Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie rodzajów, zestawów i wzorów oraz noszenia umundurowania i oznak wojskowych przez żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących służbę kandydacką

Rozporządzenie określa rodzaje, zestawy i wzory umundurowania, a także okoliczności

i sposób noszenia umundurowania oraz oznak wojskowych przez żołnierzy zawodowych i

żołnierzy pełniących służbę kandydacką, zwanych dalej „żołnierzami”.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.

Umundurowanie określone w rozporządzeniu jest prawnie zastrzeżone dla żołnierzy Sił

Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

W zależności od przynależności do rodzaju Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych i specjalności

żołnierze noszą umundurowanie

1)

Sił Powietrznych

a

pełniący służbę wojskową w jednostkach wojskowych Sił Powietrznych oraz w Lotniczej

Akademii Wojskowej, a także w jednostkach lotnictwa Wojsk Lądowych,

b)

zajmujący etatowe stanowiska służbowe o specjalnościach lotniczych w innych jednostkach

niż określone w lit. a,

c)

o których mowa w lit. a i b, skierowani na naukę do akademii i na kursy wojskowe;

2)

Marynarki Wojennej

a

pełniący służbę wojskową w

-

jednostkach wojskowych Marynarki Wojennej,

-

Akademii Marynarki Wojennej,

-

Centrum Operacji Morskich,

-

Jednostce Wojskowej Nr 4026,

b)

zajmujący etatowe stanowiska służbowe o specjalnościach Marynarki Wojennej w innych

jednostkach niż określone w lit. a,

c)

o których mowa w lit. a i b, skierowani na naukę do akademii i na kursy wojskowe;

3)

Wojsk Lądowych - pozostali żołnierze.

1.

Umundurowanie żołnierzy składa się z ubiorów

1)

wieczorowego;

2)

galowego;

3)

wyjściowego;

4)

służbowego;

5)

polowego;

6)

ćwiczebnego;

7)

specjalnego;

8

sportowego.

2.

Wzory i zestawy ubioru wieczorowego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

3.

Wzory i zestawy ubioru galowego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

4.

Wzory i zestawy ubioru wyjściowego określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

5.

Wzory i zestawy ubioru służbowego określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

6.

Wzory i zestawy ubioru polowego określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

7.

Wzory i zestawy ubioru ćwiczebnego określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

8.

Wzory i zestawy ubioru specjalnego określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

9

Wzory i zestawy ubioru sportowego określa załącznik nr 7a do rozporządzenia.

1.

Ubiór wieczorowy żołnierze noszą w kolorze granatowym, kamizelka w kolorze srebrzystym,

a w ubiorze Marynarki Wojennej w kolorze granatowym, koszule w kolorze białym.

2.

Ubiór galowy, wyjściowy i służbowy

1)

Wojsk Lądowych żołnierze noszą w kolorze khaki, a koszule i koszulobluzy w kolorze

białym i khaki;

2)

Sił Powietrznych żołnierze noszą w kolorze stalowym, a koszule i koszulobluzy w kolorze

białym i stalowym;

3

Marynarki Wojennej żołnierze noszą w kolorze granatowym i białym, a koszule i koszulobluzy

w kolorze białym; ubiór służbowy w kolorze granatowym.

3.

Ubiór polowy w kamuflażu ochronnym noszą wszyscy żołnierze, z wyjątkiem żołnierzy

jednostek pływających Marynarki Wojennej.

4

Ubiór ćwiczebny w kolorze granatowym noszą żołnierze jednostek pływających Marynarki

Wojennej, Inspektoratu Marynarki Wojennej, dowództw flotylli, Akademii Marynarki Wojennej

i Centrum Operacji Morskich oraz żołnierze Marynarki Wojennej podczas wykonywania

obowiązków służbowych na jednostkach pływających.

5.

Ubiór specjalny w kolorze granatowym, czarnym, oliwkowym, piaskowym i białym noszą

żołnierze specjaliści.

1.

W zależności od przynależności do rodzaju Sił Zbrojnych oraz rodzaju ubioru żołnierze

noszą nakrycia głowy z rozmieszczonymi znakami orłów wojskowych oraz oznakami stopni

wojskowych.

2.

Właściwymi dla ubiorów galowych i służbowych

1)

Wojsk Lądowych są

a)

beret - w jednostkach powietrznodesantowych, kawalerii powietrznej, Wojskach Specjalnych

z wyjątkiem Jednostki Wojskowej Nr 4026, Wojskach Obrony Terytorialnej, Żandarmerii

Wojskowej, jednostkach obrony wybrzeża, 11 Dywizji Kawalerii Pancernej,

b)

kapelusz podhalański - w jednostkach piechoty górskiej oraz 21 Brygadzie Strzelców

Podhalańskich podczas wystąpień z peleryną podhalańską,

ba)

c)

czapka rogatywka Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego - w etatowych pododdziałach

honorowych i reprezentacyjnych, Dowództwie Garnizonu Warszawa w składzie ubioru służbowego,

d)

czapka rogatywka, a żołnierze kobiety furażerka w kolorze khaki - w pozostałych jednostkach

użytkujących umundurowanie Wojsk Lądowych;

2)

Sił Powietrznych - czapka garnizonowa w kolorze stalowym, a dla żołnierzy kobiet -

furażerka w kolorze stalowym;

3)

Marynarki Wojennej - czapka garnizonowa w kolorze białym, a dla oficerów i podoficerów

kobiet - kapelusz w kolorze białym.

3.

Właściwymi dla ubiorów wyjściowych

1)

Wojsk Lądowych jest beret;

2)

Sił Powietrznych - furażerka w kolorze stalowym;

3)

Marynarki Wojennej - czapka garnizonowa w kolorze białym, a dla oficerów i podoficerów

kobiet - kapelusz w kolorze białym.

4.

W składzie ubiorów polowych nosi się

1)

beret - wszyscy żołnierze, z wyjątkiem żołnierzy, o których mowa w pkt 2;

2)

furażerkę polową - żołnierze noszący umundurowanie Sił Powietrznych;

3

kapelusz polowy - wszyscy żołnierze;

4)

czapkę zimową - wszyscy żołnierze przy niskich temperaturach.

5.

W składzie ubiorów ćwiczebnych nosi się beret, czapkę ćwiczebną lub przy niskich temperaturach

czapkę zimową.

6.

W składzie ubiorów specjalnych nosi się

1)

czapkę technika lotniczego - żołnierze obsługi technicznej lotnictwa;

2)

furażerkę - żołnierze personelu latającego;

3)

beret - pozostali żołnierze;

4)

czapkę zimową - wszyscy żołnierze przy niskich temperaturach.

7.

W składzie ubiorów galowych, wyjściowych i służbowych przy niskich temperaturach można

nosić czapkę futrzaną.

8.

W składzie ubiorów wieczorowych nie nosi się nakryć głowy.

9.

