Umowa międzynarodowa Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białorusi o współpracy w dziedzinie ochrony i racjonalnego wykorzystania wód transgranicznych, podpisane w Białowieży dnia 7 lutego 2020 r.

Dla celów niniejszego Porozumienia przyjmuje się następujące określenia

„Wody transgraniczne” - każde wody powierzchniowe lub podziemne, którymi przebiega

granica państwowa pomiędzy Państwami Stron lub które są nią przecięte, a także które

znajdują się w granicach zlewni tych wód;

„Wody graniczne” - powierzchniowe wody transgraniczne, po których przebiega granica

państwowa, a także powierzchniowe wody transgraniczne w tych miejscach, w których

granica państwowa je przecina;

„Awaryjne zanieczyszczenie wód” - nagłe niezamierzone zanieczyszczenie wód transgranicznych

wywołane awarią przemysłową lub innym nadzwyczajnym zdarzeniem o charakterze technogennym

i antropogenicznym;

„Sytuacja nadzwyczajna” - okoliczności, jakie powstały w rezultacie awaryjnego zanieczyszczenia

wód, suszy, powodzi lub innej klęski żywiołowej, które pociągnęły lub mogą pociągnąć

za sobą ofiary w ludziach, wyrządzić szkodę zdrowiu ludzi lub środowisku, doprowadzić

do znacznych strat materialnych i naruszenia warunków życia i działalności człowieka.

1.

W zakres obowiązków Komisji wchodzi wypełnienie zadań zgodnie ze Statutem, w szczególności

1)

opracowywanie propozycji rozwiązania problemów hydrologicznych i hydrogeologicznych

na wodach granicznych;

2)

ocena jakości wód granicznych i realizacja projektów, związanych z ochroną tych wód

przed zanieczyszczeniem;

3)

opracowywanie wykazu wskaźników, substancji zanieczyszczających i kryteriów oceny

w celu klasyfikacji jakości wód;

4)

opracowywanie kryteriów oceny zanieczyszczeń nadzwyczajnych, zasad współpracy i systemów

zarządzania w celu zapobiegania sytuacjom nadzwyczajnym i ich likwidacji;

5)

opracowywanie kryteriów przeciwdziałania klęskom żywiołowym, w tym zasad współpracy

w celu osiągnięcia wspólnej ochrony przed sytuacjami nadzwyczajnymi;

6)

ocena planowanych projektów gospodarki wodnej, w tym wspólne oceny skutków ekologicznych

na wodach granicznych;

7)

rozpatrywanie problemów związanych z budową, rekonstrukcją i eksploatacją obiektów,

które mają wpływ na wody graniczne, a także wydobywaniem bogactw naturalnych i innych

materiałów z koryt i obszarów zalewowych wód granicznych;

8)

rozpatrywanie problemów, związanych z użytkowaniem wód transgranicznych;

9)

wspieranie rozwoju programów i projektów ochrony i użytkowania wód granicznych, modernizacja

i budowa obiektów na tych wodach i otrzymywanie niezbędnego finansowania;

10)

rozstrzyganie sporów dotyczących interpretacji i stosowania Porozumienia;

11)

współpraca z innymi komisjami, instytucjami i organizacjami regionalnymi w dziedzinie

ochrony i racjonalnego użytkowania wód granicznych;

12)

wymiana informacji i realizacja działań związanych z zachowaniem i odbudową biologicznych

zasobów ekosystemów wodnych oraz ekosystemów zależnych od wody.

2.

Komisja rozstrzyga sprawy na zasadzie konsensusu. Artykuł 14 ustęp 2 Porozumienia

stosuje się odpowiednio.

1.

Strony prowadzą współpracę w zakresie ochrony i użytkowania wód transgranicznych w

następujących aspektach

1)

prowadzenie hydrologicznych i hydrogeologicznych obserwacji i badań, ocena ich rezultatów,

a także wymiana informacji w tej dziedzinie;

2)

prowadzenie uzgodnionego monitoringu wód w celu określenia ich jakości i ilości;

3)

sporządzanie bilansów wodnogospodarczych z uwzględnieniem jakości i ilości zasobów

wodnych, a także uzgadnianie ogólnej oceny i klasyfikacji jakości i ilości wód;

4)

ochrona wód przed zanieczyszczeniem i nadmiernym poborem, identyfikacja zanieczyszczeń

i oddziaływań wpływających na jakość wód;

5)

ochrona przed powodziami i negatywnym oddziaływaniem zjawisk lodowych;

6)

przeciwdziałanie zjawisku suszy;

