Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 października 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracowniczych programach emerytalnych

Ustawa określa zasady tworzenia i działania pracowniczych programów emerytalnych,

warunki, które powinny spełniać podmioty realizujące programy, oraz warunki uczestnictwa

w tych programach.

1.

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

program - program zakładowy albo program międzyzakładowy;

2)

pracownik - osobę zatrudnioną, w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie

umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, spółdzielczej umowy o pracę, osobę zatrudnioną

na podstawie umowy zawartej w wyniku powołania lub wyboru do organu reprezentującego

osobę prawną oraz członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek

rolniczych, a jeżeli umowa zakładowa tak stanowi, także

a)

osobę wykonującą pracę nakładczą, o której mowa w przepisach wykonawczych wydanych

na podstawie art. 303 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 oraz z 2021 r. poz. 1162), lub

b)

osobę fizyczną wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo

innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub

c)

członka rady nadzorczej wynagradzanego z tytułu pełnienia tej funkcji;

3)

zakład ubezpieczeń - zakład ubezpieczeń prowadzący działalność, o której mowa w dziale I załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej

i reasekuracyjnej

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1130);

4)

fundusz inwestycyjny - fundusz inwestycyjny otwarty lub specjalistyczny fundusz inwestycyjny

otwarty w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi

funduszami inwestycyjnymi

(Dz. U. z 2021 r. poz. 605 i 1595);

5)

towarzystwo emerytalne - pracownicze towarzystwo emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 105);

6)

fundusz emerytalny - pracowniczy fundusz emerytalny w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

7)

instytucja finansowa - zakład ubezpieczeń, fundusz inwestycyjny lub zarządzający zagraniczny,

który zarządza środkami gromadzonymi w programie na podstawie umowy z pracodawcą;

8)

instytucja finansowa prowadząca IKE - instytucję finansową prowadzącą IKE uczestnika

w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych

kontach zabezpieczenia emerytalnego

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1808);

9)

zarządzający - instytucję finansową lub fundusz emerytalny;

10)

konwersja - jednoczesne odkupienie jednostek uczestnictwa w jednym funduszu inwestycyjnym

i nabycie jednostek uczestnictwa w innym funduszu inwestycyjnym zarządzanym przez

to samo towarzystwo za środki pieniężne uzyskane z odkupienia jednostek uczestnictwa,

pod warunkiem że jednostki odkupywane i nabywane są rejestrowane jako stanowiące środki

uczestnika odpowiednio ze składki podstawowej lub dodatkowej;

11)

uczestnik - pracownika lub inną osobę, która przystąpiła do programu;

11a)

potencjalny uczestnik - pracownika, który ma prawo do przystąpienia do programu i

nie jest jego uczestnikiem;

12)

osoba uprawniona - osobę wskazaną przez uczestnika w deklaracji, która otrzyma środki

z programu w przypadku jego śmierci, osobę, o której mowa w art. 832 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, oraz spadkobiercę uczestnika;

13)

środki - środki finansowe gromadzone w celu realizacji programu, inwestowane w jednostki

uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, jednostki ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego

działającego na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, jednostki rozrachunkowe

funduszy emerytalnych albo jednostki wyodrębnione przez zarządzającego zagranicznego

- na rachunku uczestnika prowadzonym przez zarządzającego lub środki pieniężne na

rachunku uczestnika, prowadzonym na podstawie zakładowej umowy emerytalnej przez zarządzającego;

14)

organ nadzoru - Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2059 oraz z 2021 r. poz. 680, 815 i 1598);

15)

wynagrodzenie - podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika

w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 423, 432, 619, 1621 i 1834), bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy;

16)

rachunek - zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego, rachunek, na który

są wpłacane składki do funduszu emerytalnego, lub rachunek w ubezpieczeniowym funduszu

kapitałowym prowadzony na zasadach określonych w ustawie, a w zakresie nieuregulowanym

w ustawie - na zasadach określonych w przepisach właściwych dla tych rejestrów i rachunków;

17)

IKE - indywidualne konto emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych

kontach zabezpieczenia emerytalnego;

18)

wypłata - dokonaną przez uczestnika lub osobę uprawnioną wypłatę gotówkową lub realizację

przelewu środków zgromadzonych w ramach programu na wskazany przez uczestnika lub

tę osobę rachunek bankowy - na warunkach określonych w umowie zakładowej, w przypadku

spełnienia warunków określonych w ustawie;

19)

wypłata transferowa - przekazanie środków na warunkach określonych w ustawie do innego

programu, na IKE uczestnika albo osoby uprawnionej, z PPK zmarłego uczestnika PPK,

lub z IKE uczestnika albo osoby uprawnionej do programu w przypadkach i na warunkach,

o których mowa w przepisach o pracowniczych planach kapitałowych i w przepisach o

indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego;

20)

zwrot - wycofanie środków zgromadzonych w ramach programu w przypadku jego likwidacji,

jeżeli nie zachodzą przesłanki do wypłaty bądź wypłaty transferowej;

21)

dyspozycja - polecenie dokonania wypłaty albo wypłaty transferowej składane przez

uczestnika zarządzającemu;

22)

NIP - numer identyfikacji podatkowej nadany zgodnie z przepisami o zasadach ewidencji

i identyfikacji podatników i płatników;

23)

zagraniczny organ nadzoru - krajowe władze państwa członkowskiego Unii Europejskiej

wyznaczone przez to państwo do wykonywania zadań związanych z nadzorowaniem realizacji

programu emerytalnego przez pracodawcę mającego siedzibę w innym państwie członkowskim

Unii Europejskiej;

24)

zarządzający zagraniczny - podmiot, niezależnie od jego formy prawnej, mający swoją

siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, podlegający nadzorowi

organu nadzoru tego państwa, którego przedmiotem działalności jest gromadzenie środków

pieniężnych i ich lokowanie, z przeznaczeniem na wypłatę uczestnikom programu emerytalnego

po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego;

25)

PPK - pracowniczy plan kapitałowy w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1342);

26)

trwały nośnik informacji ‒ instrument pozwalający uczestnikowi na przechowywanie informacji

kierowanych osobiście do tego uczestnika w sposób, który umożliwia przyszłe korzystanie

z tych informacji, przez okres odpowiedni do ich celów, i który pozwala na niezmienione

odtworzenie przechowywanej informacji.

2.

Do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a-c, przepisy ustawy o stosunku pracy

i pracodawcy stosuje się odpowiednio.

Program jest tworzony w celu gromadzenia środków uczestnika przeznaczonych do wypłaty.

Osoba zatrudniona u kilku pracodawców prowadzących programy może w tym samym czasie

uczestniczyć w więcej niż jednym programie.

1.

Prawo do uczestnictwa w programie przysługuje pracownikowi, który jest zatrudniony

u danego pracodawcy, nie krócej niż 3 miesiące, chyba że umowa zakładowa stanowi inaczej,

z zastrzeżeniem ust. 1c.

1a.

Do programu nie może przystąpić pracownik, który ukończył 70. rok życia.

1b.

Pracownik nie może ponownie przystąpić do tego programu, z którego dokonał wypłaty

jednorazowej albo wypłaty pierwszej raty, w przypadku dokonywania wypłaty ratalnej.

Ograniczenie określone w zdaniu pierwszym nie dotyczy osób, które dokonały wypłaty

jako osoby uprawnione.

1c.

Umowa zakładowa nie może przewidywać dłuższego niż 3 lata stażu pracy u danego pracodawcy,

uprawniającego do uczestnictwa w programie.

2.

W dniu złożenia wniosku o zarejestrowanie programu prawo, o którym mowa w ust. 1,

musi przysługiwać co najmniej połowie pracowników zatrudnionych u pracodawcy, który

tworzy program.

3.

Jeżeli pracodawca zatrudnia więcej niż pięciuset pracowników, prawo, o którym mowa

w ust. 1, musi przysługiwać co najmniej jednej trzeciej pracowników zatrudnionych

u pracodawcy, który tworzy program.

4.

Prawo do uczestnictwa w programie przysługuje również osobie fizycznej prowadzącej

działalność gospodarczą, wspólnikowi spółki cywilnej, jawnej, spółki partnerskiej

oraz komandytowo-akcyjnej i komandytowej odpowiadającemu bez ograniczenia, który podlega

obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli te osoby lub spółki prowadzą

program dla swoich pracowników.

5.

Przepisy ustawy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio do osób, które są uczestnikami

na podstawie ust. 4.

6.

Umowa zakładowa nie może przewidywać dla uczestnictwa pracowników w programie żadnych

innych warunków poza określonymi ustawą.

1.

Programy mogą być prowadzone w jednej z następujących form

1)

funduszu emerytalnego;

2)

umowy o wnoszenie przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego;

3)

umowy grupowego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń w formie

grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym;

4)

zarządzania zagranicznego.

2.

Umowy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być także zawierane przez pracodawcę z

różnymi funduszami inwestycyjnymi zarządzanymi przez to samo towarzystwo funduszy

inwestycyjnych. W przypadku takiej umowy pracownik ma prawo do zmiany funduszu inwestycyjnego

lub podziału środków znajdujących się w tych funduszach inwestycyjnych na warunkach

określonych w umowie zakładowej. Konwersja między tymi funduszami nie stanowi wypłaty

transferowej.

3.

W przypadku otwarcia likwidacji jednego z funduszy, w którym są lokowane środki uczestnika

na warunkach, o których mowa w ust. 2, zarządzający jest obowiązany niezwłocznie powiadomić

pracodawcę o otwarciu likwidacji funduszu. Powiadomienie powinno zawierać informację

o firmie i siedzibie likwidatora funduszu.

4.

Pracodawca obowiązany jest powiadomić uczestnika o konieczności złożenia w terminie

14 dni oświadczenia woli w przedmiocie zadysponowania środkami pieniężnymi uzyskanymi

w związku z likwidacją funduszu.

5.

Uczestnik składa pracodawcy oświadczenie woli, o którym mowa w ust. 4, w terminie

14 dni od dnia powiadomienia, o którym mowa w ust. 4.

6.

Złożone oświadczenie woli, o którym mowa w ust. 4, pracodawca niezwłocznie przekazuje

likwidatorowi.

7.

Likwidator obowiązany jest do przekazania środków pieniężnych uczestnika przyznanych

w postępowaniu likwidacyjnym na nabycie jednostek uczestnictwa, zgodnie ze złożonym

przez uczestnika oświadczeniem woli.

8.