Żołnierze noszą berety w kolorach

1)

czarnym - w Marynarce Wojennej i Jednostce Wojskowej Nr 4026, w jednostkach pancernych,

pododdziałach czołgów i jednostkach 11 Dywizji Kawalerii Pancernej;

2)

bordowym - w jednostkach powietrzno-desantowych i jednostkach kawalerii powietrznej;

3)

niebieskim - w jednostkach obrony wybrzeża, 8 Koszalińskim Pułku Przeciwlotniczym

i Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych;

4

szkarłatnym - w Żandarmerii Wojskowej;

5)

(uchylony);

6)

szarym - w Jednostce Wojskowej Nr 2305;

7)

ciemnozielonym - w Wojskach Specjalnych, z wyjątkiem Jednostek Wojskowych Nr 2305

i Nr 4026, oraz w eskadrach działań specjalnych w zestawie umundurowania polowego;

7a)

oliwkowym - w Wojskach Obrony Terytorialnej;

8)

zielonym - w pozostałych jednostkach użytkujących umundurowanie Wojsk Lądowych.

10.

Żołnierze zawodowi pełniący służbę w sztabach od szczebla związku taktycznego, komendach

garnizonów, szkołach i ośrodkach szkolenia, ośrodkach szkolenia poligonowego zachowują

kolor beretów jednostek wojskowych, w których poprzednio służyli.

11.

Słuchacze uczelni wojskowych noszą beret w kolorze zgodnym z kierunkiem kształcenia,

z uwzględnieniem ust. 9.

12.

Na czapkach rogatywkach nosi się otoki w kolorach

1

granatowym - generałowie, żołnierze pełniący służbę wojskową w jednostkach zmechanizowanych,

zabezpieczenia materiałowego, żołnierze korpusu osobowego sprawiedliwości i obsługi

prawnej, szkoły i ośrodki szkolenia tych rodzajów wojsk i służb, a także żołnierze

Dowództwa Garnizonu Warszawa biorący udział w wystąpieniach o charakterze reprezentacyjnym

oraz żołnierze Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego;

2

pomarańczowym - żołnierze pełniący służbę wojskową w jednostkach pancernych, rozpoznawczych,

szkoły i ośrodki szkolenia tych rodzajów wojsk oraz żołnierze pełniący służbę w 10.

Warszawskim Pułku Samochodowym;

3)

ciemnozielonym - żołnierze pełniący służbę wojskową w jednostkach rakietowych i artylerii,

obrony przeciwlotniczej, szkoły i ośrodki szkolenia tych rodzajów wojsk;

4)

czarnym - żołnierze pełniący służbę wojskową w jednostkach inżynieryjnych, chemicznych

(obrony przed bronią masowego rażenia), zabezpieczenia technicznego, służby kartograficznej

i topogeodezyjnej, szkoły i ośrodki szkolenia tych rodzajów wojsk i służb;

5)

chabrowym - żołnierze pełniący służbę wojskową w jednostkach łączności i informatyki,

rozpoznania i walki radioelektronicznej, dowodzenia, radiotechnicznych, szkoły i ośrodki

szkolenia tych rodzajów wojsk i służb;

6)

wiśniowym - żołnierze pełniący służbę wojskową w jednostkach medycznych oraz wszyscy

oficerowie korpusu osobowego medycznego, szkoły i ośrodki szkolenia służby medycznej;

7)

fioletowym - żołnierze korpusu osobowego duszpasterstwa;

8)

żółtym - żołnierze pełniący służbę wojskową w 1 Warszawskiej Brygadzie Pancernej.

13.

Na czapkach garnizonowych Sił Powietrznych i Marynarki Wojennej oraz kapeluszach damskich

Marynarki Wojennej żołnierze noszą otok w kolorze czarnym.

14.

Do szczebla oddziału wszyscy żołnierze noszą otok w kolorze określonym w ust. 12,

przyporządkowanym jednostce wojskowej, w której pełnią służbę, z wyjątkiem pododdziałów

czołgów, lekarzy wojskowych i kapelanów.

15.

Żołnierze zawodowi pełniący służbę w sztabach od szczebla związku taktycznego, komendach

garnizonów, szkołach i ośrodkach szkolenia, ośrodkach szkolenia poligonowego zachowują

kolor otoków jednostek wojskowych, z których się wywodzą, lub rodzajów służb zgodnie

z posiadaną specjalnością wojskową.

16.

Żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej w składzie ubiorów polowych zamiast beretu mogą

nosić czapkę-rogatywkę polową.

Żołnierze w zależności od przynależności do rodzaju Sił Zbrojnych i korpusu noszą

znak orła wojskowego

1)

Wojsk Lądowych;

2)

Sił Powietrznych;

3)

Marynarki Wojennej;

4)

Wojsk Specjalnych;

4a

Wojsk Obrony Terytorialnej;

5)

generałów (admirałów);

6)

Marszałka Polski.

1.

Żołnierze noszą na nakryciach głowy znak orła wojskowego

1)

na czapkach rogatywkach, czapkach garnizonowych, kapeluszach podhalańskich, huculskich

oraz damskich w składzie umundurowania

a

Wojsk Lądowych - znak orła Wojsk Lądowych tłoczony z blachy srebrzystej i oksydowany,

a przy kapeluszach huculskich oficerów oraz żołnierzy w stopniu od młodszego chorążego

do starszego chorążego sztabowego haftowany bajorkiem na podkładce z tkaniny; orzeł

oraz tarcza haftowane bajorkiem w kolorze srebrnym, korona, dziób oraz szpony haftowane

bajorkiem w kolorze złotym,

b)

Sił Powietrznych - znak orła lotnictwa wojskowego, haftowany srebrzystym bajorkiem

na podkładce koloru czarnego; korona, dziób i szpony haftowane złocistym bajorkiem,

c)

Marynarki Wojennej - znak orła Marynarki Wojennej

-

oficerowie - haftowany srebrzystym bajorkiem na podkładce koloru czarnego, ujęty półwieńcem

oficerskim z liści wawrzynu; korona, dziób, szpony, kotwica z liną kotwiczną oraz

półwieńce haftowane złocistym bajorkiem; wnętrze tarczy jest koloru niebieskiego,

-

podoficerowie i podchorążowie - haftowany srebrzystym bajorkiem na podkładce koloru

czarnego, ujęty półwieńcem podoficerskim z liści wawrzynu; korona, dziób, szpony,

kotwica z liną kotwiczną oraz półwieńce haftowane złocistym bajorkiem; wnętrze tarczy

jest koloru niebieskiego,

-

marynarze - tłoczony z blachy srebrzystej, z wewnętrznym niebieskim polem tarczy amazonek

i nałożoną na tarczę złocistą kotwicą, oplecioną złocistą liną kotwiczną;

2)

na czapkach futrzanych - wszyscy żołnierze - znak orła wykonany z metalu, odpowiadający

rodzajowi umundurowania;

