Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki bezpieczeństwa i higieny służby strażaków,

z uwzględnieniem wymagań

1)

bezpieczeństwa i higieny służby w obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych

Państwowej Straży Pożarnej;

2)

w zakresie wyposażenia strażaków w środki ochrony indywidualnej;

3)

w zakresie zabezpieczenia medycznego strażaków podczas akcji ratowniczej, ćwiczeń

i szkolenia;

4)

bezpieczeństwa i higieny służby podczas akcji ratowniczej, ćwiczeń i szkolenia.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

akcji ratowniczej na wysokości lub ćwiczeniach i szkoleniu na wysokości - rozumie

się przez to czynności wykonywane na wysokości powyżej 1 m nad poziomem podłogi lub

ziemi, w tym czynności wykonywane z kosza drabiny, podnośnika lub podestu roboczego,

w szczególności gdy ich wykonanie może wymagać wychylania się poza obrys elementów

konstrukcyjnych lub elementów chroniących przed upadkiem z wysokości; do akcji ratowniczej,

ćwiczeń i szkolenia na wysokości nie zalicza się czynności wykonywanych na powierzchni,

niezależnie od wysokości, na jakiej się znajduje, jeżeli powierzchnia ta jest osłonięta

ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami lub ścianami z

oknami oszklonymi oraz gdy jest wyposażona w inne stałe konstrukcje lub urządzenia

chroniące strażaka przed upadkiem z wysokości;

2)

akcji ratowniczej poniżej poziomu terenu lub ćwiczeniach i szkoleniu poniżej poziomu

terenu - rozumie się przez to czynności wykonywane w wykopach, rowach, piwnicach,

studniach i zagłębieniach o głębokości poniżej 1 m;

3)

organizatorze ćwiczeń, szkoleń, w tym szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby

- rozumie się przez to kierownika jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej;

4)

poduszce amortyzacyjnej - rozumie się przez to powierzchnię wykonaną z materiałów

zapewniających pochłanianie energii, właściwą sprężystość i odporność na odkształcanie,

używaną w celu maksymalnego ograniczenia prawdopodobieństwa powstania urazów dzięki

kontaktowi z jej płaszczyzną poziomą;

5)

sprawianiu sprzętu - rozumie się przez to zespół czynności mających na celu przygotowanie

do użycia sprzętu stosowanego do akcji ratowniczej, ćwiczeń, szkolenia;

6)

sprzęcie ochronnym elektroizolacyjnym - rozumie się przez to wszelkie przyrządy i

urządzenia chroniące strażaka prowadzącego działania przy urządzeniach i instalacjach

elektroenergetycznych lub w pobliżu takich urządzeń przed porażeniem energią elektryczną,

szkodliwym działaniem łuku elektrycznego lub urazami mechanicznymi;

7)

stanowisku do ćwiczeń lub szkolenia - rozumie się przez to miejsce przygotowane i

wyposażone pod względem technicznym do wykonywania ćwiczeń lub szkolenia;

8)

strefie zagrożenia - rozumie się przez to przestrzeń narażoną na bezpośrednie działanie

zewnętrznych czynników stanowiących zagrożenie dla życia, zdrowia, środowiska lub

mienia;

9)

środkach ochrony indywidualnej strażaka - rozumie się przez to sprzęt lub wyposażenie

osobiste stosowane w celu ochrony strażaka przed zagrożeniami, które mogą mieć wpływ

na jego bezpieczeństwo, zdrowie lub życie;

10)

sprzęcie detekcyjnym - rozumie się przez to sprzęt i urządzenia służące do wykrywania

obiektów pod napięciem, stwarzających dla strażaka zagrożenie porażeniem energią elektryczną;

11)

wspinalni - rozumie się przez to obiekt budowlany wykorzystywany jako stanowisko do

prowadzenia szkoleń, ćwiczeń, zawodów w sporcie pożarniczym i innych form doskonalenia

zawodowego;

12)

ześlizgu - rozumie się przez to stosowane w obiektach Państwowej Straży Pożarnej rozwiązanie

konstrukcyjne umożliwiające podczas alarmu opuszczanie się strażaka po słupie w celu

jak najszybszego wyjazdu do akcji ratowniczej.

W obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej

warunki bezpiecznej i higienicznej służby zapewnia kierownik jednostki organizacyjnej.

1.

Na terenie działek, na których zlokalizowane są obiekty przeznaczone dla jednostek

ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej, drogi i place manewrowe mają

1)

równą nawierzchnię dostosowaną do obciążenia użytkowanych pojazdów pożarniczych, sprzętu

oraz składowanych materiałów;

2)

oświetlenie zapewniające dobrą widoczność podczas poruszania się i manewrowania pojazdem

pożarniczym.

2.

Na drogach wewnętrznych oraz placach manewrowych, w zależności od szerokości dróg,

natężenia ruchu, widoczności, określone są maksymalne prędkości pojazdów pożarniczych,

środków transportu i komunikacji.

3.

Drogi, o których mowa w ust. 2, oznacza się odpowiednimi znakami drogowymi zgodnymi z przepisami prawa o ruchu

drogowym.

4.

Wyjazd z obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży

Pożarnej na drogę publiczną ma dobrą widoczność i jest oznakowany znakami ostrzegawczymi.

5.

Na drogach publicznych prowadzących do obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych

Państwowej Straży Pożarnej, w porozumieniu z zarządcą drogi, instaluje się sygnalizatory

nadające sygnały świetlne, uruchamiane w czasie wyjazdu alarmowego pojazdów pożarniczych

i wstrzymujące w tym czasie ruch innych uczestników ruchu.

6.

W przypadku braku lub niesprawności sygnalizatorów, o których mowa w ust. 5, bezpieczny

wyjazd z obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży

Pożarnej zapewnia się w porozumieniu z zarządcą drogi innymi środkami, w szczególności

stosując dodatkowe oznakowanie wyjazdu znakami pionowymi i poziomymi.

7.

W uzasadnionych przypadkach, w porozumieniu z zarządcą drogi, można odstąpić od instalowania

sygnalizatorów, o których mowa w ust. 5.

1.

W obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej

wyposażonych w ześlizgi, drzwi do ześlizgu są dwuskrzydłowe, o szerokości skrzydła

minimum 0,5 m, i otwierają się do środka ześlizgu.

2.

Drzwi do ześlizgu są stale zamknięte w sposób uniemożliwiający ich przypadkowe otwarcie,

a po otwarciu - samoczynnie unieruchamiane.

3.

Drzwi otwiera się automatycznie lub ręcznie, a unieruchamia z wykorzystaniem urządzenia

zamontowanego przy krawędziach drzwi.

4.

Urządzenie unieruchamiające drzwi nie może powodować zaczepiania się lub potykania

o jego wystające części.

5.

Do ześlizgu nie stosuje się drzwi wahadłowych oraz drzwi mających przeszklenie.

6.

Wnętrze ześlizgu wyposaża się w oświetlenie włączające się samoczynnie w chwili otwarcia

drzwi do ześlizgu, któremu zapewnia się dodatkowe zasilanie z rezerwowego źródła prądu.

7.

Nad drzwiami do ześlizgu umieszcza się oświetlenie ostrzegawcze w kolorze czerwonym

oraz urządzenie akustyczne informujące o pozostawaniu drzwi w pozycji otwartej.

8.

Drzwi do ześlizgu oznacza się kolorem żółtym, a na obrzeżach - pasem o szerokości

0,07 m w kolorze czarnym. Na wysokości 1,7 m od podłogi na całej szerokości drzwi

umieszcza się dobrze widoczny napis w kolorze czarnym „UWAGA ZEŚLIZG - KORZYSTAĆ TYLKO

W CZASIE ALARMU”.

9.

Do ześlizgu doprowadza się tylko jedno wejście.

10.

Słup ześlizgu ma średnicę od 0,15 m do 0,30 m oraz gładką powierzchnię.

11.

Odległość między krawędzią otworu w stropie a słupem ześlizgu z każdej jego strony

wynosi minimum 0,45 m.

12.

Podłoże pod ześlizgiem stanowi poduszka amortyzacyjna, której zewnętrzna krawędź znajduje

się w odległości większej niż 0,5 m od słupa ześlizgu, a górna jej powierzchnia -

na poziomie podłogi. Granice poduszek amortyzacyjnych ześlizgów należy oznakować na

powierzchni posadzki pasami o szerokości 0,1 m.

13.

Słup ześlizgu jest umiejscowiony w odległości minimum 1,0 m od krawędzi najbliżej

położonej stałej lub ruchomej przeszkody.

14.

Odległość, o której mowa w ust. 13, może zostać zmniejszona pod warunkiem zastosowania

dodatkowych rozwiązań, w stosunku do wymienionych w ust. 13, zapewniających bezpieczne

korzystanie z ześlizgu.

15.

W przypadku obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej

Straży Pożarnej mających więcej niż jedną kondygnację nadziemną i

1)

do sześciu stanowisk garażowych stosuje się co najmniej jeden ześlizg;

2)

powyżej sześciu stanowisk garażowych stosuje się co najmniej dwa ześlizgi.

Opuszczanie się po słupie ześlizgu jest dopuszczalne

1)

w czasie alarmów i szkolenia;

2)

w odzieży osłaniającej tułów i kończyny oraz w obuwiu przeznaczonym do pełnienia służby;

3)

w sytuacji gdy na słupie ześlizgu lub na poduszce amortyzacyjnej nie znajduje się

inny strażak.

1.

W pomieszczeniach obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej

Straży Pożarnej, nie stosuje się

1)

progów w drzwiach;

2)

drzwi wahadłowych, obrotowych, podnoszonych i mających przeszklenie;

3)

drzwi wyposażonych w dodatkowe elementy, które mogą powodować zaczepianie się.

2.

Dopuszcza się montowanie drzwi przeszklonych szkłem niepowodującym urazów po jego

stłuczeniu oraz oznakowanych na powierzchni przeszklonej w sposób widoczny.

1.

