Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki

1.

Ustawa określa warunki nabywania prawa, tryb przyznawania oraz zasady wypłacania i

finansowania świadczenia wyrównawczego dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury

z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki, zwanego dalej „świadczeniem

wyrównawczym”.

2.

Celem świadczenia wyrównawczego jest dodatkowe wsparcie dochodowe osób uprawnionych

do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki,

zwanych dalej „osobami uprawnionymi”.

3.

Świadczenie wyrównawcze przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, jeżeli są

1)

obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub

2)

posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, lub

Konfederacji Szwajcarskiej, lub

3)

cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

Świadczenie wyrównawcze przysługuje osobie uprawnionej do wcześniejszej emerytury

na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej

emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki

(Dz. U. poz. 149), zwanej dalej „wcześniejszą emeryturą”, w kwocie niższej niż wysokość świadczenia

pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981, 2105 i 2270), pod warunkiem że w dalszym ciągu sprawuje opiekę nad dzieckiem, z tytułu opieki

nad którym nabyła prawo do wcześniejszej emerytury.

2.

Świadczenie wyrównawcze przysługuje miesięcznie w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy

kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a kwotą pobieranego świadczenia emerytalno-rentowego.

3.

Przez kwotę pobieranego świadczenia emerytalno-rentowego rozumie się wysokość pobieranej

emerytury lub renty brutto, wraz z kwotą przyznaną przez zagraniczne instytucje właściwe

do spraw emerytalno-rentowych oraz kwotą innych dodatków i świadczeń, wypłacanych

wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów, z wyłączeniem dodatku

pielęgnacyjnego, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń.

1.

Świadczenie wyrównawcze jest przyznawane na wniosek osoby uprawnionej, składany do

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub innego organu emerytalno-rentowego, który wypłaca

świadczenie emerytalno-rentowe.

2.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera

1)

dane osoby uprawnionej

a)

imię i nazwisko,

b)

datę urodzenia,

c)

numer PESEL albo, jeżeli nie nadano tego numeru, serię i numer dowodu osobistego lub

numer paszportu,

d)

adres miejsca zamieszkania,

e)

adres miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania - w przypadku osoby nieposiadającej

adresu miejsca zamieszkania,

f)

adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres zamieszkania;

2)

dane dziecka, o którym mowa w art. 2 ust. 1

a)

imię i nazwisko,

b)

datę urodzenia,

c)

numer PESEL albo, jeżeli nie nadano tego numeru, serię i numer dowodu osobistego lub

numer paszportu,

d)

adres miejsca zamieszkania;

3)

oświadczenie osoby uprawnionej o sprawowaniu, na dzień złożenia wniosku, opieki nad

dzieckiem, z tytułu której nabyła prawo do wcześniejszej emerytury;

4)

inne informacje, niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wyrównawczego.

3.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się

1)

decyzję przyznającą prawo do wcześniejszej emerytury, jeżeli organem właściwym do

przyznania świadczenia wyrównawczego jest inny organ niż Zakład Ubezpieczeń Społecznych;

2)

dokument potwierdzający prawo i wysokość świadczeń przyznanych przez zagraniczne instytucje

właściwe do spraw emerytalno-rentowych, wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą

do spraw emerytalno-rentowych, albo oświadczenie, że nie ma przyznanego świadczenia

przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych.

4.

Oświadczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 2, składa się pod rygorem

odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. W oświadczeniach jest

zawarta klauzula następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za

złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności

karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

1.

W razie przyznania, ustania lub ponownego obliczenia wysokości świadczeń, o których

mowa w art. 2 ust. 3, świadczenie wyrównawcze podlega ponownemu obliczeniu z urzędu,

w taki sposób, aby łączna kwota świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 3, wraz ze

świadczeniem wyrównawczym, nie przekroczyła miesięcznie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego,

o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z wyłączeniem dodatku pielęgnacyjnego.

2.

W przypadku zmiany wysokości miesięcznej kwoty świadczenia pielęgnacyjnego, o którym

mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, oraz zmiany wysokości świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 3, w wyniku rocznej

waloryzacji świadczeń, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalno-rentowy

dokonuje łącznie ponownego obliczenia świadczenia wyrównawczego w marcu każdego roku

i wypłaca należne wyrównanie.

3.

W przypadku ponownego obliczenia, o którym mowa w ust. 2, różnicę pomiędzy wypłaconym

świadczeniem a należnym wypłaca się wraz ze świadczeniem emerytalno-rentowym.

4.

Świadczenie wyrównawcze nie przysługuje osobie uprawnionej, która jest tymczasowo

aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem osoby uprawnionej, która

odbywa karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

5.

Jeżeli ustaną okoliczności będące podstawą przyznania świadczenia wyrównawczego, prawo

do tego świadczenia ustaje od miesiąca, w którym nastąpiło zdarzenie będące podstawą

utraty prawa do świadczenia wyrównawczego.

6.