3)

na beretach i furażerkach - wykonany metodą haftu komputerowego na tkaninie zasadniczej

w kolorze beretów, furażerek, z tym że

a

na beretach generałów, z wyjątkiem Wojsk Specjalnych i Wojsk Obrony Terytorialnej,

a także w składzie ubioru galowego i wyjściowego Żandarmerii Wojskowej, w jednostkach

powietrznodesantowych i kawalerii powietrznej, jednostkach obrony wybrzeża, 11 Dywizji

Kawalerii Pancernej oraz pododdziałach reprezentacyjnych i orkiestrach wojskowych

- haftowany srebrzystym bajorkiem, ze złotą koroną, dziobem i szponami,

b)

w Wojskach Specjalnych - znak orła Wojsk Specjalnych - tłoczony z blachy srebrzystej

i oksydowany, wnętrze tarczy jest koloru czarnego (z wyjątkiem Jednostki Wojskowej

Nr 4026), a do umundurowania polowego wykonany metodą haftu komputerowego,

c

w Wojskach Obrony Terytorialnej - znak orła Wojsk Obrony Terytorialnej tłoczony z

blachy srebrzystej i oksydowany, we wnętrzu tarczy złoty znak Polski Walczącej, a

do umundurowania polowego wykonany metodą haftu komputerowego.

2.

Sposób rozmieszczenia orłów i oznak stopni wojskowych na nakryciach głowy określa

załącznik nr 8 do rozporządzenia.

1.

Orzeł generałów (admirałów), noszony na kołnierzu kurtek munduru, półfraków i kołnierzu

płaszcza służbowego, jest haftowany srebrzystym bajorkiem (admirałów - złocistym bajorkiem);

korona, dziób i szpony są haftowane złocistym bajorkiem.

2.

Orzeł Marszałka Polski noszony na kołnierzu kurtek mundurów i kołnierzu płaszcza służbowego

jest haftowany srebrzystym bajorkiem; korona, dziób, szpony i głowice buław są haftowane

złocistym bajorkiem.

3.

Sposób rozmieszczenia orłów Marszałka Polski, generałów i admirałów na kołnierzach

kurtki munduru i płaszcza sukiennego określa załącznik nr 9 do rozporządzenia.

1.

W umundurowaniu Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych na guzikach kurtek mundurów, płaszczy

oraz czapek garnizonowych lub rogatywek umieszcza się odpowiednio znak orła wojskowego.

2.

W umundurowaniu Marynarki Wojennej na guzikach kurtek mundurów, płaszczy, półpłaszczy

oraz bluz wyjściowych i ćwiczebnych marynarskich umieszcza się znak kotwicy na tle

krzyża kawalerskiego.

1.

Żołnierze noszą

1)

krawat do ubioru galowego, wyjściowego i służbowego w kolorze

a)

khaki - do umundurowania Wojsk Lądowych,

b)

czarnym - do umundurowania Sił Powietrznych i Marynarki Wojennej;

2)

muszkę, a żołnierze kobiety wstążkę w kolorze czarnym - do ubioru wieczorowego.

2

Żołnierze 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego

w charakterze oznaki rozpoznawczej noszą krawat koloru czarnego oraz pochewkę koloru

czarnego nakładaną na lewy naramiennik kurtki munduru i płaszcza ubioru galowego,

wyjściowego i służbowego.

3.

Żołnierze kapelani mogą nosić pod kurtkę munduru, bluzę olimpijkę, bluzę lub sweter

w składzie ubioru

1)

wieczorowego, galowego i służbowego - białą koszulę kapłańską z koloratką;

2)

wyjściowego, polowego i ćwiczebnego - czarną koszulę kapłańską z koloratką.

Sznury galowe nosi się w składzie ubiorów wieczorowych, galowych i służbowych w zależności

od korpusu, do jakiego żołnierz został zaliczony. W składzie ubiorów wieczorowych

Marynarki Wojennej sznurów galowych się nie nosi.

Sznur wyróżniający attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego) attaché albo

zastępcy attaché

1)

noszą w składzie ubioru galowego, zamiast sznura galowego;

2)

mogą nosić na kurtce munduru wyjściowego oraz koszulobluzie z krótkimi i długimi rękawami.

Lampasy na nogawkach spodni noszą

1)

generałowie - dwa lampasy w składzie ubioru wieczorowego, galowego, wyjściowego i

służbowego w kolorze

a)

granatowym - do umundurowania Wojsk Lądowych,

b)

czarnym - do umundurowania Sił Powietrznych;

2)

admirałowie - jeden lampas w kolorze czarnym w składzie ubioru wieczorowego;

3)

pozostali oficerowie oraz żołnierze orkiestr reprezentacyjnych oraz Orkiestry Wojskowej

w Warszawie, w składzie ubioru wieczorowego

a)

Wojsk Lądowych - jeden lampas w kolorze granatowym,

b)

Sił Powietrznych i Marynarki Wojennej - jeden lampas w kolorze czarnym.

Ubiór wieczorowy mogą nosić

1)

oficerowie podczas indywidualnych wystąpień w czasie przyjęć okolicznościowych, jeżeli

w związku z ich charakterem zachodzi konieczność występowania w tym ubiorze;

2)

żołnierze orkiestr reprezentacyjnych podczas przedstawień i koncertów.

Ubiór galowy nosi się podczas

1)

uroczystości państwowych i wojskowych;

2)

wręczania dyplomów i aktów mianowań na kolejne stopnie wojskowe oraz dekoracji żołnierzy

orderami i odznaczeniami;

3)

uroczystości wręczania sztandarów, orderów i odznaczeń jednostkom wojskowym, zaprzysiężenia

i ślubowania żołnierzy, rozpoczęcia roku szkolnego, immatrykulacji oraz promocji w

szkołach wojskowych;

4)

uroczystości przy Grobie Nieznanego Żołnierza i innych miejscach pamięci narodowej;

5)

świąt rodzajów Sił Zbrojnych i świąt jednostek wojskowych;

6)

uroczystych spotkań służbowych;

7)

innych uroczystości, wystąpień indywidualnych, jeżeli w związku z ich charakterem

zachodzi konieczność występowania w tym ubiorze.

W składzie ubioru galowego Marynarki Wojennej nosi się kordzik Marynarki Wojennej.

Ubiór wyjściowy noszą żołnierze

1)

z kurtką munduru podczas uroczystych wystąpień indywidualnych i zbiorowych;

2)

podczas wykonywania zadań służbowych, jeżeli z charakteru tych zadań wynika konieczność

występowania w tym ubiorze.

Ubiór służbowy noszą żołnierze

1)

w stopniach wojskowych generałów - w czasie wystąpień o charakterze reprezentacyjnym;

2)

Dowództwa Garnizonu Warszawa w czasie wystąpień o charakterze reprezentacyjnym;

3)

etatowych pododdziałów reprezentacyjnych i honorowych, pocztów sztandarowych i flagowych

oraz etatowych orkiestr reprezentacyjnych i wojskowych w czasie uroczystości.

