Ustawa z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o pracy na morzu

W ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1353) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2

a)

pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

armatorze - należy przez to rozumieć armatora w rozumieniu art. II ust. 1 lit. j Konwencji

o pracy na morzu, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy

w Genewie dnia 23 lutego 2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845 i 846, z 2017 r. poz.

512, z 2019 r. poz. 962 oraz z 2021 r. poz. 707), zwanej dalej „Konwencją MLC”;

”

,

b)

w pkt 2 wyrazy „w Konwencji o pracy na morzu, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji

Pracy w Genewie dnia 23 lutego 2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845, z 2017 r. poz.

512 oraz z 2019 r. poz. 962)” zastępuje się wyrazami „w Konwencji MLC”,

c)

pkt 3 otrzymuje brzmienie

„

3)

marynarzu - należy przez to rozumieć marynarza w rozumieniu art. II ust. 1 lit. f

Konwencji MLC;

”

,

d)

po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu

„

4a)

piractwie - należy przez to rozumieć piractwo w rozumieniu art. 101 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, sporządzonej w Montego Bay

dnia 10 grudnia 1982 r.

(Dz. U. z 2002 r. poz. 543 i 544);

”

,

e)

pkt 7 otrzymuje brzmienie

„

7)

statku niekonwencyjnym - należy przez to rozumieć statek, do którego nie ma zastosowania

Konwencja MLC, w szczególności statek uprawiający wyłącznie żeglugę na obszarach morskich

Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem wyłącznej strefy ekonomicznej;

”

,

f)

dodaje się pkt 8 w brzmieniu

„

8)

zbrojnej napaści - należy przez to rozumieć zbrojną napaść w rozumieniu Konwencji

MLC.

”

;

2)

w art. 4

a)

ust. 6 otrzymuje brzmienie

„

6.

Marynarzowi, którego stan zdrowia, według uprawnionego lekarza, nie pozwala na wydanie

świadectwa zdrowia na okres 2 lat, świadectwo zdrowia może być wydane na okres krótszy

niż 2 lata.

”

,

b)

ust. 11 otrzymuje brzmienie

„

11.

Świadectwo zdrowia wydane w innym państwie uznaje się za równoważne ze świadectwem

zdrowia wydanym na podstawie ustawy, jeżeli spełnia ono zasadnicze wymagania określone

w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania

im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.

(Dz. U. z 1984 r. poz. 201 i 202, z 1999 r. poz. 286, z 2013 r. poz. 1092, z 2018 r. poz. 1866 i 2088 oraz z 2019 r. poz. 103), zwanej dalej „Konwencją STCW”, lub Konwencji MLC.

”

;

3)

w art. 5 po ust. 6 dodaje się ust. 6a i 6b w brzmieniu

„

6a.

Marynarzowi, któremu w wyniku przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego wydano

świadectwo zdrowia stwierdzające brak zdolności do pracy na statku, przysługuje prawo

do renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 291, 353, 794 i 1621) lub ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków

przy pracy i chorób zawodowych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1205 i 1621).

6b.

Marynarzowi, w stosunku do którego, w wyniku przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego,

zostały stwierdzone ograniczenia dotyczące zdolności do pracy, w szczególności w odniesieniu

do czasu pracy lub zakresu obowiązków, wydaje się świadectwo zdrowia na inne stanowisko

na statku zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami albo przysługuje mu prawo do renty

z tytułu niezdolności do pracy w trybie i na zasadach określonych w przepisach, o

których mowa w ust. 6a.

”

;

4)

w art. 8

a)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Przepisy ust. 1, 2, 4 i 5 stosuje się odpowiednio do praktykanta.

”

,

b)

dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu

„

4.

W książeczce żeglarskiej nie można dokonywać wpisów dotyczących jakości wykonania

przez marynarza pracy oraz dokonywać jego oceny.

5.

W książeczce żeglarskiej można dokonywać wpisów w języku angielskim.

”

;

5)

w art. 9 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie

„

1)

osoby posiadającej udokumentowane ukończenie szkolenia podstawowego, o którym mowa

w rozdziale VI Konwencji STCW, przy czym świadectwa przeszkoleń stopnia podstawowego

mogą zostać zastąpione odpowiednimi świadectwami przeszkoleń stopnia wyższego;

2)

ucznia szkoły ponadpodstawowej, za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych w przypadku

ucznia niepełnoletniego - potwierdzony przez armatora lub dyrektora tej szkoły;

”

;

6)

w art. 10 w ust. 2 zdanie drugie otrzymuje brzmienie

„

Przed wystawieniem książeczki żeglarskiej konsul może zażądać informacji o posiadaczu

książeczki od kapitana statku lub dyrektora urzędu morskiego, który wydał utraconą,

zniszczoną albo nieaktualną książeczkę żeglarską.

”

;

7)

w art. 11

a)

uchyla się ust. 2,

b)

ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie

„

4.

Za wystawienie książeczki żeglarskiej pobiera się opłatę w wysokości 200 zł.

5.

