Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 13 sierpnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia

W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy

programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej

szkoły II stopnia

(Dz. U. poz. 467 oraz z 2020 r. poz. 1248) wprowadza się następujące zmiany

1)

w załączniku nr 1

a)

wyrazy „Przedmioty w liceum ogólnokształcącym i technikum mogą być nauczane w zakresie

podstawowym lub w zakresie rozszerzonym

1)

tylko w zakresie podstawowym - przedmioty: muzyka, plastyka, podstawy przedsiębiorczości,

wychowanie fizyczne, edukacja dla bezpieczeństwa, wychowanie do życia w rodzinie,

etyka;

2)

w zakresie podstawowym i w zakresie rozszerzonym - przedmioty: język polski, język

obcy nowożytny, matematyka, język mniejszości narodowej lub etnicznej oraz język regionalny

- język kaszubski, historia, wiedza o społeczeństwie, geografia, biologia, chemia,

filozofia, język łaciński i kultura antyczna, fizyka, informatyka;

3)

tylko w zakresie rozszerzonym - przedmioty: historia muzyki, historia sztuki.” zastępuje

się wyrazami

„

Przedmioty w liceum ogólnokształcącym i technikum mogą być nauczane w zakresie podstawowym

lub w zakresie rozszerzonym

1)

tylko w zakresie podstawowym - przedmioty: muzyka, plastyka, podstawy przedsiębiorczości,

wychowanie fizyczne, edukacja dla bezpieczeństwa, wychowanie do życia w rodzinie,

etyka;

2)

w zakresie podstawowym i w zakresie rozszerzonym - przedmioty: język polski, język

obcy nowożytny, matematyka, język mniejszości narodowej lub etnicznej oraz język regionalny

- język kaszubski, historia, wiedza o społeczeństwie, geografia, biologia, chemia,

filozofia, język łaciński i kultura antyczna, fizyka, informatyka;

3)

tylko w zakresie rozszerzonym - przedmioty: historia muzyki, historia tańca, historia

sztuki.

”

,

b)

wyrazy „W czteroletnim liceum ogólnokształcącym i pięcioletnim technikum są realizowane

następujące przedmioty

1)

język polski;

2)

język obcy nowożytny;

3)

filozofia;

4)

język łaciński i kultura antyczna;

5)

muzyka;

6)

historia muzyki;” zastępuje się wyrazami

„

W czteroletnim liceum ogólnokształcącym i pięcioletnim technikum są realizowane następujące

przedmioty

1)

język polski;

2)

język obcy nowożytny;

3)

filozofia;

4)

język łaciński i kultura antyczna;

5)

muzyka;

6)

historia muzyki;

6a)

historia tańca;

”

,

c)

po części zatytułowanej „ Historia muzyki ” dodaje się część zatytułowaną „ Historia tańca ” w brzmieniu

„

Historia tańca

Zadaniem przedmiotu historia tańca jest zapoznanie ucznia z historią rozwoju sztuki

tańca w Polsce i na świecie, z dorobkiem wybitnych tancerzy, choreografów i teoretyków

tańca oraz z kanonem dzieł tanecznych. Uczeń zdobywa umiejętności analizowania dzieł

tanecznych reprezentatywnych dla poszczególnych epok i formułowania pisemnej wypowiedzi

na temat kultury tanecznej, dzieła tanecznego, związków tańca z innymi dziedzinami

sztuki, wydarzeniami historycznymi i społecznymi. Zadaniem przedmiotu jest rozwijanie

wrażliwości estetycznej ucznia oraz przygotowanie go do świadomego odbioru widowiska

tanecznego i do uczestnictwa w kulturze tanecznej. Rolą historii tańca jest rozwijanie

świadomości interkulturowej, ciekawości i otwartości wobec innych kultur. Celem nauczania

przedmiotu jest także wychowywanie ucznia w poszanowaniu dla kultury, tradycji, tożsamości

narodowej i światowego dziedzictwa kulturowego.