Garaże jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej wyposaża się w

1)

instalację grzewczą zapewniającą utrzymanie temperatury w ich wnętrzu nie niższej

niż + 5°C;

2)

mechaniczną instalację wyciągu spalin.

2.

Pojazdy pożarnicze znajdujące się w garażu jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej

Straży Pożarnej ustawia się wyłącznie na wyznaczonych dla nich stanowiskach.

3.

Granicę stanowiska w garażu jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej

oznacza się na powierzchni podłogi pasem koloru białego o szerokości 0,1 m.

4.

W przypadku gdy oznakowanie stanowisk garażowych zostanie wykonane w sposób trwały,

zapewniający widoczne oznaczenie toru prowadzenia kół pojazdu, dopuszcza się odstąpienie

od oznaczeń, o których mowa w ust. 3.

5.

Między stanowiskiem, a ścianami lub elementami konstrukcyjnymi garażu, jak również

za i przed pojazdem pożarniczym zapewnia się przejście o szerokości nie mniejszej

niż 1,2 m. Odstępy między pojazdami umożliwiają swobodne otwieranie drzwi pojazdów.

6.

Elementy konstrukcyjne, zapadki drzwi garażowych i inne elementy stwarzające możliwość

uderzenia lub potknięcia się o nie oznacza się barwami bezpieczeństwa.

7.

Drzwi łączące ciągi komunikacyjne z garażem otwierają się do wnętrza garażu.

8.

Drzwi, o których mowa w ust. 7, nie mogą zawężać szerokości przejścia określonego

w ust. 5.

9.

W garażu jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej

1)

przed uruchomieniem silników spalinowych włącza się instalację wyciągu spalin, a w

razie jej niesprawności uruchamia się silniki po otwarciu bram garażowych;

2)

ogranicza się pracę silników spalinowych do minimum.

1.

Bramy garażowe w obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej

Straży Pożarnej wyposaża się w

1)

przeszklenie na powierzchni nie mniejszej niż 25% szkłem lub innym tworzywem niepowodującym

urazów po jego stłuczeniu;

2)

urządzenia blokujące je po otwarciu.

2.

Bramy garażowe, o których mowa w ust. 1, wyposaża się w system

1)

otwierania automatycznego;

2)

otwierania ręcznego;

3)

ostrzegawczo-zabezpieczający, informujący o ich otwieraniu i zamykaniu.

3.

Bramy garażowe otwierane automatycznie wyposaża się w system blokujący je przy napotkaniu

przeszkody podczas otwierania i zamykania.

1.

W pomieszczeniach i na terenie obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych

Państwowej Straży Pożarnej instaluje się systemy zapewniające

1)

automatyczne oświetlenie ciągów komunikacyjnych i pomieszczeń przeznaczonych do odpoczynku

dla załogi;

2)

wyświetlanie informacji o numerach zadysponowanych zastępów;

3)

ogłaszanie komunikatów;

4)

włączanie sygnałów alarmowych.

2.

Systemy, o których mowa w ust. 1, na wypadek awarii mają zapewnione dodatkowe zasilanie

z rezerwowego źródła prądu.

1.

W obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej,

strażakom zapewnia się

1)

pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne;

2)

pomieszczenia do odpoczynku, wyposażone w miejsca do przechowywania pościeli.

2.

W obiektach, o których mowa w ust. 1, wyznacza się strefę czystą i brudną, stanowiącą

układ pomieszczeń zapewniający wstępne umycie, dezynfekcję, pranie odzieży i wyposażenia,

a następnie ponowne umundurowanie i wyposażenie strażaka.

3.

W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1 pkt 2

1)

nie ustawia się łóżek piętrowo;

2)

nie łączy się łóżek dłuższymi bokami;

3)

między łóżkami zachowuje się odległość co najmniej 0,8 m.

4.

Do pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1,

stosuje się wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie

ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

(Dz. U. z 2003 r. poz. 1650, z 2007 r. poz. 330, z 2008 r. poz. 690 oraz z 2011 r. poz. 1034).

Obiekty przeznaczone dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej

wyposaża się w środki niezbędne do udzielenia pierwszej pomocy.

1.

Wspinalnia i inne stanowiska do ćwiczeń lub szkolenia są użytkowane zgodnie z instrukcją,

zawierającą w szczególności warunki użytkowania i sposoby zabezpieczenia strażaka.

2.

Przed rozpoczęciem ćwiczeń i szkoleń na wysokości oraz zawodów i innych form doskonalenia

zawodowego na wysokości, zapoznaje się strażaka z instrukcją w zakresie zasad użytkowania

wspinalni lub stanowiska do ćwiczeń lub szkolenia oraz sposobów zabezpieczenia.

1.

Wspinalnię wyposaża się w poduszkę amortyzacyjną.

2.

W czasie ćwiczeń lub szkoleń z zakresu sportu pożarniczego należy używać zabezpieczeń

w postaci poduszki amortyzacyjnej i urządzenia samohamownego.

3.

Wspinalnię wykorzystywaną do suszenia węży pożarniczych wyposaża się w system mocujący,

zabezpieczający węże przed ich ewentualnym upadkiem.

1.

Ćwiczebną komorę dymową wyposaża się w

1)

instalację oświetleniową, alarmową i wentylacyjną;

2)

instalację monitorowania ćwiczących;

3)

systemy bezpieczeństwa zapewniające kontrolę pracy środowiska komory;

4)

system awaryjnego wyłączenia komory.

2.

Z chwilą włączenia systemu awaryjnego wyłączenia komory włącza się automatycznie instalacja

oświetleniowa i wentylacyjna, zapewniająca całkowitą wymianę powietrza w czasie nie

dłuższym niż 90 sekund od chwili włączenia sygnalizacji alarmowej.

3.

Kontenerowe i przewoźne ćwiczebne komory dymowe ustawia się w pobliżu budynków, w

których ćwiczący mają dostęp do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, umożliwiających

umycie się i kąpiel w ciepłej, bieżącej wodzie.

1.

Konstrukcje stacjonarnych i kontenerowych komór rozgorzeniowych oraz komór ogniowych

umożliwiają podczas realizowanych ćwiczeń i szkoleń niezwłoczne podanie co najmniej

dwóch skutecznych prądów gaśniczych zasilanych z dwóch niezależnych źródeł wody.

2.

Szerokość i wysokość drzwi do tych komór dobiera się w sposób zapewniający natychmiastową

ewakuację wszystkim ćwiczącym.

3.

Drzwi ewakuacyjne otwierają się na zewnątrz oraz zamykają się w sposób umożliwiający

ich otwarcie od wewnątrz i z zewnątrz w każdej fazie ćwiczenia.

4.

Zajęcia z użyciem otwartego ognia prowadzone są wyłącznie przez osoby posiadające

odpowiednie przeszkolenie w tym zakresie.

1.

Strażak w ramach pełnienia służby

1)

sprawia sprzęt, stosuje środki ochrony indywidualnej i wyposażenie osobiste i używa

ich zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją użytkowania;

2)

wykonuje czynności ratownicze i bierze udział w ćwiczeniach i szkoleniu w kompletnej

odzieży specjalnej oraz z wykorzystaniem wymaganych środków ochrony indywidualnej

i wyposażenia osobistego;

3)

utrzymuje w stanie sprawności przydzieloną odzież specjalną, środki ochrony indywidualnej

i wyposażenie osobiste;

4)

niezwłocznie zgłasza stwierdzone uszkodzenia oraz braki w przydzielonym sprzęcie,

środkach ochrony indywidualnej i wyposażeniu osobistym;

5)

niezwłocznie zgłasza niedyspozycje psychofizyczne oraz powstałe urazy;

6)

utrzymuje włosy i zarost w stanie umożliwiającym pracę w sprzęcie ochrony układu oddechowego

oraz bezpieczną obsługę sprzętu.

2.

Umundurowany strażak nie nosi dodatkowych elementów, biżuterii i ozdób, które w czasie

prowadzonej akcji ratowniczej, ćwiczeń i szkolenia mogą powodować zagrożenia dla zdrowia

lub życia strażaka.

Do akcji ratowniczej dopuszcza się strażaka, który ukończył szkolenie z zakresu bezpieczeństwa

i higieny służby, posiada ważne zaświadczenie lekarskie o zdolności do pełnienia służby

oraz odpowiednie kwalifikacje zawodowe.

W przypadku wystąpienia zagrożeń wypadkowych, związanych z niewłaściwym zachowaniem,

brawurą, lekceważeniem przepisów i zasad bezpieczeństwa, bezpośredni przełożony lub

osoba nadzorująca

1)

przerywa wykonywane czynności i zwraca uwagę na istniejące zagrożenia;

2)

odsuwa od wykonywanych czynności osoby rażąco łamiące przepisy i zasady bezpieczeństwa.

Organizatorem szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby jest kierownik jednostki

organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej.

1.

Szkolenie wstępne w zakresie bezpieczeństwa i higieny służby realizuje się w formie

1)

instruktażu ogólnego;

2)

instruktażu stanowiskowego.

2.

Instruktaż ogólny prowadzi osoba realizująca zadania z zakresu bezpieczeństwa i higieny

służby.

3.

Instruktaż stanowiskowy prowadzą osoby kierujące komórkami organizacyjnymi, w których

strażak będzie realizował zadania służbowe - przy zatrudnieniu lub zmianie przez strażaka

komórki organizacyjnej.

4.

Instruktaż ogólny stanowi formę szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 3 godziny

lekcyjne.

5.

Instruktaż stanowiskowy dla strażaków pełniących służbę w systemie codziennym oraz

w systemie zmianowym na stanowiskach kierowania stanowi formę szkolenia o czasie trwania

nie krótszym niż 2 godziny lekcyjne.

6.

Instruktaż stanowiskowy dla strażaków pełniących służbę w systemie zmianowym, z wyłączeniem

strażaków pełniących służbę na stanowiskach kierowania, stanowi formę szkolenia o

czasie trwania nie krótszym niż 10 godzin lekcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem

specyfiki pełnienia służby w jednostkach ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej.

7.

Instruktaż stanowiskowy prowadzą osoby kierujące komórkami organizacyjnymi, w których

strażak będzie realizował zadania służbowe.

