającą kryteria określone w niniejszym ustępie.

W Załączniku D określa się orientacyjny plan wynagrodzenia koncyliatora.

9.

Koncyliator zwraca się do inwestora oraz państwa członkowskiego, w którym dokonano

inwestycji, o przekazanie pisemnych uwag w terminie dwóch miesięcy od powołania. Jeżeli

postępowanie ugodowe wszczęto na podstawie ust. 6, koncyliator może zwrócić się do

Komisji Europejskiej o przedstawienie w terminie dwóch miesięcy opinii w zakresie

istotnych kwestii związanych z prawem Unii.

10.

Koncyliator w sposób bezstronny organizuje negocjacje dotyczące polubownego rozstrzygnięcia

i wspiera strony w celu osiągnięcia ugody w terminie sześciu miesięcy od jego/jej

powołania lub w dłuższym terminie, który mogą uzgodnić strony. Strony uczestniczą

w tym procesie w dobrej wierze. Koncyliator bierze przy tym należycie pod uwagę orzeczenia

TSUE lub sądu krajowego, a także decyzje Komisji Europejskiej, które stały się ostateczne,

oraz opinie, o których mowa w ostatnim zdaniu w ust. 9. Koncyliator bierze również

pod uwagę działania podjęte w celu dostosowania się przez zainteresowaną Umawiającą

się Stronę do odpowiednich orzeczeń TSUE oraz orzecznictwo TSUE dotyczące zakresu

naprawienia szkody na mocy prawa Unii.

11.

Jeżeli polubowne rozstrzygnięcie nie zostanie osiągnięte w terminie, o którym mowa

w ust. 10, strony postępowania w terminie jednego miesiąca proponują ugodę w formie

dla siebie zadowalającej. Każdą propozycję przekazuje się na piśmie bez zbędnej zwłoki

drugiej stronie postępowania w celu umożliwienia jej przedstawienia uwag. Na tej podstawie

koncyliator organizuje dalsze negocjacje w celu znalezienia rozwiązania sporu, które

zadowoli obie strony.

12.

W terminie jednego miesiąca od dnia przekazania propozycji oraz z uwzględnieniem dalszej

wymiany stanowisk, o której mowa w ust. 11, koncyliator sporządza ostateczną pisemną

wersję propozycji zmienionego polubownego rozstrzygnięcia. W terminie jednego miesiąca

od otrzymania tej propozycji każda ze stron postępowania decyduje o tym, czy przyjąć

ostateczną propozycję, i przekazuje tę decyzję na piśmie drugiej stronie.

13.

Jeżeli strona postępowania nie przyjmuje ostatecznej propozycji, wówczas bez zbędnej

zwłoki przekazuje drugiej stronie postępowania pisemne uzasadnienie takiej decyzji,

w stosownych przypadkach usuwając informacje poufne. Każda ze stron postępowania ponosi

koszty własne oraz połowę kwoty wynagrodzenia koncyliatora i kosztów związanych z

logistyką postępowania ugodowego.

14.

Jeżeli osiągnięto porozumienie w sprawie warunków polubownego rozstrzygnięcia, strony

postępowania przyjmują te warunki bez zbędnej zwłoki w sposób prawnie wiążący. Warunki

ugody

a)

muszą obejmować

(i)

nałożenie na inwestora obowiązku wycofania roszczenia z arbitrażu lub zrzeczenia się

wykonania wyroku trybunału arbitrażowego już wydanego, jednak jeszcze ostatecznie

niewyegzekwowanego lub niewykonanego, lub, w stosownych przypadkach, uwzględnienia

wszelkich rekompensat wypłaconych uprzednio w związku z Postępowaniem Arbitrażowym

w Toku w celu uniknięcia podwójnej rekompensaty; oraz

(ii)

zobowiązanie do powstrzymania się od wszczęcia Nowego Postępowania Arbitrażowego;

oraz

b)

mogą obejmować zrzeczenie się wszelkich innych praw i roszczeń związanych ze środkiem

będącym przedmiotem postępowania, o którym mowa w ust. 1.