7)

zapobieganie i likwidacja awaryjnego zanieczyszczenia wód;

8)

wydobycie bogactw naturalnych i innych materiałów z koryt i obszarów zalewowych wód

granicznych;

9)

wspólne użytkowanie urządzeń wodnych zlokalizowanych na wodach granicznych;

10)

zabezpieczenie warunków nawigacyjnych na wodach granicznych;

11)

utrzymywanie naturalnego biegu koryt rzek granicznych;

12)

ochrona i użytkowanie ekosystemów wodnych, zasobów biologicznych zależnych od wody,

szczególnie na obszarach ochrony przyrody;

13)

opracowanie i realizacja wspólnych programów i projektów w zakresie zachowania i racjonalnego

użytkowania wód transgranicznych;

14)

przeprowadzanie innych wspólnych działań.

2.

Strony popierają współpracę regionalną w celu realizacji postanowień niniejszego Porozumienia.

1.

Każda ze Stron mianuje jednego Współprzewodniczącego.

2.

Każdy Współprzewodniczący wyznacza członków Komisji na zasadzie parytetu.

3.

Komisja może zapraszać ekspertów na swoje posiedzenia.

4.

Komisja może tworzyć grupy robocze, zadania i statut ich pracy określa Komisja.

5.

Strony w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego Porozumienia powiadamiają

się w drodze dyplomatycznej o mianowaniu Współprzewodniczącego Komisji.

6.

W przypadku zmiany Współprzewodniczącego Komisji, Strony powiadamiają się o tym w

drodze dyplomatycznej w ciągu miesiąca od dnia mianowania.

1.

Strony dążą do poprawy i utrzymania jakości wód transgranicznych na określonym przez

nie wysokim poziomie.

2.

Strony mają prawo do sprawiedliwego i racjonalnego użytkowania wód transgranicznych

na podstawie uzgodnionych przez nie warunków.

3.

Strony współpracują przy opracowaniu planów zarządzania wodami transgranicznymi, w

tym planów gospodarowania wodami na międzynarodowych obszarach dorzeczy, planów zarządzania

ryzykiem powodziowym i planów przeciwdziałania skutkom suszy, oraz innych planów opracowywanych

zgodnie z prawem Państw Stron.

4.

Strony zobowiązują się do

1)

zarządzania zasobami wodnymi w swoich Państwach w taki sposób, żeby nie pogorszyć

zarządzania zasobami wodnymi na terytorium Państwa drugiej Strony;

2)

prowadzenia wymiany informacji oraz dialogu o możliwym oddziaływaniu planowanych lub

bieżących projektów w zakresie zarządzania zasobami wodnymi i oszczędzania wody na

wodach transgranicznych;

3)

przeprowadzania oceny stanu zasobów biologicznych ekosystemów wodnych i ekosystemów

zależnych od wód oraz do uzgadniania warunków ich utrzymania i stabilnego użytkowania,

ze szczególnym uwzględnieniem obszarów ochrony przyrody.

1.

W celu realizacji postanowień Porozumienia Współprzewodniczący Komisji zwołują posiedzenia

Komisji. Posiedzenie Komisji odbywa się w miarę konieczności, ale nie rzadziej niż

raz w roku. Posiedzenie nadzwyczajne przeprowadzane jest na wniosek jednego ze Współprzewodniczących

Komisji, nie później niż dwa miesiące od daty powiadomienia o konieczności jego zwołania.

2.

Posiedzenia Komisji, o ile nie zostanie uzgodniony inny tryb, odbywają się na zmianę

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Białorusi.

3.

Posiedzenie Komisji organizuje i przewodniczy mu Współprzewodniczący Komisji Strony

tego Państwa, na którego terytorium odbywa się posiedzenie.

4.

Nadzwyczajne posiedzenie Komisji odbywa się w umówionym czasie i na terytorium Państwa

tej Strony, Współprzewodniczący Komisji której je zwołał, o ile nie uzgodniono inaczej.

5.

W razie konieczności obaj Współprzewodniczący Komisji mogą spotkać się między posiedzeniami

Komisji w celu omówienia aktualnych kwestii. O rezultatach tych spotkań informują

Komisję na jej kolejnym posiedzeniu.

6.

Porządek dzienny, skład uczestników posiedzenia Komisji, włączając ekspertów, obaj

Współprzewodniczący uzgadniają przed rozpoczęciem posiedzenia. Porządek posiedzenia

Komisji może być uzupełniony lub zmieniony na początku spotkania.

7.

Językami roboczymi Komisji są polski i białoruski albo rosyjski.

8.