W przypadku niezłożenia przez uczestnika oświadczenia woli, o którym mowa w ust. 4,

środki pieniężne przyznane uczestnikowi w postępowaniu likwidacyjnym przekazywane

są przez likwidatora, w równych częściach, celem nabycia jednostek uczestnictwa pozostałych

funduszy, w których mogą być lokowane środki uczestnika.

9.

Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy grupowego ubezpieczenia na życie pracowników

z zakładem ubezpieczeń, o której mowa w ust. 1 pkt 3, umowa ta powinna przewidywać

1)

niepotrącanie kosztów ochrony ubezpieczeniowej ze środków zgromadzonych w ubezpieczeniowym

funduszu kapitałowym w przypadku nieopłacenia składki ubezpieczenia na życie oraz

związanego z ryzykiem chorobowym i wypadkowym;

2)

przeznaczanie co najmniej 85% każdorazowej składki podstawowej na ubezpieczeniowy

fundusz kapitałowy oraz co najmniej 1% składki na pokrycie kosztów ochrony ubezpieczeniowej;

3)

pobieranie z aktywów funduszu, o którym mowa w pkt 2, opłat związanych wyłącznie z

pokryciem kosztów, o których mowa w art. 13a ust. 3, i opłat z tytułu zarządzania

funduszem;

4)

otrzymanie przez uczestnika ochrony ubezpieczeniowej w przypadku nieterminowego przekazania

składki ubezpieczeniowej przez pracodawcę.

10.

Utrzymanie ochrony ubezpieczeniowej, o której mowa w ust. 9 pkt 4, obowiązuje przez

okres co najmniej 45 dni od dnia wymagalności składki. Po tym terminie ochrona ubezpieczeniowa

może ulec zawieszeniu pod warunkiem, że zakład ubezpieczeń przed dniem ustania ochrony

ubezpieczeniowej przekaże pracodawcy informację o fakcie jej zawieszenia.

11.

Zawieszenie ochrony ubezpieczeniowej, o której mowa w ust. 10, obowiązywać może przez

okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 12.

12.

W przypadku gdy pomiędzy pracodawcą a reprezentacją pracowników zostanie zawarte porozumienie,

o którym mowa w art. 38 ust. 4, okres zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej, o którym

mowa w ust. 10, może zostać przedłużony do końca okresu zawieszenia przekazywania

składek określonego w tym porozumieniu.

13.

Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, może przewidywać ubezpieczenie wypadkowe i chorobowe,

jeżeli jest ona uzupełnieniem ubezpieczenia na życie.

14.

Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, nie może przewidywać przeznaczania środków ze

składki dodatkowej na koszty ochrony ubezpieczeniowej.

15.

Jeżeli program jest prowadzony w formie zarządzania zagranicznego

1)

umowa z zarządzającym zagranicznym lub statut funduszu nie może przewidywać pokrycia

ze składek ryzyk o charakterze ubezpieczeniowym;

2)

wszystkie dokumenty niezbędne do prowadzenia programu przewidują gromadzenie środków

uczestników na zasadach określonych w ustawie i sporządzane są w języku polskim.

16.

Do zarządzającego zagranicznego będącego zakładem ubezpieczeń stosuje się przepisy

ust. 9-14.

17.

Do zarządzającego zagranicznego posiadającego osobowość prawną, którego udziałowcem

jest pracodawca, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące formy funduszu

emerytalnego.

1.

Prowadzenie przez pracodawcę jednocześnie więcej niż jednego programu jest dopuszczalne

w przypadku

1)

nabycia zakładu pracy w całości lub jego zorganizowanej części albo nabycia akcji

towarzystwa emerytalnego lub

2)

połączenia pracodawców prowadzących programy.

2.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, w celu zaproponowania gromadzenia środków

w jednym programie, w terminie 3 lat od dnia nabycia albo połączenia, pracodawca powinien

zmienić umowę zakładową oraz

1)

wypowiedzieć lub zmienić umowę z instytucją finansową albo

2)

z połączonych towarzystw emerytalnych utworzyć jedno towarzystwo i doprowadzić do

przejęcia funduszu emerytalnego przez jedno z towarzystw oraz dokonać likwidacji drugiego

lub sprzedać akcje towarzystwa emerytalnego.

3.

Do zmiany umowy zakładowej w przypadkach określonych w ust. 2 stosuje się odpowiednio

art. 41.

4.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, nowy pracodawca wchodzi w prawa i obowiązki

dotychczasowego pracodawcy wynikające z umowy zakładowej. Przepis ma zastosowanie

odpowiednio, jeżeli program jest prowadzony przez jednego z łączących się pracodawców

lub przez pracodawcę, którego zakład pracy lub jego zorganizowana część została nabyta.

1.

Zarządzający ewidencjonuje wszystkie wpłacone składki, przyjęte i dokonane wypłaty

transferowe, wypłatę oraz inne operacje na rachunku. Przed dokonaniem wypłaty transferowej

zarządzający sporządza informację dotyczącą uczestnika programu, który złożył dyspozycję

wypłaty transferowej. Informację tę zarządzający sporządza również w przypadku złożenia

przez uczestnika dyspozycji wypłaty albo przeniesienia środków będących następstwem

zmiany formy programu lub podmiotu zarządzającego.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera

1)

numer wpisu programu do rejestru;

2)

dane identyfikujące uczestnika: pierwsze imię, nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania

oraz numer PESEL albo numer paszportu bądź innego dokumentu potwierdzającego tożsamość

w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego;

3)

dane identyfikujące pracodawcę: nazwę, numer REGON, NIP, adres siedziby i adres do

korespondencji;

4)

dane identyfikujące zarządzającego, który sporządza informację: nazwę, numer REGON,

NIP, adres siedziby i adres do korespondencji;

5)

wysokość wpłat w ciągu każdego roku kalendarzowego z podziałem na wpłaty z tytułu

składki podstawowej i dodatkowej;

6)

wysokość i daty wypłat transferowych przyjętych przez zarządzającego oraz dane identyfikujące

zarządzającego lub nazwę instytucji finansowej prowadzącej IKE, dokonujących tych

wypłat transferowych;

7)

wysokość i datę dokonywanej wypłaty transferowej oraz dane identyfikujące zarządzającego

lub nazwę instytucji finansowej prowadzącej IKE, do których dokonywana jest wypłata

transferowa;

8)

sumę wpłaconych po dniu 31 maja 2004 r. składek podstawowych - w przypadku gdy wypłata

transferowa jest dokonywana na IKE;

8a)

aktualną wartość środków pochodzących z wpłat na IKE - w przypadku gdy do programu

przyjęto wypłatę transferową z IKE uczestnika;

9)

datę sporządzenia informacji oraz imię, nazwisko, funkcję i podpis osoby odpowiedzialnej

za jej sporządzenie.

3.

Informację, o której mowa w ust. 1, zarządzający sporządza w dwóch egzemplarzach.

4.

Zarządzający w przypadku dokonywania wypłaty transferowej przekazuje wraz z dokonaniem

wypłaty transferowej odpowiednio następnemu zarządzającemu albo instytucji finansowej

prowadzącej IKE jeden egzemplarz informacji, o której mowa w ust. 1, i informacje

uzyskane od wszystkich poprzednich zarządzających oraz od instytucji finansowych prowadzących

IKE uczestnika. Drugi egzemplarz informacji, o której mowa w ust. 1, zarządzający

przekazuje uczestnikowi.

5.

W przypadku dokonywania wypłaty zarządzający przekazuje uczestnikowi informację, o

której mowa w ust. 2 pkt 1-6 i 9, oraz informację o wysokości wypłaty.

6.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania

informacji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb jej przekazywania, mając na względzie

konieczność zapewnienia sprawnego przekazywania informacji.

Określenie „program emerytalny” może być używane wyłącznie do określenia programów

uregulowanych w niniejszej ustawie.

1.

Program tworzy się

1)

przez zawarcie umowy zakładowej albo umowy międzyzakładowej;

2)

następnie przez zawarcie umowy z instytucją finansową, z zastrzeżeniem art. 17 ust.

3, albo utworzenie towarzystwa emerytalnego i funduszu emerytalnego albo nabycie przez

pracodawcę akcji istniejącego towarzystwa emerytalnego;

3)

następnie przez rejestrację programu przez organ nadzoru.

2.

Umowy nie mogą zawierać warunków uczestnictwa pracownika w programie niezgodnych z

przepisami ustawy.

3.

W przypadku gdy program ma być prowadzony w formie zarządzania zagranicznego, warunkiem

rejestracji programu przez organ nadzoru jest również przekazanie temu organowi przez

zagraniczny organ nadzoru informacji o tym, że akceptuje on zarządzanie programem

przez zarządzającego zagranicznego. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku przejęcia

przez zarządzającego zagranicznego zarządzania programem już istniejącym.

1.

Umowa zakładowa jest umową zawieraną przez pracodawcę z reprezentacją pracowników.

2.

Reprezentację pracowników tworzą wszystkie zakładowe organizacje związkowe działające

u danego pracodawcy.

3.

Jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca zawiera

umowę zakładową z reprezentacją pracowników wyłonioną w trybie przyjętym u danego

pracodawcy.

4.

Umocowanie reprezentacji pracowników wyłonionej w trybie, o którym mowa w ust. 3,

do podejmowania czynności przewidzianych przez ustawę wygasa po upływie 24 miesięcy

od dnia wyłonienia reprezentacji.

5.

Umocowanie, o którym mowa w ust. 4, wygasa przed upływem 24 miesięcy od dnia wyłonienia

reprezentacji w przypadku, gdy

1)

co najmniej połowa osób wchodzących w skład reprezentacji pracowników przestanie być

pracownikami pracodawcy;

2)

u pracodawcy rozpocznie działalność zakładowa organizacja związkowa.

6.

W przypadku wygaśnięcia umocowania reprezentacji pracowników z przyczyn, o których

mowa w ust. 4 i 5, dokonuje się wyboru nowej reprezentacji pracowników w trybie określonym

w ust. 3.

7.

Pracodawca przedstawia reprezentacji pracowników ofertę utworzenia programu, która

zawiera

1)

projekt umowy zakładowej;

2)

ustalone w umowie przedwstępnej warunki umowy z instytucją finansową lub statut towarzystwa

emerytalnego i statut funduszu emerytalnego albo projekty tych statutów;

3)

określenie okresu ważności oferty, nie krótszego niż 3 miesiące.

8.