1.

Ubiór polowy i ćwiczebny jest zasadniczym ubiorem żołnierzy podczas wykonywania obowiązków

służbowych, jeżeli z charakteru tych obowiązków nie wynika konieczność występowania

w innym ubiorze.

2.

Żołnierze nieposiadający należności ubioru galowego lub wyjściowego noszą ubiór polowy

lub ćwiczebny na zasadach określonych dla tych ubiorów.

1.

Ubiór specjalny nosi się podczas wykonywania obowiązków służbowych z użyciem sprzętu

wojskowego, jeżeli z ich charakteru wynika konieczność występowania w takim ubiorze.

2.

Dopuszcza się noszenie ubiorów specjalnych w czasie przejazdu (przemarszu) między

miejscami wykonywania obowiązków służbowych.

Ubiór sportowy mogą nosić żołnierze podczas

1)

programowych zajęć z wychowania fizycznego;

2)

zawodów sportowych;

3)

realizowania aktywności fizycznych o charakterze sportowym.

1.

Ubiory wojskowe nosi się według ustalonych zestawów ubiorczych w zależności od charakteru

wystąpienia i warunków atmosferycznych.

2.

Ubiory polowe i specjalne nosi się w kamuflażu ochronnym oraz kolorze w zależności

od strefy klimatycznej oraz warunków terenowych.

3.

W zależności od charakteru wystąpienia i warunków atmosferycznych ubiór ustala

1)

w przypadku wystąpień zbiorowych - organizator przedsięwzięcia;

2)

w przypadku wystąpień indywidualnych - żołnierz.

Zezwala się żołnierzom na noszenie

1)

w składzie umundurowania

a)

toreb i teczek w kolorze czarnym,

b)

okularów przeciwsłonecznych,

c)

zwyczajowo przyjętego symbolu żałoby,

d)

sprzętu i przyrządów korekcyjnych i rehabilitacyjnych,

e

przedmiotów stanowiących środki ochrony indywidualnej,

f

kamizelek i innych elementów odblaskowych w czasie realizacji obowiązków służbowych

(porządkowych), jeżeli tego wymaga zachowanie zasad bezpieczeństwa

- niestanowiących wyposażenia wojskowego, z zachowaniem estetycznego wyglądu żołnierza;

2

w składzie ubioru wieczorowego - płaszcza z szalikiem, rękawiczkami i czapką rogatywką

(czapką garnizonową lub beretem), a w przypadku żołnierzy kobiet z furażerką;

3)

w składzie ubioru galowego

a)

płaszcza z szalikiem i rękawiczkami,

b)

munduru galowego bez rękawiczek w pomieszczeniach zamkniętych,

c

kobietom - spodni,

d

trzewików zimowych galowych, a kobietom kozaków - przy niskich temperaturach;

4

w składzie ubioru wyjściowego

a)

kurtek wyjściowych z szalikiem lub bez, z rękawiczkami lub bez,

b)

płaszczy i półpłaszczy z szalikiem oraz rękawiczkami lub bez rękawiczek,

c)

trzewików zimowych - botków, a kobietom kozaków - przy niskich temperaturach,

d)

kobietom - spodni;

5

w składzie ubioru polowego - kurtek ubrania ochronnego z rękawicami lub bez;

6

ubioru wieczorowego, galowego, wyjściowego, służbowego, polowego oraz ćwiczebnego

w czasie dojazdu (przemarszu) do miejsca wykonywania obowiązków służbowych i powrotu

z miejsca wykonywania obowiązków służbowych;

7

przedmiotów w czasie trwania badań użytkowych przedmiotów umundurowania i wyekwipowania

(testowanych w warunkach rzeczywistych) w ramach prac rozwojowych.

Zabrania się użytkowania umundurowania

1)

niezgodnie z przeznaczeniem;

2)

o widocznej utracie wartości użytkowej;

3)

w połączeniu z przedmiotami ubioru cywilnego;

4)

innego niż przewiduje zestaw dotyczący danego ubioru wojskowego.

Dowódca garnizonu ustala ubiór dla żołnierzy

1)

w czasie świąt i uroczystości;

2)

wojskowych organów porządkowych wchodzących w skład służby garnizonowej.

Dowódca, szef, komendant, starszy oficer na redzie, dyrektor jednostki organizacyjnej

1)

ustala ubiór żołnierzy na określoną okoliczność, w tym pełnienie służb dyżurnych,

według odpowiednich zestawów ubiorczych;

2)

ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów ubiorczych i dyscypliny ubiorczej

w jednostce organizacyjnej.

1.

Okoliczności noszenia przez żołnierzy poszczególnych rodzajów ubiorów podczas pełnienia

służby wojskowej poza granicami państwa oraz w kontaktach z przedstawicielami innych

armii określa dowódca, szef, komendant, dyrektor jednostki organizacyjnej, zgodnie

z przyjętymi zwyczajami.

2.

Ubiór, o którym mowa w ust. 1, może składać się z części umundurowania żołnierzy Sił

Zbrojnych i z części ustalonej przez państwo pobytu, organizację międzynarodową lub

organy sił wielonarodowych.

1.

Żołnierze zawodowi pełniący służbę w

1)

komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej,

2)

Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego,

3)

Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

Biurze Bezpieczeństwa Narodowego lub Agencji Wywiadu,

4)

instytucjach i podmiotach realizujących szczególne zadania na rzecz obronności i bezpieczeństwa

państwa innych niż określone w pkt 2 i 3,

5)

Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych,

6)

Dowództwie Operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych,

7)

Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej,

8)

Dowództwie Garnizonu Warszawa,

9)

inspektoratach i centrach bezpośrednio podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej,

sekretarzowi stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, podsekretarzowi stanu w Ministerstwie

Obrony Narodowej, Szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Dowódcy Generalnemu

Rodzajów Sił Zbrojnych lub Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej,

10)

wojewódzkich sztabach wojskowych,

11)

wojskowych komendach uzupełnień,

12)

uczelniach wojskowych, dla których organem założycielskim jest Minister Obrony Narodowej

- noszą umundurowanie galowe, wyjściowe i służbowe ustalone dla rodzaju Sił Zbrojnych,

jednostek wojskowych i specjalności, w których poprzednio służyli, a w składzie ubioru

polowego nakrycie głowy ustalone dla rodzaju Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych i

specjalności, w których poprzednio służyli.

2.

Żołnierze, którzy zostali zwolnieni z obowiązku przemundurowania, zgodnie z § 11 pkt

2 rozporządzenia wydanego na podstawie art. 137b ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy

zawodowych, noszą umundurowanie galowe, wyjściowe i służbowe ustalone dla rodzaju Sił Zbrojnych,

w którym poprzednio służyli.