1.

Szkolenie okresowe strażaka jest organizowane nie rzadziej niż raz na 3 lata w formie

seminarium lub instruktażu.

2.

Seminarium lub instruktaż, o których mowa w ust. 1, stanowią formę szkolenia o czasie

trwania nie krótszym niż 8 godzin lekcyjnych, umożliwiającą uzyskanie, aktualizowanie

lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności dotyczących pełnienia służby w jednostkach

organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej w sposób zgodny z przepisami i zasadami

bezpieczeństwa i higieny służby.

3.

Pierwsze szkolenie okresowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny służby przeprowadza

się w okresie do 12 miesięcy od dnia ukończenia przez strażaka szkolenia wstępnego

w zakresie bezpieczeństwa i higieny służby.

4.

Kierownicy jednostek organizacyjnych, kierownicy komórek organizacyjnych oraz strażacy

wykonujący zadania z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby odbywają szkolenia okresowe,

o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 237

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 oraz z 2021 r. poz. 1162).

1.

Szkolenie okresowe realizują

1)

dowódcy jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej - dla strażaków

jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej;

2)

kierownicy komórek organizacyjnych odpowiedzialni za realizację procesu doskonalenia

zawodowego - dla pozostałych strażaków.

2.

Dopuszcza się realizację programów szkolenia przez osoby pełniące służbę lub zatrudnione

w Państwowej Straży Pożarnej posiadające zasób wiedzy i doświadczenie zawodowe, jak

również przez zewnętrzne podmioty szkoleniowe.

3.

Szkolenia, o których mowa w ust. 1

1)

odbywają się podczas realizacji doskonalenia zawodowego strażaków, ujętego w planach

szkolenia;

2)

są uzupełnieniem szczegółowej tematyki z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby,

realizowanej w trybie ciągłym, w ramach doskonalenia zawodowego strażaków Państwowej

Straży Pożarnej.

4.

Dobór osób lub podmiotów, o których mowa w ust. 2, zapewnia właściwą realizację programów

szkolenia.

5.

Ze szkolenia okresowego może być zwolniony strażak, który przedłoży aktualne zaświadczenie

o odbyciu szkolenia okresowego w innej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży

Pożarnej o tej samej specyfice służby.

Szkolenie okresowe kończy się egzaminem.

1.

Ukończenie szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny służby jest potwierdzone

kartą szkolenia wstępnego.

2.

Kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny służby przechowuje

się w aktach osobowych strażaka.

1.

Potwierdzeniem ukończenia szkolenia okresowego z wynikiem pozytywnym jest zaświadczenie

wydane przez organizatora szkolenia.

2.

Kopię zaświadczenia potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego przechowuje się

w aktach osobowych strażaka.

1.

Sprzęt specjalistyczny, maszyny, urządzenia, instalacje i narzędzia, zwane dalej „sprzętem”,

wprowadza się do użytkowania po

1)

odbiorze przeprowadzonym przez organ dozoru technicznego lub przez inny właściwy organ,

w przypadku gdy sprzęt podlega takiemu odbiorowi;

2)

sprawdzeniu kompletności dokumentacji techniczno-ruchowej.

2.

Użytkowanie sprzętu, o którym mowa w ust. 1, wymaga

1)

zapoznania strażaka z instrukcją obsługi lub dokumentacją techniczno-ruchową dostarczoną

przez producenta i przeszkolenia w zakresie używania sprzętu;

2)

przestrzegania przez strażaka wymagań w zakresie dbałości o sprzęt i jego prawidłowe

używanie zgodnie z przeznaczeniem;

3)

zapewnienia środków ochrony indywidualnej adekwatnych do zagrożeń wynikających z jego

użytkowania;

4)

przechowywania sprzętu w warunkach określonych w dokumentacji techniczno-ruchowej.

3.

Kierownik jednostki organizacyjnej zapewnia terminową konserwację, przeglądy techniczne

i naprawy sprzętu, o którym mowa w ust. 1.

4.

Nie używa się sprzętu uszkodzonego, niesprawnego, niekompletnego, nieoznakowanego

lub nieposiadającego aktualnych pozytywnych wyników badań sprzętu ochronnego oraz

środków ochrony indywidualnej.

Strażak sprawia sprzęt, stosuje odzież specjalną oraz środki ochrony indywidualnej

i używa ich zgodnie z instrukcją obsługi lub dokumentacją techniczno-ruchową dostarczoną

przez producenta. Podlegają one sprawdzeniu po każdorazowym użyciu oraz podczas przeprowadzania

zmiany służby i bezpośrednio przed każdym użyciem, a stosowane podczas szkoleń i ćwiczeń

podlegają sprawdzeniu przed ich rozpoczęciem.

Podczas konserwacji sprzętu oraz innych prac wykonywanych w toku pełnienia służby

1)

strażak przystępujący do konserwacji sprzętu stosuje środki ochrony indywidualnej

niezbędne do obsługi urządzenia;

2)

sprzęt jest poddawany konserwacji zgodnie z dokumentacją techniczną lub instrukcją

producenta;

3)

w przypadku zauważenia uszkodzenia lub nieprawidłowego działania sprzętu strażak zgłasza

zaistniałą sytuację bezpośredniemu przełożonemu, a sprzęt jest wykluczany z dalszego

użytkowania do momentu usunięcia nieprawidłowości.

1.

Kabina pojazdu pożarniczego, który brał udział w akcji ratowniczej, wraz z wyposażeniem

podlega czyszczeniu i dezynfekcji.

2.

Czyszczenie i dezynfekcję, o których mowa w ust. 1, prowadzi się

1)

nie rzadziej niż raz w tygodniu w zakresie dostosowanym do potrzeb;

2)

przy zastosowaniu środków ochrony indywidualnej zgodnie z zaleceniem producenta środka

dezynfekcyjnego;

3)

z wykorzystaniem środków dezynfekcyjnych zapewniających krótki czas działania przy

szerokim spektrum biobójczym;

4)

zgodnie z zaleceniami producenta środka dezynfekcyjnego.

3.

Czyszczeniu i dezynfekcji podlegają również środki ochrony indywidualnej strażaka,

w szczególności hełmy, kominiarki i rękawice, sygnalizatory bezruchu, latarki, sprzęt

ochrony układu oddechowego oraz sprzęt łączności.

4.

Pranie odzieży i ubrań specjalnych prowadzi się zgodnie z odrębnymi zaleceniami, określonymi

przez ich producenta.

1.

W przestrzeniach zamkniętych, w szczególności w tunelach, piwnicach i innych miejscach

o ograniczonej wymianie powietrza, zapewnia się skuteczne odprowadzanie spalin powstających

podczas pracy silników spalinowych lub stosuje się sprzęt i urządzenia o napędzie

elektrycznym. W przypadku braku możliwości skutecznego odprowadzenia spalin strażak

stosuje sprzęt ochrony układu oddechowego oraz sprzęt pomiarowy służący do wykrywania

i monitorowania obecności niebezpiecznych gazów.

2.

Sprzęt specjalistyczny na nierównym podłożu mocuje się w sposób uniemożliwiający jego

zsunięcie się lub przewrócenie.

3.

W atmosferze potencjalnie zagrożonej wybuchem stosuje się narzędzia nieiskrzące oraz

sprzęt specjalistyczny w wykonaniu przeciwwybuchowym.

4.

Używając sprzętu oświetleniowego, nie należy powodować oślepiania strażaków, w szczególności

prowadzących akcję ratowniczą, uczestniczących w ćwiczeniach lub szkoleniu na wysokości,

a także kierowców pojazdów pożarniczych.

5.

Nie należy odkładać sprzętu przed całkowitym zatrzymaniem się jego ruchomych elementów

roboczych.

6.

Podczas pracy urządzenia przewód zasilający zabezpiecza się przed uszkodzeniem.

7.

Nie wolno przenosić urządzenia lub sprzętu, trzymając je za przewód zasilający.

Pompy pożarnicze ustawia się w miejscach stabilnych zapewniających bezpieczeństwo

przy ich obsłudze, z wykluczeniem zamarzniętych akwenów.

1.

Podczas sprawiania, zmiany położenia drabiny mechanicznej lub podnośnika wyposażonego

w drabinę strażak nie przebywa na przęsłach roboczych.

2.

Strażaka będącego w koszu drabiny, podnośnika, na drabinie lub na podeście roboczym

zabezpiecza się za pomocą środków ochrony indywidualnej oraz sprzętu chroniącego przed

upadkiem z wysokości.

Za bezpieczeństwo podczas pracy drabin, podnośników, dźwigów i żurawi samojezdnych

odpowiada operator tego sprzętu, posiadający odpowiednie uprawnienia.

1.

Podczas obsługi samochodowej wyciągarki linowej należy stosować się do instrukcji

bezpiecznej pracy wskazanej przez producenta.

2.

Nie należy przebywać w polu napiętej liny podczas pracy wyciągarki linowej.

Przed rozpoczęciem pracy w sprzęcie ochrony układu oddechowego strażak

1)

dokonuje kontroli działania sprzętu ochrony układu oddechowego, w szczególności urządzeń

do otwierania dopływu powietrza, szczelności przylegania maski, szczelności połączeń

i złącz oraz wskazań przyrządów określających stan ciśnienia, umiejscowienia sygnalizatora

bezruchu w okolicy barku i uruchomienia go;

2)

potwierdza dowódcy swoją gotowość do działań, w tym sprawność systemu łączności i

sprzętu ochrony układu oddechowego.

W czasie pracy w sprzęcie ochrony układu oddechowego strażak

1)

zachowuje rezerwę powietrza niezbędną do wyjścia ze strefy zagrożenia;

2)

posługuje się wcześniej ustalonymi umownymi znakami sygnalizacyjnymi i wykorzystuje

łączność radiową.

1.