Przebieg i rezultaty posiedzenia Komisji są zapisywane w protokole, sporządzanym w

dwóch egzemplarzach, każdy w języku polskim i białoruskim albo rosyjskim. Protokoły

podpisują Współprzewodniczący Komisji.

1.

W oparciu o uzgodnione procedury organy właściwe Stron prowadzą na wodach transgranicznych

obserwacje, analizę hydrologiczną i hydrogeologiczną, a także, w razie konieczności,

sporządzają bilanse wodnogospodarcze.

2.

Wydobycie bogactw naturalnych i innych materiałów z wód granicznych odbywa się zgodnie

z warunkami i w trybie uzgodnionym dla każdego konkretnego przypadku.

3.

Dla innych projektów, w tym związanych ze spławem drewna, turystyką wodną, a także

gospodarką rybacką i żeglugą na wodach granicznych, Strony mogą zawierać odrębne umowy

międzynarodowe.

4.

Realizacja projektów i działań w zakresie użytkowania i utrzymania wód granicznych

w celach żeglugi śródlądowej jest regulowana oddzielnymi umowami międzynarodowymi.

1.

Każda Strona ponosi wydatki związane z uczestnictwem swoich członków i ekspertów w

posiedzeniach Komisji, spotkań Współprzewodniczących Komisji, ekspertów i grup roboczych.

2.

Wydatki związane z organizacją i przeprowadzeniem posiedzenia Komisji i grup roboczych

ponosi Strona je organizująca.

1.

Strony zobowiązują się do prowadzenia działań, skierowanych na obniżenie zanieczyszczenia

wód i utrzymanie uzgodnionej jakości tych wód, między innymi w celu realizacji ustaleń

wynikających z planów gospodarowania wodami na międzynarodowych obszarach dorzeczy.

2.

Organy właściwe Stron realizują monitoring jakości wód transgranicznych, a jego rezultaty

oceniają na podstawie uzgodnionych kryteriów.

3.

Strony współpracują w celu zapobieżenia i likwidacji źródeł, przyczyn i skutków zanieczyszczenia

wód transgranicznych oraz wzajemnej pomocy na podstawie uzgodnień.

4.

Organy właściwe Stron niezwłocznie informują się nawzajem o przypadkach awaryjnego

zanieczyszczenia wód transgranicznych lub ryzyku jego zaistnienia, podejmują kroki

mające na celu usunięcie źródeł i przyczyn, a także likwidację skutków takiego zanieczyszczenia.

Podczas planowania projektów lub przedsięwzięć związanych z wodami transgranicznymi

lub w związku z nimi, które mogą wywołać znaczące oddziaływanie na środowisko Państwa

drugiej Strony, Strony stosują postanowienia Konwencji o ocenach oddziaływania na

środowisko w kontekście transgranicznym, z dnia 25 lutego 1991 roku, a także poprawek

do tej Konwencji, którymi związały się lub zwiążą się Strony.

1.

Finansowanie projektów i działań przewidzianych w niniejszym Porozumieniu odbywać

się będzie zgodnie z obowiązującym prawodawstwem Stron.

2.

Projekty w dziedzinie zarządzania zasobami wodnymi i ich ochrony, będące przedmiotem

zainteresowania obu Stron, mogą być realizowane na podstawie odrębnej umowy.

3.

Strony współpracują w celu uzyskania środków z międzynarodowych instytucji finansowych,

państw donatorów i innych źródeł, dla realizacji projektów i prac w dziedzinie zarządzania

zasobami wodnymi i oszczędzania wody.

1.

Strony opracowują i uzgadniają plany działania w przypadku sytuacji nadzwyczajnych,

ustanawiają skoordynowane lub wspólne systemy łączności oraz powiadomienia, wykorzystując

kompatybilne środki techniczne.

2.

W razie zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, która może stać się przyczyną oddziaływania

transgranicznego organy właściwe Stron

1)

natychmiast informują się nawzajem;

2)

w razie konieczności realizują współpracę w zakresie badania operacyjnego, monitoringu

i prognozowania rozwoju takiej sytuacji;

3)

udzielają sobie nawzajem odpowiedniej pomocy w zapobieganiu lub likwidacji skutków

sytuacji nadzwyczajnej zgodnie z ustaleniami.