Żołnierze zawodowi pozostający w rezerwie kadrowej lub dyspozycji, a także żołnierze

zawodowi słuchacze szkół i uczelni wojskowych noszą umundurowanie ustalone dla rodzaju

Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych i specjalności, w których poprzednio służyli.

1.

Żołnierze zawodowi wyznaczeni do pełnienia służby poza granicami państwa na stanowiskach

służbowych

1)

w polskich przedstawicielstwach wojskowych przy

a)

organizacjach międzynarodowych,

b)

międzynarodowych strukturach wojskowych,

2)

bezpośrednio w strukturach organizacji międzynarodowych i międzynarodowych strukturach

wojskowych,

3)

w ataszatach obrony przy przedstawicielstwach dyplomatycznych i w stałych przedstawicielstwach

przy organizacjach międzynarodowych podległych ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych,

mających siedzibę poza granicami państwa,

4)

przy siłach zbrojnych albo przy innych strukturach obronnych państw obcych

- noszą umundurowanie ustalone dla rodzaju Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych i specjalności,

w których poprzednio służyli.

2.

Żołnierze zawodowi pełniący służbę na terenie kraju w międzynarodowych strukturach

wojskowych, w tym w jednostkach międzynarodowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego,

noszą umundurowanie ustalone dla rodzaju Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych i specjalności,

w których poprzednio służyli.

Żołnierze etatowych pododdziałów reprezentacyjnych i honorowych oraz etatowych orkiestr

reprezentacyjnych i wojskowych noszą umundurowanie ustalone dla rodzaju Sił Zbrojnych

lub jednostek wojskowych, które reprezentują.

Żołnierze zawodowi pełniący służbę w międzynarodowych strukturach wojskowych Organizacji

Traktatu Północnoatlantyckiego, Unii Europejskiej, Organizacji Narodów Zjednoczonych

mogą nosić na terenie kraju i poza granicami państwa nakrycia głowy i oznaki rozpoznawcze

ustalone przez organizację międzynarodową lub organa sił wielonarodowych.

Żołnierze Żandarmerii Wojskowej, z wyjątkiem żołnierzy Oddziału Specjalnego Żandarmerii

Wojskowej w Warszawie, w czasie pełnienia

1)

służby dyżurnej, patrolowej, konwojowej, asystencyjnej i ruchu drogowego noszą ubiór

polowy z pasem koloru białego lub kamizelką taktyczną lekką Żandarmerii Wojskowej;

2)

służby patrolowej w ubiorze polowym z koszulobluzą pod kamizelkę ochronną noszą kamizelkę

taktyczną lekką Żandarmerii Wojskowej.

1.

Czapkę rogatywkę, czapkę garnizonową oraz kapelusz damski nakłada się prosto na całą

szerokość czoła, przy czym dolna krawędź daszka powinna znajdować się na linii brwi.

2.

Czapkę futrzaną i czapkę zimową

1)

nosi się nałożoną prosto (symetrycznie) na głowę w ten sposób, aby dolna krawędź czapki

znajdowała się nad linią brwi;

2)

ze względu na warunki atmosferyczne czapkę futrzaną można nosić z opuszczonymi klapami

związanymi pod brodą albo z klapami związanymi z tyłu głowy.

3.

Furażerkę

1)

nosi się lekko przechyloną w kierunku prawego ucha;

2)

przy wystąpieniach bez nakrycia głowy nosi się pod lewym naramiennikiem, godłem skierowanym

do przodu i oznaką stopnia wojskowego skierowaną do dołu, a w umundurowaniu bez naramienników

- w lewej udowej kieszeni spodni.

4.

Beret

1)

nosi się lekko przechylony na prawe ucho w taki sposób, aby znak orła znajdował się

na środku czoła ponad linią brwi; prawą krawędź beretu opuszcza się w dół nieco ku

tyłowi tak, aby opadała na ucho;

2)

w kolorze ciemnozielonym i oliwkowym nosi się lekko przechylony na prawe ucho w taki

sposób, aby znak orła wojskowego znajdował się nad lewą brwią; prawą krawędź beretu

opuszcza się w dół nieco ku tyłowi tak, aby opadała na ucho;

3)

przy wystąpieniach bez nakrycia głowy nosi się pod lewym naramiennikiem, godłem skierowanym

do przodu, a w umundurowaniu bez naramienników - w lewej udowej kieszeni spodni.

4a

Czapkę rogatywkę polową, czapkę ćwiczebną, kapelusz polowy

1)

nosi się nałożone prosto (symetrycznie) na głowę, przy czym dolna krawędź nakrycia

głowy powinna znajdować się nad linią brwi;

2)

przy wystąpieniach bez nakrycia głowy nosi się w lewej udowej kieszeni spodni.

5

Kapelusz podhalański i huculski nosi się nałożony prosto (symetrycznie) na głowę,

przy czym dolna krawędź ronda powinna znajdować się na wysokości linii brwi. W czasie

wystąpień o charakterze służbowym pasek kapelusza zakłada się pod brodę.

6

Płaszcze i półpłaszcze dopasowuje się tak, aby zakrywały rękawy kurtki munduru i nie

były dłuższe niż do nasady palców przy opuszczonej ręce.

7.

Pelerynę podhalańską nosi się na lewym barku w ten sposób, aby jej lewa krawędź pokrywała

się z linią guzików kurtki. Pelerynę spina się pod kołnierzem plecionką opadającą

do tyłu przez prawe ramię.

8.

Kurtkę munduru dopasowuje się tak, aby krawędź rękawa sięgała nasady kciuka przy opuszczonej

ręce.

9.

Bluzę wyjściową marynarską nosi się z kołnierzem i krawatem marynarskim oraz na wierzchu

spodni tak, aby zakrywała połowę długości bocznych kieszeni spodni. Krawat przywiązuje

się do bluzy przy zakończeniu dekoltu sznurkiem w kolorze czarnym tak, aby końcówka

krawata i sznurków były opuszczone na szerokość dłoni.

10.

Bluzy polowe i ćwiczebne dopasowuje się tak, aby krawędź rękawa bluzy sięgała nasady

dłoni, oraz nosi się opuszczone na spodnie

1)

z kołnierzem wyłożonym lub zapiętym na stójkę,

2)

z rękawami zapiętymi na taśmę samosczepną (guziki) lub podwiniętymi

- w warunkach bojowych bluzy polowe i ćwiczebne można nosić wpuszczone w spodnie.

11.

Bluzę ocieplającą można nosić pod bluzę polową.

12.

Spodnie dopasowuje się tak, aby sięgały z tyłu do krawędzi obcasa, i nosi się

1)

polowe - z nogawkami wpuszczonymi w cholewki trzewików lub opuszczone na cholewki

trzewików;

2)

ubrania ochronnego - z nogawkami opuszczonymi na cholewki trzewików z kurtką ubrania

ochronnego;

3)

pozostałych ubiorów - z nogawkami opuszczonymi na cholewki butów lub trzewików.