”

,

d)

w części zatytułowanej „ JĘZYK POLSKI ZAKRES PODSTAWOWY I ROZSZERZONY ” w części zatytułowanej „ Treści nauczania - wymagania szczegółowe ”

-

w tabeli część zatytułowana „Lektura obowiązkowa” otrzymuje brzmienie

-

w tabeli część zatytułowana „Lektura obowiązkowa” otrzymuje brzmienie

Lektura obowiązkowa

ZAKRES PODSTAWOWY

ZAKRES ROZSZERZONY

1) Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów,

Apokalipsy wg św. Jana;2) Jan Parandowski, Mitologia, część I: Grecja;3) Homer, Iliada (fragmenty), Odyseja (fragmenty);4) Sofokles, Antygona;5) Horacy, wybrane utwory;6) Bogurodzica, Lament świętokrzyski (fragmenty), Legenda o św. Aleksym (fragmenty), Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty);7) Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty);8) Pieśń o Rolandzie (fragmenty);9) Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty);10) Dante Alighieri, Boska komedia (fragmenty);11) Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II; psalmy, w tym Psalm 13, Psalm 47; tren IX, X, XI, XIX; Odprawa posłów greckich;12) Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty);13) wybrane wiersze następujących poetów:Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński;

Utwory określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:1) Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty);2) Platon, Państwo (fragmenty);3) Arystofanes, Chmury;4) Wergiliusz, Eneida (fragmenty);5) św. Augustyn, Wyznania (fragmenty);6) św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty);7) François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty);8) Michel de Montaigne, Próby (fragmenty);9) Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki);10) William Szekspir, Hamlet;11) wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej, w tym wybrane

wiersze angielskich poetów jezior;12) Juliusz Słowacki, Lilia Weneda;13) Cyprian Kamil Norwid, Bema pamięci żałobny rapsod, Fortepian Szopena, Czarne kwiaty (fragmenty), Promethidion (fragmenty);

14) Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty);15) William Szekspir, Makbet, Romeo i Julia;16) Molier, Skąpiec;17) Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry;18) Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej;19) Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Rom antyczność; wybrane sonetyz cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze; Konrad Wallenrod, Dziady cz. III;20) Juliusz Słowacki, Kordian; wybrane wiersze, w tym Grób Agamemnona (fragmenty), Testament mój;21) Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia;22) Cyprian Kamil Norwid, wybrane wiersze;23) Bolesław Prus, Lalka, Z legend dawnego Egiptu;24) Eliza Orzeszkowa, Gloria victis;25) Henryk Sienkiewicz, Potop;26) Adam Asnyk, wybór wierszy;27) Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara;28) wybrane wiersze następujących poetów:Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff;29) Stanisław Wyspiański, Wesele;30) Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I - Jesień);31) Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony..., Przedwiośnie;32) Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty);33) wybrane wiersze następujących poetów: Bolesław Leśmian, Julian Tuwim, Jan Lechoń,

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Kazimiera Iłłakowiczówna, Julian Przyboś, Józef Czechowicz,

Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy;34) Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu, Ludzie, którzy szli;35) Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat;36) Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem;37) wybrane wiersze następujących poetów: Stanisław Baliński, wybrane wiersze z okresu

emigracyjnego, Kazimierz Wierzyński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Czesław

Miłosz, wybrane wiersze, w tym z tomu Ocalenie, oraz Traktat moralny (fragmenty), Tadeusz Różewicz, Miron Białoszewski, Jarosław Marek Rymkiewicz, Wisława

Szymborska, Zbigniew Herbert, wybrane wiersze,w tym z tomów Pan Cogito oraz Raport z oblężonego Miasta, Halina Poświatowska, Stanisław Barańczak, Jan Polkowski, Wojciech Wencel;38) Albert Camus, Dżuma;39) George Orwell, Rok 1984;40) Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty);41) Sławomir Mrożek, Tango;42) Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie), Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii);43) Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych);44) Antoni Libera, Madame;45) Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie);

14) realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honore de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary);15) Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa;16) Franz Kafka, Proces (fragmenty);17) Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata;18) Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy;19) Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe;20) Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa;21) Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie;22) Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku;23) Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania;24) wybrane eseje następujących autorów: Jerzy Stempowski, Gustaw Herling-Grudziński,

Zbigniew Herbert, Zygmunt Kubiak, Jarosław Marek Rymkiewicz (co najmniej po jednym

utworze);25) wybrane teksty z aktualnych numerów miesięczników oraz kwartalników literackich

i kulturalnych.

46) Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach);47) Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty);48) wybrane utwory okresu stanu wojennego;49) powojenna piosenka literacka - wybrane utwory Jacka Kaczmarskiego, Wojciecha Młynarskiego,

Agnieszki Osieckiej oraz wybrane teksty Kabaretu Starszych Panów, a także utwory w

wykonaniu Ewy Demarczyk.