Osoba uprawniona obowiązana jest poinformować właściwy organ emerytalno-rentowy o

przyznaniu, ustaniu, ponownym obliczeniu świadczeń przyznanych przez zagraniczne instytucje

właściwe do spraw emerytalno-rentowych oraz o okolicznościach, o których mowa w ust.

5.

1.

Decyzje w sprawie świadczenia wyrównawczego wydaje i świadczenie to wypłaca Zakład

Ubezpieczeń Społecznych lub inne organy emerytalno-rentowe, które wypłacają świadczenie

emerytalno-rentowe.

2.

W razie zbiegu prawa do świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 3, które są wypłacane

przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz przez inny organ emerytalno-rentowy, decyzje

w sprawie świadczenia wyrównawczego wydaje i świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń

Społecznych.

3.

Decyzje w sprawie świadczenia wyrównawczego, sporządzone z wykorzystaniem systemu

teleinformatycznego, mogą zamiast podpisu zawierać nadruk imienia i nazwiska wraz

ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do ich wydania.

4.

Od decyzji, o których mowa w ust. 1, przysługują środki odwoławcze przewidziane w

przepisach, o których mowa w art. 9.

Wypłata świadczenia wyrównawczego następuje wraz z wypłatą świadczenia emerytalno-rentowego.

1.

Dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych świadczenie wyrównawcze stanowi świadczenie,

o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm..

2.

Do kwoty świadczenia wyrównawczego stosuje się odpowiednio art. 66 ust. 1 pkt 16, art. 81 ust. 8 pkt 2 i art. 85 ust. 9-11 ustawy z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm..

Do świadczenia wyrównawczego stosuje się odpowiednio art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm..

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do świadczenia wyrównawczego stosuje

się odpowiednio przepisy

1)

ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

(Dz. U. z 2021 r. poz. 266, 1535 i 1621);

2)

ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz

ich rodzin

(Dz. U. z 2020 r. poz. 586 i 2320), z wyjątkiem art. 46 tej ustawy;

3)

ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,

Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,

Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,

Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby

Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

(Dz. U. z 2020 r. poz. 723 i 2320), z wyjątkiem art. 47 tej ustawy;

4)

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 291, z późn. zm., z wyjątkiem art. 136 tej ustawy.

1.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy emerytalno-rentowe są uprawnione do

pozyskiwania i przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do przyznawania,

ponownego obliczenia, ustania prawa do świadczenia wyrównawczego i wypłacania tego

świadczenia.

2.

Zabezpieczenie przetwarzania danych osobowych polega co najmniej na

1)

dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne

upoważnienie wydane przez administratora danych;

2)

pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania

ich poufności.

3.

Na wniosek organu, o którym mowa w art. 5 ust. 1, właściwe organy wypłacające świadczenie

emerytalno-rentowe są obowiązane przekazać, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku,

dane niezbędne do przyznania, ponownego obliczenia lub ustania prawa do świadczenia

wyrównawczego.

4.

Organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1, zawiadamia organ wypłacający świadczenie emerytalno-rentowe

o przyznaniu świadczenia wyrównawczego.

5.

Zawiadomienie określa w szczególności: organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1, osobę

uprawnioną do świadczenia wyrównawczego, termin płatności tego świadczenia, datę,

od której przyznano to świadczenie, oraz jego wysokość.

6.

Organ wypłacający świadczenie emerytalno-rentowe, do którego organ, o którym mowa

w art. 5 ust. 1, przekazał zawiadomienie, powiadamia ten organ o każdej zmianie w

prawie lub wysokości tego świadczenia w terminie 7 dni od dnia powstania tej zmiany.

1.

Świadczenie wyrównawcze wraz z kosztami jego obsługi oraz z odsetkami za opóźnienie

jest finansowane ze środków budżetu państwa.

2.

Koszty obsługi, o których mowa w ust. 1, wynoszą 0,5% kwoty przeznaczonej na wypłatę

świadczenia wyrównawczego.

Osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która po dniu 1 stycznia 2022 r. złożyła wniosek o

1)

emeryturę lub

2)

rentę, lub

3)

rentę rodzinną z tytułu śmierci małżonka przyznaną w przypadku zbiegu prawa do renty

rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, lub

4)

nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, lub

5)

rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym

- przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli jest korzystniejsze, przy czym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie stosuje się.

W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 291, z późn. zm. w art. 139 w ust. 1 po pkt 6a dodaje się pkt 6b w brzmieniu

„

6b)

kwoty nienależnie pobranych świadczeń wyrównawczych otrzymane na podstawie przepisów

ustawy z dnia 29 października 2021 r. o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych

do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki

(Dz. U. poz. 2314);

”

.

1.

Wniosek, o którym mowa w art. 3 ust. 1, złożony do dnia 28 lutego 2022 r. podlega

rozpatrzeniu do dnia 31 marca 2022 r.

2.

W przypadku złożenia wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 1, świadczenie wyrównawcze

przysługuje od dnia 1 stycznia 2022 r. i jest wypłacane po dokonaniu rocznej waloryzacji

wraz ze świadczeniem emerytalno-rentowym.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.