Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, pilotowania pojazdów oraz kierowania ruchem drogowym przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organów porządkowych

Rozporządzenie określa organizację, warunki i sposób wykonywania przez żołnierzy Żandarmerii

Wojskowej i wojskowych organów porządkowych

1)

kontroli ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej oraz w stosunku do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową kierujących

innymi pojazdami;

2)

pilotowania pojazdów, a także kierowania ruchem drogowym w związku z pilotowaniem

pojazdów wojskowych.

1.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych w warunkach

dostatecznej widoczności daje sygnały tarczą do zatrzymywania pojazdów lub ręką, a

w warunkach niedostatecznej widoczności - latarką ze światłem czerwonym albo tarczą

do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym.

2.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych poruszający

się pojazdem Żandarmerii Wojskowej albo wojskowych organów porządkowych może wydawać

kierującemu polecenia określonego zachowania się za pomocą urządzeń nagłaśniających,

sygnalizacyjnych lub świetlnych.

3.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych znajdujący

się na statku wodnym albo powietrznym wydaje polecenie zatrzymania pojazdu za pomocą

urządzeń nagłaśniających lub świetlnych albo przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych.

4.

Jeżeli jest to konieczne do prowadzenia czynności kontrolnych, pojazd Żandarmerii

Wojskowej albo wojskowych organów porządkowych może zostać unieruchomiony w miejscu,

gdzie jest to zabronione, lecz nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.

5.

Polecenie zatrzymania pojazdu wydaje się z dostatecznej odległości, w sposób zapewniający

jego dostrzeżenie przez kierującego oraz bezpieczne zatrzymanie w miejscu wskazanym

przez żołnierza Żandarmerii Wojskowej albo żołnierza wojskowych organów porządkowych.

6.

Miejsce zatrzymania pojazdu może być wyznaczone przez ustawienie znaku „stój - kontrola

drogowa”.

7.

Dla zwrócenia uwagi na dawane sygnały lub wydawane polecenia żołnierz Żandarmerii

Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych może używać sygnałów dźwiękowych.

1.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych zatrzymuje

pojazd do kontroli w miejscu, w którym nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu.

2.

W celu dojazdu do miejsca, o którym mowa w ust. 1, żołnierz Żandarmerii Wojskowej

albo żołnierz wojskowych organów porządkowych może wydać kontrolowanemu uczestnikowi

ruchu polecenie jazdy za swoim pojazdem.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności zatrzymania pojazdu

1)

w wyniku prowadzonych działań pościgowych;

2)

co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że może on zagrażać bezpieczeństwu

ruchu drogowego ze względu na swój stan techniczny lub zachowanie się kierującego.

4.

Pojazd Żandarmerii Wojskowej albo wojskowych organów porządkowych powinien być, w

miarę możliwości, ustawiony za zatrzymanym pojazdem, jeżeli polecenie do zatrzymania

zostało wydane z poruszającego się pojazdu Żandarmerii Wojskowej albo wojskowych organów

porządkowych.

5.

W przypadku zatrzymania pojazdu na jezdni lub poboczu, w miejscu gdzie jest to zabronione,

kierujący pojazdem Żandarmerii Wojskowej albo wojskowych organów porządkowych przed

przystąpieniem do kontroli włącza niebieskie światło błyskowe.

1.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych po zatrzymaniu

pojazdu wydaje kierującemu polecenia

1)

pozostania w pojeździe;

2)

trzymania rąk na kierownicy;

3)

wyłączenia silnika pojazdu;

4)

włączenia świateł awaryjnych w uzasadnionych okolicznościach.

2.

Podczas prowadzonych przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej albo żołnierzy wojskowych

organów porządkowych zorganizowanych działań kontrolnych w celu poddania jak największej

liczby kierujących badaniu zawartości alkoholu w organizmie, przeprowadzanemu przy

użyciu urządzeń elektronicznych, lub badaniu obecności środka działającego podobnie

do alkoholu, przeprowadzanemu przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego,

żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych, który

zatrzymał pojazd, może nie wydawać poleceń, o których mowa w ust. 1.

3.

W przypadkach uzasadnionych względami bezpieczeństwa lub uwarunkowanych charakterem

kontroli żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych

może wydać kierującemu pojazdem lub pasażerowi pojazdu polecenie opuszczenia pojazdu.

4.