-

w tabeli część zatytułowana „Lektura uzupełniająca” otrzymuje brzmienie

Lektura uzupełniająca W każdej klasie obowiązkowo dwie pozycje książkowe w całości

lub we fragmentach, na przykład

ZAKRES PODSTAWOWY

ZAKRES ROZSZERZONY

1) Sofokles, Król Edyp;2) Mikołaj z Wilkowiecka, Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (fragmenty);3) Kronika Książąt Polskich, oprać. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski;4) Dzieje Tristana i Izoldy (fragmenty);5) Giovanni Boccaccio, Sokół;6) Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragmenty);7) Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragmenty);8) Miguel de Cervantes y Saavedra, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragmenty);9) Wespazjan Kochowski, Psalmodia polska (wybór psalmów);10) Wacław Potocki, Transakcja wojny chocimskiej (fragmenty z części I);11) Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragmenty);12) Stanisław Trembecki, Franciszek Kniaźnin, wybrane utwory;13) Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragmenty);14) Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła;15) Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (fragmenty);16) Juliusz Słowacki, Beniowski (fragmenty), Listy do Matki (fragmenty);17) Aleksander Fredro, Śluby panieńskie;18) Johann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera (fragmenty), Faust (fragmenty);19) George Byron, Giaur (fragmenty);20) Adam Mickiewicz, Dziady cz. IV;21) Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem;22) Maria Konopnicka, wybór wierszy;23) Henryk Sienkiewicz, Listy z podróży do Ameryki (fragmenty);24) Stefan Żeromski, Echa leśne, Ludzie bezdomni;25) Zofia Nałkowska, Granica;26) Tadeusz Peiper, wybór wierszy;27) Joseph Conrad, Lord Jim;28) Anna Kamieńska, Anna Swirszczyńska, Julia Hartwig, Stanisław Grochowiak, Ryszard

Krynicki, Edward Stachura, Adam Zagajewski, wybór wierszy;

1) Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragmenty);2) Tomasz Morus, Utopia (fragmenty);3) Pedro Calderon de la Barca, Życie snem;4) Wolter, Kandyd, czyli optymizm (fragmenty);5) Jean-Jacques Rousseau, Nowa Heloiza (fragmenty);6) wybrane utwory epickie okresu romantyzmu: Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń, Victor Hugo, Nędznicy, Edgar Allan Poe, wybrane opowiadanie, Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy (fragmenty);7) Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom II -Zima);8) Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat;9) Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej;10) Gustaw Herling-Grudziński, Wieża;11) Florian Czarnyszewicz, Nadberezyńcy;12) Bohumil Hrabal, wybrane opowiadania;13) Wiesław Myśliwski, Widnokrąg;14) Julian Stryjkowski, Austeria;15) Umberto Eco, Imię róży;16) Zofia Kossak-Szczucka, Błogosławiona wina;17) Ferdynand Antoni Ossendowski, Mocni ludzie, Ludzie, zwierzęta, bogowie;18) Krystyna Lubieniecka-Baraniak, Gdy brat staje się katem;19) wybrane wiersze poetów polskich i obcych;20) wybrana powieść polska i obca z XX lub XXI wieku;21) wybrany dramat polski i obcy z XX lub XXI wieku;22) Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty), Tryptyk rzymski, Pamięć i tożsamość (fragmenty), Fides et ratio (fragmenty);23) Karol Wojtyła, Przed sklepem jubilera;24) Stefan Wyszyński, Zapiski więzienne;25) Paweł Zuchniewicz, Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskimlub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

29) Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem (fragmenty);30) Zofia Nałkowska, Przy torze kolejowym (z tomu Medaliony);31) Witold Pilecki, Raport Witolda;32) Wiesław Kielar, Anus mundi;33) Jan Józef Szczepański, Święty;34) Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917-1919;35) Tadeusz Różewicz, Kartoteka;36) Józef Czapski, Na nieludzkiej ziem i (fragmenty);37) Leopold Tyrmand, Dziennik 1954 (fragmenty);38) Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie;39) Stanisław Lem, Wizja lokalna;40) John Ronald Reuel Tolkien, Władca pierścieni. Drużyna pierścienia;41) Samuel Beckett, Czekając na Godota;42) Friedrich Diirrenmatt, Wizyta starszej pani;43) Eugene Ionesco, Lekcjalub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

-

część zatytułowana „Zalecane dzieła teatralne i filmowe:” otrzymuje brzmienie

„

Zalecane dzieła teatralne i filmowe

1)

Amadeusz , reż. Miloš Forman;

2)

Dekalog , reż. Krzysztof Kieślowski, wybrane filmy z cyklu;

3)

Dziady , reż. Konrad Swinarski;

4)

Elektra , reż. Piotr Chołodziński;

5)

Emigranci , reż. Kazimierz Kutz;

6)

Kartoteka , reż. Krzysztof Kieślowski;

7)

Kordian , reż. Jerzy Englert;

8)

Lawa. Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza , reż. Tadeusz Konwicki;

9)