Jeżeli w okresie 2 miesięcy od dnia przedstawienia przez pracodawcę reprezentacji

pracowników oferty utworzenia programu, o której mowa w ust. 7, nie dojdzie do zawarcia

umowy zakładowej z powodu niemożności uzgodnienia przez strony jej treści, pracodawca

może zawrzeć umowę zakładową z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu

art. 25

(Dz. U. z 2019 r. poz. 263 oraz z 2021 r. poz. 1666), z których każda zrzesza co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy. Przepis

ust. 7 stosuje się odpowiednio.

Spory ze stosunków prawnych powstałe między stronami umowy zakładowej rozstrzygają

sądy powszechne właściwe dla siedziby pracodawcy.

1.

Umowa zakładowa określa w szczególności

1)

formę programu wraz ze wskazaniem zarządzającego, który będzie gromadził środki i

zarządzał nimi na podstawie umowy z pracodawcą lub na podstawie postanowień statutu

funduszu emerytalnego;

2)

warunki i tryb przystępowania do programu i występowania z niego;

3)

proponowane warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi;

4)

warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi w przypadku, o którym mowa w art. 17

ust. 3 i 4;

5)

przypadki i warunki wypowiedzenia umowy między pracodawcą a instytucją finansową albo

warunki zbycia przez pracodawcę wszystkich posiadanych przez niego akcji towarzystwa

emerytalnego oraz warunki likwidacji tego towarzystwa;

6)

warunki, terminy i sposób dokonania wypłaty, wypłaty transferowej oraz zwrotu;

7)

termin wskazania przez uczestnika rachunku, na który zarządzający albo likwidator

zarządzającego ma dokonać wypłaty transferowej w przypadku likwidacji programu, ustalony

zgodnie z art. 41 ust. 5;

8)

przypadki i warunki zmiany formy programu lub zarządzającego;

9)

wysokość składki podstawowej;

10)

minimalną wysokość możliwej do zadeklarowania składki dodatkowej, jeżeli umowa zakładowa

nie zakazuje deklarowania składki dodatkowej;

11)

sposób deklarowania składki dodatkowej przez uczestników oraz terminy naliczania i

potrącania tych składek przez pracodawcę w celu przelewu na rachunek uczestnika;

12)

terminy naliczania oraz przelewu składki podstawowej na rachunek uczestnika;

13)

koszty i opłaty obciążające uczestnika i pracodawcę oraz warunki, o ile są przewidziane,

na jakich mogą one zostać obniżone bez konieczności zmiany umowy zakładowej;

14)

warunki zmiany umowy zakładowej;

15)

warunki jednostronnego zawieszenia odprowadzania składek podstawowych oraz czasowego

ograniczenia wysokości składek podstawowych przez pracodawcę, o których mowa w art.

38;

16)

okres wypowiedzenia umowy zakładowej przez pracodawcę, o którym mowa w art. 40 ust.

2 pkt 3;

17)

okres wypowiedzenia umowy zakładowej przez pracodawcę, o którym mowa w art. 40 ust.

2 pkt 4.

1a.

Umowa zakładowa może umożliwiać uczestnikowi wnoszenie składki dodatkowej po ustaniu

zatrudnienia u pracodawcy.

2.

Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy o wnoszenie przez pracodawcę składek

pracowników do funduszu inwestycyjnego, umowa zakładowa określa warunki konwersji

w przypadku zmiany funduszu w ramach tego samego programu.

1.

Instytucja finansowa może pokrywać

1)

koszty i opłaty, o których mowa w ust. 2 i 3;

2)

koszty i opłaty inne niż wymienione w ust. 2 i 3, w wysokości nie wyższej niż 0,6%

wartości zarządzanych środków w skali roku.

2.

Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy o wnoszenie przez pracodawcę składek

pracowników do funduszu inwestycyjnego, z aktywów funduszu inwestycyjnego mogą być

pokrywane koszty i opłaty, o których mowa w art. 50 ust. 1-5 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.

3.

Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy grupowego ubezpieczenia na życie pracowników

z zakładem ubezpieczeń, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, z aktywów ubezpieczeniowego

funduszu kapitałowego mogą być pokrywane koszty i opłaty, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1-4, 7 i 8 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych

planach kapitałowych.

1.

Pracodawcy w celu realizacji programu na jednakowych warunkach mogą utworzyć program

międzyzakładowy.

2.

Do utworzenia programu międzyzakładowego konieczne jest zawarcie umowy międzyzakładowej

i umowy z instytucją finansową wspólnej dla pracodawców, o których mowa w ust. 1.

3.

Do określenia treści umowy międzyzakładowej stosuje się odpowiednio przepisy art.

13 ust. 1 i 1a.

1.

Umowa międzyzakładowa jest zawierana między reprezentacją pracodawców a międzyzakładową

reprezentacją pracowników.

2.

Tryb wyłaniania oraz zmiany składu reprezentacji, o których mowa w ust. 1, określają

w formie pisemnej pracodawcy i reprezentacje pracowników powołane w trybie art. 11.

3.

Oferta zawarcia umowy międzyzakładowej jest przedstawiana przez reprezentację pracodawców

międzyzakładowej reprezentacji pracowników.

Reprezentacje, o których mowa w art. 15 ust. 1, mogą na wniosek nowego pracodawcy

zgodzić się na jego przystąpienie do umowy międzyzakładowej.

1.

Pracodawca zawiera umowę z instytucją finansową, która określa warunki gromadzenia

środków i zarządzania nimi. W przypadku programu w formie funduszu emerytalnego warunki

gromadzenia środków i zarządzania nimi określa statut funduszu.

2.

W przypadku programu międzyzakładowego warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi

określa umowa zawarta przez reprezentację pracodawców z instytucją finansową lub statut

funduszu emerytalnego.

3.

W przypadku gdy zakład ubezpieczeń jest jednocześnie pracodawcą tworzącym program

i zarządzającym tym programem, nie zawiera się umowy, o której mowa w ust. 1; warunki

gromadzenia środków i zarządzania nimi określa umowa zakładowa.

4.

W przypadku gdy towarzystwo funduszy inwestycyjnych jest jednocześnie pracodawcą tworzącym

program i organem zarządzającego tym programem, nie zawiera się umowy, o której mowa

w ust. 1; warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi określa umowa zakładowa.

5.

Umowa z instytucją finansową lub statut funduszu emerytalnego nie może przewidywać

żadnych kosztów obciążających uczestnika w przypadku dokonania wypłaty, wypłaty transferowej,

wpłaty środków z tytułu dokonywanej wypłaty transferowej lub zwrotu.

1.

Przystąpienie pracownika do programu na warunkach określonych w umowie zakładowej

następuje na podstawie deklaracji o przystąpieniu do programu złożonej w postaci elektronicznej

pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku informacji lub w innej postaci,

jeżeli w umowie zakładowej tak określono, zwanej dalej „deklaracją”, po upływie miesiąca

od dnia jej złożenia, chyba że pracodawca potwierdzi w postaci elektronicznej pozwalającej

na utrwalenie treści na trwałym nośniku informacji lub w innej postaci, jeżeli w umowie

zakładowej tak określono, przystąpienie do programu w terminie wcześniejszym.

2.

Deklaracja zawiera oświadczenie pracownika, że otrzymał kopię umowy zakładowej i zapoznał

się z jej treścią, akceptuje jej warunki, oraz może zawierać rozrządzenie na wypadek

śmierci pracownika.

3.

W przypadku gdy umowa zakładowa nie zakazuje wnoszenia składki dodatkowej, a uczestnik

zadeklarował jej wnoszenie, deklaracja zawiera również wysokość deklarowanej składki

dodatkowej oraz upoważnienie dla pracodawcy do jej naliczania i potrącania z wynagrodzenia

oraz dokonania jej przelewu na rachunek uczestnika.

4.

Pracodawca przyjmuje deklarację i potwierdza uczestnikowi jej przyjęcie w postaci

elektronicznej pozwalającej na utrwalenie treści na trwałym nośniku informacji lub

w innej postaci, jeżeli w umowie zakładowej tak określono.

5.

Jeżeli pracownikowi nie przysługuje prawo do uczestnictwa w programie, pracodawca

zwraca deklarację wraz z uzasadnieniem odmowy jej przyjęcia w postaci elektronicznej

pozwalającej na utrwalenie treści na trwałym nośniku informacji lub w innej postaci,

jeżeli w umowie zakładowej tak określono. Zwrócenie deklaracji powinno nastąpić nie

później niż w terminie miesiąca od dnia jej złożenia przez pracownika.

6.

W przypadku zamiaru dokonania transferu środków zgromadzonych przez uczestnika na

IKE do programu, pracodawca, na żądanie uczestnika, wydaje mu potwierdzenie przystąpienia

do programu emerytalnego.

7.

Potwierdzenie przystąpienia do programu powinno zawierać dane, o których mowa w art.

8 ust. 2 pkt 2, oraz nazwę pracodawcy prowadzącego program, nazwę zarządzającego programem

oraz numer rachunku, na który należy dokonać wypłaty transferowej.

8.

W sprawach odmowy przyjęcia deklaracji i roszczeń między uczestnikiem programu a pracodawcą

orzekają sądy pracy właściwe dla siedziby pracodawcy.

Pracodawca jest obowiązany udostępniać dane zawarte w deklaracjach na wniosek administracyjnego

organu egzekucyjnego, wymienionego w art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm. oraz centralnego biura łącznikowego, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków,

należności celnych i innych należności pieniężnych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 765 i 2320).

1.

Umowa zakładowa może przewidywać dobrowolne wnoszenie do funduszu emerytalnego przez

uczestnika akcji uzyskanych przez członka tego funduszu emerytalnego, nieodpłatnie

lub na warunkach preferencyjnych, w następstwie prywatyzacji pracodawcy.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, umowa zakładowa określa terminy i warunki wnoszenia

akcji na rachunek ilościowy w funduszu emerytalnym oraz warunki prowadzenia tych rachunków.

Uczestnik określa w deklaracji, wynikającą z umowy zakładowej, liczbę akcji pracodawcy,

którą wniesie na swój rachunek.

1.

W sprawach dotyczących programu uczestnik składa oświadczenie woli pracodawcy lub

za jego pośrednictwem w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jego treści

na trwałym nośniku informacji lub w innej postaci, jeżeli w umowie zakładowej tak

określono.

2.

Uczestnik jest obowiązany informować pracodawcę o każdorazowej zmianie adresu do korespondencji

oraz danych, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio po ustaniu zatrudnienia.

4.

W przypadku połączenia, podziału, zbycia zakładu pracy w całości albo jego zorganizowanej

części, uczestnik składa oświadczenia woli za pośrednictwem nowego pracodawcy.

5.