1.

W terminie, o którym mowa w ust. 2, inwestorowi przysługuje na mocy prawa krajowego

dostęp do sądowych środków prawnych wobec środka kwestionowanego w Postępowaniu Arbitrażowym

w Toku nawet wówczas, gdy krajowe terminy na wniesienie tych powództw już upłynęły,

pod warunkiem że

a)

inwestor wycofa się z Postępowania Arbitrażowego w Toku i zrzeknie się wszelkich praw

i roszczeń wynikających z Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego lub zrzeknie się wykonania

wyroku trybunału arbitrażowego już wydanego, jednak jeszcze ostatecznie niewyegzekwowanego

lub niewykonanego, oraz zobowiąże powstrzymać się od wszczęcia Nowego Postępowania

Arbitrażowego

(i)

w okresie sześciu miesięcy od wygaśnięcia Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, na

podstawie którego wszczęto Postępowanie Arbitrażowe w Toku, jeżeli nie skorzystano

z ustrukturyzowanego dialogu zgodnie z art. 9;

(ii)

w okresie sześciu miesięcy od dnia odrzucenia przez zainteresowaną Umawiającą się

Stronę wniosku inwestora o rozpoczęcie ustrukturyzowanego dialogu zgodnie z art. 9

ust. 1 i 6; lub

(iii)

w okresie sześciu miesięcy od dnia, w którym ostatnia ze stron przekazała swoją decyzję

zgodnie z art. 9 ust. 12, jeżeli skorzystano z ustrukturyzowanego dialogu zgodnie

z art. 9;

b)

dostęp do sądu krajowego zostanie wykorzystany w celu dochodzenia roszczenia na podstawie

prawa krajowego lub prawa Unii; oraz

c)

w stosownych przypadkach, nie osiągnięto porozumienia w sprawie rozstrzygnięcia, w

drodze ustrukturyzowanego dialogu na podstawie art. 9.

2.

Bieg krajowych terminów dostępu do sądów krajowych zgodnie z ust. 1 będzie uznany

za rozpoczęty w dniu, w którym inwestor, stosownie do przypadku, wycofa się z danego

Postępowania Arbitrażowego w Toku lub zrzeknie się wykonania wyroku trybunału arbitrażowego

już wydanego, jednak jeszcze ostatecznie niewyegzekwowanego lub niewykonanego, oraz

zobowiąże powstrzymać się od wszczęcia Nowego Postępowania Arbitrażowego zgodnie z

ust. 1 lit. a), a długość terminów określają obowiązujące przepisy prawa krajowego.

3.

Dla większej pewności postanowień Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wygasłych

na mocy niniejszego Porozumienia nie uznaje się zgodnie z niniejszym Porozumieniem

za część prawa mającego zastosowanie w postępowaniach przed sądem krajowym.

4.

Dla większej pewności postanowień niniejszego artykułu nie można interpretować jako

tworzących nowe środki prawne, które nie byłyby dostępne dla inwestora na mocy mającego

zastosowanie prawa krajowego.

5.

Sądy krajowe uwzględniają wszelkie rekompensaty wypłacone wcześniej w związku z postępowaniem

Arbitrażowym w Toku w celu uniknięcia podwójnej rekompensaty.

1.

Depozytariuszem niniejszego Porozumienia jest Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej.

2.

Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej powiadamia Umawiające się Strony o

a)

każdej decyzji dotyczącej tymczasowego stosowania zgodnie z art. 17;

b)

złożeniu jakiegokolwiek instrumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia zgodnie

z art. 15;

c)

dniu wejścia w życie niniejszego Porozumienia zgodnie z art. 16 ust. 1;

d)

dniu wejścia w życie niniejszego Porozumienia dla każdej z Umawiających się Stron

zgodnie z art. 16 ust. 2.

3.

Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej publikuje Porozumienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

1.

Załączniki do niniejszego Porozumienia stanowią jego integralną część.

2.