Moralność pani Dulskiej , reż. Tomasz Zygadło;

10)

Nad Niemnem , reż. Zbigniew Kuźmiński;

11)

Noc listopadowa , reż. Andrzej Wajda;

12)

Noce i dnie , reż. Jerzy Antczak;

13)

Rewizor , reż. Jerzy Gruza;

14)

Rękopis znaleziony w Saragossie , reż. Wojciech Jerzy Has;

15)

Iwona, księżniczka Burgunda , reż. Zygmunt Hübner;

16)

Sanatorium pod Klepsydrą , reż. Wojciech Jerzy Has;

17)

Śluby panieńskie , reż. Andrzej Łapicki;

18)

Wizyta starszej pani , reż. Jerzy Gruza;

19)

Ziemia obiecana , reż. Andrzej Wajda;

20)

Przerwanie działań wojennych , reż. Juliusz Machulski.

”

,

-

część zatytułowana „Teksty polecane do samokształcenia:” otrzymuje brzmienie

„

Teksty polecane do samokształcenia

1)

Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów , red. Jerzy Bralczyk;

2)

Jan Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto. Opowieść o sztuce europejskiej naszej ery ;

3)

Jan Błoński, Język właściwie użyty. Szkice o poezji polskiej drugiej połowy XX wieku ;

4)

Grażyna Borkowska, Pozytywiści i inni ;

5)

Człowiek Grecji , red. Jean-Pierre Vernant;

6)

Człowiek renesansu , red. Eugenio Garin;

7)

Włodzimierz Dłubacz, O kulturę filozofii ;

8)

Umberto Eco, Sztuka i piękno w średniowieczu ;

9)

Karol Estreicher, Historia sztuki w zarysie ;

10)

Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce , red. Katarzyna Kłosińska;

11)

Keith Houston, Książka. Najpotężniejszy przedmiot naszych czasów zbadany od deski do deski ;

12)

Johan Huizinga, Jesień średniowiecza ;

13)

Jacques Le Goff, Człowiek średniowiecz a;

14)

Czesław Jaroszyński, Piotr Jaroszyński, Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej ;

15)

Piotr Jaroszyński, Człowiek i nauka. Studium z filozofii kultury ;

16)

Karl Jaspers, Idea uniwersytetu ;

17)

Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury ;

18)

Teresa Kowalik, Przemysław Słowiński, Królewski dar. Co Polska i Polacy dali światu ;

19)

Jacek Kowalski, Niezbędnik Sarmaty ;

20)

Jakub Z. Lichański, Retoryka. Historia - Teoria - Praktyka , t. I i II;

21)

Tadeusz Lubelski, Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty ;

22)

Jan Miodek, Słownik ojczyzny polszczyzny ;

23)

Anna Nasiłowska, Literatura okresu przejściowego 1975-1996 ;

24)

O polską kulturę humanistyczną. Z Mieczysławem Albertem Krąpcem OP rozmawia Piotr

Stanisław Mazur ;

25)

Maria Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany ;

26)

Popularna encyklopedia mass mediów , red. Józef Skrzypczak;

27)

Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów , red. Edyta Bańkowska, Agnieszka Mikołajczuk;

28)

Ryszard Przybylski, Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego ;

29)

Zbigniew Raszewski, Krótka historia teatru polskieg o;

30)

Teresa Skubalanka, Historyczna stylistyka języka polskiego. Przekroje ;

31)

Stanisław Stabryła, Starożytna Grecja ;

32)

Anna Świderkówna, Hellenika. Wizerunek epoki od Aleksandra do Augusta, Rozmowy o Biblii ;

33)

Wielka encyklopedia Polski , t. 1 i 2;

34)

Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii, Dzieje sześciu pojęć, Droga przez estetykę ;

35)

Mieczysław Tomaszewski, Muzyka w dialogu ze słowem. Próby, szkice, interpretacje ;

36)

Lidia Winniczuk, Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu .

”

,

e)

po części zatytułowanej „ HISTORIA MUZYKI ZAKRES ROZSZERZONY ” dodaje się część zatytułowaną „HISTORIA TAŃCA ZAKRES ROZSZERZONY ” w brzmieniu

„

HISTORIA TAŃCA

ZAKRES ROZSZERZONY

Cele kształcenia - wymagania ogólne

I.

Poznanie tańca i widowiska tanecznego w ujęciu historycznym od zarania dziejów przez

starożytność, średniowiecze, renesans, barok, klasycyzm, wiek XIX do współczesności.

Rozumienie przemian zachodzących w tańcu i widowiskach tanecznych w kontekście uwarunkowań

kulturowych, środowiskowych, epok, kierunków i stylów.