Uczestnik ruchu może być wpuszczony do pojazdu Żandarmerii Wojskowej albo wojskowych

organów porządkowych tylko w razie konieczności

1)

udzielenia pomocy choremu lub rannemu;

2)

zatrzymania;

3)

doprowadzenia do jednostki wojskowej, izby zatrzymań lub podmiotu leczniczego albo

miejsca zamieszkania;

4)

poddania badaniu zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie

do alkoholu, jeżeli wykonanie tej czynności w innych warunkach byłoby niemożliwe lub

mogłoby zakłócić porządek;

5)

okazania przebiegu zarejestrowanego wykroczenia;

6)

przeprowadzenia czynności w sprawie o przestępstwo, wykroczenie lub naruszenie o charakterze

administracyjnym;

7)

umożliwienia uiszczenia w formie bezgotówkowej, za pomocą karty płatniczej lub innego

instrumentu płatniczego, grzywny nałożonej mandatem karnym;

8)

przeciwdziałania próbie ucieczki osoby podlegającej kontroli, jeżeli zachodzi uzasadnione

podejrzenie, że taka próba może zostać podjęta;

9)

sprowadzenia go w miejsce niezagrażające jego bezpieczeństwu, jeżeli znajduje się

on w okolicznościach mogących zagrozić życiu lub zdrowiu jego lub innych osób.

1.

Pojazd podlega drogowej kontroli technicznej, po wytypowaniu go przez żołnierza Żandarmerii

Wojskowej albo żołnierza wojskowych organów porządkowych.

2.

Drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie jego stanu

technicznego w co najmniej jednym z następujących obszarów

1)

układ hamulcowy;

2)

układ kierowniczy;

3)

widoczność;

4)

światła i wyposażenie elektryczne;

5)

osie, koła, opony i zawieszenie;

6)

podwozie i elementy przymocowane do podwozia;

7)

inne wyposażenie, w tym tachograf i ogranicznik prędkości;

8)

uciążliwość, w tym emisja spalin oraz wycieki paliwa lub oleju.

3.

Kontrolę stanu technicznego pojazdu przeprowadza się z wykorzystaniem dostępnych technik

i sprzętu. Kontrola ta może także obejmować sprawdzenie, czy odpowiednie części i

elementy pojazdu odpowiadają wymogom w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony

środowiska.

4.

Usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy

kategorie

1)

usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania

ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu;

2)

usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać

wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę

do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania;

3)

usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa

ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym

używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania

pojazdu.

5.

W przypadku stwierdzenia podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu usterek zaliczanych

do więcej niż jednej kategorii, wynik tej kontroli klasyfikuje się na podstawie najpoważniejszej

kategorii usterki.

6.

W przypadku stwierdzenia podczas drogowej kontroli technicznej kilku usterek w tych

samych obszarach kontroli, o których mowa w ust. 2, wynik kontroli może być sklasyfikowany

na podstawie poważniejszej kategorii usterek, jeżeli ich skumulowany wpływ skutkuje

wzrostem zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego stwarzanego przez pojazd.

Podczas drogowej kontroli technicznej żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz

wojskowych organów porządkowych

1)

sprawdza dokumentację, o której mowa w art. 38 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej „ustawą”, wymaganą dla danego rodzaju pojazdu;

2)

przeprowadza wzrokową ocenę stanu technicznego pojazdu;

3)

może przeprowadzić wzrokową ocenę zabezpieczenia ładunku;

4)

może sprawdzić stan techniczny za pomocą właściwych metod, w tym z użyciem przyrządu

kontrolno-pomiarowego będącego w jego dyspozycji.

1.

Drogowa kontrola techniczna może obejmować również zabezpieczenie ładunku.

2.

Kontrola zabezpieczenia ładunku polega w szczególności na wzrokowej ocenie zastosowania

odpowiednich środków zabezpieczających oraz w uzasadnionych przypadkach na sprawdzeniu

świadectw środków zabezpieczających.

3.

Usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej zabezpieczenia ładunku klasyfikuje

się do jednej z kategorii

1)

usterki drobne - w przypadku gdy ładunek został odpowiednio zabezpieczony, ale wskazane

byłoby oznaczenie dotyczące zachowania bezpieczeństwa;

2)

usterki poważne - w przypadku gdy ładunek nie został wystarczająco dobrze zabezpieczony

i możliwe jest znaczące przesunięcie lub przewrócenie ładunku lub jego części;

3)

usterki niebezpieczne - w przypadku gdy dochodzi do

a)

bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na możliwość utraty

ładunku lub jego części lub

b)

zagrożenia wynikającego bezpośrednio z ładunku, lub

c)

bezpośredniego narażenia ludzi na niebezpieczeństwo.