Jeżeli Dwustronny Traktat Inwestycyjny wymieniony w Załączniku A nie obowiązuje w

dniu, w którym niniejsze Porozumienie wchodzi w życie w odniesieniu do odpowiednich

Umawiających się Stron, lecz inwestycje dokonane przed takim wygaśnięciem mogą nadal

podlegać zakresowi jego stosowania ze względu na jego Klauzulę Przedłużonego Obowiązywania

Traktatu, wówczas uznaje się go za Dwustronny Traktat Inwestycyjny wymieniony w Załączniku

B.

Nie jest dopuszczalne składanie żadnych zastrzeżeń do niniejszego Porozumienia.

1.

Spory między Umawiającymi się Stronami dotyczące wykładni lub stosowania niniejszego

Porozumienia rozstrzyga się, o ile to możliwe, w sposób ugodowy.

2.

Jeżeli sporu między Umawiającymi się Stronami nie można rozstrzygnąć w sposób ugodowy

w terminie 90 dni, wówczas spór ten, na wniosek jednej z Umawiających się Stron sporu,

przekazuje się do TSUE zgodnie z art. 273 TFUE.

3.

Dla większej pewności niniejszy artykuł stanowi kompromis, w rozumieniu art. 273 TFUE,

między Umawiającymi się Stronami.

Niniejsze Porozumienie podlega ratyfikacji, zatwierdzeniu lub przyjęciu.

Umawiające się Strony składają depozytariuszowi swoje instrumenty ratyfikacji, zatwierdzenia

lub przyjęcia.

1.

Niniejsze Porozumienie wchodzi w życie po 30 dniach kalendarzowych od dnia, w którym

depozytariusz otrzymał drugi instrument ratyfikacji, zatwierdzenia lub przyjęcia.

2.

Dla każdej z Umawiających się Stron, która ratyfikuje, zatwierdza lub przyjmuje niniejsze

Porozumienie po jego wejściu w życie zgodnie z ust. 1, niniejsze Porozumienie wchodzi

w życie po 30 dniach kalendarzowych od dnia złożenia przez taką Umawiającą się Stronę

jej instrumentu ratyfikacji, zatwierdzenia lub przyjęcia.

3.

Kiedy Umawiająca się Strona będąca stroną Postępowania Arbitrażowego w Toku ratyfikuje,

zatwierdza lub przyjmuje niniejsze Porozumienie, wówczas informuje o tym fakcie, przed

wejściem w życie niniejszego Porozumienia w odniesieniu do tej Umawiającej się Strony,

drugą stronę postępowania. W zawiadomieniu tym należy odnieść się do tego, czy wskutek

tej ratyfikacji, zatwierdzenia lub przyjęcia odpowiedni Dwustronny Traktat Inwestycyjny

wygasa, czy też nie doszło jeszcze do ratyfikacji, zatwierdzenia lub przyjęcia dokonanego

przez drugą Umawiającą się Stronę tego Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego.

1.

Umawiające się Strony, zgodnie z własnymi wymogami konstytucyjnymi, mogą podjąć decyzję

o tymczasowym stosowaniu niniejszego Porozumienia. O każdej takiej decyzji Umawiające

się Strony powiadamiają depozytariusza.

2.

Jeżeli obie strony danego Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego podjęły decyzję o tymczasowym

stosowaniu niniejszego Porozumienia, wówczas postanowienia niniejszego Porozumienia

mają zastosowanie w odniesieniu do tego Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego po 30

dniach kalendarzowych od dnia podjęcia późniejszej z tych decyzji o tymczasowym stosowaniu.

Niniejsze Porozumienie, sporządzone w jednym egzemplarzu w językach: angielskim, bułgarskim,

chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim,

łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim,

słowackim, słoweńskim, węgierskim i włoskim, przy czym tekst w każdym z tych języków

jest jednakowo autentyczny, zostaje złożone w archiwach depozytariusza.

Sporządzono w Brukseli dnia piątego maja roku dwa tysiące dwudziestego.