Podczas pracy strażaka w sprzęcie ochrony układu oddechowego, kierujący działaniem

ratowniczym

1)

ustala sposób komunikacji i utrzymania stałej łączności;

2)

przekazuje informacje na temat stwierdzonych zagrożeń;

3)

wyznacza rotę asekuracyjną, będącą w pełnej gotowości do podjęcia działań, wyposażoną

w sprzęt umożliwiający podjęcie pracy w strefie zagrożenia;

4)

w przypadku trudnych warunków pracy ogranicza czas pracy strażaka w strefie zagrożenia.

2.

Rota asekuracyjna, o której mowa w ust. 1

1)

może realizować inne zadania poza strefą zagrożenia pod warunkiem zachowania gotowości

do wejścia w strefę zagrożenia i wsparcia pracujących w niej strażaków w niezbędnym

zakresie, w szczególności do pomocy w prowadzeniu ewakuacji;

2)

posiada wyposażenie i sprzęt wymagane do realizacji czynności określonych w pkt 1,

w szczególności sprzęt ochrony układu oddechowego przygotowany do niezwłocznego użycia.

Kierujący działaniem ratowniczym może wyznaczyć osobę monitorującą czas pracy ratowników

w sprzęcie ochrony układu oddechowego oraz liczbę rot wprowadzonych do strefy zagrożenia.

1.

Dopuszcza się stosowanie sprzętu filtrującego po stwierdzeniu, że zawartość tlenu

w powietrzu wynosi minimum 19% i nie występują czynniki szkodliwe powodujące konieczność

pracy w sprzęcie ochrony układu oddechowego.

2.

Sprzęt filtrujący dobiera się w zależności od występujących w atmosferze substancji,

prowadząc stały monitoring stężenia tlenu oraz obecności gazów trujących.

Maskę stanowiącą sprzęt ochrony układu oddechowego oraz sprzęt filtrujący zakłada

się i zdejmuje wyłącznie w atmosferze niezanieczyszczonej substancjami szkodliwymi

lub niebezpiecznymi, a jednocześnie w miejscu położonym jak najbliżej obszaru, na

którym jest prowadzona akcja ratownicza.

1.

Podczas prowadzenia medycznych czynności ratunkowych, strażak stosuje środki ochrony

indywidualnej, w szczególności rękawiczki jednorazowego użytku, okulary ochronne oraz

w miarę możliwości maseczkę ochronną.

2.

Medyczne czynności ratunkowe poza strefą zagrożenia strażak może prowadzić bez stosowania

ubrania specjalnego i hełmu.

1.

Akcje ratownicze, ćwiczenia lub szkolenie, stwarzające w ocenie kierującego działaniem

ratowniczym lub organizatora ćwiczeń lub szkolenia ryzyko wystąpienia obrażeń wymagających

podjęcia medycznych czynności ratunkowych, muszą być zabezpieczone na poziomie nie

niższym niż kwalifikowana pierwsza pomoc, a w przypadku zwiększonego ryzyka - na poziomie

nie niższym niż kwalifikacje ratownika medycznego, wyposażonego w sprzęt umożliwiający

wykonywanie zadań zawodowych ratownika medycznego w rozumieniu ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym

(Dz. U. z 2020 r. poz. 882, 2112 i 2401 oraz z 2021 r. poz. 159, 1559 i 1641).

2.

Decyzję o ustaniu zagrożenia, o którym mowa w ust. 1, podejmuje kierujący działaniem

ratowniczym lub organizator ćwiczeń lub szkolenia.

W przypadku gdy strażak uległ ekspozycji na materiał potencjalnie zakaźny, na działanie

substancji niebezpiecznych lub doznał urazu w wyniku oddziaływania innych czynników

szkodliwych dla zdrowia, podlega badaniu lekarskiemu w zakresie postępowania poekspozycyjnego.

1.

W przypadku gdy ekspozycji na materiał potencjalnie zakaźny ulegną środki ochrony

indywidualnej, inne elementy umundurowania strażaka oraz sprzęt ratowniczy, należy

je niezwłocznie zabezpieczyć w szczelnie zamkniętym opakowaniu na terenie prowadzonej

akcji ratowniczej i przetransportować do miejsca ich odkażania lub utylizacji.

2.

W przypadku zaistnienia sytuacji, o której mowa w ust. 1, kierownik jednostki organizacyjnej

Państwowej Straży Pożarnej zapewnia odkażanie odzieży i sprzętu, a w przypadku braku

takiej możliwości - utylizację odzieży i sprzętu.

Organizator ćwiczeń lub szkolenia zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki ich prowadzenia.

Do uczestnictwa w ćwiczeniach lub szkoleniu dopuszcza się strażaka, który posiada

aktualne zaświadczenie o odbyciu szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby

oraz aktualne orzeczenie lekarskie określone w programie ćwiczeń lub szkolenia.

1.

Przygotowując, a następnie prowadząc ćwiczenia lub szkolenie, ogranicza się do minimum

okoliczności zagrażające życiu lub zdrowiu strażaka.

2.

Ćwiczeń lub szkoleń nie prowadzi się

1)

w miejscach o dużym natężeniu ruchu bez uprzedniego zabezpieczenia tych miejsc;

2)

na powierzchni i pod powierzchnią wody w miejscach niebezpiecznych bez właściwego

nadzoru, sprzętu ratunkowego, zabezpieczenia i środków łączności;

3)

na wysokości i poniżej poziomu terenu oraz z użyciem statku powietrznego bez odpowiedniego

zabezpieczenia i środków łączności;

4)

związanych z wykonywaniem skoków ćwiczebnych na skokochrony;

5)

z wykorzystaniem osób do pozoracji, jeżeli zagrażałoby to ich życiu lub zdrowiu;

6)

na wysokości, poniżej poziomu terenu oraz na wodzie i pod wodą z wykorzystaniem pozorantów

nieposiadających kwalifikacji w zakresie danej specjalizacji.

3.

Pozorantów oraz osoby przygotowujące pozorację wyposaża się w środki ochrony indywidualnej

adekwatne do mogących wystąpić zagrożeń.

4.

Teren ćwiczeń lub szkolenia zabezpiecza się przed dostępem osób postronnych niebiorących

udziału w ćwiczeniach lub szkoleniu.

5.

Ograniczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 6, nie dotyczą ćwiczeń, szkoleń i egzaminów

przewodników psów ratowniczych i psów ratowniczych, organizowanych dla specjalistycznych

grup ratowniczych, pod warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa pozorantów.

1.

Przed przystąpieniem do ćwiczeń lub szkolenia prowadzący zajęcia

1)

sprawdza obiekt, w którym będą prowadzone ćwiczenia lub szkolenie, i stanowisko, na

którym będą prowadzone, oraz sprzęt przeznaczony do ćwiczeń, a w przypadku stwierdzenia

nieprawidłowości powoduje jego usunięcie;

2)

podejmuje decyzję co do sposobów zabezpieczenia strażaków przed czynnikami niebezpiecznymi,

szkodliwymi i uciążliwymi, które mogą doprowadzić do urazu, schorzenia, złego samopoczucia

lub nadmiernego zmęczenia, niepowodującego trwałego pogorszenia stanu zdrowia;

3)

uwzględnia zgłaszane przez strażaka niedyspozycje psychofizyczne;

4)

sprawdza, czy wszyscy uczestnicy ćwiczeń lub szkolenia są wyposażeni w wymaganą odzież

ochronną i środki ochrony indywidualnej;

5)

omawia przebieg ćwiczeń lub szkolenia, a także organizację łączności i sposób przekazania

decyzji o ich przerwaniu;

6)

omawia warunki bezpieczeństwa związane z występującymi zagrożeniami.

2.

Podczas ćwiczeń lub szkolenia prowadzący zajęcia

1)

egzekwuje przestrzeganie przez strażaka przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny

służby oraz stosowanie środków ochrony indywidualnej;

2)

niezwłocznie podejmuje działania mające na celu ograniczenie lub likwidację stwierdzonych

bądź zgłoszonych zagrożeń życia lub zdrowia strażaków oraz innych uchybień w dziedzinie

bezpieczeństwa i higieny służby.

1.

Do każdego stacjonarnego stanowiska do ćwiczeń lub szkolenia, wyposażonego pod względem

technicznym do wykonywania ćwiczeń lub szkolenia, opracowuje się instrukcję bezpieczeństwa,

z którą zapoznaje się strażaka.

2.

Do stanowisk mobilnych oraz tworzonych doraźnie na potrzeby ćwiczeń lub szkolenia

opracowuje się dokumentację zawierającą zasady bezpieczeństwa, z którymi zapoznaje

się strażaka.

1.

Przed przystąpieniem do ćwiczeń lub szkolenia ćwiczący strażak dokonuje oceny sprawności

używanych środków ochrony indywidualnej.

2.

Strażaka nie dopuszcza się do ćwiczeń lub szkolenia oraz odsuwa od ich kontynuowania

w przypadku braku lub niesprawności środków ochrony indywidualnej.

Strażak uczestniczący w ćwiczeniach lub szkoleniu niezwłocznie zgłasza prowadzącemu

odniesione obrażenia, a także ostrzega inne osoby o zauważonych zagrożeniach dla życia

lub zdrowia.

Prowadzący ćwiczenia lub szkolenie przerywa zajęcia w razie stwierdzenia

1)

niebezpieczeństwa zagrażającego życiu lub zdrowiu uczestników;

2)

uchybień organizacyjno-technicznych;

3)

nieprzestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny służby.

1.

Nie stosuje się kryterium czasowego podczas ćwiczeń lub szkoleń.

2.

Zezwala się na stosowanie kryterium czasowego, o którym mowa w ust. 1, podczas egzaminów,

inspekcji, testów lub zawodów sportowych.

1.

Zajęcia sportowe odbywają się pod nadzorem przełożonego, wyznaczonego przez kierownika

jednostki organizacyjnej.

2.

Przed rozpoczęciem zajęć, o których mowa w ust. 1, przełożony

1)

dokonuje oceny stanu nawierzchni (boiska, terenu), na której mają być przeprowadzone

zajęcia, i sprzętu niezbędnego do ich przeprowadzenia;

2)

sprawdza stan indywidualnego wyposażenia w sprzęt i obuwie sportowe uczestników zajęć;

3)

zapoznaje uczestników z regulaminem obiektu oraz zasadami konkurencji, gry lub dyscypliny

sportowej, której mają dotyczyć zajęcia;

4)

omawia cel prowadzonych zajęć, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny służby;

5)

przeprowadza ćwiczenia w formie rozgrzewki przygotowujące racjonalnie organizm do

zwiększonego wysiłku.