4.

Przewóz, w którym stwierdzone usterki zaliczono do więcej niż jednej kategorii, klasyfikuje

się do wyższej kategorii usterek.

5.

Przewóz, w którym stwierdzono kilka usterek w tej samej kategorii, klasyfikuje się

do wyższej kategorii usterek.

6.

Klasyfikacji usterek zabezpieczenia ładunku dokonuje się na podstawie nieprawidłowości,

które są określone w załączniku do rozporządzenia.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych może

kierować kontrolowanym pojazdem w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami,

jeżeli jest to niezbędne do

1)

sprawdzenia stanu technicznego pojazdu, w szczególności skuteczności działania hamulców

albo sprawdzenia masy lub nacisku osi pojazdu;

2)

sprowadzenia pojazdu w miejsce, w którym nie utrudnia on ruchu ani nie zagraża jego

bezpieczeństwu, jeżeli pojazd został zatrzymany do kontroli w okolicznościach, o których

mowa w § 3 ust. 3, albo w związku z podejrzeniem, że kierujący znajduje się w stanie

nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

1.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych odczytuje

wskazania drogomierza pojazdu zatrzymanego do kontroli także wówczas, gdy nie poddaje

tego pojazdu sprawdzeniu stanu technicznego.

2.

Przepisu ust. 1 można nie stosować w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 2, a także

podczas wykonywania kontroli drogowej w toku równoczesnego wykonywania przez żołnierza

Żandarmerii Wojskowej albo żołnierza wojskowych organów porządkowych innych zadań

określonych w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 431, 956 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 469).

3.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych, z zachowaniem

zasad bezpieczeństwa osobistego, jeżeli istnieje taka możliwość, może odczytać wskazania

drogomierza pojazdu holowanego lub przewożonego.

4.

Razem z odczytem wskazania drogomierza pojazdu niezarejestrowanego, ustala się także

markę, model i typ pojazdu, numer VIN albo numer podwozia, nadwozia lub ramy pojazdu

oraz dodatkowo co najmniej jedną pozycję z kategorii danych technicznych wskazaną

w przepisach wydanych na podstawie art. 80b ust. 2 ustawy.

5.

Dane dotyczące odczytu wskazania drogomierza, z wyłączeniem danych z odczytu wskazań

drogomierzy pojazdów, o których mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, określone w przepisach

wydanych na podstawie art. 80b ust. 2 ustawy oraz, w przypadku pojazdu niezarejestrowanego,

dane, o których mowa w ust. 4, żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych

organów porządkowych przekazuje niezwłocznie do centralnej ewidencji pojazdów.

1.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych po zatrzymaniu

dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem lub jego używania wydaje

odrębne pokwitowanie dotyczące każdego zatrzymanego dokumentu. Oryginał pokwitowania

otrzymuje osoba, której zatrzymano dokument, kopię pozostawia się w dyspozycji Żandarmerii

Wojskowej albo wojskowych organów porządkowych.

2.

W razie uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza

wymagania ochrony środowiska, pokwitowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi jednocześnie

skierowanie na dodatkowe badania techniczne, o którym mowa w art. 81 ust. 11 pkt 1

ustawy.

Jeżeli żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych

podczas kontroli kierującego, posiadającego prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie

tramwajem, stwierdzi, że niezbędna jest ocena stanu zdrowia kierującego, występuje

do starosty z wnioskiem o tę ocenę. Wniosek podpisuje dowódca jednostki wojskowej

lub upoważniona przez niego osoba.

Jeżeli żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych

podczas kontroli kierującego, posiadającego prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie

tramwajem, stwierdzi, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji

kierującego, występuje do starosty z wnioskiem o skierowanie tej osoby na egzamin

sprawdzający kwalifikacje. Wniosek podpisuje dowódca jednostki wojskowej lub upoważniona

przez niego osoba.

Jeżeli w wyniku weryfikacji danych o pojeździe oraz danych o dokumentach pojazdu w

centralnej ewidencji pojazdów okaże się, że pojazd nie figuruje w tej ewidencji, żołnierz

Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych ustala, na podstawie

rozmowy z kierującym, czy jest to pojazd zarejestrowany w trybie art. 73 ust. 3 ustawy,

którego dane są zgromadzone w wyodrębnionym zbiorze, o którym mowa w art. 80a ust.