W przypadku likwidacji zakładu pracy uczestnik składa oświadczenia woli za pośrednictwem

likwidatora, a po zakończeniu likwidacji bezpośrednio zarządzającemu.

6.

W przypadku upadłości pracodawcy uczestnik składa oświadczenia woli bezpośrednio zarządzającemu.

Syndyk jest obowiązany do powiadomienia uczestników programu o sposobie składania

oświadczenia woli w sprawach dotyczących programu w związku z upadłością pracodawcy,

w terminie 45 dni od dnia ogłoszenia upadłości.

7.

W sprawach dotyczących programu pracodawca nie może być pełnomocnikiem uczestnika.

1.

Umowy tworzące program obowiązują od dnia rejestracji programu.

2.

Zmiana umów następuje w trybie właściwym do zawarcia danej umowy.

1.

Pracodawca jest obowiązany do przekazywania pracownikom w sposób zrozumiały, na piśmie,

w postaci papierowej lub elektronicznej informacji o warunkach funkcjonowania programu.

1a.

Informacja

1)

jest udostępniona bezpłatnie;

2)

jest sporządzona z użyciem jasnego, zwięzłego i zrozumiałego języka, bez stosowania

żargonu i terminów technicznych, jeżeli zamiast nich można użyć języka niespecjalistycznego;

3)

jest spójna pod względem słownictwa i treści;

4)

nie może wprowadzać w błąd;

5)

jest przedstawiona w sposób ułatwiający czytanie;

6)

jest dostępna w języku urzędowym państwa członkowskiego Unii Europejskiej, którego

prawo ubezpieczeń społecznych i prawo pracy stosuje się do danego programu emerytalnego.

2.

Informacja powinna zawierać w szczególności

1)

formę programu wraz ze wskazaniem zarządzającego;

2)

określenie wysokości składki podstawowej;

3)

określenie sumy składek dodatkowych, o której mowa w art. 25 ust. 4;

4)

stwierdzenie, że zawiera jedynie omówienie warunków programu, a podstawą funkcjonowania

programu jest umowa zakładowa;

5)

minimalną i maksymalną wysokość możliwej do zadeklarowania miesięcznej składki dodatkowej

oraz sposób jej deklarowania;

6)

wskazanie właściwych przepisów podatkowych dotyczących gromadzonych środków;

7)

omówienie

a)

zasad wypłaty, wypłaty transferowej i zwrotu zgromadzonych na rachunku uczestnika

środków,

b)

trybu zmiany deklaracji, konsekwencji, w tym finansowych, tych zmian i warunków odstąpienia

uczestnika od programu,

c)

praw osoby uprawnionej w przypadku śmierci uczestnika,

d)

przypadków, w których następuje likwidacja programu, oraz konsekwencji z tego wynikających,

e)

możliwości zadysponowania przez uczestnika prawami do zgromadzonych środków,

f)

informacji na temat osiągniętych przez zarządzającego stóp zwrotu związanych z programem

emerytalnym za łączny okres co najmniej 5 lat lub łącznie za wszystkie lata działalności

programu, jeżeli było ich mniej niż 5.

3.

Zarządzający jest obowiązany do niezwłocznego przekazywania pracodawcy informacji

wskazującej przepisy prawa powszechnie obowiązującego zawierające zmiany w zakresie,

o którym mowa w ust. 2 pkt 7.

4.

Pracodawca jest obowiązany do aktualizowania informacji dotyczących zasad funkcjonowania

programu, niezwłocznie po ich uzyskaniu.

5.

Pracodawca jest obowiązany do wyróżnienia w informacji, o której mowa w ust. 2, zmian,

jakie zaszły w zakresie objętym tą informacją w okresie 12 miesięcy poprzedzających

datę dokonania aktualizacji.

6.

Pracodawca jest dodatkowo obowiązany przekazać uczestnikowi pisemną informację o warunkach

wypłaty środków gromadzonych w programie

1)

w pierwszym kwartale roku kalendarzowego, w którym uczestnik ten ukończy 60 lat, lub

2)

w ciągu 30 dni od dnia ustania stosunku pracy z powodu uzyskania wcześniejszych uprawnień

emerytalnych, lub

3)

na żądanie uczestnika programu.

1.

Na wniosek uczestnika programu, jednak nie częściej niż raz w roku, pracodawca niezwłocznie

udziela uczestnikowi na piśmie, w postaci papierowej lub elektronicznej, informacji

o skutkach prawnych ustania zatrudnienia uczestnika w odniesieniu do środków gromadzonych

na jego rachunku. Informacja ta powinna spełniać wymagania określone w art. 22 ust.

1a.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności

1)

warunki nabycia prawa do wypłaty, wypłaty transferowej i zwrotu zgromadzonych na rachunku

uczestnika środków;

2)

wartość zgromadzonych na rachunku uczestnika środków, na dzień sporządzenia informacji;

3)

informację o tym, że w przypadku ustania zatrudnienia u pracodawcy prowadzącego program

lub likwidacji programu środki zgromadzone na rachunku pozostają na rachunku i są

inwestowane w instytucji finansowej, na zasadach analogicznych jak w przypadku pozostałych

uczestników programu;

4)

pouczenie, że w przypadku dokonania zwrotu uczestnik powinien rozważyć zasięgnięcie

porady w sprawie zainwestowania środków zgromadzonych na rachunku uczestnika, w celu

uzyskania dodatkowego świadczenia emerytalnego.

3.

Na wniosek byłego pracownika, jednak nie częściej niż raz w roku, pracodawca prowadzący

program niezwłocznie udziela byłemu pracownikowi na piśmie, w postaci papierowej lub

elektronicznej, informacji, spełniającej wymagania określone w art. 22 ust. 1a, na

temat

1)

wartości zgromadzonych na rachunku byłego pracownika środków;

2)

stosowania takich samych zasad co do środków zgromadzonych na rachunku wobec wszystkich

uczestników programu.

4.

Osobom uprawnionym do otrzymania środków zgromadzonych przez uczestnika programu w

przypadku jego śmierci, które zamierzają otrzymać wypłatę środków, o których mowa

w ust. 1, pracodawca zmarłego uczestnika programu udostępnia informacje na zasadach

określonych w ust. 3.

5.

Zarządzający niezwłocznie przekazuje pracodawcy na jego wniosek informacje określone

w ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 1.

1.

Fundusz emerytalny przynajmniej raz w roku sporządza informację o świadczeniu emerytalnym,

która zawiera kluczowe informacje dla uczestnika programu.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna spełniać wymagania określone w art. 22

ust. 1a.

3.

Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny przekazuje uczestnikowi programu

w postaci elektronicznej lub papierowej.

4.

Na żądanie uczestnika informację, o której mowa w ust. 1, przekazuje się w postaci

papierowej.

5.

Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera w widocznym miejscu datę, do której odnoszą

się informacje w niej podawane.

6.

Fundusz emerytalny jest obowiązany do wyraźnego wskazania w informacji, o której mowa

w ust. 1, istotnych zmian w porównaniu z informacją sporządzoną w roku poprzednim.

7.

Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera

1)

tytuł „Informacja o świadczeniu emerytalnym”;

2)

dane identyfikacyjne uczestnika oraz wskazanie wieku uprawniającego do otrzymania

wypłaty;

3)

nazwę funduszu emerytalnego, jego adres do korespondencji oraz dane identyfikacyjne

programu emerytalnego uczestnika;

4)

informacje o wartości zgromadzonych środków;

5)

wyszczególnienie kosztów odliczonych przez fundusz emerytalny w ciągu 12 miesięcy

poprzedzających dzień sporządzenia informacji, o której mowa w ust. 1, a w przypadku

gdy uczestnik jest w programie krócej niż 12 miesięcy - informacja ta zawiera dane

za faktyczny okres uczestnictwa w programie w danym roku;

6)

informacje o składkach wpłaconych w ramach programu przez pracodawcę i przez uczestnika,

co najmniej w ciągu ostatnich 12 miesięcy;

7)

dodatkowe informacje, w tym

a)

dotyczące opcji, jakimi dysponuje uczestnik w ramach programu emerytalnego,

b)

gdzie można znaleźć roczne sprawozdania finansowe oraz deklarację zasad polityki inwestycyjnej

funduszu emerytalnego;

8)

informacje na temat prognoz dotyczących zgromadzonych środków, w oparciu o wiek emerytalny

oraz zastrzeżenie, że prognozy te mogą się różnić od końcowej wartości zgromadzonego

kapitału, a jeżeli te prognozy są oparte na scenariuszach ekonomicznych - powinny

zawierać również optymistyczny i pesymistyczny wariant, z uwzględnieniem specyfiki

programu.

8.

Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny może przekazywać za pośrednictwem

pracodawcy.

9.

Prognozy dotyczące zgromadzonych środków, o których mowa w ust. 7 pkt 8, są ustalane

w przypadku złożenia przez uczestnika wniosku o wypłatę dokonywaną

1)

jednorazowo - w oparciu o szacunki wartości zgromadzonych środków, określonej na ostatni

dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc dokonania wypłaty;

2)

ratalnie - w oparciu o szacunki ilorazu wartości zgromadzonych środków, określonej

na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc dokonania wypłaty, oraz średniego

dalszego trwania życia.

10.

Szacunki wartości zgromadzonych środków, określonej na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego

miesiąc dokonania wypłaty, o których mowa w ust. 9 pkt 1, są opracowywane zgodnie

z art. 166, art. 167, art. 169 i art. 172 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji

i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, z uwzględnieniem wieku uczestnika w dniu opracowywania tych prognoz.

11.

Średnie dalsze trwanie życia, o którym mowa w ust. 9 pkt 2, jest ustalane zgodnie

z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 291, 353, 794 i 1621), z uwzględnieniem art. 42.

1.

Potencjalni uczestnicy programu prowadzonego w formie funduszu emerytalnego mają prawo

do otrzymania przed przystąpieniem do tego programu informacji o

1)

wszystkich dostępnych dla nich opcjach, w tym opcjach inwestycyjnych;

2)

tym, czy i jak czynniki środowiskowe, społeczne i czynniki związane z ładem korporacyjnym

są uwzględniane w strategii inwestycyjnej;

3)

miejscu, w którym można znaleźć dodatkowe informacje na temat programu;

4)

osiągniętych w przeszłości stopach zwrotu związanych z programem za łączny okres co

najmniej 5 lat lub łącznie za wszystkie lata działalności programu, jeżeli było ich

mniej niż 5;

5)

rodzajach i wysokości kosztów ponoszonych przez uczestników;

6)

cechach programu

a)

formie programu, wraz ze wskazaniem zarządzającego,

b)

warunkach i trybie przystępowania do programu i występowania z niego,

c)

warunkach, terminach i dostępnych sposobach dokonania wypłaty,

d)

wysokości składki podstawowej,

e)

minimalnej wysokości możliwej do zadeklarowania składki dodatkowej.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna spełniać wymagania określone w art. 22

ust. 1a.