3.

Zajęcia są realizowane zgodnie z planem szkolenia.

4.

Osoba określona w ust. 1 sprawuje bieżący nadzór nad przebiegiem zajęć.

5.

W przypadku wystąpienia zagrożeń wypadkowych, związanych z niewłaściwym zachowaniem,

brawurą, lekceważeniem przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny służby, bezpośredni

przełożony

1)

przerywa zajęcia i zwraca uwagę na istniejące zagrożenia;

2)

odsuwa od wykonywanych zajęć osoby rażąco łamiące przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny służby.

6.

Po zakończeniu zajęć należy

1)

przeprowadzić ćwiczenia ukierunkowane na uspokojenie organizmu po wysiłku;

2)

przypomnieć uczestnikom o konieczności niezwłocznego zgłaszania wszelkich urazów nabytych

w trakcie zajęć;

3)

dokonać ich podsumowania.

Do pozorowania zdarzeń podczas prowadzonych ćwiczeń lub szkolenia stosuje się środki

dymotwórcze neutralne dla organizmu.

W każdym przypadku użycia podczas ćwiczeń lub szkolenia ognia otwartego oraz materiałów

pirotechnicznych, w tym dymotwórczych, należy zapewnić właściwe zabezpieczenie ludzi

i obiektów, uwzględniając warunki terenowe i atmosferyczne w miejscu ćwiczeń lub szkolenia

i jego najbliższym otoczeniu.

Ćwiczenia lub szkolenia z użyciem materiałów zapalających i wybuchowych mogą prowadzić

wyłącznie uprawnione i wyznaczone do tego osoby.

Przed każdym wyjazdem kierowca pojazdu pożarniczego

1)

sprawdza gotowość eksploatacyjną pojazdu pożarniczego oraz jego bezpieczeństwo dla

ruchu;

2)

zabezpiecza wszelkie elementy wysuwane i ruchome pojazdu pożarniczego, w szczególności

wysięgnik, podpory, maszt oświetleniowy, maszt antenowy, uniemożliwiając przypadkowe

ich wysunięcie się podczas jazdy;

3)

zamyka wszystkie skrytki sprzętowe, skrzynie oraz dodatkowe stopnie pojazdu pożarniczego;

4)

sprawdza poprawne zamocowanie sprzętu wewnątrz skrytek w kabinie i na dachu pojazdu

pożarniczego, uniemożliwiające przypadkowe ich przesunięcie lub upadek podczas jazdy;

5)

sprawdza prawidłowe zamknięcie oraz przewożenie elementów wyposażenia i sprzętu w

przewidzianych dla nich miejscach.

1.

Rozpoczęcie jazdy pojazdem pożarniczym następuje wyłącznie na rozkaz dowódcy, po uzyskaniu

informacji od załogi o

1)

zabezpieczeniu sprzętu i przestrzeni ładunkowej;

2)

zajęciu miejsc przez wszystkich członków załogi;

3)

zamknięciu drzwi pojazdu.

2.

Dowódca lub dysponent pojazdu pożarniczego nie może żądać zwiększenia prędkości pojazdu,

natomiast może, ze względów bezpieczeństwa, żądać jej zmniejszenia.

3.

Podczas jazdy pojazdem pożarniczym zbiornik na środek gaśniczy utrzymuje się w stanie

całkowitego wypełnienia. W przypadku niemożności jego wypełnienia dopuszcza się jazdę

z niepełnym zbiornikiem przy zachowaniu podczas jazdy szczególnej ostrożności.

4.

Rozpoczęcie jazdy pojazdem pożarniczym jako uprzywilejowanym w ruchu drogowym rozpoczyna

się na polecenie lub za zgodą dyżurnego stanowiska kierowania albo na polecenie kierującego

działaniem ratowniczym.

5.

Kierujący pojazdem pożarniczym uprzywilejowanym w ruchu drogowym zachowuje szczególną

ostrożność.

6.

Kierujący pojazdem pożarniczym może prowadzić pojazd bez hełmu i butów strażackich

przeznaczonych do akcji ratowniczej.

W czasie jazdy pojazdem pożarniczym strażak

1)

nie zajmuje miejsc innych niż ustalone;

2)

nie zajmuje miejsc na stopniach i innych zewnętrznych elementach pojazdu pożarniczego,

z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w § 77 ust. 2;

3)

nie pali wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych lub papierosów

elektronicznych;

4)

nie opuszcza pojazdu pożarniczego;

5)

nie prowadzi zbędnych rozmów z kierowcą;

6)

nie zdejmuje hełmu lub kasku podczas jazdy pojazdu pożarniczego jako uprzywilejowanego

w ruchu, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w § 62;

7)

nie zakłada sprzętu ochrony układu oddechowego.

Załoga pojazdu przemieszcza się pojazdem pożarniczym w hełmach oraz ubraniu specjalnym

z wyjątkiem

1)

jazdy alarmowej w związku z dojazdem do rejonu koncentracji lub punktu przyjęcia sił

i środków;

2)

jazdy alarmowej grupy operacyjnej lub innych osób funkcyjnych w ramach prowadzonej

akcji ratowniczej na szczeblu taktycznym i strategicznym, o której mowa w przepisach

wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

(Dz. U. z 2021 r. poz. 869);

3)

jazdy niealarmowej, związanej z powrotem z akcji ratowniczej, dojazdem do miejsca

ćwiczeń, szkolenia lub wykonywania czynności służbowych i powrotem z niego.

1.

Podczas przejazdu pod mostami, wiaduktami i innymi przeszkodami należy wziąć pod uwagę

wysokość transportową pojazdu pożarniczego.

2.

W kabinie pojazdu pożarniczego w miejscu widocznym dla kierowcy znajduje się informacja

o wymiarach gabarytowych pojazdu i maksymalnej masie całkowitej.

3.

Przepisów ust. 2 nie stosuje się do pojazdów o masie całkowitej nieprzekraczającej

3,5 tony.

1.

Po przybyciu na miejsce ćwiczeń, szkolenia lub akcji ratowniczej pojazd pożarniczy

ustawia się w sposób zapewniający bezpieczeństwo miejsca prowadzonej akcji, załogi

i pojazdu, z zachowaniem możliwości manewrowania, w tym odjazdu lub ewakuacji.

2.

O wyborze miejsca ustawienia pojazdu pożarniczego decyduje dowódca, w porozumieniu

z kierowcą.

3.

Jeżeli dowódca wyraźnie nie określił miejsca ustawienia pojazdu, o jego wyborze decyduje

samodzielnie kierowca.

4.

Dowódca wyznacza strażaków do asekuracji w celu zapewnienia bezpieczeństwa podczas

manewrowania pojazdem pożarniczym, szczególnie w porze nocnej, w miejscach o ograniczonej

przestrzeni i w warunkach ograniczonej widoczności.

5.

Wsiadanie do pojazdu pożarniczego i wysiadanie z niego odbywa się przodem do kabiny,

z wykorzystaniem elementów do tego przeznaczonych, w szczególności stopni, poręczy

i drabinek.

1.

W przypadku gdy akcja ratownicza jest prowadzona na drodze lub w jej pobliżu

1)

każdorazowo przed wejściem na drogę strażak zachowuje szczególną ostrożność, upewniając

się, że nie ma zagrożenia ze strony innych jej użytkowników;

2)

w pojazdach pożarniczych włącza się światła mijania oraz sygnały świetlne w postaci

niebieskich świateł błyskowych;

3)

do zabezpieczenia lub zamknięcia drogi używa się, w razie potrzeby, pojazdów pożarniczych.

2.

W przypadku ograniczonej widoczności należy w odpowiednich odległościach od pojazdów

pożarniczych ustawić lampy sygnalizacyjne i znaki ostrzegawcze, zgodnie z zasadami

określonymi w przepisach dotyczących ruchu drogowego.

Pojazd pożarniczy dysponowany do akcji ratowniczej jako pierwszy lub samodzielny ma

obsadę zapewniającą bezpieczne podjęcie czynności ratowniczych.

Strażak uczestniczący w akcji ratowniczej

1)

używa sprzętu zgodnie z instrukcją obsługi;

2)

melduje dowódcy nadzorującemu odcinek bojowy o każdym przypadku oddalenia się z terenu

tego odcinka i powrotu na ten teren;

3)

utrzymuje stałą łączność z kierującym działaniem ratowniczym lub dowódcą odcinka bojowego;

4)

wykonuje polecenia wydane przez kierującego działaniem ratowniczym;

5)

melduje kierującemu działaniem ratowniczym o zauważonych, napotkanych zagrożeniach

wpływających na bezpieczeństwo w miejscu prowadzonej akcji.