13.

Spódnicę noszą żołnierze kobiety i dopasowują ją tak, aby w ubiorze

1)

wieczorowym zakrywała kostki nóg;

2)

galowym, wyjściowym i służbowym zakrywała kolana.

14.

Koszule do ubioru

1)

wieczorowego i galowego nosi się ze spinkami do mankietów;

2)

wyjściowego i służbowego nosi się z mankietami zapiętymi na guziki.

15.

Koszulobluzy

1

z krótkimi rękawami nosi się bez krawata, z rozpiętym jednym guzikiem, z naramiennikami

w kolorze spodni (spódnicy), a w Marynarce Wojennej - w kolorze czarnym;

2)

z długimi rękawami nosi się z naramiennikami w kolorze spodni (spódnicy), a w Marynarce

Wojennej - w kolorze czarnym

a)

bez krawata z rozpiętym jednym guzikiem,

b)

z krawatem,

c)

z krawatem i kurtką munduru (bluzą olimpijką),

d)

z krawatem i swetrem oficerskim;

3)

polową nosi się z rozpiętym jednym guzikiem ze spodniami polowymi i pasem;

4)

koszulę ćwiczebną nosi się z rozpiętym jednym guzikiem

a)

ze spodniami ćwiczebnymi i paskiem do spodni marynarki wojennej,

b)

pod bluzą ćwiczebną;

5)

koloru białego z krótkimi rękawami

a)

żołnierze Żandarmerii Wojskowej mogą nosić w składzie ubiorów wyjściowych podczas

kontroli ruchu drogowego oraz motocyklowej asysty honorowej,

b)

żołnierze etatowych orkiestr reprezentacyjnych i wojskowych mogą nosić podczas przedstawień

i koncertów;

6

pod kamizelkę ochronną można użytkować bez kamizelki, wpuszczone w spodnie munduru

polowego.

15a

Koszulkę

1)

polową nosi się w składzie ubiorów polowych,

2)

ćwiczebną Marynarki Wojennej nosi się w składzie ubiorów ćwiczebnych

- z zapiętymi guzikami lub z rozpiętym jednym guzikiem, wpuszczoną w spodnie munduru

lub opuszczoną na spodnie munduru, a w przypadku zestawu z pasem koloru białego, pasem

żołnierskim wpuszczoną w spodnie munduru.

16.

Apaszkę mogą nosić pododdziały reprezentacyjne i honorowe do ubioru polowego podczas

udziału w uroczystościach.

17.

Pas

1)

żołnierski nosi się

a)

w zestawie ubioru polowego i ćwiczebnego podczas pełnienia służb dyżurnych,

b)

w składzie ubioru polowego pododdziałów reprezentacyjnych i honorowych,

c)

w przypadku konieczności noszenia kabury z bronią i oporządzenia,

d)

w przypadku wystąpień zbiorowych, zgodnie z decyzją organizatora przedsięwzięcia;

2

oficerski koloru czarnego z koalicyjką noszą generałowie przy wystąpieniach z szablą,

żołnierze etatowych pododdziałów reprezentacyjnych i honorowych Wojsk Lądowych i Sił

Powietrznych oraz dowódca, zastępca, kapelmistrz i tamburmajor etatowych orkiestr

reprezentacyjnych i wojskowych w składzie ubioru służbowego w czasie uroczystości;

żołnierze wchodzący w skład kolumny nie noszą koalicyjki;

3)

koloru białego z koalicyjką i getrami koloru białego noszą żołnierze etatowych pododdziałów

reprezentacyjnych i honorowych Marynarki Wojennej oraz żołnierze etatowych orkiestr

reprezentacyjnych i wojskowych (z wyjątkiem dowódcy, zastępcy, kapelmistrza i tamburmajora)

w składzie ubioru służbowego w czasie uroczystości, żołnierze wchodzący w skład kolumny

nie noszą koalicyjki;

4

koloru białego noszą żołnierze Żandarmerii Wojskowej podczas pełnienia służby dyżurnej,

patrolowej, konwojowej, asystencyjnej i ruchu drogowego.

18.

Kamizelkę odblaskową z napisem „Żandarmeria Wojskowa” noszą żołnierze Żandarmerii

Wojskowej podczas

1)

pełnienia służby patrolowej w składzie ubioru polowego z pasem koloru białego, jeżeli

z jej charakteru wynika konieczność występowania w kamizelce odblaskowej;

2

wykonywania kontroli ruchu drogowego oraz w czasie wydawania poleceń lub dawania sygnałów

na drodze w składzie ubioru wyjściowego (z kurtką munduru lub koszulobluzą) i polowego

z pasem koloru białego;

3)

wykonywania obowiązków służbowych w oddziałach specjalnych Żandarmerii Wojskowej w

składzie ubioru polowego z pasem żołnierskim, jeżeli z ich charakteru wynika konieczność

występowania w kamizelce odblaskowej.

19.

Torbę polową nosi się przewieszoną przez prawe ramię. Górna krawędź torby powinna

znajdować się na wysokości linii pasa. W razie jednoczesnego noszenia torby polowej

i maski przeciwgazowej torbę polową nosi się przewieszoną przez lewe ramię, a maskę

przez prawe ramię.

20.

Sznury galowe nosi się na prawym ramieniu, przypinając je pod naramiennikiem (w umundurowaniu

Marynarki Wojennej przy pomocy zapinki) - przy wszyciu rękawa. Pętelkę sznura zapina

się na pierwszym górnym guziku zapięcia munduru (pod spodem), a w umundurowaniu Marynarki

Wojennej - pod klapą, na wysokości pierwszego rzędu guzików, tak aby metalowy wisiorek

zwisający na końcu warkocza znajdował się na środku między rzędami guzików. Warkocze

sznurów galowych generała przeprowadza się następująco: dłuższy warkocz pod rękawem

i zapina się na pierwszy guzik, drugi warkocz ułożony na piersi zapina się na drugi

od góry guzik munduru. Sznur galowy admirała zakłada się jak u generała, z tym że

jego końcówki zapięte są w jednym miejscu (jak u oficera marynarki wojennej). Pętle

sznurów galowych oficerskich i generała zakłada się pod prawy rękaw kurtki munduru.

20a

Sznur wyróżniający attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego) nosi się w składzie

ubioru galowego, zamiast sznura galowego, na prawym ramieniu w miejscu oraz w sposób

przewidziany dla sznura galowego. W składzie ubioru wyjściowego sznur przypina się

na lewym ramieniu pod naramiennikiem (na kurtce munduru wyjściowego Marynarki Wojennej

przy pomocy zapinki) - przy wszyciu rękawa, tak aby metalowy wisiorek zwisający na

końcu warkocza znajdował się z przodu munduru lub koszulobluzy na wysokości górnej

kieszeni, a warkocz sznura pod rękawem.