3.

Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny może przekazywać za pośrednictwem

pracodawcy.

1.

W przypadku programu prowadzonego w formie funduszu emerytalnego uczestnicy albo osoby

uprawnione dokonujące wypłat ratalnych są okresowo, nie rzadziej niż raz w roku, informowani

przez fundusz emerytalny o pozostałej liczbie rat, łącznej wartości środków pozostałych

do wypłaty oraz o dostępnych opcjach dokonania wypłaty pozostałych środków zgromadzonych

w programie.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna spełniać wymagania określone w art. 22

ust. 1a.

3.

Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny przekazuje uczestnikowi albo

osobie uprawnionej dokonującej wypłat ratalnych w postaci elektronicznej lub papierowej.

4.

Na żądanie uczestnika albo osoby uprawnionej dokonującej wypłat ratalnych informację,

o której mowa w ust. 1, przekazuje się w postaci papierowej.

5.

Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny może przekazywać za pośrednictwem

pracodawcy.

1.

Pracodawca jest obowiązany do przekazywania organowi nadzoru rocznej informacji dotyczącej

realizacji prowadzonego programu.

2.

Roczna informacja, o której mowa w ust. 1, jest przekazywana do dnia 1 marca za rok

poprzedni.

3.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,

zakres rocznej informacji dotyczącej realizacji prowadzonego programu oraz tryb jej

przekazywania organowi nadzoru, mając na względzie potrzebę dysponowania koniecznymi

danymi dotyczącymi realizacji programów przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia

społecznego oraz organ nadzoru, a także właściwą ochronę praw uczestników tych programów.

1.

Składkę podstawową finansuje pracodawca.

2.

Kwota wpłacanej składki podstawowej nie może przekroczyć 7% wynagrodzenia uczestnika.

3.

Wysokość składki podstawowej ustala się

1)

procentowo od wynagrodzenia albo

2)

w jednakowej kwocie dla wszystkich uczestników, albo

3)

procentowo od wynagrodzenia, z określeniem maksymalnej kwotowej wysokości tej składki.

4.

Pracodawca nalicza i odprowadza składkę podstawową

1)

w odniesieniu do składników wynagrodzenia należnych za okresy nie dłuższe niż miesiąc

- w terminie wypłaty tych składników obowiązującym u pracodawcy, i odprowadza je w

okresach miesięcznych;

2)

w odniesieniu do składników wynagrodzenia należnych za okresy dłuższe niż miesiąc

- w terminie wypłaty tych składników, i odprowadza je również w tym terminie.

5.

Składka podstawowa nie jest wliczana do wynagrodzenia stanowiącego podstawę ustalenia

obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne.

6.

W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 1 i 3 wysokość składki podstawowej jest ustalana

od wynagrodzenia w jednakowym procencie dla wszystkich uczestników.

1.

Uczestnik może zadeklarować składkę dodatkową, jeżeli umowa zakładowa tego nie zakazuje.

2.

Wysokość składki dodatkowej uczestnik określa w deklaracji.

3.

Uczestnik może zmienić wysokość składki dodatkowej lub zrezygnować z jej wnoszenia,

ze skutkiem na przyszłość, w formie zmiany deklaracji.

4.

Suma składek dodatkowych wniesionych przez uczestnika do jednego programu w ciągu

roku kalendarzowego nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej czteroipółkrotności

przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany

rok, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub w ich

projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. W przypadku gdy kwota

ustalona w sposób określony w zdaniu pierwszym będzie niższa od kwoty ogłoszonej w

poprzednim roku kalendarzowym, wówczas obowiązuje kwota ogłoszona w poprzednim roku

kalendarzowym.

4a.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w drodze obwieszczenia

w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do końca roku kalendarzowego

poprzedzającego rok, w którym uczestnik będzie wnosił do programu składki dodatkowe,

wysokość kwoty, o której mowa w ust. 4.

5.

Składka dodatkowa jest potrącana z wynagrodzenia po jego opodatkowaniu. Jeżeli umowa

zakładowa zawiera postanowienia, o których mowa w art. 13 ust. 1a, uczestnik, który

nie jest już zatrudniony przez pracodawcę i zadeklarował wnoszenie składki dodatkowej

po ustaniu zatrudnienia u tego pracodawcy, wnosi tę składkę bezpośrednio na swój rachunek

w programie.

6.

Przepisu ust. 4 nie stosuje się do środków wniesionych w ramach wypłaty transferowej.

1.

Pracodawca jest obowiązany do terminowego i prawidłowego

1)

naliczania i odprowadzania składek podstawowych;

2)

naliczania, potrącania i odprowadzania składek dodatkowych.

2.

Składki są odprowadzane na rachunki prowadzone w celu realizacji programu.

W przypadku gdy ustało zatrudnienie uczestnika u pracodawcy prowadzącego program lub

nastąpiła likwidacja programu, środki pozostają na rachunku uczestnika do czasu wypłaty,

wypłaty transferowej lub zwrotu.

W zakresie nieuregulowanym ustawą zasady zarządzania środkami zgromadzonymi na rachunkach

1)

w funduszu emerytalnym określają przepisy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy

emerytalnych;

2)

w funduszach inwestycyjnych określają przepisy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu

alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi;

3)

zakładów ubezpieczeń określają przepisy o działalności ubezpieczeniowej.

1.

Program podlega rejestracji przez organ nadzoru.

2.

Organ nadzoru prowadzi rejestr programów.

1.

Wniosek pracodawcy o rejestrację programu zakładowego powinien zawierać dane pracodawcy

i zarządzającego: nazwę (firmę), adres siedziby, numer REGON oraz adres do korespondencji.

2.

Do wniosku należy dołączyć

1)

informację o umocowaniu reprezentacji pracowników do zawarcia umowy zakładowej;

2)

zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku zaległości w opłacaniu składek

na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne wystawione nie później niż trzy miesiące przed

dniem złożenia wniosku;

3)

zaświadczenie urzędu skarbowego o braku zaległości podatkowych wystawione nie później

niż trzy miesiące przed dniem złożenia wniosku;

4)

umowę zakładową;

5)

umowę z instytucją finansową albo statut funduszu emerytalnego;

6)

wzór deklaracji o przystąpieniu do programu;

7)

oświadczenie pracodawcy, że warunki uczestnictwa w programie nie naruszają przepisów

art. 5 ust. 2 i 3;

8)

dokumenty potwierdzające dane pracodawcy, o których mowa w ust. 1.

1.

Wniosek reprezentacji pracodawców o rejestrację programu międzyzakładowego powinien

zawierać dane dotyczące każdego pracodawcy, o których mowa w art. 30 ust. 1.

2.

Do wniosku należy dołączyć

1)

umowę międzyzakładową;

2)

dokument określający zasady wyłonienia reprezentacji pracodawców i międzyzakładowej

reprezentacji pracowników;

3)

dokumenty potwierdzające umocowanie reprezentacji pracodawców i międzyzakładowej reprezentacji

pracowników, wybranych zgodnie z przewidzianym trybem, obejmujące dane tych osób

imię, nazwisko i numer PESEL lub, w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego

- numer paszportu;

4)

umowę zawartą przez reprezentację pracodawców z instytucją finansową lub statut funduszu

emerytalnego;

5)

dotyczące każdego pracodawcy informacje i dokumenty, o których mowa w art. 30 ust.

1 i ust. 2 pkt 1-3, 7 i 8;

6)

wzór deklaracji o przystąpieniu do programu.

3.

Umowa międzyzakładowa z dniem rejestracji programu międzyzakładowego staje się umową

zakładową. Stronami tej umowy są pracodawca i reprezentacja pracowników, wyłoniona

w trybie, o którym mowa w art. 11.

4.

Umowa zawarta przez reprezentację pracodawców z instytucją finansową z dniem rejestracji

programu międzyzakładowego staje się umową między reprezentowanym pracodawcą a instytucją

finansową.

1.

Przystępując do zarejestrowanego programu międzyzakładowego, pracodawca składa w organie

nadzoru wniosek o wpis pracodawcy przystępującego do programu międzyzakładowego do

rejestru, podając numer programu międzyzakładowego z rejestru programów oraz dane

i informacje, o których mowa w art. 30 ust. 1 i 2 pkt 2 i 3, dotyczące przystępującego

pracodawcy.

2.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się

1)

umowę o przystąpieniu do umowy międzyzakładowej;

2)

umowę o przystąpieniu pracodawcy do umowy zawartej przez reprezentację pracodawców

z instytucją finansową;

3)

oświadczenie pracodawcy, że warunki uczestnictwa w programie nie naruszają przepisów

art. 5 ust. 2 i 3;

4)

informacje o umocowaniu reprezentacji pracowników do zawarcia umowy międzyzakładowej.

3.

Umowa o przystąpieniu pracodawcy do programu międzyzakładowego wchodzi w życie z dniem

wpisu do rejestru zmiany w programie międzyzakładowym, o której mowa w ust. 1.

4.

Stronami umowy, o której mowa w ust. 2 pkt 1, są

1)

przystępujący pracodawca i reprezentacja jego pracowników wyłoniona w trybie, o którym

mowa w art. 11, oraz

2)

reprezentacja pracodawców i międzyzakładowa reprezentacja pracowników.

5.

Przepis art. 31 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1.

W przypadku zmiany umowy zakładowej, o której mowa w art. 31 ust. 3, w trybie określonym

w art. 11, pracodawca będący stroną tej umowy obowiązany jest złożyć do organu nadzoru

wniosek o rejestrację programu zakładowego, zgodnie z art. 30.

2.

Z chwilą wpisu programu zakładowego, o którym mowa w ust. 1, do rejestru, organ nadzoru

wykreśla z rejestru adnotację o udziale pracodawcy w programie międzyzakładowym.

1.

Wpis programu zakładowego do rejestru programów obejmuje

1)

zawarte we wniosku dane pracodawcy;

2)

zawarte we wniosku dane zarządzającego;

3)

warunki uczestnictwa w programie zawarte w umowie zakładowej albo w umowie międzyzakładowej;

4)

formę programu;

5)

numer w rejestrze programów.

2.

Wpis programu międzyzakładowego do rejestru programów obejmuje dane wszystkich pracodawców

tworzących ten program.

