Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 maja 2021 r. w sprawie nadania Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny statusu państwowego instytutu badawczego

1.

Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny z siedzibą

w Warszawie, utworzonemu na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 10 czerwca 1927 r. o Państwowym

Zakładzie Higieny

(Dz. U. z 1936 r. poz. 336 oraz z 1939 r. poz. 365), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 października 2007 r. w sprawie zmiany nazwy

Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie

(Dz. U. poz. 1466) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2020 r. w sprawie połączenia Narodowego

Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny oraz Instytutu Żywności

i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła

(Dz. U. poz. 135), zwanemu dalej „Instytutem”, nadaje się status państwowego instytutu badawczego.

2.

Instytut używa nazwy „Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Instytut

Badawczy”.

3.

Nadzór nad Instytutem sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia.

1.

Przedmiotem działania Instytutu jest prowadzenie badań naukowych, prac rozwojowych

i wdrożeniowych z zakresu nauk o zdrowiu, dostosowanych do potrzeb zdrowia publicznego

oraz ochrony zdrowia, w szczególności dotyczących monitorowania i analiz stanu zdrowia

ludności oraz jego uwarunkowań, organizacji systemu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa

żywności oraz sposobu żywienia i stanu odżywienia człowieka, promocji i profilaktyki

zdrowia, epidemiologii i diagnostyki chorób zakaźnych, nadzoru epidemiologicznego,

szczepień ochronnych, bezpieczeństwa zdrowotnego środowiska i naturalnych surowców

leczniczych.

2.

W ramach działania, o którym mowa w ust. 1, Instytut

1)

prowadzi badania i dokonuje ocen w zakresie weryfikacji poprawności danych epidemiologicznych

oraz wyników badań laboratoryjnych i opracowuje wytyczne w zakresie metodologii wyników

badań laboratoryjnych, prowadzonych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, a także

urzędowej kontroli żywności, wydaje oceny i kwalifikacje rodzajowe naturalnych wód

mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych oraz wydaje atesty higieniczne;

2)

współpracuje z organizacjami międzynarodowymi w zakresie wymiany danych, w szczególności

dotyczących charakterystyki patogenów występujących na terenie kraju;

3)

monitoruje czynniki determinujące stan zdrowia społeczeństwa na potrzeby planowania,

monitorowania realizacji i ewaluacji programów polityki zdrowotnej oraz programów

zdrowotnych, a także innych interwencji w zakresie zdrowia publicznego;

4)

monitoruje wartość odżywczą żywności i nawyki żywieniowe ludności w kraju;

5)

gromadzi i analizuje dane o występowaniu zakażeń drobnoustrojami opornymi na antybiotyki

i inne produkty lecznicze;

6)

realizuje działania w obszarze monitorowania określonych chemicznych czynników ryzyka

występujących w żywności;

7)

ocenia środowiskowe zagrożenia zdrowotne populacji generalnej z uwzględnieniem zmienności

regionalnej, w szczególności związane z zanieczyszczeniem powietrza;

8)

ocenia nierówności społeczne w zdrowiu i proponuje działania mające na celu rozwiązywanie

problemów zdrowotnych w wymiarze populacyjnym w celu poprawy stanu zdrowia i zmniejszenia

nierówności w zdrowiu, ze szczególnym uwzględnieniem promocji zdrowia i profilaktyki

chorób niezakaźnych;

9)

bierze udział w przygotowaniu danych i analiz niezbędnych do opracowania Ogólnopolskiej

Mapy Potrzeb Zdrowotnych;

10)

prowadzi w ramach statystyki publicznej ogólnopolskie badanie chorobowości szpitalnej

ogólnej;

11)

prowadzi badania i analizy w zakresie szacowania faktycznych kosztów chorób z uwzględnieniem

kosztów bezpośrednich, utraty produktu krajowego brutto i kosztów niepieniężnych;

12)

prowadzi badania i analizy w zakresie oceny skutków ekonomicznych chorób i ich wpływu

na sytuację sektora finansów publicznych;

13)

rozwija badania w dziedzinie zdrowia publicznego na potrzeby polityki zdrowotnej;

14)

prowadzi działalność edukacyjną w zakresie zdrowia publicznego z uwzględnieniem kursów

specjalizacyjnych oraz innych form kształcenia.

3.

Do zadań Instytutu, szczególnie ważnych dla planowania i realizacji polityki państwa,

których wykonywanie jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego oraz

poprawy jakości życia obywateli, wykonywanych w sposób ciągły, należy

1)

współrealizacja i monitorowanie realizacji Narodowego Programu Zdrowia w zakresie

zleconym przez ministra właściwego do spraw zdrowia albo Głównego Inspektora Sanitarnego;

2)

prowadzenie badań epidemiologicznych i analiz oceniających częstość występowania chorób

i zakażeń w populacji krajowej, w tym badań przeglądowych, a także monitorowanie trendów

i sposobów szerzenia się oraz czynników ryzyka chorób na potrzeby planowania i ewaluacji

programów profilaktycznych;

3)

prowadzenie ośrodków referencyjnych w zakresie diagnostyki laboratoryjnej oraz identyfikacji

etiologicznych czynników zakażeń i chorób stwarzających szczególne zagrożenie dla

społeczeństwa, w tym zapewnienie merytorycznego i laboratoryjnego wsparcia dla realizacji

zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej dotyczących zwalczania chorób zakaźnych;