Podczas akcji ratowniczej, uwzględniając poziom kierowania, kierujący działaniem ratowniczym

lub dowódca odcinka bojowego

1)

rozpoznaje zagrożenia i informuje uczestników akcji o ich występowaniu;

2)

w zależności od występujących zagrożeń lub ich braku określa rodzaj zabezpieczenia

strażaka w wyroby służące zapewnieniu bezpieczeństwa lub ochronie zdrowia i życia,

w szczególności odzież specjalną, sprzęt i środki ochrony indywidualnej;

3)

wyznacza, oznakowuje i zabezpiecza miejsce akcji ratowniczej;

4)

ustala sygnały i środki alarmowe oraz odwód do udzielenia natychmiastowej pomocy strażakom

przebywającym w strefie zagrożenia;

5)

egzekwuje przestrzeganie przez strażaków przepisów, zasad bezpieczeństwa i higieny

służby oraz stosowanie środków ochrony indywidualnej;

6)

kieruje do akcji ratowniczej co najmniej dwóch strażaków, wyznaczając spośród nich

dowódcę, z zastrzeżeniem § 83;

7)

rozpoznaje i ustala najbezpieczniejsze drogi odwrotu lub ewakuacji;

8)

nadzoruje pracę strażaków w sprzęcie ochrony układu oddechowego, zgodnie z § 37 i

§ 38;

9)

nadzoruje pracę strażaków oraz stan ich zabezpieczenia na stanowiskach szczególnie

zagrożonych;

10)

kontroluje, dla celów bezpieczeństwa, stan liczebny podległych strażaków, w szczególności

przebywających w strefie zagrożenia;

11)

organizuje, według potrzeb, pomiar czasu przebywania strażaków w strefie zagrożenia,

z wykorzystaniem urządzeń do tego przeznaczonych lub kart pracy sprzętu ochrony układu

oddechowego;

12)

współpracuje z personelem technicznym nadzorującym poszczególne urządzenia i instalacje

techniczne;

13)

według potrzeb podejmuje działania mające na celu odłączenie obiektu od instalacji

gazowej, cieplnej, wodociągowej, elektroenergetycznej, teletechnicznej;

14)

niezwłocznie podejmuje działania mające na celu ograniczenie lub likwidację stwierdzonych

bądź zgłaszanych zagrożeń życia lub zdrowia strażaków oraz innych uchybień w dziedzinie

bezpieczeństwa i higieny służby;

15)

do czasu ograniczenia lub likwidacji zagrożeń, o których mowa w pkt 14, zabezpiecza

strażaków przed ich skutkami, a niesprawny sprzęt specjalistyczny lub środki ochrony

indywidualnej wycofuje z użycia i skutecznie zabezpiecza przed ponownym wykorzystaniem;

16)

w razie zagrożenia wybuchem stosuje wszelkie możliwe środki zabezpieczające przed

skutkami wybuchu oraz ogranicza do niezbędnego minimum liczbę strażaków znajdujących

się w strefie zagrożenia;

17)

podejmuje decyzję o natychmiastowych poszukiwaniach zaginionych strażaków.

Kierujący działaniem ratowniczym, w zależności od rodzaju wykonywanych czynności ratowniczych

oraz panujących warunków atmosferycznych, podejmuje działania w celu zapewnienia

1)

wymiany strażaków biorących udział w akcji ratowniczej;

2)

odpoczynku;

3)

rezerwy i wymiany potrzebnych środków ochrony indywidualnej;

4)

napojów, w ilości zaspokajającej potrzeby strażaków;

5)

posiłków;

6)

środków łączności, sygnalizacji i oświetlenia terenu akcji ratowniczej.

1.

Rozpoznanie, wyznaczenie strefy zagrożenia oraz inne czynności ratownicze wewnątrz

tej strefy są wykonywane przez co najmniej dwóch strażaków.

2.

Strażakom w strefie zagrożenia wyznacza się do asekuracji co najmniej dwóch strażaków

wyposażonych w sprzęt ochronny o takim samym stopniu zabezpieczenia jak strażacy pracujący

w tej strefie, z wyłączeniem akcji ratowniczej, o której mowa w § 83.

Przed wejściem do strefy zagrożenia strażak

1)

uruchamia sygnalizator bezruchu, a w przypadkach tego wymagających - również sprzęt

wykrywczo-pomiarowy;

2)

sprawdza funkcjonowanie sprzętu ochrony układu oddechowego, zgodnie z § 37 i § 38;

3)

potwierdza dowódcy swoją gotowość oraz sprawność systemu łączności i sprzętu ochrony

układu oddechowego;

4)

zapoznaje się z ewentualnymi drogami ewakuacji.

1.

Przerwanie pracy i wyjście strażaka ze strefy zagrożenia bez rozkazu właściwego dowódcy

może nastąpić w razie

1)

bezpośredniego zagrożenia życia;

2)

wystąpienia urazu lub złego samopoczucia;

3)

stwierdzenia uszkodzeń sprzętu ochrony układu oddechowego;

4)

stwierdzenia naruszenia rezerwy powietrza niezbędnej na czas powrotu;

5)

pogorszenia się warunków pożarowych w stopniu uniemożliwiającym skuteczne działanie

przy użyciu posiadanego sprzętu gaśniczego;

6)

utraty łączności.

2.

W sytuacji, o której mowa w ust. 1, strażak

1)

powiadamia kierującego działaniem ratowniczym lub dowódcę odcinka bojowego o samowolnym

opuszczeniu strefy;

2)

po zakończeniu akcji ratowniczej przedstawia uzasadnienie swojej decyzji wraz z opisem

podjętych czynności.

3.

Na żądanie kierującego działaniem ratowniczym uzasadnienie, o którym mowa w ust. 2

pkt 2, strażak bez zbędnej zwłoki składa w formie pisemnej.

4.

Po wyjściu ze strefy zagrożenia, strażak melduje dowódcy o zrealizowanych zadaniach

oraz o swoim stanie psychofizycznym.

W miejscach zagrożonych bezpośrednim kontaktem z materiałami oraz czynnikami niebezpiecznymi

i szkodliwymi dla życia i zdrowia, przed podjęciem oraz w trakcie czynności ratowniczych,

stosuje się sprzęt i urządzenia specjalistyczne sygnalizujące zaistniałe zagrożenia.

W przypadku gdy istnieje możliwość zastąpienia strażaka właściwym sprzętem, do strefy

zagrożenia wprowadza się roboty, bezzałogowe statki powietrzne lub inny sprzęt.

Podczas gaszenia pożaru kierujący działaniem ratowniczym lub dowódca odcinka bojowego

1)

kieruje do akcji ratowniczej strażaka wyposażonego w środki ochrony indywidualnej,

sygnalizator bezruchu, sprzęt oświetleniowy, sprzęt łączności bezprzewodowej, niezbędny

sprzęt wykrywczo-pomiarowy oraz podręczny sprzęt burzący;

2)

utrzymuje łączność ze strażakiem i kontroluje czas przebywania strażaka w strefie

zagrożenia, zapewniający bezpieczny odwrót lub ewakuację;

3)

zapewnia asekurację strażaka, o której mowa w § 70 ust. 2.

W celu zmniejszenia zagrożenia związanego z działaniem płomieni, promieniowania cieplnego,

dymu i gazów strażak stosuje środki ochrony indywidualnej oraz wykorzystuje zasłony

naturalne i sztuczne.

1.

Prowadząc linie wężowe

1)

na szlaku komunikacyjnym, należy je zabezpieczyć;

2)

w miarę możliwości unika się tarasowania nimi przejść, drzwi, schodów i innych szlaków

komunikacyjnych;

3)

pionowo, podwiesza się je i zabezpiecza przed obsuwaniem;

4)

wykorzystuje się zwijadła, przyczepki i pojazdy wężowe.

2.

Budując linię wężową z wykorzystaniem pojazdu pożarniczego będącego w ruchu, strażak

znajdujący się w części załadunkowej pojazdu jest wyposażony w

1)

środki ochrony indywidualnej chroniące przed upadkiem z wysokości i jest przymocowany

do stałego elementu konstrukcyjnego pojazdu;

2)

środki łączności umożliwiające stały kontakt z kierowcą pojazdu pożarniczego.

Strażak operujący prądem gaśniczym

1)

kieruje go w sposób niepowodujący zniszczenia konstrukcji obiektu lub jego zawalenia;

2)

ogranicza w miarę możliwości ilość używanego środka gaśniczego, wykorzystując do tego

celu elementy regulacyjne prądownicy;

3)

nie używa zwartego prądu wody przy pożarach pyłów i materiałów pylących oraz w przypadku

możliwości wytworzenia mieszanin wybuchowych przez te substancje;

4)

nie używa prądu wody i piany do gaszenia materiałów i surowców wchodzących z wodą

w niebezpieczne reakcje;

5)

nie kieruje zwartego prądu gaśniczego na ludzi.

1.

Strażaka pracującego w strefie zadymionej wyposaża się w sprzęt ochrony układu oddechowego.

2.

Strażak poruszający się jako pierwszy sprawdza przed sobą drogę, obecność przeszkód

i miejsc niebezpiecznych, sygnalizuje niebezpieczeństwa oraz ostrzega o niebezpieczeństwach

strażaków poruszających się za nim.

Wprowadzając strażaków do pomieszczeń zadymionych, piwnic, kanałów, studni, zbiorników

i innych pomieszczeń o skomplikowanym układzie lub do miejsc trudno dostępnych, należy

stosować optymalne zabezpieczenie ratowników umożliwiające

1)

skuteczne podjęcie akcji ratowniczej;

2)

natychmiastową ewakuację;

3)

udzielenie pomocy;

4)

wprowadzenie roty asekuracyjnej.

W pojazdach, środkach transportu i innych środkach lokomocji, które w wyniku zaistniałego

zdarzenia uległy awarii lub uszkodzeniu, należy wyłączyć silniki i w miarę potrzeby

odłączyć źródła ich zasilania, które mogą stanowić zagrożenie w miejscu prowadzonej

akcji ratowniczej.

Na miejscu akcji ratowniczej przeprowadza się dekontaminację wstępną ludzi oraz sprzętu

narażonego na działanie substancji niebezpiecznych.

Podczas prowadzenia akcji ratowniczej w przypadku zagrożeń chemicznych, biologicznych,

radiacyjnych, nuklearnych i wybuchowych, w tym zdarzeń o charakterze terrorystycznym,

liczbę strażaków do prowadzenia akcji i asekuracji określa

1)

kierujący działaniem ratowniczym - w zakresie podstawowym;

2)

dowódca specjalistycznej grupy ratownictwa chemiczno-ekologicznego - w zakresie specjalistycznym.

1.

Nie wprowadza się strażaka do strefy niebezpiecznej bezpośrednio objętej bądź zagrożonej

pożarem lub innym zagrożeniem, w której znajdują się niewypały (niewybuchy), amunicja,

materiały i urządzenia wybuchowe lub występują zagrożenia o charakterze terrorystycznym,

z wyjątkiem sytuacji, o których mowa w § 112 ust. 2.

2.

W przypadku konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w strefie zagrożonej pożarem

lub wybuchem są one prowadzone z zastosowaniem wszystkich możliwych środków bezpieczeństwa.