3.

Pracodawca jest obowiązany zgłosić do rejestru programów wszelkie zmiany danych, o

których mowa w ust. 1 pkt 1, w terminie 30 dni od zaistnienia tych zmian.

4.

Pracodawca jest obowiązany zgłosić do rejestru programów wszelkie zmiany danych, o

których mowa w ust. 1 pkt 2, w terminie 30 dni od otrzymania od zarządzającego informacji

o tych zmianach.

5.

Organ nadzoru zawiadamia pracodawcę o dokonaniu rejestracji zmian, o których mowa

w ust. 3 i 4, w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia.

6.

Pracodawca składa do organu nadzoru wniosek o wpis zmian do rejestru w zakresie określonym

w ust. 1 pkt 3 i 4 w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia. Zmiana umowy zakładowej

wchodzi w życie od dnia wpisu do rejestru.

7.

Zmiana umowy zakładowej spowodowana zmianą statutu funduszu inwestycyjnego lub statutu

funduszu emerytalnego obowiązuje z chwilą wpisu zmian do rejestru, nie wcześniej niż

z chwilą wejścia w życie zmian statutu. Wniosek o dokonanie rejestracji takiej zmiany

umowy zakładowej może być złożony przed wejściem w życie zmian statutu.

8.

Jeżeli zmiany w rejestrze programów zostały dokonane w zakresie określonym w ust.

1 pkt 3 i 4, pracodawca jest obowiązany do przekazania uczestnikom zmian w umowie

zakładowej.

1.

Jeżeli wniosek o rejestrację programu nie spełnia warunków wynikających z przepisów

ustawy, organ nadzoru jest obowiązany w terminie 1 miesiąca wezwać pracodawcę albo

reprezentację pracodawców, o której mowa w art. 15 ust. 1, do usunięcia nieprawidłowości,

wyznaczając w tym celu odpowiedni termin, nie krótszy niż trzy tygodnie.

2.

Organ nadzoru odmawia rejestracji programu w przypadku

1)

gdy w wyznaczonym przez niego terminie nie zostaną usunięte nieprawidłowości;

2)

niezgodności programu z przepisami ustawy;

3)

nieuzyskania od zagranicznego organu nadzoru akceptacji przejęcia zarządzania przez

zarządzającego zagranicznego, jeżeli program ma formę zarządzania zagranicznego.

Organ nadzoru wpisuje program do rejestru programów niezwłocznie po otrzymaniu od

zagranicznego organu nadzoru powiadomienia o akceptacji zamiaru przejęcia zarządzania

pracowniczym programem emerytalnym przez zarządzającego zagranicznego, jeżeli wniosek

o rejestrację programu spełnia warunki wynikające z przepisów ustawy.

1.

Organ nadzoru sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem programów w zakresie ich zgodności

z prawem.

1a.

Zarządzający zagraniczny podlega nadzorowi organu nadzoru w zakresie zgodności jego

działalności związanej z prowadzeniem programu z wymogami prawa polskiego.

2.

W przypadku uzyskania informacji uzasadniających podejrzenie zaistnienia nieprawidłowości

w funkcjonowaniu programu organ nadzoru jest uprawniony do żądania od pracodawcy lub

zarządzającego realizujących program wszelkich informacji, dokumentów i wyjaśnień

z tym związanych.

3.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w prowadzeniu programu organ nadzoru powiadamia

o nich pracodawcę i wzywa do ich usunięcia w terminie określonym w wezwaniu, nie krótszym

niż 14 dni.

4.

W przypadku nieusunięcia przez pracodawcę nieprawidłowości w wyznaczonym w wezwaniu

terminie organ nadzoru może nałożyć na pracodawcę prowadzącego program karę pieniężną

w wysokości do 50 000 zł.

5.

Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w ust. 4, organ nadzoru jest

obowiązany uwzględnić rodzaj i wagę stwierdzonych nieprawidłowości.

6.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji programu przez zarządzającego,

o którym mowa w

1)

art. 2 pkt 3, 4 i 6, organ nadzoru podejmuje przewidziane prawem czynności nadzorcze;

2)

(uchylony)

3)

art. 2 pkt 24, organ nadzoru niezwłocznie powiadamia o nieprawidłowościach zagraniczny

organ nadzoru.

7.

Organ nadzoru przygotowuje informację na temat wymagań prawa ubezpieczeń społecznych

i prawa pracy obowiązujących zarządzającego zagranicznego, w przypadku gdy przejmie

on zarządzanie środkami gromadzonymi w ramach pracowniczego programu emerytalnego

oraz wymagań dotyczących informacji udzielanych uczestnikom, potencjalnym uczestnikom

oraz uczestnikom uprawnionym do otrzymania wypłaty.

8.

Organ nadzoru przekazuje informacje, o których mowa w ust. 7, zagranicznym organom

nadzoru w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania od tych organów powiadomienia, o którym

mowa w art. 35a.

9.

W przypadku zmiany wymagań, o których mowa w ust. 7, organ nadzoru przygotowuje również

informację na temat tych zmian i przekazuje ją niezwłocznie odpowiednim zagranicznym

organom nadzoru.

1.

(uchylony)

2.

Rejestracja programu, odmowa rejestracji, wpis zmian do rejestru programów z wyłączeniem

art. 34 ust. 5, odmowa wpisu zmian do rejestru, wpis i odmowa wpisu do rejestru postanowień

porozumień, o których mowa w art. 38 i 39, zezwolenie i odmowa zezwolenia na zawieszenie

naliczania i odprowadzania składek podstawowych, nałożenie kary pieniężnej oraz wykreślenie

programu z rejestru następuje w drodze decyzji administracyjnej.

3.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,

sposób prowadzenia rejestru programów oraz terminy i tryb wydawania wypisów z tego

rejestru, a także określi, jakie warunki uczestnictwa w programie zawarte w umowie

zakładowej i umowie międzyzakładowej wpisywane powinny być do rejestru zgodnie z art.

34 ust. 1 pkt 3, mając na względzie potrzebę zapewnienia sprawności prowadzonego procesu

rejestracyjnego.

1.

Pracodawca może jednostronnie

1)

zawiesić odprowadzanie składek podstawowych lub

2)

czasowo ograniczyć wysokość naliczanej składki podstawowej przez określenie obowiązującej

w okresie tego ograniczenia zasady naliczania składki, zgodnie z art. 24 ust. 3, lub

3)

nie finansować składki podstawowej

a)

w okresie przestoju ekonomicznego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z ochroną miejsc pracy

(Dz. U. z 2019 r. poz. 669), oraz w okresie obniżonego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 2 pkt 2 tej

ustawy,

b)

w przypadku zaistnienia przesłanek niewypłacalności pracodawcy, o których mowa w ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności

pracodawcy

(Dz. U. z 2020 r. poz. 7),

c)

w okresie przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub ograniczenia

jej prowadzenia na skutek powodzi i braku środków na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników,

o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z usuwaniem skutków powodzi

(Dz. U. z 2021 r. poz. 379).

2.

W okresie obejmującym 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych łączny okres jednostronnego

zawieszenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie może przekroczyć 3 miesięcy.

3.

Jeżeli umowa zakładowa to przewiduje, łączny okres jednostronnego zawieszenia, o którym

mowa w ust. 1 pkt 1, może wynosić do 6 miesięcy w okresie obejmującym 12 kolejnych

miesięcy kalendarzowych.

4.

Po okresie zawieszenia, o którym mowa w ust. 2 lub 3, pracodawca może, jeżeli jest

to uzasadnione sytuacją finansową, zawrzeć z reprezentacją pracowników porozumienie

o

1)

zawieszeniu naliczania i odprowadzania składek podstawowych lub

2)

czasowym ograniczeniu wysokości składek podstawowych przez określenie obowiązującej

w okresie tego ograniczenia zasady naliczania składki podstawowej, zgodnie z art.

24 ust. 3.

5.

Zawarcie porozumienia, o którym mowa w ust. 4, następuje, jeżeli strony porozumienia

uznają, że jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy.

6.

Do zawarcia porozumienia stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 dotyczące zawarcia

umowy zakładowej.

7.

Pracodawca przekazuje porozumienie organowi nadzoru niezwłocznie po jego zawarciu.

8.

Organ nadzoru wpisuje do rejestru programów w terminie 7 dni od daty otrzymania zawartego

porozumienia, o którym mowa w ust. 4

1)

datę zawarcia porozumienia;

2)

dzień, od którego porozumienie zaczyna obowiązywać;

3)

datę wygaśnięcia porozumienia;

4)

wysokość składki podstawowej obowiązującej w okresie obowiązywania porozumienia -

w przypadku określonym w ust. 4 pkt 2.

9.

Porozumienie obowiązuje od dnia w nim określonego, lecz nie wcześniej niż od dnia

wpisania jego postanowień do rejestru programów.

10.

Organ nadzoru odmawia wpisu, jeżeli postanowienia porozumienia są sprzeczne z przepisami

ustawy.

11.

Pracodawca rozwiązuje porozumienie w przypadku ustania przyczyny będącej podstawą

jego zawarcia.

12.

Pracodawca informuje organ nadzoru o rozwiązaniu porozumienia, w terminie dwóch tygodni

od dnia rozpoczęcia naliczania i odprowadzania składek podstawowych, na warunkach

zawartych w umowie zakładowej.

13.

Pracodawca jest obowiązany rozpocząć ponowne naliczanie i odprowadzanie składek podstawowych,

począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło rozwiązanie lub

wygaśnięcie porozumienia.

1.

W okresie obejmującym 48 kolejnych miesięcy kalendarzowych łączny okres obowiązywania

porozumienia zawartego na zasadach określonych w art. 38 nie może przekroczyć 24 miesięcy.

2.

Czas obowiązywania porozumienia może przekroczyć okres, o którym mowa w ust. 1, w

przypadku gdy dalsze naliczanie i odprowadzanie składek podstawowych spowodowałoby

konieczność złożenia wniosku, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1080, 1177 i 1598).

3.

W przypadku gdy porozumienie zostało zawarte na zasadach określonych w ust. 2, pracodawca,

przekazując porozumienie organowi nadzoru, przedstawia dokumenty uzasadniające zaistnienie

sytuacji, o której mowa w ust. 2.

4.

Porozumienie na warunkach, o których mowa w ust. 2, może być zawarte na okres nie

dłuższy niż 24 miesiące. Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy,

może on ponownie zawrzeć porozumienie.

1.