20b

Sznur wyróżniający attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego) jest wykonany

z dwukolorowej plecionki dekoracyjnej w kolorze srebrnym i czerwonym i składa się

z warkocza splecionego z trzech pojedynczych sznurów, zakończonego pętelkami, pojedynczego

sznura z węzłem i jedną pętelką, metalowego ołówka/gwoździa w kolorze srebrnym w przypadku

Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych, albo złotym w przypadku Marynarki Wojennej, oraz

metalowej zapinki w kolorze złotym w przypadku Marynarki Wojennej.

21

Kurtkę wyjściową, kurtkę: wiatrówkę, pilota i ubrania ochronnego nosi się z kapturem

lub bez w zależności od warunków atmosferycznych; podpinkę od kurtki ubrania ochronnego

można użytkować samodzielnie w składzie ubiorów polowych i ćwiczebnych, a ocieplacz

do kurtki pilota i kurtki pilota tropikalnej można użytkować samodzielnie w składzie

ubiorów specjalnych personelu latającego.

22

Sweter nosi się w składzie ubioru wyjściowego z koszulobluzą i krawatem.

23

Krawat można nosić ze spinką do krawata.

24

Bluzę dresu sportowego nosi się zapiętą na zamek lub rozpiętą, koszulkę sportową nosi

się opuszczoną na spodnie dresu sportowego (spodenki) lub wpuszczoną w spodnie dresu

(spodenki).

Na mundurach wojskowych nosi się oznaki wojskowe

1)

stopni wojskowych;

2)

korpusów osobowych, grup osobowych i specjalności;

3)

specjalistów wojskowych;

4)

szkolne;

5)

przynależności państwowej;

6)

rozpoznawcze;

7)

identyfikacyjne;

8

specjalne.

1.

Oznaki stopni wojskowych nosi się na

1)

nakryciach głowy, z wyjątkiem

a)

czapek: futrzanych, zimowych, ćwiczebnych, technika lotniczego, garnizonowych marynarskich

oraz czapek garnizonowych marynarki wojennej do stopnia starszy bosman,

b)

kapeluszy polowych,

c)

beretów marynarskich oraz beretów Wojsk Specjalnych i Wojsk Obrony Terytorialnej,

d)

czapek-rogatywek polowych;

2)

pozostałym umundurowaniu

a)

Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych

-

na naramiennikach płaszczy, kurtek mundurów, bluz olimpijek, koszulobluzy i swetrów,

-

-

na pochewce umieszczonej na patce od bluzy polowej na wysokości linii piersi,

-

-

-

b)

Marynarki Wojennej

-

na naramiennikach płaszczy, kurtek czołgisty warsztatowca i koszulobluz,

-

-

-

-

na pochewce umieszczonej na patce od bluzy polowej na wysokości linii piersi,

-

-

2.

Sposób rozmieszczenia orłów i oznak stopni wojskowych na nakryciach głowy, o których

mowa w ust. 1 pkt 1, określa załącznik nr 8 do rozporządzenia.

3.

Sposób rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach, podkładkach i pochewkach

określa załącznik nr 10 do rozporządzenia.

Oznaki stopni wojskowych wykonuje się na

1)

nakryciach głowy

a)

techniką haftu srebrzystym bajorkiem na

-

beretach generałów, a także beretach w składzie ubioru galowego i wyjściowego: Żandarmerii

Wojskowej, jednostek powietrzno-desantowych i kawalerii powietrznej, jednostek obrony

wybrzeża oraz 11 Dywizji Kawalerii Pancernej,

-

otokach czapek garnizonowych i rogatywek,

-

b

techniką haftu złocistym bajorkiem na podkładce sukiennej koloru czarnego nałożonej

na pasek skórzany czapek garnizonowych oraz kapeluszy damskich żołnierzy od stopnia

młodszego chorążego marynarki,

c

techniką haftu komputerowego na podkładce z tkaniny zasadniczej - na pozostałych nakryciach

głowy;

2)

pozostałym umundurowaniu

a

Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych na

-

na naramiennikach ubiorów wieczorowych, galowych, wyjściowych (z wyjątkiem swetra)

i służbowych: oficerów - techniką haftu srebrzystym bajorkiem, szeregowych i podoficerów

- gwiazdki techniką haftu srebrzystym bajorkiem, pozostałe elementy stopnia wykonuje

się z taśmy dystynkcyjnej,

-

pozostałych przedmiotach - techniką haftu komputerowego,

b

Marynarki Wojennej (z wyjątkiem admirałów) w kolorze złocistym na

-

rękawach kurtek munduru - taśmą dystynkcyjną na podkładce sukiennej,

-

naramiennikach płaszczy - naramienniki w kolorze czarnym, taśmą dystynkcyjną,

-

naramiennikach koszulobluz wyjściowych - naramienniki w kolorze czarnym, techniką

haftu komputerowego,

-

pozostałych ubiorach - techniką haftu komputerowego,

c)

admirałów na

-

rękawach kurtek munduru - techniką haftu złocistym bajorkiem na podkładce sukiennej,

-

naramiennikach płaszczy i koszulobluz - naramienniki w kolorze czarnym, techniką haftu

złocistym bajorkiem,

-

pozostałych ubiorach - techniką haftu komputerowego.

1.

Na daszku czapek garnizonowych, rogatywek, kapelusza damskiego noszą

1)

generałowie - dwa galony naszyte obok siebie;

2)

admirałowie - wężyk admiralski (stopniowo zwężający się w kierunku obu końców daszka),

haftowany złocistym bajorkiem, na podkładce koloru czarnego;

3)

oficerowie starsi - dwa galony naszyte obok siebie;

4)

oficerowie młodsi - jeden galon.

2

Na rondzie czapki rogatywki oraz główce kapelusza podhalańskiego i kapelusza huculskiego

noszą

1)

generałowie - jeden galon na rondzie czapki rogatywki oraz dwa galony na główce kapelusza

podhalańskiego i huculskiego;

2)

oficerowie starsi - dwa galony;

3)

oficerowie młodsi i żołnierze w stopniu od młodszego chorążego do starszego chorążego

sztabowego - jeden galon.

3

Galony nosi się w kolorach

1)

srebrzystym - w umundurowaniu Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych;

2)

złocistym - w umundurowaniu Marynarki Wojennej;

3)

karmazynowym - na kapeluszach podhalańskich i huculskich żołnierzy w stopniu od młodszego

chorążego do starszego chorążego sztabowego.

1.

Oznaki korpusów osobowych/grup osobowych (specjalności) żołnierze noszą na kołnierzach

kurtek mundurów oraz płaszczy służbowych w składzie umundurowania Wojsk Lądowych oraz

Sił Powietrznych - w zależności od korpusu osobowego, grupy osobowej i specjalności

wojskowej, do której zostali zaliczeni.

2.

Marszałek Polski i generałowie (admirałowie) nie noszą oznak korpusów osobowych/grup

osobowych (specjalności).