Strony w trybie, zakresie i terminie określonym przez Polsko-Białoruską Komisję do

spraw Współpracy na Wodach Transgranicznych przekazują sobie

1)

dane hydrometeorologiczne i prognozowane dane obserwacji hydrologicznych i hydrogeologicznych,

a także informacje o szybkim wzroście poziomu wody i niekorzystnych zjawiskach lodowych;

2)

informacje o uszkodzeniu urządzeń wodnych, mającym wpływ na wody graniczne;

3)

informacje o działaniach, które wpływają na jakość i ilość wód transgranicznych, z

wyjątkiem informacji stanowiących tajemnicę państwową;

4)

dane o rezultatach monitoringu wód granicznych;

5)

informacje i materiały, niezbędne dla opracowania projektów i przeprowadzenia badań

na wodach transgranicznych.

1.

Strony utrzymują wody graniczne, łącznie z urządzeniami wodnymi, uwzględniając zachowanie

przebiegu granicy państwowej oraz położenie znaków granicznych.

2.

Realizacja projektów i prac w dziedzinie zarządzania zasobami wodnymi na wodach granicznych

dokonuje się zgodnie z obowiązującymi umowami międzynarodowymi, zawartymi przez Strony.

Przekraczanie granicy państwowej przez osoby w celu wypełnienia postanowień niniejszego

Porozumienia odbywa się na zasadach określonych w odrębnej umowie międzynarodowej,

regulującej stosunki prawne na polsko - białoruskiej granicy państwowej.

Przywóz pojazdów, materiałów budowlanych, środków produkcji, w tym narzędzi, sprzętu,

urządzeń, maszyn, części zamiennych i innych towarów, z terytorium Państwa jednej

Strony na terytorium Państwa drugiej Strony w celu wykonania prac na podstawie niniejszego

Porozumienia, jest przeprowadzany zgodnie z prawem Państwa Strony, do której są one

przywożone.

1.

W celu realizacji postanowień Porozumienia, Strony powołują Polsko-Białoruską Komisję

do spraw Współpracy na Wodach Transgranicznych, zwaną dalej „Komisją”.

2.

Komisja pracuje pod kierownictwem dwóch Współprzewodniczących, mianowanych przez Strony

i posiadających jednakowe prawa. Skład Komisji określają Współprzewodniczący, zgodnie

z zasadą równego przedstawicielstwa Stron.

3.

Tryb pracy Komisji reguluje jej Statut stanowiący załącznik do niniejszego Porozumienia

i będący jego integralną częścią.

1.

Spory związane z interpretacją lub stosowaniem niniejszego Porozumienia rozstrzyga

Komisja.

2.

Jeśli Komisja nie osiągnie kompromisu, kwestie sporne będą rozstrzygane w drodze dyplomatycznej.

Za obopólną zgodą Strony mogą wnosić zmiany i uzupełnienia do niniejszego Porozumienia

w drodze zawarcia odrębnego protokołu, stanowiącego integralną część niniejszego Porozumienia.

Protokół taki wejdzie w życie w sposób przewidziany w artykule 17 ustęp 1 niniejszego

Porozumienia.

1.

Strony niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wejścia

w życie niniejszego Porozumienia, wymieniają się w drodze dyplomatycznej informacją

o organach właściwych Stron odpowiedzialnych za jego realizację.

2.

W przypadku zmiany organów właściwych jednej ze Stron, do drugiej Strony niezwłocznie,

jednak nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dokonania zmian, kierowane jest

w drodze dyplomatycznej powiadomienie o tych zmianach.

1.

Strony informują się wzajemnie w formie pisemnej w drodze dyplomatycznej o zakończeniu

wewnątrzpaństwowych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszego Porozumienia.

Niniejsze Porozumienie wejdzie w życie z dniem otrzymania ostatniej noty stwierdzającej

wykonanie przez każdą ze Stron niezbędnych procedur wewnątrzpaństwowych.

2.

Każda ze Stron może wypowiedzieć niniejsze Porozumienie wysyłając pisemne powiadomienie

w drodze dyplomatycznej drugiej Stronie, nie później niż sześć miesięcy przed końcem

roku kalendarzowego. W takim przypadku niniejsze Porozumienie wygasa w dniu 31 grudnia

danego roku kalendarzowego.

3.

W przypadku utraty mocy niniejszego Porozumienia rozpoczęte wcześniej projekty, przedsięwzięcia

i wynikające z nich zobowiązania są realizowane do ich zakończenia zgodnie z ich warunkami,

chyba że Strony postanowią inaczej.

Sporządzono w Białowieży, dnia 7 lutego 2020 roku w dwóch oryginalnych egzemplarzach, każdy w językach polskim i rosyjskim, przy

czym oba teksty są jednakowo autentyczne.

Z upoważnienia Rządu Rzeczypospolitej Polskiej

patrz oryginał

Z upoważnienia Rządu Republiki Białorusi

patrz oryginał