Likwidacja programu może nastąpić w przypadku

1)

otwarcia likwidacji zakładu ubezpieczeń, jeżeli nie nastąpi przelew praw (cesja) z

umowy pracodawcy z zakładem na rzecz innego zakładu,

2)

wystąpienia przesłanki do rozwiązania i w konsekwencji likwidacji wszystkich funduszy

inwestycyjnych, w których były gromadzone składki w ramach programu, jeżeli nie nastąpi

przejęcie któregokolwiek z tych funduszy przez inne towarzystwo funduszy inwestycyjnych,

3)

otwarcia likwidacji funduszu emerytalnego, jeżeli nie nastąpi przejęcie tego funduszu

przez inne towarzystwo emerytalne,

4)

wymienionym w art. 7 ust. 1,

5)

wypowiedzenia umowy przez instytucję finansową

- jeżeli reprezentacja pracowników nie wyrazi zgody na zmianę umowy zakładowej w trybie

art. 41.

2.

Likwidacja programu może nastąpić również w przypadku

1)

likwidacji albo upadłości pracodawcy;

2)

spadku wartości środków zgromadzonych w programie poniżej kwoty ustalonej w umowie

zakładowej;

3)

podjęcia przez pracodawcę decyzji o likwidacji programu, pod warunkiem zawarcia przez

pracodawcę porozumienia w sprawie rozwiązania umowy zakładowej z reprezentacją pracowników;

4)

podjęcia przez pracodawcę jednostronnej decyzji o rozwiązaniu umowy zakładowej, pod

warunkiem zachowania co najmniej 12-miesięcznego okresu wypowiedzenia, jeżeli uprzednio

przez okres co najmniej trzech miesięcy zostało zawieszone odprowadzanie składek podstawowych

lub została ograniczona ich wysokość;

5)

stwierdzenia przez organ nadzoru uporczywego naruszania prawa przez zarządzającego

zagranicznego.

3.

Likwidacja programu następuje, jeżeli u osoby, o której mowa w art. 5 ust. 4, nie

pozostają w zatrudnieniu pracownicy będący uczestnikami programu.

4.

Likwidacja programu skutkuje wykreśleniem programu z rejestru. Decyzja o wykreśleniu

z rejestru może zawierać termin wykreślenia.

5.

Wykreślenie programu z rejestru może również nastąpić z przyczyn, o których mowa w

art. 7 lub art. 59.

1.

W przypadku śmierci pracodawcy program nie ulega likwidacji, jeżeli z chwilą śmierci

pracodawcy został ustanowiony zarząd sukcesyjny, o którym mowa w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej

i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw

(Dz. U. z 2021 r. poz. 170), a zarządca sukcesyjny, w terminie 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, złoży organowi

nadzoru pisemne oświadczenie o woli kontynuacji programu wraz z informacją o dacie

śmierci pracodawcy oraz aktualnych danych przedsiębiorstwa w spadku.

2.

Organ nadzoru zawiadamia zarządcę sukcesyjnego o dokonaniu rejestracji zmian wynikających

ze złożonego oświadczenia w terminie 30 dni od dnia jego złożenia.

3.

Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego obowiązek kontynuacji programu spoczywa wyłącznie

na zapisobiorcy windykacyjnym, jeżeli przedmiotem zapisu uczyniono całe przedsiębiorstwo,

albo następcy prawnym zmarłego pracodawcy, jeżeli w następstwie działu spadku nabył

on przedsiębiorstwo w całości. Przepisy art. 34 ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio.

1.

W przypadku likwidacji programu z przyczyn, o których mowa w art. 40 ust. 1, pracodawca

jest obowiązany przedstawić reprezentacji pracowników ofertę zawierającą projekt umowy

z nową instytucją finansową lub statut funduszu emerytalnego, do którego zamierza

przystąpić, oraz propozycję zmiany umowy zakładowej.

2.

Jeżeli w okresie 2 miesięcy od przedstawienia przez pracodawcę reprezentacji pracowników

oferty, o której mowa w ust. 1, nie zostanie wyrażona przez tę reprezentację zgoda

na dokonanie zmiany umowy zakładowej, pracodawca, przedstawiając dokumenty potwierdzające

złożenie propozycji zmiany umowy zakładowej, składa do organu nadzoru wniosek o wydanie

decyzji o wykreśleniu programu z rejestru programów.

3.

W przypadkach, o których mowa w art. 40 ust. 2, pracodawca lub likwidator pracodawcy

jest obowiązany do złożenia do organu nadzoru wniosku o wydanie decyzji o wykreśleniu

programu z rejestru programów, przedstawiając dokumenty potwierdzające zaistnienie

przyczyn likwidacji programu.

4

Po uzyskaniu decyzji o wykreśleniu programu z rejestru programów odpowiednio pracodawca,

syndyk lub likwidator pracodawcy przekazuje uczestnikom, za potwierdzeniem, przesyłką

poleconą albo na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

(Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 72, 802, 1135, 1163 i 1598), informację o likwidacji programu, powiadamiając ich jednocześnie o terminie, od

którego zaprzestano naliczać, pobierać i odprowadzać składki, oraz o przyczynach likwidacji

programu i o czynnościach, które podjęto zgodnie z przepisami prawa.

5.

Informacja, o której mowa w ust. 4, zawiera ponadto wezwanie uczestnika do wskazania

odpowiednio pracodawcy, likwidatorowi lub zarządzającemu rachunku, na który ma zostać

dokonana wypłata transferowa, oraz pouczenie uczestnika, że w przypadku niepodania

tego rachunku, w terminie określonym w umowie zakładowej, nastąpi zwrot, o którym

mowa w art. 44 ust. 1, oraz o konsekwencjach finansowych tego zwrotu.

6.

Termin wskazania przez uczestnika rachunku, o którym mowa w ust. 5, określony w umowie

zakładowej, nie może być krótszy niż miesiąc od dnia otrzymania przez uczestnika informacji,

o której mowa w ust. 4.

7.

Obowiązek pracodawcy, syndyka lub likwidatora pracodawcy, o którym mowa w ust. 4,

uważa się za zrealizowany, także jeżeli uczestnik dwukrotnie nie podejmie przesyłki

poleconej.

1.

Organ nadzoru wykreśla z urzędu program z rejestru programów w przypadku, gdy

1)

zakończono postępowanie likwidacyjne pracodawcy albo zakończono postępowanie upadłościowe

pracodawcy, a podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wydanie decyzji o wykreśleniu

programu z rejestru programów nie złożył takiego wniosku;

2)

nie zakończono postępowania w sprawie wykreślenia programu przed dniem zakończenia

postępowania likwidacyjnego pracodawcy albo zakończenia postępowania upadłościowego

pracodawcy.

2.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ nadzoru nie wydaje decyzji, o której

mowa w art. 37 ust. 2, a adnotację o wykreśleniu programu pozostawia w aktach sprawy.

3.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, art. 20 ust. 5 i ust. 6 oraz art. 42-45 stosuje

się odpowiednio.

1.

Wypłata następuje

1)

na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat;

2)

na wniosek uczestnika po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu prawa do

emerytury i po ukończeniu 55. roku życia;

3)

w przypadku ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił z wnioskiem

o wypłatę środków;

4)

na wniosek osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.

2.

Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, jeżeli uczestnik jest pracownikiem pracodawcy

prowadzącego ten program. W takim przypadku wypłata następuje po ustaniu stosunku

pracy.

3.

Wypłata może być, w zależności od wniosku uczestnika albo osoby uprawnionej, dokonywana

jednorazowo albo ratalnie. Wypłata jednorazowa jest dokonywana w terminie nie dłuższym

niż 1 miesiąc od dnia złożenia wniosku, a w przypadku wypłaty ratalnej pierwsza rata

jest płatna w terminie nie dłuższym niż 1 miesiąc od dnia złożenia wniosku, chyba

że uczestnik albo osoba uprawniona wystąpi z wnioskiem o wypłatę w terminie późniejszym.

1.

Wypłata transferowa jest dokonywana w terminie nie dłuższym niż miesiąc od dnia złożenia

wniosku przez uczestnika.

2.

Wypłata transferowa jest dokonywana

1)

do innego programu, którego uczestnikiem jest uczestnik programu;

2)

na IKE uczestnika;

3)

na IKE osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika;

4)

z IKE uczestnika na jego rachunek w programie na warunkach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych

kontach zabezpieczenia emerytalnego;

5)

z PPK zmarłego uczestnika PPK na rachunek w programie małżonka zmarłego uczestnika

PPK lub osoby uprawnionej na warunkach określonych w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.

3.

Wniosek o wypłatę transferową jest równoznaczny z wypowiedzeniem udziału w programie.

4.

Wypłata transferowa, o której mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, jest dokonywana na podstawie

dyspozycji uczestnika albo osoby uprawnionej po okazaniu pracodawcy potwierdzenia

zawarcia umowy, o którym mowa w przepisach o indywidualnych kontach emerytalnych oraz

indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.

5.

Wypłata transferowa z programu nie może nastąpić w przypadku, gdy uczestnik pozostaje

w stosunku pracy z pracodawcą prowadzącym ten program.

6.

Przepis ust. 5 nie ma zastosowania, jeżeli wypłata transferowa następuje w przypadku

likwidacji programu.

7.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, środki zgromadzone na IKE uczestnika są

przekazywane do programu i traktowane jak środki pochodzące ze składki dodatkowej,

w rozumieniu niniejszej ustawy.

8.

W przypadku likwidacji programu z przyczyny wskazanej w art. 40 ust. 1 pkt 4 wypłata

transferowa nie następuje, a rachunki uczestników przenoszone są na wniosek pracodawcy

do programu, w którym zaproponowano im gromadzenie środków na podstawie art. 7 ust.

2. Przepisy art. 41 stosuje się odpowiednio.

1.

Zwrot następuje w przypadku, jeżeli w terminie, o którym mowa w art. 41 ust. 6, nie

zostanie wskazany rachunek do dokonania wypłaty transferowej.

2.

Pracodawca, syndyk lub likwidator pracodawcy przekazuje zarządzającemu lub likwidatorowi

zarządzającego informację o rachunku bankowym wskazanym przez uczestnika, na który

należy dokonać zwrotu, oraz o rachunku, na który ma być przekazana kwota, o której

mowa w art. 45.

3.

Likwidator zarządzającego lub zarządzający może określić także inne niż przelew na

rachunek bankowy uczestnika formy dokonania zwrotu.

4.

Likwidator zarządzającego lub zarządzający na wniosek pracodawcy dokonuje zwrotu,

po uprzednim przekazaniu kwoty naliczonego podatku od tych środków, na rachunek właściwego

urzędu skarbowego.