3 ustawy. W takim przypadku weryfikacja danych o pojeździe następuje na podstawie

dokumentu stwierdzającego dopuszczenie pojazdu do ruchu, a weryfikacja danych o obowiązkowym

ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu może nastąpić na podstawie

dokumentów okazanych przez kierującego pojazdem lub po skontaktowaniu się za pośrednictwem

środków łączności z organem, który pojazd zarejestrował.

Żołnierze Żandarmerii Wojskowej albo żołnierze wojskowych organów porządkowych pilotują

przejazd kolumny pojazdów niebędących pojazdami nienormatywnymi na podstawie zezwolenia

wojskowego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 4 ustawy.

1.

Pojazdem pilotującym jest oznakowany pojazd Żandarmerii Wojskowej albo wojskowych

organów porządkowych, z wyjątkiem motocykla, wysyłający błyskowe sygnały świetlne

w kolorze niebieskim, a w przypadku pilotowania kolumn pojazdów - dodatkowo sygnały

świetlne w kolorze czerwonym.

2.

W przypadku pilotowania kolumn pojazdów uprzywilejowanych pojazd Żandarmerii Wojskowej

albo wojskowych organów porządkowych wysyła dodatkowo sygnały dźwiękowe o zmiennym

tonie.

1.

W razie wystąpienia istotnych utrudnień w ruchu drogowym lub zagrożenia jego bezpieczeństwa

żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych może

przerwać przejazd pilotowanej kolumny pojazdów.

2.

Po ustaniu przyczyn, o których mowa w ust. 1, pilotowanie przejazdu pojazdów wznawia

się.

1.

Pojazd pilotujący nie wchodzi w skład kolumny pojazdów.

2.

O konieczności pilotowania organ wydający zezwolenie wojskowe powiadamia w terminie

nie krótszym niż 3 dni robocze przed planowanym rozpoczęciem przejazdu

1)

właściwych dowódców, którym podlegają pododdziały regulacji ruchu, w formie pisemnej

lub za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, lub

2)

komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej właściwego ze względu na miejsce rozpoczęcia

pilotowania, gdy trasa przejazdu przebiega tylko przez obszar jego właściwości, za

pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, lub

3)

Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej, gdy trasa przejazdu przebiega przez obszary

właściwości co najmniej dwóch oddziałów Żandarmerii Wojskowej, za pośrednictwem środków

komunikacji elektronicznej.

1.

Kierowanie ruchem drogowym w związku z pilotowaniem przejazdu pojazdów wojskowych,

w tym podczas szkolenia, polega na wydawaniu poleceń i dawaniu sygnałów świetlnych

lub dźwiękowych uczestnikom ruchu w celu krótkotrwałego zamknięcia lub otwarcia ruchu

na drodze na czas przejazdu pojazdów wojskowych.

2.

Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów porządkowych poruszający

się pojazdem pilotującym wydaje polecenia chwilowego zatrzymania w warunkach dostatecznej

widoczności tarczą do zatrzymywania pojazdów lub ręką, a w warunkach niedostatecznej

widoczności - latarką ze światłem czerwonym albo tarczą do zatrzymywania pojazdów

ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym. Polecenia określonego zachowania można

wydawać uczestnikom ruchu drogowego za pomocą urządzeń nagłaśniających, sygnalizacyjnych

lub świetlnych.

3.

Polecenia i sygnały, o których mowa w ust. 1, powinny być jednoznaczne i zrozumiałe

dla osób, do których są skierowane.

4.

Do kierowania ruchem drogowym w związku z pilotowaniem przejazdu pojazdów wojskowych

odpowiednio stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy.

1.

Przed przystąpieniem do kierowania ruchem drogowym żołnierz Żandarmerii Wojskowej

albo żołnierz wojskowych organów porządkowych powiadamia właściwą miejscowo jednostkę

organizacyjną Policji o miejscu wykonywania czynności.

2.

W razie wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia uczestnika ruchu drogowego powiadomienie,

o którym mowa w ust. 1, następuje po ustaniu tego zagrożenia lub zapobieżeniu zagrożeniu.

3.

W razie akcji związanej z ratowaniem życia lub zdrowia albo w razie przywrócenia zakłócanego

porządku publicznego żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo żołnierz wojskowych organów

porządkowych kieruje ruchem drogowym do czasu zakończenia akcji albo przejęcia tych

czynności przez inny właściwy organ.

W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia

stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.