4)

kontrola jakości i ocena bezpieczeństwa produktów immunologicznych, produktów krwiopochodnych

stosowanych w zapobieganiu chorobom zakaźnym u ludzi i zwalczaniu tych chorób oraz

pełnienie funkcji Państwowego Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych i współpraca

z Europejskim Dyrektoriatem ds. Jakości Leków w zakresie bezpieczeństwa szczepionek

i surowic odpornościowych;

5)

monitorowanie doniesień naukowych i informacji z organizacji międzynarodowych w celu

identyfikacji nowych zakażeń i chorób zakaźnych stwarzających potencjalne zagrożenia

dla zdrowia publicznego o zasięgu krajowym i międzynarodowym oraz doskonalenie i wdrażanie

metod ich rozpoznawania i ograniczania;

6)

utrzymywanie laboratorium diagnostycznego spełniającego wymogi krajowe i międzynarodowe

standardy w zakresie bezpieczeństwa pracy z etiologicznymi czynnikami chorób zakaźnych,

dla których regulacje prawne lub dostępna wiedza naukowa uzasadniają zachowanie szczególnych

środków ochrony, hermetyczności i zabezpieczenia środowiska pracy przed dostępem osób

nieuprawnionych;

7)

opracowywanie i przekazywanie danych z krajowego nadzoru epidemiologicznego do europejskiego

systemu nadzoru epidemiologicznego prowadzonego przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania

i Kontroli Chorób, w tym pełnienie funkcji wiodącej krajowej jednostki koordynującej;

8)

utrzymywanie i rozwój systemu informacyjnego EpiBaza wspierającego zbieranie i analizę

danych w ramach krajowego nadzoru epidemiologicznego nad zakażeniami i chorobami zakaźnymi;

9)

monitorowanie i ocena stanu zdrowia oraz sposobu odżywiania się ludności w kraju i

wybranych subpopulacji w celu

a)

określenia najważniejszych problemów zdrowotnych i wsparcia w ustalaniu priorytetów

polityki zdrowotnej,

b)

przygotowania projektu regionalnej mapy potrzeb zdrowotnych, a następnie sporządzenia

Ogólnopolskiej Mapy Potrzeb Zdrowotnych - we współpracy z Agencją Badań Medycznych,

Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Głównym Urzędem Statystycznym,

Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych;

10)

opracowywanie i realizacja zadań w zakresie profilaktyki pierwotnej i wtórnej oraz

promocji zdrowia;

11)

wsparcie Głównego Inspektoratu Sanitarnego w zakresie bezpieczeństwa żywności, żywienia

oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w szczególności

przez

a)

prowadzenie Krajowego Laboratorium Referencyjnego w zakresie bezpieczeństwa żywności

zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r.

w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu

zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia

i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009,

(WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031,

rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE,

1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady

89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz

decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych)

(Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.)

b)

zapewnienie oceny ryzyka na potrzeby Europejskiego Systemu Wczesnego Ostrzegania o

Niebezpiecznej Żywności i Paszach (RASFF) oraz w sytuacjach kryzysowych,

c)

gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie danych gromadzonych w ramach działań krajowego

nadzoru nad bezpieczeństwem żywności, w tym ocenę pobranych z żywności zanieczyszczeń

żywności i substancji dodatkowych oraz współpracę w tym zakresie z Europejskim Urzędem

ds. Bezpieczeństwa Żywności,

d)

wsparcie Głównego Inspektoratu Sanitarnego w zakresie prowadzenia działań związanych

z przeglądami najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności

i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni (NDP),

e)

przygotowywanie raportów ewaluacyjnych w zakresie badań polowych dotyczących pozostałości

pestycydów dla państwa raportującego dotyczących przeglądu najwyższych dopuszczalnych

poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego

oraz na ich powierzchni (NDP) w ramach art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23

lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów

w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniającego

dyrektywę Rady 91/414/EWG

(Dz. Urz. UE L 70 z 16.03.2005, str. 1, z późn. zm.)

f)

uczestnictwo ekspertów Instytutu w posiedzeniach organizowanych w ramach prac instytucji

Unii Europejskiej,

g)

sporządzanie opinii, analiz i doradztwo w obszarze bezpieczeństwa żywności i żywienia

oraz prowadzenie szkoleń dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

12)

gromadzenie i analiza krajowych danych o występowaniu zakażeń i chorób zakaźnych powodowanych

przez drobnoustroje oporne na antybiotyki i inne produkty lecznicze;

13)

prowadzenie w ramach statystyki publicznej ogólnopolskiego badania chorobowości szpitalnej

ogólnej;

14)

popularyzacja wiedzy i informowanie społeczeństwa o aktualnej sytuacji epidemiologicznej

dotyczącej zakażeń i chorób zakaźnych oraz o sytuacji zdrowotnej obywateli, a także

popularyzacja wiedzy i zachowań sprzyjających zdrowiu w zakresie profilaktyki chorób,

prawidłowego odżywiania oraz prozdrowotnego stylu życia;

15)

rozwój krajowej i międzynarodowej współpracy naukowej.

Źródłem finansowania zadań Instytutu są środki finansowe

1)

uzyskiwane ze źródeł, o których mowa w art. 18 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych;

2)

uzyskane na zasadach określonych w art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych;

3)

z tytułu wykonywania działalności leczniczej;

4)

na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii

Europejskiej oraz z innych źródeł zagranicznych;

5)

uzyskiwane z innych źródeł.

Dysponentem środków budżetowych przeznaczonych na realizację zadań, o których mowa

w § 2 ust. 3, jest minister właściwy do spraw zdrowia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.