II.

Zapoznanie z dorobkiem artystycznym najwybitniejszych przedstawicieli kultury tanecznej.

III.

Kształcenie w zakresie rozumienia i stosowania pojęć, terminów oraz faktów z zakresu

teorii, historii i estetyki tańca, umożliwiających rozumienie dzieł tanecznych w przekroju

historycznym.

IV.

Dokonywanie opisu i analizy dzieł tanecznych reprezentatywnych dla poszczególnych

epok pod względem strukturalnym i estetycznym, z uwzględnieniem treści, techniki,

stylu i kierunku tańca, oraz ich interpretacja z uzasadnieniem własnego stanowiska.

V.

Kształcenie umiejętności formułowania logicznej wypowiedzi prezentującej opinię na

temat dzieła tanecznego, jego twórców, kultury tanecznej, związków tańca z innymi

dziedzinami sztuki, wydarzeniami historycznymi i społecznymi.

VI.

Zapoznanie z dziełami tanecznymi.

Treści nauczania - wymagania szczegółowe

I.

Poznanie tańca i widowiska tanecznego w ujęciu historycznym od zarania dziejów przez

starożytność, średniowiecze, renesans, barok, klasycyzm, wiek XIX do współczesności.

Rozumienie przemian zachodzących w tańcu i widowiskach tanecznych w kontekście uwarunkowań

kulturowych, środowiskowych, epok, kierunków i stylów. Uczeń

1)

wykazuje się znajomością kultury tanecznej poszczególnych epok, form widowisk tanecznych,

stylów i kierunków tańca, z uwzględnieniem

a)

prehistorii (geneza i istota tańca w społeczeństwach pierwotnych z uwzględnieniem

motywów jego powstania),

b)

starożytności (kultura taneczna i teatralna Grecji i Rzymu, ich wpływ na kształtowanie

się różnych form teatru i rodzajów tańca w poszczególnych epokach),

c)

średniowiecza (kultura taneczna w okresie chrześcijaństwa, elementy teatralne i taneczne

w sztuce średniowiecznych wagantów oraz ich rola w upowszechnianiu i wzbogacaniu kultury

tanecznej, początki dworskiej kultury tanecznej),

d)

renesansu (początek widowisk baletowych w Europie, commedia dell’arte , początek widowisk baletowych w Polsce),

e)

baroku (rozkwit baletu dworskiego i początki baletu teatralnego w Europie, profesjonalizacja

edukacji tanecznej, widowiska baletowe w Polsce),

f)

klasycyzmu (rozwój baletu teatralnego w Europie, określenie nowych zasad estetyki

baletu, reformatorzy, twórcy widowisk baletowych i zawodowi tancerze, balet w XVIII-wiecznej

Polsce),

g)

wieku XIX (balet romantyczny i balet divertissement w Europie, balet romantyczny i balet divertissement w Warszawie),

h)

współczesności - wieku XX i XXI (reforma baletu klasycznego, związki tańca ze współczesnymi

sztukami plastycznymi i muzyką, nowe formy i zasady technik tanecznych, rozwój choreologii,

powstanie nowych zespołów tanecznych, rozwój różnych form tańca widowiskowego, rozwój

baletu i tańca współczesnego na świecie, awangardowe eksperymenty w dziedzinie teatralizacji

tańca, taniec i balet w Polsce);

2)

charakteryzuje reprezentatywne dla poszczególnych epok dzieła taneczne;

3)

charakteryzuje reprezentatywne dla poszczególnych epok tańce dawne;

4)

charakteryzuje polskie tańce narodowe w aspekcie historycznym i artystycznym;

5)

charakteryzuje dokonania wybranych polskich i światowych zespołów baletowych i tanecznych

wieku XX i XXI;

6)

omawia polskie i zagraniczne konkursy i festiwale taneczne wieku XX i XXI.

II.

Zapoznanie z dorobkiem artystycznym najwybitniejszych przedstawicieli kultury tanecznej.