3.

Sposób rozmieszczenia oraz wzory oznak korpusów osobowych/grup osobowych (specjalności)

określa załącznik nr 11 do rozporządzenia.

1.

Oznakę specjalisty wojskowego żołnierze noszą w składzie umundurowania Marynarki Wojennej

na lewym rękawie bluz wyjściowych marynarskich i bluz wyjściowych letnich marynarskich

oraz półpłaszczy marynarskich - w zależności od korpusu osobowego, grupy osobowej

i specjalności wojskowej, do której zostali zaliczeni; nad tą oznaką nosi się oznakę

klasy specjalisty wojskowego.

2.

Sposób rozmieszczenia oraz wzory oznak specjalistów wojskowych i oznak klas specjalistów

wojskowych określa załącznik nr 12 do rozporządzenia.

1.

Oznaki szkolne

1)

koloru złocistego noszą

a)

podchorążowie Akademii Marynarki Wojennej na

-

kołnierzach kurtki munduru - na końcu kołnierza przy styku z klapami oznakę „AMW”,

-

-

-

zewnętrznej części mankietów rękawów kurtki munduru - taśmę (naszytą na podkładkę

sukienną) oznaczającą rok nauki,

b)

kadeci szkół podoficerskich Marynarki Wojennej na

-

lewym rękawie bluz wyjściowych marynarskich, półpłaszcza marynarskiego - oznakę „SP”,

-

2)

koloru matowosrebrnego noszą

a

pozostali podchorążowie, na

-

naramienniku kurtki munduru i koszulobluzy ubioru wyjściowego - oznakę „WAT”, „AWL”,

„LAW” oraz sznurek pleciony koloru matowosrebrnego naszyty dookoła naramienników (poza

wyszyciem przy rękawie),

-

-

zewnętrznej części mankietów rękawów kurtki munduru - taśmę (naszytą na podkładkę

sukienną) oznaczającą rok nauki,

b

pozostali kadeci szkół podoficerskich na oznace stopnia z wyjątkiem nakryć głowy -

oznakę „SP”.

2.

Wzory oraz sposób rozmieszczenia oznak szkolnych określa załącznik nr 13 do rozporządzenia.

1.

Oznakę przynależności państwowej

1

w postaci naszywki z godłem Rzeczypospolitej Polskiej można nosić na lewym rękawie

półfraka, żakietu, kurtek munduru, bluz olimpijek, płaszczy i półpłaszczy marynarskich

w składzie ubiorów wieczorowych, galowych, wyjściowych i służbowych;

2)

w postaci naszywki z flagą Rzeczypospolitej Polskiej nosi się na obydwu rękawach ubiorów

polowych, ćwiczebnych i specjalnych; w czasie działań bojowych oznakę można odpiąć.

2.

Sposób rozmieszczenia oznak przynależności państwowej i rozpoznawczych określa załącznik

nr 14 do rozporządzenia.

1.

Oznaki rozpoznawcze można nosić w składzie ubiorów

1)

galowych, wyjściowych i służbowych - na prawym rękawie kurtek munduru, bluz olimpijek

i płaszczy;

2

polowych i ćwiczebnych - na lewym rękawie, z wyjątkiem podpinek, ocieplaczy, koszulek

polowych, ćwiczebnych i specjalnych.

2.

Emblemat rozpoznawczy NATO noszą żołnierze w czasie udziału w operacjach Organizacji

Traktatu Północnoatlantyckiego w sposób określony w ust. 1 pkt 2.

3.

W Wojskach Specjalnych bezpośrednio nad oznaką rozpoznawczą można nosić napis WOJSKA

SPECJALNE.

4.

W jednostkach Marynarki Wojennej funkcję oznaki rozpoznawczej dla marynarzy i kadetów

szkół podoficerskich spełnia napis na taśmie otokowej czapki garnizonowej, którego

treść określa Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych.

5.

Proporczyk można nosić na berecie z lewej strony za oznaką stopnia wojskowego równolegle

do krawędzi beretu.

6.

Sposób rozmieszczenia oznak przynależności państwowej i rozpoznawczych określa załącznik

nr 14 do rozporządzenia.

1.

Oznakę identyfikacyjną z nazwiskiem nosi się po prawej stronie

1)

bezpośrednio nad klapą górnej kieszeni kurtki munduru, bluzy olimpijki, w składzie

ubiorów: galowego, wyjściowego i służbowego Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych;

2

symetrycznie w stosunku do baretek na półfraku, żakiecie, kurtce munduru w składzie

ubiorów: galowego, wyjściowego i służbowego Marynarki Wojennej oraz ubioru wieczorowego

Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych;

3)

na piersi w miejscu naszycia taśmy samosczepnej w składzie ubiorów: polowego, ćwiczebnego

i specjalnego.

2.

Oznakę identyfikacyjną z nazwiskiem można nosić po prawej stronie

1)

bezpośrednio nad klapą górnej kieszeni koszulobluzy w składzie ubiorów: wyjściowego

i służbowego;

2

na środku na wysokości górnej krawędzi kieszeni swetra w składzie ubioru wyjściowego

Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych oraz po lewej stronie symetrycznie nad górną krawędzią

kieszeni swetra w składzie ubioru wyjściowego Marynarki Wojennej;

3)

na kieszeni prawego rękawa w miejscu wszycia taśmy samosczepnej bezpośrednio nad oznaką

stopnia wojskowego kombinezonów, kurtek, bluz i koszulobluz Wojsk Specjalnych;

4

symetrycznie w stosunku do baretek na półfraku, żakiecie w składzie ubioru wieczorowego

Marynarki Wojennej.

3.

Na oznace identyfikacyjnej z nazwiskiem do ubioru specjalnego personelu latającego

umieszcza się znak lotnictwa wojskowego oraz logo oznaki: pilota, nawigatora lub technika

pokładowego, w zależności od specjalności wojskowej.

4.

Wzory oznak identyfikacyjnych określa załącznik nr 15 do rozporządzenia.

Oznaki specjalne można nosić zamiennie z oznakami rozpoznawczymi w sposób określony

w § 35 ust. 1 pkt 2.

(uchylony).

(uchylony).

(uchylony).

(uchylony).

(uchylony).

Umundurowanie i oznaki wojskowe dotychczasowych wzorów innych niż określone w niniejszym

rozporządzeniu mogą być noszone do dnia 31 grudnia 2018 r., z wyjątkiem

1)

munduru galowego, czapki rogatywki, czapki garnizonowej, furażerki, półbutów galowych,

kurtki wyjściowej i płaszczy, które mogą być noszone do dnia 31 grudnia 2020 r.;

2

przedmiotów umundurowania, o których mowa w załączniku nr 2 przepisów wydanych na

podstawie art. 137b ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy

zawodowych, które mogą być noszone do czasu wyczerpania zapasów, ale nie późnej niż w terminach

określonych w załączniku nr 16 do niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia