Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 grudnia 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych
Table of Provisions (152)
Statutory Text (152 Articles)
1.
Ustawa określa zasady wykonywania zawodu radcy prawnego oraz zasady organizacji i
działania samorządu radców prawnych.
2.
Tytuł zawodowy „radca prawny” podlega ochronie prawnej.
Pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów,
na których rzecz jest wykonywana.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Zawód radcy prawnego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą
ustawą.
2.
Radca prawny wykonuje zawód ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej oraz zasad
etyki radcy prawnego.
3.
Radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się
w związku z udzieleniem pomocy prawnej.
4.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie.
5.
Radca prawny nie może być zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co
do faktów, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę.
6
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji
1)
udostępnianych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu,
2)
przekazywanych na podstawie przepisów rozdziału 11a działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.
- w zakresie określonym tymi przepisami.
Wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej.
1.
Radcowie prawni zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego, zwanego dalej „samorządem”.
2.
Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są okręgowe izby
radców prawnych i Krajowa Izba Radców Prawnych.
3.
Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu w zakresie i
formach określonych ustawą.
1.
Przepisy art. 15 ust. 1 i 3, art. 18 i art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz
uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)
2.
Przepisu art. 21 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) w przypadku danych osobowych pozyskanych przez radcę prawnego w związku z udzielaniem
pomocy prawnej nie stosuje się.
Obowiązek zachowania tajemnicy, o której mowa w art. 3 ust. 4-6, nie ustaje, w przypadku
gdy z żądaniem ujawnienia informacji uzyskanych przez radcę prawnego w związku z udzielaniem
pomocy prawnej występuje Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
1.
Okres przechowywania danych osobowych wynosi
1)
5 lat od końca roku, w którym zakończyło się postępowanie, w którym dane osobowe zostały
zgromadzone - w przypadku danych osobowych przetwarzanych przez organy samorządu radców
prawnych w zakresie niezbędnym do prawidłowej realizacji zadań publicznych określonych
w ustawie oraz danych osobowych przetwarzanych w ramach nadzoru nad działalnością
samorządu radców prawnych;
2)
10 lat od końca roku, w którym zakończyło się postępowanie, w którym dane osobowe
zostały zgromadzone - w przypadku danych osobowych przetwarzanych
a)
w toku prowadzonych przez organy samorządu radców prawnych postępowań
-
administracyjnych,
-
w zakresie skarg i wniosków,
-
innych przewidzianych przez ustawę lub wydane na podstawie ustawy akty prawne organów
samorządu radców prawnych dotyczących radców prawnych, aplikantów radcowskich lub
osób ubiegających się o wpis na listę radców prawnych lub listę aplikantów radcowskich,
a także osób przystępujących do egzaminu wstępnego na aplikację radcowską i egzaminu
radcowskiego,
b)
w ramach nadzoru nad tymi postępowaniami, o których mowa w lit. a,
c)
przez radców prawnych w ramach wykonywania zawodu;
3)
15 lat od końca roku, w którym zakończyło się postępowanie, w którym dane osobowe
zostały zgromadzone - w przypadku danych osobowych przetwarzanych w toku prowadzonych
przez organy samorządu radców prawnych postępowań dyscyplinarnych wobec radców prawnych
i aplikantów radcowskich oraz podczas wykonywania przewidzianych przez ustawę kompetencji
nadzorczych nad postępowaniami dyscyplinarnymi w sprawach radców prawnych i aplikantów
radcowskich.
2.
Po upływie okresów, o których mowa w ust. 1, w przypadku danych osobowych przetwarzanych
przez radców prawnych w ramach wykonywania zawodu, dane osobowe ulegają usunięciu.
1.
Świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu
porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów
aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika
lub obrońcy.
2.
(utracił moc)
3.
Radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym
oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać
podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również
godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki
lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu.
(uchylony)
1.
Radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej,
w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce
1)
cywilnej lub jawnej, w której wspólnikami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy
patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na
podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1874 oraz z 2019 r. poz. 730);
2)
partnerskiej, w której partnerami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi,
doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie
przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, w której komplementariuszami są radcowie prawni,
adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący
stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Wyłącznym przedmiotem działalności spółek, o których mowa w ust. 1, jest świadczenie
pomocy prawnej.
3.