Za wystawienie książeczki żeglarskiej uczniom szkół ponadpodstawowych i studentom

pobiera się opłatę w wysokości 100 zł.

”

,

c)

uchyla się ust. 6,

d)

po ust. 6 dodaje się ust. 6a-6c w brzmieniu

„

6a.

Za wystawienie książeczki żeglarskiej w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 2,

pobiera się opłatę w wysokości równowartości 50 euro.

6b.

Za wystawienie książeczki żeglarskiej w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 2,

uczniom szkół ponadpodstawowych i studentom pobiera się opłatę w wysokości równowartości

25 euro.

6c.

Za wystawienie nowej książeczki żeglarskiej nie pobiera się opłaty, w przypadku gdy

dotychczas posiadana książeczka żeglarska, której okres ważności jeszcze nie upłynął,

została utracona przez marynarza w wyniku wypadku morskiego stwierdzonego przez właściwy

organ zgodnie z Kodeksem międzynarodowych standardów i zalecanych praktyk postępowania

w sprawach badania wypadków lub incydentów morskich, przyjętym przez Komitet Bezpieczeństwa

Morskiego Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO).

”

,

e)

ust. 7 otrzymuje brzmienie

„

7.

Opłaty, o których mowa w ust. 4, 5, 6a i 6b, stanowią dochód budżetu państwa.

”

;

8)

w art. 12 uchyla się pkt 3;

9)

w art. 14

a)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Dyrektor urzędu morskiego unieważnia, w drodze decyzji, książeczkę żeglarską z przyczyn

określonych w art. 12 pkt 4.

”

,

b)

uchyla się ust. 3;

10)

w art. 18 w ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie

„

Dyrektor urzędu morskiego wydaje, na wniosek agencji zatrudnienia, dokument, o którym

mowa w ust. 2, na podstawie pozytywnych wyników audytu wstępnego przeprowadzonego

przez wyznaczonych audytorów posiadających wiedzę z zakresu zagadnień objętych Konwencją

MLC oraz kwalifikacje i doświadczenie w zakresie prowadzenia audytów.

”

;

11)

w art. 23 po ust. 1 dodaje się ust. 1a-1e w brzmieniu

„

1a.

Jeżeli okres obowiązywania ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o

których mowa w ust. 1, jest krótszy niż okres ważności dokumentu, o którym mowa w

art. 18 ust. 2, agencja jest obowiązana przedkładać właściwemu dyrektorowi urzędu

morskiego dowód odnowienia lub ustanowienia nowego ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia

finansowego, o których mowa w ust. 1, nie później niż 14 dni przed upływem terminu

obowiązywania dotychczasowego ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego,

o których mowa w ust. 1. Okres obowiązywania odnowionego lub ustanowionego nowego

ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o których mowa w ust. 1, nie

może się rozpoczynać później niż w dniu następnym po dniu zakończenia obowiązywania

dotychczasowego ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o których mowa

w ust. 1.

1b.

W przypadku nieprzedłożenia dowodu odnowienia lub ustanowienia nowego ubezpieczenia

lub innego zabezpieczenia finansowego, o którym mowa w ust. 1a, w terminie wskazanym

w tym ustępie, dyrektor urzędu morskiego przeprowadza niezwłocznie audyt dodatkowy.

1c.

W przypadku negatywnego wyniku audytu dodatkowego spowodowanego brakiem ubezpieczenia

lub innego zabezpieczenia finansowego, o których mowa w ust. 1, dyrektor urzędu morskiego

unieważnia, w drodze decyzji, dokument, o którym mowa w art. 18 ust. 2.

1d.

Decyzja, o której mowa w ust. 1c, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

1e.

Dyrektor urzędu morskiego zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie

podmiotowej obsługującego go urzędu informację o negatywnym wyniku audytu dodatkowego

spowodowanego brakiem ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o których

mowa w ust. 1.

”

;

12)

w art. 31

a)

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu

„

1a.

W przypadku gdy marynarz jest przetrzymywany na statku lub poza nim na skutek piractwa

lub zbrojnej napaści na statek, marynarska umowa o pracę ulega przedłużeniu do dnia

przybycia statku do najbliższego portu umożliwiającego bezpieczną repatriację bez

względu na to, czy w trakcie okresu przetrzymywania umowa ta została rozwiązana, w

szczególności upłynął czas, na który została zawarta.

”

,

b)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 i 1a, marynarz wraca do kraju w inny sposób

niż na statku, na którym jest wpisany na listę załogi statku, marynarska umowa o pracę

ulega przedłużeniu do dnia przybycia marynarza do miejsca repatriacji wskazanego w

marynarskiej umowie o pracę.

”

;

13)

po art. 35 dodaje się art. 35a w brzmieniu

„

Art. 35a.

1.

Wynagrodzenie marynarza, który jest przetrzymywany na statku lub poza nim na skutek

piractwa lub zbrojnej napaści na statek, jest wypłacane na zasadach określonych w

art. 35 do czasu uwolnienia marynarza i jego przybycia do miejsca repatriacji wskazanego

w marynarskiej umowie o pracę.