W przypadku zdarzeń o charakterze terrorystycznym akcję ratowniczą w strefie zagrożenia

prowadzi się we współpracy ze służbami odpowiedzialnymi za fizyczne zwalczanie terroryzmu.

1.

W przypadku zdarzeń, w których występują zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiacyjne,

nuklearne i wybuchowe, akcję ratowniczą w strefie zagrożenia prowadzi się, współdziałając

z właściwymi organami i podmiotami.

2.

Kierujący działaniem ratowniczym informuje strażaka o występującym zagrożeniu chemicznym,

biologicznym, radiacyjnym, nuklearnym i wybuchowym.

1.

Podczas prowadzenia akcji ratowniczej, ćwiczeń lub szkolenia na wysokości oraz poniżej

poziomu terenu stosuje się sprzęt ochrony przed upadkiem z wysokości.

2.

Podczas prowadzenia akcji ratowniczej, ćwiczeń lub szkolenia na wysokości oraz poniżej

poziomu terenu linię wężową zabezpiecza się przed upadkiem.

Podczas prowadzenia akcji ratowniczej, ćwiczeń lub szkolenia na wysokości oraz poniżej

poziomu terenu, w szczególności przed ich rozpoczęciem, sprawdza się stabilność, zabezpieczenie

przed zmianą położenia, a także wizualnie stan techniczny konstrukcji lub urządzeń

oraz ich stałych elementów służących do mocowania linek.

Podczas prowadzenia akcji ratowniczej, ćwiczeń lub szkolenia z kosza drabiny lub podestu

roboczego podnośnika wyposaża się strażaka w sprzęt, o którym mowa w § 87 ust. 1,

umożliwiający ewakuację z wysokości nie mniejszej niż maksymalny wysięg tych urządzeń.

1.

Podczas używania pożarniczych drabin przenośnych

1)

sprawia się je tak, aby w trakcie używania nie straciły stateczności;

2)

wchodzi się i schodzi przodem do drabiny.

2.

Drabinę przystawną ustawia się w taki sposób, aby wystawała co najmniej o trzy szczeble

ponad powierzchnię, na którą prowadzi.

3.

W przypadku konieczności wejścia przez otwory w ścianach budynku ustawia się drabinę,

w zależności od sytuacji, z boku lub z przodu otworu, w sposób umożliwiający bezpieczne

przejście z drabiny na dolną krawędź otworu. Kierujący działaniem ratowniczym lub

dowódca odcinka bojowego w uzasadnionych przypadkach podejmuje decyzję o innym ustawieniu drabiny przystawnej.

4.

Niedopuszczalne jest opuszczanie się ślizgiem po bocznicach drabin.

1.

W celu zapewnienia bezpiecznej pracy z zastosowaniem pożarniczych drabin przenośnych

należy

1)

bezwzględnie przestrzegać zasad określonych przez producenta drabin w instrukcji obsługi;

2)

uwzględnić nośność podłoża, na którym zamierza się sprawić drabinę;

3)

oczyścić teren w obrębie podstawy drabiny;

4)

sprawiać drabinę pod kątem około 75 stopni do podłoża;

5)

starannie dobierać pod kątem wytrzymałości punkty oparcia wierzchołka drabiny;

6)

podczas wchodzenia i schodzenia po drabinie przestrzegać zasady „prawa ręka - lewa

noga, lewa ręka - prawa noga”;

7)

zapewnić stateczność ustawienia i zabezpieczenia drabiny.

2.

Przy prowadzeniu linii wężowej po drabinie

1)

w czasie wchodzenia i schodzenia po drabinie umieszcza się linię wężową między nogami,

przy jednoczesnym przewieszeniu prądownicy przez bark ku tyłowi;

2)

w czasie wnoszenia linii wężowej po drabinie przydziela się strażakowi jeden odcinek

linii wężowej;

3)

buduje się i prowadzi linię wężową bez zasilania jej wodą;

4)

na stanowisko gaśnicze w budynku wciąga się linię wężową za pomocą linki dopiero po

przejściu strażaka z drabiny do wnętrza budynku;

5)

podczas wciągania linii wężowej z prądownicą zabezpiecza się prądownicę przed możliwością

odłączenia;

6)

nawodnienie linii gaśniczej następuje po zbudowaniu stanowiska gaśniczego i potwierdzeniu

gotowości przez strażaka operującego prądem gaśniczym;

7)

nie zwiększa się i nie zmniejsza w sposób gwałtowny ciśnienia wody w linii wężowej.

Zarówno przed czynnościami ratowniczymi wykonywanymi w studniach, wykopach, podziemiach,

usypiskach, jak i w trakcie tych czynności, miejsce akcji ratowniczej zabezpiecza

się przed możliwością obsunięcia się lub zawalenia terenu oraz monitoruje się w tych

miejscach zawartość tlenu w powietrzu i obecność gazów niebezpiecznych.

Podczas akcji ratowniczej na wodzie używa się sprzętu pływającego wyposażonego w

1)

kamizelki asekuracyjne lub ratownicze w liczbie odpowiedniej do liczby przewożonych

osób;

2)

wiosła lub silnik o mocy i masie dostosowanej do wytrzymałości kadłuba.

W przypadku ratowania ludzi znajdujących się na lodzie strażak przed rozpoczęciem

działań nakłada kamizelkę asekuracyjną lub ratowniczą, kask ochronny oraz zabezpiecza

się linką ratowniczą. W zależności od sytuacji stosuje inne niezbędne środki ochrony

osobistej, w szczególności chroniące przed wychłodzeniem i utonięciem.

1.

Przed rozpoczęciem akcji ratowniczej kierujący działaniem ratowniczym zapewnia

1)

wyłączenie dopływu prądu elektrycznego do urządzeń lub instalacji elektrycznych mogących

powodować zagrożenie;

2)

sprzęt detekcyjny w celu identyfikacji obiektów pod napięciem.

2.

W sytuacji, o której mowa w ust. 1, kierujący działaniem ratowniczym ściśle współpracuje

z odpowiednią służbą energetyczną w celu wyłączenia dopływu prądu elektrycznego oraz

może żądać potwierdzenia wyłączenia na piśmie.

3.

W przypadku braku możliwości wyłączenia dopływu prądu elektrycznego używa się w odpowiedni

sposób narzędzi i sprzętu ochronnego elektroizolacyjnego, które są oznakowane i mają

certyfikaty dopuszczenia do użytkowania.

4.

Sprzęt detekcyjny powinien być stosowany w warunkach przewidzianych przez producenta

i w sposób opisany w instrukcji użytkowania.

5.

Urządzeń lub instalacji elektrycznych, w przypadku w którym występuje możliwość porażenia

prądem, nie wolno dotykać bez zastosowania narzędzi i sprzętu, o których mowa w ust.

3.

1.

Wyłączenia dopływu prądu elektrycznego do urządzeń lub instalacji dokonuje się przez

wyłączenie oznakowanego przeciwpożarowego wyłącznika prądu, a w przypadku jego braku

- przez wyłączenie oznakowanego głównego wyłącznika prądu lub wyłącznikami różnicowoprądowymi.

2.

Wyłączenia dopływu energii elektrycznej do urządzeń lub instalacji o znacznym stopniu

zaawansowania technicznego, w zależności od sytuacji, dokonuje się

1)

przy urządzeniach elektrycznych, w szczególności w zakładach przemysłowych, energetycznych,

podstacjach, transformatorach - wyłącznie we współpracy z zakładowym elektrykiem,

służbą pogotowia elektrycznego lub służbą energetyczną;

2)

na liniach napowietrznych lub sieci trakcyjnej - przez zażądanie od właściwych organów

przerwania dopływu prądu i uszynienia sieci z dwóch stron, w ścisłej współpracy stanowisk

kierowania z ośrodkami dyspozycyjnymi tych organów;

3)

w środkach komunikacji o napędzie elektrycznym - przez odciągnięcie pantografów od

sieci i odłączenie prądu z baterii akumulatorów we współpracy z obsługą środka komunikacji;

4)

w pojazdach o napędzie elektrycznym - przez odłączenie źródeł energii elektrycznej.

W przypadku gdy nie został odłączony dopływ prądu elektrycznego, kierujący działaniem

ratowniczym

1)

ogranicza działania w strefie niebezpiecznej do niezbędnego minimum, realizuje tylko

priorytetowe czynności ratownicze i uwzględnia podczas akcji zagrożenia wynikające

z występowania napięcia w sieci;

2)

przyjmuje, że każde urządzenie, instalacja elektryczna oraz trakcja elektryczna znajdują

się pod napięciem, i informuje strażaka o występującym zagrożeniu.

Podczas akcji ratowniczej w pobliżu urządzeń elektrycznych, instalacji i przewodów

energetycznych

1)

zwraca się uwagę na możliwość powstania porażeń wywołanych napięciem krokowym, łukiem

elektrycznym albo prądami indukcyjnymi;

2)

stosuje się w szczególności sprzęt ochronny elektroizolacyjny.

1.

W razie pożaru palące się lub narażone na zapalenie części urządzeń elektroenergetycznych

należy wyłączyć. Podczas gaszenia urządzeń i elementów instalacji, do których dopływ

energii elektrycznej nie został wyłączony, stosuje się gaśnice i urządzenia gaśnicze

przeznaczone do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem, zgodnie z instrukcją

producenta, oraz inny sprzęt i środki gaśnicze, które nie stwarzają zagrożenia porażenia

prądem elektrycznym.

2.

W przypadku akcji gaśniczych przy urządzeniach elektroenergetycznych oraz w ich pobliżu

należy zachowywać od nich odpowiedni odstęp podczas gaszenia, zgodnie z informacją

określoną na gaśnicach oraz urządzeniach gaśniczych lub aktualnym stanem wiedzy technicznej.

Podczas organizacji akcji ratowniczej w miejscu katastrofy budowlanej należy zapewnić

współpracę odpowiednich służb technicznych, inspekcji i organów nadzoru budowlanego.

Przed rozpoczęciem rozbiórki lub wyburzania konstrukcji budowlanych, zachowując środki

ostrożności, należy

1)

ocenić stabilność elementów konstrukcji;

2)

przeprowadzić ewakuację ludzi z terenu akcji ratowniczej i bezpośredniego sąsiedztwa

konstrukcji budowlanej;

3)

wyznaczyć strefy zagrożenia.

1.

Prowadząc prace związane z rozbiórką i wyburzaniem konstrukcji budowlanych, stosuje

się metody, sprzęt i narzędzia dostosowane do rozbieranych lub wyburzanych elementów.

2.

Podczas prac, o których mowa w ust. 1

1)

nie prowadzi się prac rozbiórkowych w sposób stwarzający zagrożenie dla pozostałych

ratowników;

2)

nie przewraca się ścian lub innych części obiektu przez podkopywanie i podcinanie;

3)

do wyburzania nie używa się lin i łańcuchów o długości mniejszej niż trzykrotna wysokość

wyburzanych konstrukcji;

4)

nie składuje się i nie magazynuje się gruzu na drogach ewakuacyjnych.

1.

Prace rozbiórkowe prowadzi się, w miarę możliwości, zgodnie z kierunkiem wiatru, zajmując

stanowiska na nienaruszonych częściach konstrukcji, po wyznaczeniu dodatkowo strefy

objętej zakazem przebywania osób.

2.

W przypadku zrzucania z wysokości rozbieranych elementów budowlanych miejsce prowadzonych

prac należy odpowiednio wygrodzić i oznakować.

3.

Zrzucanie elementów budowlanych należy prowadzić z zapewnieniem bezpieczeństwa osób

prowadzących działania ratownicze poniżej.

Podczas pracy żurawi, dźwigów oraz innych maszyn i urządzeń przebywanie w bezpośrednim

zasięgu ich pracy jest dozwolone wyłącznie za zgodą kierującego działaniem ratowniczym

i operatora.

Podczas akcji ratowniczej w czasie burz lub silnych wiatrów

1)

unika się gromadzenia sprzętu i zajmowania stanowisk w pobliżu drzew i obiektów, szczególnie

w pobliżu słupów i kominów;

2)

zwraca się uwagę na zerwane kable, przewody oraz urządzenia zagrażające porażeniem

prądem elektrycznym;

3)

zwraca się uwagę na zagrożenie dla ratownika związane z użyciem podczas akcji ratowniczej

drabin mechanicznych, podestów ruchomych, dźwigów i żurawi.

Podczas akcji ratowniczej w czasie występowania ujemnych temperatur

1)

zachowuje się szczególną ostrożność przy używaniu sprzętu ochrony układu oddechowego

w związku z możliwością wystąpienia nieprawidłowości w jego pracy na skutek mrozu;

2)

zachowuje się ciągłość przepływu wody w liniach wężowych;

3)

przy wyznaczaniu stanowisk gaśniczych uwzględnia się przeciążenia konstrukcji budowlanej

wskutek zamarzania wody użytej do gaszenia;

4)

zachowuje się szczególną ostrożność w pobliżu linii wężowych i na stanowiskach gaśniczych

w związku z możliwością powstania oblodzeń;

5)

w miarę potrzeby zapewnia się: ciepłe napoje i posiłki, rezerwę suchej odzieży oraz

miejsce do ogrzania.

Podczas prowadzenia akcji ratowniczej, ćwiczeń lub szkolenia z wykorzystaniem statku

powietrznego przestrzega się następujących zasad bezpieczeństwa

1)

dojście lub dojazd do statku powietrznego następuje po wezwaniu przez pilota lub załogę

tego statku;

2)

kontakt z pilotem lub załogą nawiązuje się drogą radiową lub za pomocą umówionych

znaków gestowych;

3)

przy podchodzeniu lub podjeżdżaniu do śmigłowców zachowuje się szczególną ostrożność,

zwracając uwagę na wirujące elementy;

4)

nie podchodzi się do śmigłowców od strony wznoszącego się zbocza;

5)

zezwala się na podejście strażaków do statku powietrznego wyłącznie z boku, w strefach

dozwolonych, bezpiecznych;

6)

zabezpiecza się oczy przed pyłem i zanieczyszczeniami;

7)

zabezpiecza się lub usuwa wszystkie luźne przedmioty w rejonie lądowiska mogące unieść

się w strumieniu powietrza oraz zamyka się drzwi i okna pojazdów pożarniczych.

Lądowisko przeznaczone dla statku powietrznego wyznacza się i zabezpiecza zgodnie

z przepisami wydanymi na podstawie art. 85 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1970 oraz z 2021 r. poz. 784 i 847).

W przypadku prowadzenia akcji ratowniczej podczas wypadków i katastrof lotniczych

1)

w miarę możliwości dojeżdża się do statku powietrznego zgodnie z kierunkiem wiatru;

2)

ustawia się pojazdy tak, aby w razie konieczności łatwo mogły zmienić pozycję.

Za warunki bezpieczeństwa podczas lotu bezzałogowego statku powietrznego odpowiada

jego operator.

Akcję ratowniczą na terenie lotniska prowadzi się zgodnie z przepisami wydanymi na

podstawie art. 85 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze.

1.

W przypadku uzyskania informacji o osobie poszkodowanej znajdującej się w strefie

zagrożenia kierujący działaniem ratowniczym przyjmuje, że nastąpił stan bezpośredniego

zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego.

2.

Kierujący działaniem ratowniczym w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia

ludzkiego może odstąpić od zasad powszechnie uznanych za bezpieczne.

1.

W przypadku uzyskania informacji o wystąpieniu zagrożenia dla i ze strony zwierząt

kierujący działaniem ratowniczym w zależności od zagrożenia decyduje o potrzebie współpracy

z lekarzem weterynarii lub innymi specjalistami.

2.

W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia strażaków kierujący działaniem

ratowniczym może odstąpić od ratowania zwierząt.

Wezwanie pomocy przez strażaka pracującego w strefie zagrożenia następuje w przypadku,

gdy strażak

1)

zagubi się, zostanie uwięziony, ulegnie upadkowi z wysokości lub odniesie obrażenia

mogące zagrażać jego życiu lub zdrowiu;

2)

odnajdzie zagubionego, uwięzionego, rannego lub nieprzytomnego strażaka;

3)

jest unieruchomiony, zaplątany i nie zdoła się wyswobodzić w pierwszej próbie;

4)

stwierdzi awarię sprzętu ochrony układu oddechowego lub gdy aktywuje się w tym sprzęcie

alarm niskiego ciśnienia i strażak nie jest w stanie wyjść ze strefy zagrożenia;

5)

ulegnie dezorientacji w wyniku całkowitego braku widoczności, braku kontaktu z linią

gaśniczą lub innym sprzętem wykorzystywanym do asekuracji;

6)

nie będzie w stanie zlokalizować innej drogi odwrotu, gdy skorzystanie z podstawowego

wyjścia zostanie uniemożliwione przez pożar, zawalenie lub inną przeszkodę;

7)

znajdzie się w innej sytuacji, którą uzna za sytuację bezpośredniego zagrożenia zdrowia

lub życia własnego lub innych osób.

1.

Wezwanie przez strażaka pomocy polega na

1)

trzykrotnym podaniu kryptonimu okólnikowego „RATUNEK”;

2)

określeniu, kto wzywa pomocy;

3)

określeniu, gdzie się znajduje, co się stało i jaki rodzaj pomocy jest potrzebny.

2.

Działanie w celu wezwania pomocy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, należy prowadzić do

momentu, aż odebranie wezwania zostanie potwierdzone przez kierującego działaniem

ratowniczym.

3.

Działania w celu wezwania pomocy mogą być prowadzone przez kontakt głosowy, drogą

radiową lub przez użycie innych form komunikacji, ustalonych z kierującym działaniem

ratowniczym: za pomocą dźwięku sygnalizatora bezruchu, gwizdka lub znaków gestowych.

4.

W przypadku nadania drogą radiową kryptonimu „RATUNEK” użytkownicy radiotelefonów

pracujących na danym kanale radiowym przerywają korespondencję i koncentrują się na

prowadzeniu nasłuchu. Ze strażakiem wzywającym pomocy korespondencję prowadzi kierujący

działaniem ratowniczym lub dowódca odcinka bojowego.

1.

W przypadku zaistnienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia strażaków strażak,

który jako pierwszy zauważył to niebezpieczeństwo, niezwłocznie przekazuje informację

o zagrożeniu kierującemu działaniem ratowniczym lub dowódcy odcinka bojowego w strefie

zagrożenia bądź w jej wydzielonej części.

2.

Kierujący działaniem ratowniczym lub dowódca odcinka bojowego wydaje rozkaz o natychmiastowym

wycofaniu przez przekazanie sygnału alarmowego „GEJZER”.

3.

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia sygnał alarmowy „GEJZER” może przekazać

każdy strażak.

4.

Strażak, który otrzymał rozkaz wycofania się ze strefy zagrożenia przekazany w formie

sygnału alarmowego „GEJZER”, niezwłocznie potwierdza wykonanie tego rozkazu.

5.

Sygnał alarmowy „GEJZER” może być przekazany przez kontakt głosowy, drogą radiową

lub przez użycie innych form komunikacji, ustalonych z kierującym działaniem ratowniczym

za pomocą gwizdka, przekazu głosowego nadawanego przez urządzenie akustyczne pojazdu

pożarniczego, dźwięku o długości 10 sekund wydawanego za pomocą sygnału pneumatycznego

pojazdu pożarniczego.

1.

Wymagania wobec obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej

Straży Pożarnej stosuje się do nowo budowanych obiektów budowlanych bądź obiektów

przebudowywanych, rozbudowywanych, nadbudowywanych, remontowanych w zakresie prac

objętych przebudową, rozbudową, nadbudową lub remontem.

2.

W istniejących obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej

Straży Pożarnej wymagania, o których mowa w § 11 ust. 2, wprowadza się do dnia 1 stycznia

2023 r.

Zaświadczenia o ukończeniu szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby wydane

na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia.

Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 r.

w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej

Straży Pożarnej

(Dz. U. poz. 1115).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.