Radca prawny jest obowiązany zawiadomić radę właściwej okręgowej izby radców prawnych
o podjęciu wykonywania zawodu i formach jego wykonywania, o adresie i nazwie kancelarii
lub spółki oraz podać adres dla doręczeń. Radca prawny ma obowiązek niezwłocznie zawiadamiać
o każdej zmianie tych danych. Pisma w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy
wysyła się, ze skutkiem doręczenia, na adres dla doręczeń, o którym mowa w zdaniu
pierwszym.
4.
Zakres pomocy prawnej, terminy i warunki jej wykonywania oraz wynagrodzenie określa
umowa.
5.
Ilekroć w ustawie jest mowa o „stosunku pracy”, „zatrudnieniu”, „wynagrodzeniu”, rozumie
się przez to również odpowiednio „stosunek służbowy”, „pełnienie służby” i „uposażenie”.
6.
Pomoc prawna polegająca na występowaniu przez radcę prawnego w charakterze obrońcy
w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe może być świadczona w ramach wykonywania
przez niego zawodu na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego
oraz w spółce, o której mowa w ust. 1, pod warunkiem że radca prawny nie pozostaje
w stosunku pracy. Zakaz zatrudnienia nie dotyczy pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych.
1.
Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy zajmuje samodzielne stanowisko
podległe bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej.
2.
Jeżeli jednostka organizacyjna zatrudnia dwóch lub więcej radców prawnych, jednemu
z nich powierza się koordynację pomocy prawnej w tej jednostce.
3.
W organie państwowym lub samorządowym radca prawny wykonuje pomoc prawną w komórce
lub w jednostce organizacyjnej, w biurze, w wydziale lub na wyodrębnionym stanowisku
do spraw prawnych podległym bezpośrednio kierownikowi tego organu. W organie państwowym
radca prawny może być zatrudniony także w innej wyodrębnionej komórce lub jednostce
organizacyjnej i podlegać jej kierownikowi.
4.
Radcy prawnemu nie można polecać wykonania czynności wykraczającej poza zakres pomocy
prawnej.
Jednostka organizacyjna zapewnia udział radcy prawnego w postępowaniu
1)
przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz przed naczelnym lub
centralnym organem administracji państwowej;
2)
przed sądem wojewódzkim
3)
w którym bierze udział kontrahent zagraniczny.
1.
Radca prawny przy wykonywaniu czynności zawodowych korzysta z wolności słowa i pisma
w granicach określonych przepisami prawa i rzeczową potrzebą.
2.
Nadużycie wolności, o której mowa w ust. 1, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego
zniewagę lub zniesławienie strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka,
biegłego lub tłumacza, podlega ściganiu tylko w drodze dyscyplinarnej.
1.
Radca prawny podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych korzysta z ochrony
prawnej przysługującej sędziemu i prokuratorowi.
2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi strój urzędowy radców prawnych
biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju,
odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.
1.
Radca prawny nie jest związany poleceniem co do treści opinii prawnej.
2.
(uchylony)
Radca prawny prowadzi samodzielnie sprawy przed organami orzekającymi, dbając o należyte
wykorzystanie przewidzianych przez prawo środków dla ochrony uzasadnionych interesów
jednostki organizacyjnej.
Radca prawny obowiązany jest wyłączyć się od wykonania czynności zawodowych we własnej
sprawie lub jeżeli przeciwnikiem jednostki organizacyjnej udzielającej mu pełnomocnictwa
jest inna zatrudniająca go jednostka organizacyjna albo jeżeli sprawa dotyczy osoby,
z którą pozostaje on w takim stosunku, że może to oddziaływać na wynik sprawy.
1.
Oceny pracy zawodowej radcy prawnego dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej,
po zasięgnięciu opinii radcy prawnego wskazanego przez radę okręgowej izby radców
prawnych.
2.
(uchylony)
Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy może być zatrudniony jednocześnie
w więcej niż jednej jednostce organizacyjnej i w wymiarze przekraczającym jeden etat.
1.
Do czasu pracy radcy prawnego zalicza się także czas niezbędny do załatwiania spraw
poza lokalem jednostki organizacyjnej, w szczególności w sądach i w innych organach,
oraz czas przygotowania się do tych czynności.
2.
Czas pracy radcy prawnego w lokalu jednostki organizacyjnej nie może być krótszy niż
dwie piąte czasu pracy ustalonego w zawartej z radcą prawnym umowie.
3.
(uchylony)
1.
Rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem z radcą prawnym przez jednostkę organizacyjną
z powodu nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów
niniejszej ustawy może nastąpić po uprzednim zasięgnięciu opinii rady okręgowej izby
radców prawnych. Opinia ta powinna być przesłana jednostce organizacyjnej w terminie
14 dni od dnia otrzymania od tej jednostki zawiadomienia o zamiarze rozwiązania stosunku
pracy.
2.
(uchylony)
(uchylony)
1.
Radca prawny może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu radcy prawnemu,
adwokatowi, prawnikowi zagranicznemu wykonującemu stałą praktykę w zakresie wynikającym
z ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
W razie potrzeby dziekan rady okręgowej izby radców prawnych wyznacza z urzędu zastępcę
radcy prawnego, który został skreślony z listy radców prawnych albo nie może czasowo
wykonywać czynności zawodowych. Decyzja dziekana upoważnia wyznaczonego radcę prawnego
do prowadzenia podejmowanych spraw i jest równoznaczna z udzieleniem dalszego pełnomocnictwa
procesowego.
1.
Radca prawny może odmówić udzielenia pomocy prawnej tylko z ważnych powodów.
2.
Radca prawny, wypowiadając pełnomocnictwo, umowę zlecenia lub umowę o pracę, obowiązany
jest wykonać wszystkie niezbędne czynności, aby okoliczność ta nie miała negatywnego
wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw.
1.
Dane do składania podpisu elektronicznego na potrzeby elektronicznego postępowania
upominawczego są udzielane radcom prawnym po złożeniu stosownego wniosku za pośrednictwem
właściwej rady okręgowej izby radców prawnych.
2.
Dopuszcza się również komunikowanie się radcy prawnego z sądem w elektronicznym postępowaniu
upominawczym przy wykorzystaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
3.
Wnioski radców prawnych o udzielenie danych wskazanych w ust. 1 złożone do właściwej
rady okręgowej izby radców prawnych będą przesyłane właściwemu sądowi wraz z potwierdzeniem
udziału (zrzeszenia) radcy we właściwej okręgowej izbie radców prawnych. Osoby zamierzające
komunikować się z sądem w sposób wskazany w ust. 2 zawiadamiają o tym sąd za pośrednictwem
właściwej rady okręgowej izby radców prawnych, podając dane do weryfikacji podpisu
elektronicznego.
4.
Informacje, o których mowa w ust. 3, właściwa rada okręgowej izby radców prawnych
przesyła sądowi w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku.
Rada okręgowej izby radców prawnych jest uprawniona do kontroli i oceny wykonywania
zawodu przez radcę prawnego i prawnika zagranicznego wpisanego na listę prawników
zagranicznych, prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych. Kontrolę przeprowadzają
i oceny dokonują wizytatorzy powołani przez radę spośród radców prawnych.
Rada okręgowej izby radców prawnych na podstawie orzeczenia lekarskiego i po przeprowadzeniu
szczegółowego postępowania wyjaśniającego może - na wniosek Prezesa Krajowej Rady
Radców Prawnych lub dziekana rady okręgowej izby radców prawnych - podjąć uchwałę
o trwałej niezdolności radcy prawnego do wykonywania zawodu. W razie wszczęcia takiego
postępowania rada może zawiesić radcę prawnego w wykonywaniu czynności na czas trwania
postępowania.
1.
Koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa
albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.
2.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ponoszenia kosztów, o których mowa w ust.
1, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę
ich ustalania oraz maksymalnej wysokości opłat za udzieloną pomoc.
1.
Radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia
i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu
pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego.
Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska
pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo
do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego
nie stosuje się do radcy prawnego.
2.
Radca prawny jest uprawniony do dodatkowego wynagrodzenia w wysokości nie niższej
niż 65% kosztów zastępstwa sądowego zasądzonych na rzecz strony przez niego zastępowanej
lub jej przyznanych w ugodzie, postępowaniu polubownym, arbitrażu zagranicznym lub
w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli koszty te zostały ściągnięte od strony przeciwnej.
W państwowych jednostkach sfery budżetowej wysokość i termin wypłaty wynagrodzenia
określa umowa cywilnoprawna.
1.
Opłaty za czynności radców prawnych wykonujących zawód w kancelariach radców prawnych
lub w spółkach, o których mowa w art. 8 ust. 1, oraz zatrudnionych na podstawie umowy
cywilnoprawnej ustala umowa z klientem.
2.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych oraz
Naczelnej Rady Adwokackiej, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za czynności
radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do zasądzenia
przez sądy kosztów zastępstwa prawnego, mając na względzie, że ustalenie opłaty wyższej
niż stawka minimalna, o której mowa w ust. 3, lecz nieprzekraczającej sześciokrotności
tej stawki, może być uzasadnione rodzajem i zawiłością sprawy oraz niezbędnym nakładem
pracy radcy prawnego.
3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych oraz
Naczelnej Rady Adwokackiej, określi, w drodze rozporządzenia, stawki minimalne za
czynności radców prawnych, o których mowa w ust. 1, mając na względzie rodzaj i zawiłość
sprawy oraz wymagany nakład pracy radcy prawnego.
Składki na ubezpieczenie społeczne radcy prawnego opłacają jednostki organizacyjne
zatrudniające radcę prawnego, spółki, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub osobiście
radcowie prawni wykonujący zawód w kancelarii radcy prawnego lub w spółkach określonych
w art. 8 ust. 1.
1.
Radca prawny podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za
szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 4 ust.1 i art. 6 ust. 1.
2.
Przepis ust. 1 nie narusza przepisów art. 120 Kodeksu pracy.
3.
Obowiązek ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy radców prawnych niewykonujących
zawodu.
4.
Rada okręgowej izby radców prawnych właściwa ze względu na miejsce zamieszkania radcy
prawnego jest obowiązana do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia
umowy ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1. Spełnienie tego obowiązku ustala się
na podstawie okazanej przez radcę prawnego polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia,
potwierdzającego zawarcie umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń.
5.
Minister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez rady okręgowe izb radców prawnych
zadań określonych w ust. 4. Dziekani rad okręgowych izb radców prawnych obowiązani
są do składania Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca,
sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń,
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego,
o którym mowa w art. 22
Prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę
radców prawnych i złożenia ślubowania.
1.
Na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto
1)
ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra
lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
(uchylony)
3)
korzysta w pełni z praw publicznych;
4)
ma pełną zdolność do czynności prawnych;
5)
jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego
wykonywania zawodu radcy prawnego;
6)
odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski,
z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1 i 2.
2.
Wpis osoby, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, lub osób, o których
mowa w art. 25 ust. 1 i 2, następuje na ich wniosek. Uchwałę w sprawie wpisu podejmuje
rada okręgowej izby radców prawnych właściwa odpowiednio ze względu na - miejsce odbycia
aplikacji radcowskiej, miejsce złożenia wniosku lub miejsce zamieszkania osoby ubiegającej
się o wpis.
2a.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, osoba ubiegająca się o wpis obowiązana jest dołączyć
1)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed złożeniem wniosku;
2)
oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2019 r. poz. 430, 399, 447, 534 i 1571), albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy, w przypadku osób urodzonych
przed dniem 1 sierpnia 1972 r.;
3)
umowy o pracę wraz z dokumentami określającymi zakres obowiązków lub zaświadczeniami
od pracodawcy określającymi zakres obowiązków, lub umowy cywilnoprawne wraz z oświadczeniem
o złożeniu deklaracji do właściwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikającego
z tytułu tych umów - w przypadku osób, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 i 5;
4)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych - w przypadku
osób, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5;
5)
zaświadczenie adwokata lub radcy prawnego, z którego wynikać będzie, iż osoba ubiegająca
się o wpis wykonywała wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego - w przypadku osób,
o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 5 lit. b;
6)
dokumenty zaświadczające co najmniej 3-letni okres zatrudnienia w urzędach organów
władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywania wymagających
wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych z tworzeniem projektów ustaw,
rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego - w przypadku osób, o których mowa w art.
25 ust. 1 pkt 4 lit. c i pkt 5 lit. c;
7)
dokument zaświadczający uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego
lub notarialnego.
2b.
(uchylony)
2c.
Rada okręgowej izby radców prawnych może odmówić wpisu na listę radców prawnych tylko
wtedy, gdy wpis narusza przepisy ust. 1. Radzie okręgowej izby radców prawnych przysługuje
prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych ubiegającego się o wpis.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
Uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu radcowskiego uprawnia do złożenia wniosku
o wpis na listę radców prawnych w terminie 10 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku
egzaminu radcowskiego.
1.
Wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje
się do
1)
profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2)
osób, które przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy albo wykonywały zawód
komornika;
3)
osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód adwokata
albo notariusza;
3a)
osób, które zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
4)
osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r.
lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem
wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat
a)
zajmowały stanowisko asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza
sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta
sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w
międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii
Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające
czynnościom asystenta sędziego lub
b)
wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej
czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub
radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1513, 1673 i 2020) lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej
lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub
c)
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach
organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)
osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed
złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej
3 lat
a)
zajmowały stanowisko referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta
sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b)
wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem
pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy
cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej
lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub
c)
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach
organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego, lub
d)
były zatrudnione w Trybunale Konstytucyjnym lub międzynarodowym organie sądowym, w
szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale
Praw Człowieka, i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
2.
Do egzaminu radcowskiego składanego przed komisją, o której mowa w art. 36
1)
doktorzy nauk prawnych;
2)
osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed
złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza
sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego
lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym
organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub
Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom
asystenta sędziego;
3)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4
lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej
czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego
lub adwokata w kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej
lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust.
1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze;
4)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4
lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy
prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz
tych urzędów;
4a)
osoby, które po ukończeniu aplikacji legislacyjnej przez okres co najmniej 4 lat w
okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach
organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)
osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny lub komorniczy;
6)
osoby, które zajmują stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
7)
osoby, które w terminie określonym w art. 24
8)
osoby, o których mowa w art. 29
3.
Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 24 ust.
1 pkt 1, 3-5.
4.
W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w ust. 1
pkt 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2-4, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu.
5.
Do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej
lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania
tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4
miesiąca.
Osoby, które wykonują zawód sędziego, asesora sądowego, prokuratora, notariusza, komornika,
asesora prokuratorskiego i notarialnego bądź odbywają aplikację sądową, prokuratorską
lub notarialną, nie mogą jednocześnie zostać wpisane na listę radców prawnych ani
wykonywać zawodu radcy prawnego.
1.
Rota ślubowania składanego przez radcę prawnego ma następujące brzmienie: „Ślubuję
uroczyście w wykonywaniu zawodu radcy prawnego przyczyniać się do ochrony i umacniania
porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązki zawodowe wypełniać sumiennie
i zgodnie z przepisami prawa, zachować tajemnicę zawodową, postępować godnie i uczciwie,
kierując się zasadami etyki radcy prawnego i sprawiedliwości”.
2.
Ślubowanie odbiera dziekan rady okręgowej izby radców prawnych prowadzącej listę radców
prawnych, na którą wpisany został radca prawny.
1.
Zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego następuje w wypadku
1)
wykonywania zawodu adwokata;
2)
podjęcia pracy w organach wymiaru sprawiedliwości, w organach ścigania lub kancelarii
notarialnej;
3)
podjęcia zatrudnienia na stanowisku Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej
Polskiej, jej wiceprezesa, radcy lub referendarza.
2.
Zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego następuje także z chwilą uprawomocnienia
się orzeczenia dyscyplinarnego o zastosowaniu tej kary.
3.
Zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego nie stosuje się wobec zatrudnionych
na stanowiskach radców prawnych w organach, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
4.
Rada okręgowej izby radców prawnych podejmuje uchwałę w sprawie zawieszenia prawa
do wykonywania zawodu radcy prawnego w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu
zdarzenia, o którym mowa w ust. 1.
5.
Od uchwały, o której mowa w ust. 4, zainteresowanemu służy odwołanie do Prezydium
Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały. Uchwała
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia
doręczenia odwołania.
6.
Od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych zainteresowanemu służy odwołanie
do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
7.
Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej
Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia
doręczenia decyzji.
Skreślenie z listy radców prawnych następuje w wypadku
1)
wniosku radcy prawnego;
2)
(uchylony)
3)
choćby częściowego ograniczenia zdolności do czynności prawnych;
4)
utraty z mocy wyroku sądowego praw publicznych;
4a)
nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż jeden rok;
5)
śmierci radcy prawnego;
5a)
(utracił moc)
6)
orzeczenia dyscyplinarnego lub wyroku sądowego o pozbawieniu prawa do wykonywania
zawodu radcy prawnego.
Rada okręgowej izby radców prawnych podejmuje uchwałę w sprawie skreślenia z listy
radców prawnych w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia,
o którym mowa w art. 29 pkt 1 i 3-5. Przepis art. 28 ust. 5-7 stosuje się odpowiednio.