5.

W przypadku braku możliwości przekazania zwracanych środków, o których mowa w ust.

4, uczestnikowi, są one przekazywane do depozytu sądowego.

6.

W przypadku, o którym mowa w ust. 5, środki przekazane do depozytu sądowego stają się własnością Skarbu Państwa,

po upływie 20 lat od chwili przekazania ich do depozytu sądowego, chyba że uczestnik

przed upływem tego terminu wyda dyspozycję przekazania tych środków na wskazany przez

siebie rachunek bankowy. Przepis art. 187 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks

cywilny stosuje się odpowiednio.

7.

Przepisy ust. 5 i 6 stosuje się odpowiednio w przypadku braku możliwości dokonania

wypłaty, w przypadku określonym w art. 42 ust. 1 pkt 3.

8.

Umowa zakładowa określa termin przekazania przez zarządzającego lub likwidatora zarządzającego

środków uczestnika na rachunek, o którym mowa w ust. 2; termin ten nie może być dłuższy

niż 3 miesiące od dnia otrzymania przez uczestnika informacji, o której mowa w art.

41 ust. 4.

1.

W przypadku zwrotu zarządzający albo likwidator zarządzającego przekazuje, ze środków

uczestnika, na rachunek bankowy wskazany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwotę

w wysokości 30% sumy składek podstawowych wpłaconych do programu.

2.

Kwota, o której mowa w ust. 1, stanowi przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

3.

Informacja o kwocie, o której mowa w ust. 1, ewidencjonowana jest na koncie ubezpieczonego,

o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jako składka na ubezpieczenie emerytalne należna za miesiąc, w którym kwota ta została

przekazana do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

4.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, uwzględniając konieczność zapewnienia

prawidłowego zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego, określi w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowy zakres danych, w tym w szczególności dotyczących zarządzającego i uczestnika,

podawanych przez zarządzającego na dokumencie płatniczym, za pomocą którego przekazywana

jest kwota, o której mowa w ust. 1;

2)

sposób i tryb przeliczenia kwoty, o której mowa w ust. 1, na podstawę wymiaru świadczeń,

jeżeli emerytura uczestnika lub osoby uprawnionej ma być obliczona od podstawy wymiaru.

Wypłata, wypłata transferowa lub zwrot następuje w formie pieniężnej, z uwzględnieniem

art. 103 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy

emerytalnych.

1.

Uczestnik może dokonać w każdym czasie wypowiedzenia udziału w programie przez złożenie

pracodawcy oświadczenia woli w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jego

treści na trwałym nośniku informacji lub w innej postaci, jeżeli w umowie zakładowej

tak określono, przy czym okres wypowiedzenia przewidziany umową zakładową nie może

być krótszy niż 1 miesiąc i nie dłuższy niż 3 miesiące. Przepisy art. 43-45 stosuje

się odpowiednio.

2.

W przypadku wypowiedzenia uczestnictwa w programie środki dotychczas zgromadzone na

rachunku pozostają na tym rachunku do czasu ich wypłaty, wypłaty transferowej lub

zwrotu.

1.

W deklaracji uczestnik może dokonać rozrządzenia środkami zgromadzonymi na jego rachunku

w ramach programu przez wskazanie osoby fizycznej uprawnionej do odbioru środków na

wypadek jego śmierci.

2.

Uczestnik może w każdej chwili zmienić lub odwołać rozrządzenie.

3.

Jeżeli uczestnik wskazał kilka osób uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci,

a nie oznaczył ich udziału w tych środkach, uważa się, że udziały tych osób są równe.

4.

W przypadku braku rozrządzenia na wypadek śmierci uprawnieni są spadkobiercy na zasadach

ogólnych, z zastrzeżeniem ust. 5. Wypłata na ich rzecz powinna nastąpić w terminie

1 miesiąca od dnia przedłożenia prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia

prawa do spadku oraz zgodnego oświadczenia wszystkich spadkobierców o sposobie podziału

środków zgromadzonych przez uczestnika lub prawomocnego postanowienia sądu o dziale

spadku.

5.

Jeżeli program prowadzony jest w formie, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, stosuje się odpowiednio art. 831 i 832 ustawy z dnia 23 kwietnia

1964 r. - Kodeks cywilny.

6.

Uprawnionym do wypłaty świadczenia nie może być pracodawca, chyba że jest on członkiem

najbliższej rodziny uczestnika. Członkami najbliższej rodziny uczestnika są: małżonek,

dzieci, rodzice oraz wnuki.

Środki ze składki podstawowej nie podlegają egzekucji sądowej i administracyjnej,

chyba że powstał obowiązek ich zwrotu albo wypłaty i wtedy podlegają egzekucji od

dnia wymagalności. Ograniczenia te nie mają zastosowania do egzekucji mającej na celu

zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów.

1.

Kto, nie będąc do tego uprawnionym, używa w firmie lub do określenia prowadzonej przez

siebie działalności gospodarczej albo w reklamie określenia „program emerytalny”,

podlega grzywnie do 1 000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 3.

2.

Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w

imieniu osoby prawnej.

3.

Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje w trybie przepisów

postępowania karnego.

(pominięte)

1.

Pracodawcy, prowadzący w dniu wejścia w życie ustawy grupowe ubezpieczenia na życie

związane z funduszem inwestycyjnym lub inną formę grupowego gromadzenia środków na

cele emerytalne dla swoich pracowników, tracą prawo do odliczania poniesionych wydatków

od podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne wynikające z odrębnych przepisów,

jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 2004 r. nie złożą wniosku o wpis programu do

rejestru programów skutkującego wpisaniem tego programu do rejestru.

2.

W przypadku wpisania programu, o którym mowa w ust. 1, do rejestru programów

1)

środki zgromadzone przed przystąpieniem pracownika do programu są przekazywane do

tego programu i traktowane jak środki pochodzące ze składki podstawowej w rozumieniu

niniejszej ustawy;

2)

pracodawca i zarządzający są obowiązani do przechowywania dokumentacji dotyczącej

terminów i wysokości składek wniesionych na konto pracownika prowadzone w ramach grupowego

gromadzenia środków wraz z dokumentacją programu; do dokumentacji stosuje się odpowiednio

przepisy dotyczące informacji, o której mowa w art. 8.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli pracodawca i reprezentacja pracowników,

tworząc program, dokonali zmiany zarządzającego środkami gromadzonymi w ramach grupowego

ubezpieczenia na życie związanego z funduszem inwestycyjnym lub w ramach innej formy

grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne i dokonali wyboru innego zarządzającego

programem albo nadali programowi inną formę niż dotychczasowa.

4.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zakład ubezpieczeń lub fundusz inwestycyjny są

obowiązane po skutecznym rozwiązaniu umowy, na podstawie dyspozycji pracownika, przekazać

te środki na jego rachunek prowadzony w ramach programu oraz przekazać pracodawcy

dokumentację dotyczącą terminów i wysokości składek wniesionych na konto pracownika

prowadzone w ramach grupowego gromadzenia środków.

5.

Organ nadzoru zawiadomi Zakład Ubezpieczeń Społecznych o każdym przypadku, w którym

postępowanie administracyjne, wszczęte na podstawie wniosku, o którym mowa w ust.

1, zakończy się pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, odmową wpisu do rejestru lub

umorzeniem postępowania.

6.

Jeżeli pracodawca prowadził do dnia 31 grudnia 2004 r. grupowe gromadzenie środków

na cele emerytalne, o którym mowa w ust. 1, zgromadzone środki mogą być przekazane

do programu pod warunkiem, że pracodawca do dnia 31 grudnia 2005 r. złoży wniosek

o rejestrację programu. Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.

Czynności pracodawcy związane z zawarciem i realizacją umowy zakładowej, naliczaniem

i odprowadzaniem składek, wypłatą, wypłatą transferową i zwrotem nie stanowią czynności

pośrednictwa ubezpieczeniowego w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej.

Wnioski o rejestrację programów złożone przed dniem wejścia w życie ustawy są rozpatrywane

na podstawie przepisów niniejszej ustawy.

1.

Pracodawcy prowadzący program w dniu wejścia w życie ustawy są obowiązani dostosować

program do przepisów ustawy do dnia 31 grudnia 2005 r., z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Dostosowanie programu do art. 6 ust. 9 pkt 2 i 3 powinno nastąpić do dnia 31 grudnia

2008 r.

3.

Składki na rzecz osób będących uczestnikami programów w związku z umową agencji lub

umową zlecenia mogą być wnoszone nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2007 r. Art. 27

stosuje się odpowiednio.

Fundusz emerytalny, do którego pierwsza składka wpłynęła przed dniem wejścia w życie

ustawy, jest obowiązany do przekazania po raz pierwszy organowi nadzoru deklaracji

zasad polityki inwestycyjnej funduszu, o której mowa w art. 194a ustawy wymienionej

w art. 54

Traci moc ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych

(Dz. U. z 2001 r. poz. 623 oraz z 2002 r. poz. 253 i 1178).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2004 r., z wyjątkiem art. 8 ust. 2 pkt 6,

7 i 8, art. 18 ust. 6, art. 25 ust. 4 i art. 43 ust. 2 pkt 2, 3 i 4, które wchodzą

w życie z dniem 1 września 2004 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 5 października 2021 r., z wyjątkiem

1)

art. 145 i art. 146, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

2)

art. 80, art. 115, art. 144 i art. 161, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od

dnia ogłoszenia;

3)

art. 96 pkt 18, art. 130, art. 134, art. 149 ust. 1 oraz art. 150, które wchodzą w

życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

4)

art. 38 ust. 6, art. 50, art. 52 ust. 5-7, art. 54 ust. 1-5 oraz art. 57 ust. 4, które

wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;

5)

art. 9 ust. 1 pkt 1-8, art. 11 pkt 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 28 pkt

2 lit. b i c, art. 31, art. 83 oraz art. 141, które wchodzą w życie z dniem 5 lipca

2022 r.;

6)

art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt 5, który

wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;

7)

art. 58 ust. 1 pkt 4 i art. 63, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2022 r.;

8)

art. 126 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;

9)

art. 9 ust. 1 pkt 9, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r.;

10)

art. 82 pkt 2, w zakresie dodawanego art. 100b, i art. 159, które wchodzą w życie

z dniem 1 października 2028 r.;

11)

art. 82 pkt 1, 2, w zakresie dodawanego art. 100a, i pkt 3-21, art. 93, art. 96 pkt

1-17 i 19, art. 105 oraz art. 162, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2029 r.