2.

W przypadku śmierci marynarza w czasie przetrzymywania, o którym mowa w ust. 1, wynagrodzenie

jest wypłacane do dnia śmierci tego marynarza.

”

;

14)

w art. 44 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Czas pracy na statku nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin

w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym

1 miesiąca.

”

;

15)

w art. 58 dodaje się ust. 3 w brzmieniu

„

3.

W przypadku przetrzymywania marynarza na statku lub poza nim w wyniku piractwa lub

zbrojnej napaści na statek ma on prawo do bezpłatnej repatriacji niezależnie od momentu,

w którym nastąpiły zdarzenia, o których mowa w ust. 1.

”

;

16)

w art. 100

a)

w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie

„

3)

warunków pracy i życia na statku - z wyjątkiem przepisów art. 28 ust. 1 i 2, art.

63, art. 64 ust. 2-4, art. 65, art. 67 ust. 2 i 3 oraz art. 69 ust. 2, z tym że przepis

art. 63 ust. 3 stosuje się do statków, o których mowa w art. 103, holowników, pogłębiarek

oraz dźwigów pływających;

”

,

b)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Na statkach niekonwencyjnych, które nie odbywają podróży międzynarodowych, nie stosuje

się przepisów dotyczących repatriacji i porzucenia marynarzy oraz zabezpieczenia finansowego

na wypadek porzucenia marynarza.

”

;

17)

po art. 105 dodaje się art. 105a w brzmieniu

„

Art. 105a.

W przypadku zastosowania przepisów art. 103-105 do pracowników urzędów morskich nie

mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 537) w zakresie czasu i systemu pracy.

”

;

18)

w art. 108 w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie

„

Czas pracy na platformach wiertniczych lub wydobywczych, a także na specjalistycznych

statkach technicznych, takich jak holowniki, pogłębiarki i dźwigi pływające, obsługiwanych

przez kolejno wymieniające się załogi lub część załogi, może być przedłużony do 14

godzin na dobę i 84 godzin na tydzień.

”

;

19)

w art. 110 w ust. 3 uchyla się pkt 2;

20)

w art. 111 w ust. 1 część wspólna otrzymuje brzmienie

„

-

podlega karze pieniężnej od 1000 zł do 30 000 zł.

”

;

21)

art. 117 otrzymuje brzmienie

„

Art. 117.

1.

Do właściwości organów oraz trybu wymierzania i ściągania kar pieniężnych, o których

mowa w art. 110-111, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji

morskiej

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2135 oraz z 2021 r. poz. 234).

2.

Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 112-116, następuje na podstawie

wniosku pochodzącego od dyrektora urzędu morskiego lub od inspektora pracy, w trybie

przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. z 2021 r. poz. 457, 1005 i 1595).

”

.

1.

Do postępowań w sprawach wystawienia książeczek żeglarskich wszczętych przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych do tego dnia stosuje się przepisy

ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.

2.

Do opłat za wystawienie i wymianę książeczek żeglarskich w przypadkach, w których

wniosek wpłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i do tego dnia nie została

wystawiona lub wymieniona książeczka żeglarska, stosuje się przepisy ustawy zmienianej

w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.

3.

Książeczki żeglarskie wystawione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy osobom,

o których mowa w art. 9 pkt 2-4 ustawy zmienianej w art. 1, zachowują swoją ważność

przez okres, na jaki zostały wydane.

Przepisy art. 8-11 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą

stosuje się do uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych, o których mowa w

art. 149 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe,

ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. poz. 2245 i 2432, z 2019 r. poz. 534, 1287 i 2248 oraz z 2021 r. poz. 4), kształcących się w zawodzie podstawowym dla żeglugi morskiej lub żeglugi śródlądowej.

Do rozliczenia czasu pracy na statku, który jest nierozliczony w dniu wejścia w życie

niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym

przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy.

Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, o których mowa

w art. 111 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się przepisy

dotychczasowe.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Wynagrodzenie marynarza, który jest przetrzymywany na statku lub poza nim na skutek

piractwa lub zbrojnej napaści na statek, jest wypłacane na zasadach określonych w

art. 35 do czasu uwolnienia marynarza i jego przybycia do miejsca repatriacji wskazanego

w marynarskiej umowie o pracę.

2.

W przypadku śmierci marynarza w czasie przetrzymywania, o którym mowa w ust. 1, wynagrodzenie

jest wypłacane do dnia śmierci tego marynarza.

W przypadku zastosowania przepisów art. 103-105 do pracowników urzędów morskich nie

mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 537) w zakresie czasu i systemu pracy.

1.

Do właściwości organów oraz trybu wymierzania i ściągania kar pieniężnych, o których

mowa w art. 110-111, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji

morskiej

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2135 oraz z 2021 r. poz. 234).

2.

Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 112-116, następuje na podstawie

wniosku pochodzącego od dyrektora urzędu morskiego lub od inspektora pracy, w trybie

przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. z 2021 r. poz. 457, 1005 i 1595).