Uczeń

1)

charakteryzuje sylwetki i dorobek artystyczny wybranych choreografów zagranicznych,

wymienia tytuły dzieł reprezentatywnych dla ich twórczości (Jean Georges Noverre,

Jean Dauberval, Filippo Taglioni, August Bournonville, Jules Perrot, Arthur Saint-Léon,

Marius Petipa, Lew Iwanow, Michaił Fokin, Wacław Niżyński, Leonid Miasin, Bronisława

Niżyńska, George Balanchine, Ninette de Valois, Frederick Ashton, Maurice Béjart,

Roland Petit, John Cranko, Jurij Grigorowicz, Jiří Kylián, John Neumeier, Hans van

Manen, Jerome Robbins, Borys Ejfman, Mary Wigman, Kurt Jooss, Pina Bausch, Martha

Graham, Alvin Ailey, Alvin Nicolais, José Limón, Merce Cunningham, Birgit Cullberg,

Mats Ek, William Forsythe, Angelin Preljocaj);

2)

charakteryzuje sylwetki i dorobek artystyczny wybranych tancerzy zagranicznych, określa

ich emploi i wymienia najważniejsze kreacje sceniczne (Anna Pawłowa, Alicia Alonso, Michaił

Barysznikow, Jorge Donn, Isadora Duncan, Margot Fonteyn, Carla Fracci, Sylvie Guillem,

Marcia Haydée, Władimir Małachow, Rudolf Nurejew, Maja Plisiecka, Galina Ułanowa);

3)

charakteryzuje twórczość wybranych teoretyków tańca i ruchu oraz pedagogów (Pierre

Beauchamp, Jean Georges Noverre, Carlo Blasis, Enrico Cecchetti, François Delsarte,

Michaił Fokin, Emil Jaques-Dalcroze, Rudolf von Laban, Martha Graham, Doris Humphrey,

Agryppina Waganowa);

4)

charakteryzuje sylwetki i dorobek artystyczny wybranych choreografów polskich, wymienia

tytuły dzieł reprezentatywnych dla ich twórczości (Roman Turczynowicz, Feliks Parnell,

Piotr Zajlich, Witold Gruca, Conrad Drzewiecki, Janina Jarzynówna-Sobczak, Teresa

Kujawa, Henryk Tomaszewski, Witold Zapała, Elwira Kamińska, Krzysztof Pastor, Emil

Wesołowski, Ewa Wycichowska);

5)

charakteryzuje sylwetki i dorobek artystyczny wybranych polskich tancerzy, określa

ich emploi i wymienia najważniejsze kreacje sceniczne (Konstancja Turczynowiczowa, Aleksander

i Antoni Tarnowscy, Feliks Krzesiński, Helena Cholewicka, Halina Szmolcówna, Zygmunt

Dąbrowski, Leon Wójcikowski, Olga Sławska, Barbara Bittnerówna, Witold Gruca, Alicja

Boniuszko, Olga Sawicka, Stanisław Szymański, Bożena Kociołkowska, Wojciech Wiesiołłowski,

Ewa Głowacka).

III.

Kształcenie w zakresie rozumienia i stosowania pojęć, terminów oraz faktów z zakresu

teorii, historii i estetyki tańca, umożliwiających rozumienie dzieł tanecznych w przekroju

historycznym. Uczeń

1)

stosuje terminy i pojęcia z dziedziny teorii, estetyki i historii tańca dotyczące

notacji tańca, technik tańca, technik wspomagających taniec, formy dzieła tanecznego,

procesu powstawania dzieła i kanonów estetycznych sztuki tańca;

2)

omawia strukturę organizacyjną i zasady funkcjonowania teatru jako miejsca działalności

artystycznej choreografa, tancerza i pedagoga tańca;

3)

charakteryzuje warsztat pracy tancerza, choreografa i pedagoga tańca.

IV.

Dokonywanie opisu i analizy dzieł tanecznych reprezentatywnych dla poszczególnych

epok pod względem strukturalnym i estetycznym, z uwzględnieniem treści, techniki,

stylu i kierunku tańca, oraz ich interpretacja z uzasadnieniem własnego stanowiska.

Uczeń

1)

opisuje i analizuje techniki tańca oraz kanony estetyczne dzieł tanecznych w kontekście

epoki, stylu i kierunku tańca;

2)

opisuje i analizuje sposoby interpretacji dzieł tanecznych przez choreografów i tancerzy;

3)

analizuje rozwój tańca w ujęciu chronologicznym (fakty, cechy epoki, reprezentatywne

style i kierunki);

4)

analizuje dzieło taneczne - jego formę i treść (np. strukturę, wątki fabularne, główne

postacie, symbolikę i związki z epoką);

5)

analizuje związki tańca z innymi dziedzinami sztuki poprzez interpretację różnych

elementów, np. wątku fabularnego zaczerpniętego z literatury, tła dźwiękowego, elementów

scenografii oraz wykorzystanych środków multimedialnych;

6)

opisuje uwarunkowania społeczne i historyczno-kulturowe sztuki tańca ze szczególnym

uwzględnieniem

a)

form tanecznych typowych dla różnych grup społecznych oraz wpływu wydarzeń historycznych

na powstawanie nowych kierunków,

b)

form tanecznych i repertuaru scenicznego,

c)

związków kultury tanecznej z wydarzeniami politycznymi.

V.

Kształcenie umiejętności formułowania logicznej wypowiedzi prezentującej opinię na

temat dzieła tanecznego, jego twórców, kultury tanecznej, związków tańca z innymi

dziedzinami sztuki, wydarzeniami historycznymi i społecznymi. Uczeń

1)

prezentuje poglądy na temat kultury tanecznej i dokonań w dziedzinie tańca;

2)

porównuje dzieła taneczne, epoki, style, kierunki oraz sposoby interpretacji dzieł

tanecznych;

3)

łączy taniec lub widowisko taneczne z twórcą, epoką, stylem lub kierunkiem tańca;

4)

dostrzega i opisuje podobieństwa i różnice epok, stylów i kierunków tańca;

5)

dostrzega i opisuje podobieństwa i różnice interpretacji tych samych dzieł przez różnych

choreografów;

6)

krytycznie ocenia dzieła taneczne, epoki, style i kierunki;

7)

charakteryzuje osiągnięcia artystyczne tancerzy;

8)

omawia związki między zjawiskami artystycznymi w dziedzinie tańca a wydarzeniami społeczno-politycznymi

i kulturowymi;

9)

formułuje opinie, dokonując syntezy różnych zjawisk kultury tanecznej reprezentatywnych

dla poszczególnych epok, stylów i kierunków (dzieła, twórcy, wykonawcy).

VI.

Zapoznanie z dziełami tanecznymi. Uczeń zna następujące dzieła taneczne i potrafi

dokonać analizy ich środków artystycznych (w nawiasach podano nazwiska choreografów)

1)

Sylfida (August Bournonville);

2)

Giselle (Jean Coralli i Jules Perrot);

3)

Jezioro łabędzie (Marius Petipa i Lew Iwanow);

4)

Dziadek do orzechów (Peter Wright);

5)

Śpiąca królewna (Marius Petipa, Mats Ek);

6)

Coppélia. Młodzieniec i śmierć. Carmen (Roland Petit);

7)

Bajadera (Marius Petipa);

8)

Don Kichot (Aleksander Gorski lub Michaił Barysznikow);

9)

Córka źle strzeżona (Frederick Asthon);

10)

Sylfidy. Duch róży. Pietruszka (Michaił Fokin);

11)

Popołudnie fauna (Wacław Niżyński);

12)

Święto wiosny (Wacław Niżyński, Maurice Béjart);

13)

Trójkątny kapelusz (Leonid Miasin);

14)

Wesele (Bronisława Niżyńska, Angelin Preljocaj);

15)

Serenade. West Symphony (George Balanchine);

16)

Romeo i Julia (Leonid Ławrowski lub Krzysztof Pastor, lub Kenneth MacMillan);

17)

Bolero (Maurice Béjart);

18)

Dama kameliowa (John Neumeier);

19)

Czajkowski. Misterium życia i śmierci (Borys Ejfman);

20)

Sechs Tanze , Sleepless (Jiří Kylián);

21)

Lamentation. El Penitente (Martha Graham);

22)

Zielony stół (Kurt Jooss);

23)

Revelation. Cry (Alvin Ailey);

24)

West Side Story. The Concert (Jerome Robbins);

25)

Café Müeller (Pina Bausch);

26)

Summerspace (Merce Cunningham);

27)

Pan Twardowski (Witold Gruca);

28)

Niobe (Janina Jarzynówna-Sobczak);

29)

Krzesany. Odwieczne pieśni. Adagio (Conrad Drzewiecki);

30)

Walka karnawału z posłem (Ewa Wycichowska);

31)

Menażeria cesarzowej Filissy (Henryk Tomaszewski);

32)

Moving Rooms. Burza (Krzysztof Pastor).

Warunki i sposób realizacji

Przy realizacji przedmiotu historia tańca należy uwzględnić wszystkie ujęte w podstawie

programowej cele kształcenia - wymagania ogólne, gdyż są one ze sobą połączone i wzajemnie

się dopełniają. W szczególności zaleca się odwoływanie do dzieł tanecznych wymienionych

w podstawie programowej. Przekazywane uczniom wiadomości muszą podlegać odpowiedniemu

stopniowaniu trudności i być wielokrotnie utrwalane przy użyciu różnych metod. Zadania

stawiane uczniom przez nauczyciela powinny stwarzać szansę osiągnięcia celu i być

odpowiednio dostosowane do ich możliwości. Zajęcia należy prowadzić w taki sposób,

aby maksymalnie motywować i zachęcać uczniów do samodzielnego pogłębiania wiedzy,

mobilizować ich do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym, obserwacji spektakli

na żywo i w telewizji, korzystania z Internetu oraz tworzenia własnych filmotek. Zaleca

się też, aby nauczyciele stosowali zróżnicowane formy działań, metody, techniki i

środki dydaktyczne, między innymi

1)

organizowali warunki umożliwiające uczniowi samodzielne zdobywanie wiedzy dzięki rozwiązywaniu

problemów teoretycznych lub praktycznych;

2)

ukierunkowywali działania ucznia w taki sposób, aby po zapoznaniu się z celem zadania,

a następnie po obserwacji prawidłowego wykonania zadania przez nauczyciela (innego

ucznia) mógł on samodzielnie wykonać takie samo lub podobne zadanie;

3)

uzupełniali zajęcia o projekcje filmów, pracę w grupie, dyskusję i wykład.

Stosowanie zróżnicowanych metod nauczania zapewni uczniom pozyskanie umiejętności

rozumienia, wyjaśniania, uzasadniania, porównywania, analizowania, a także samodzielności

działania. Należy również pamiętać o wykorzystaniu w procesie dydaktycznym szeroko

rozumianych technik multimedialnych.

Zaleca się zwrócenie szczególnej uwagi na rozwijanie u uczniów umiejętności formułowania

własnych osądów i opinii w postaci pisemnej i ustnej wypowiedzi. Wypowiedź powinna

być formułowana w sposób logiczny, poparty argumentami wynikającymi z wiedzy ucznia

w zakresie epok, kierunków, stylów, dzieł tanecznych, związków tańca z innymi dziedzinami

sztuki, wydarzeniami historycznymi, społecznymi, uwarunkowaniami kulturowymi i środowiskowymi.

Powinna zawierać uzasadnienie własnego stanowiska. Podczas kształtowania umiejętności

analizy dzieła tanecznego należy jednocześnie rozwijać u uczniów umiejętność opisywania

z wykorzystaniem środków artystycznych oraz umiejętność formułowania krytycznej wypowiedzi.

Zaleca się prowadzenie zajęć historii tańca w pracowni wyposażonej w komputer z dostępem

do Internetu, rzutnik multimedialny i ekran lub tablicę multimedialną, sprzęt do odtwarzania

płyt CD i DVD lub innych nośników audio i wideo. Zaleca się ponadto, aby szkoła miała

filmotekę zawierającą dzieła taneczne. Szkoła powinna stwarzać uczniom warunki do

bezpośredniego obcowania z widowiskiem tanecznym np. przez oglądanie spektakli tanecznych

w teatrze.

”

,

f)

w części zatytułowanej „ BIOLOGIA ” w części zatytułowanej „ ZAKRES ROZSZERZONY ” w części zatytułowanej „ Treści nauczania - wymagania szczegółowe ” w dziale XII w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

opisuje priony jako białkowe czynniki infekcyjne będące przyczyną niektórych chorób

degeneracyjnych OUN (choroba Creutzfeldta-Jakoba, choroba szalonych krów BSE).

”

,

g)

w części zatytułowanej „ WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE ZAKRES PODSTAWOWY ” w części zatytułowanej „ Warunki i sposób realizacji ” skreśla się wyrazy „Ze względu na konieczność podziału klasy na grupy dziewcząt i chłopców przy realizacji

niektórych tematów oraz ze względu na zapewnienie młodzieży dobrowolności uczestnictwa

wskazane byłoby przeprowadzanie tych zajęć na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej.”;

2)

w załączniku nr 3 w części zatytułowanej „ JĘZYK POLSKI ” w części zatytułowanej „ Treści nauczania - wymagania szczegółowe ” w części zatytułowanej „ Lektura obowiązkowa ”

a)

pkt 25 otrzymuje brzmienie

„

25)

wybrane wiersze następujących poetów: Czesław Miłosz, Traktat moralny (fragmenty), Tadeusz Różewicz, Miron Białoszewski, Jarosław Marek Rymkiewicz, Zbigniew

Herbert, wybrane wiersze, w tym z tomów Pan Cogito oraz Raport z oblężonego Miasta , Halina Poświatowska, Stanisław Barańczak, Jan Polkowski, Wojciech Wencel;

”

,

b)

pkt 33 otrzymuje brzmienie

„

33)

powojenna piosenka literacka - wybrane utwory Wojciecha Młynarskiego oraz wybrane

teksty Kabaretu Starszych Panów, a także utwory w wykonaniu Ewy Demarczyk.

”

.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r., z wyjątkiem § 1 pkt 1 lit.

a, b, c i e, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2023 r.