1.
Osoba skreślona z listy radców prawnych z przyczyn, o których mowa w art. 29 pkt 1,
3-4a i 6, podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli spełnia wymagania
określone w art. 24 ust. 1, z uwzględnieniem art. 65 ust. 2c.
2.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu
podlega ponownemu wpisowi na listę radców prawnych po złożeniu egzaminu radcowskiego.
Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 25 ust.
1.
Rada okręgowej izby radców prawnych może skreślić radcę prawnego z listy radców prawnych
w związku z czynem popełnionym przed wpisem na listę, jeżeli czyn ten nie był znany
radzie w chwili wpisu, a stanowiłby przeszkodę do wpisu.
1.
W przypadku gdy przeciwko radcy prawnemu toczy się postępowanie dyscyplinarne, do
czasu zakończenia takiego postępowania można odmówić skreślenia z listy radców prawnych
pomimo wniosku radcy prawnego, o którym mowa w art. 29 pkt 1.
2.
(uchylony)
1.
Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie wpisu na listę radców prawnych
powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.
2.
Od uchwały, o której mowa w ust. 1, służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców
Prawnych w terminie 14 dni od daty doręczenia uchwały.
2a.
Od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odmawiającej wpisu na listę radców
prawnych służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
2b.
Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej
Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia
doręczenia decyzji.
3.
W wypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie
30 dni od złożenia wniosku o wpis, lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Krajowej
Rady Radców Prawnych w terminie 30 dni od doręczenia odwołania, zainteresowanemu służy
skarga do sądu administracyjnego.
1.
Rada okręgowej izby radców prawnych przesyła wraz z aktami osobowymi kandydata do
Ministra Sprawiedliwości w terminie 7 dni każdą uchwałę o wpisie na listę radców prawnych,
a w terminie 30 dni każdą uchwałę o wpisie na listę aplikantów radcowskich. Rada okręgowej
izby radców prawnych w terminie 7 dni zawiadamia Ministra Sprawiedliwości o każdej
uchwale o odmowie wpisu na listę radców prawnych, a w terminie 30 dni o każdej uchwale
o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich.
2.
Jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych
informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi
kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia.
1.
Wpis na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich uważa się za dokonany, jeżeli
Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia
doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w
art. 31
2.
Decyzja Ministra Sprawiedliwości może być zaskarżona do sądu administracyjnego przez
zainteresowanego lub organ samorządu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji.
3.
Niezwłocznie po dokonaniu wpisu na listę aplikantów radcowskich rada okręgowej izby
radców prawnych wyznacza aplikantowi termin ślubowania. Przepisy art. 27 stosuje się
odpowiednio.
1.
Celem aplikacji radcowskiej jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego
wykonywania zawodu radcy prawnego, w szczególności wykształcenie umiejętności z zakresu
zastępstwa procesowego, sporządzania pism, umów i opinii prawnych oraz przyswojenie
zasad wykonywania zawodu.
2.
Aplikacja radcowska rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku i trwa trzy lata.
3.
Aplikację radcowską odbywa się w kancelarii radcy prawnego, w spółce radców prawnych
lub radców prawnych i adwokatów lub w jednostkach organizacyjnych.
3a.
Aplikanci odbywają w trakcie aplikacji szkolenie z zakresu działania sądownictwa powszechnego
i prokuratury. Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych zawiera z Ministrem Sprawiedliwości
porozumienie w sprawie odbywania przez aplikantów szkolenia z zakresu działania sądownictwa
powszechnego i prokuratury. W porozumieniu ustala się w szczególności ramowy program
szkolenia uwzględniający zajęcia teoretyczne i praktyczne, sposób ich odbywania i
czas trwania, a także wysokość wynagrodzenia za przeprowadzenie szkolenia.
4.
Aplikantowi, który odbył aplikację radcowską, właściwa rada okręgowej izby radców
prawnych wydaje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia zakończenia
aplikacji radcowskiej, zaświadczenie o jej odbyciu.
1.
Aplikacja radcowska jest odpłatna.
2.
Szkolenie aplikantów radcowskich pokrywane jest z opłat wnoszonych przez aplikantów
do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych.
3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej, kierując się koniecznością zapewnienia
aplikantom właściwego poziomu wykształcenia, przy czym wysokość opłaty nie może być
wyższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
4.
Okręgowa rada radców prawnych może zwolnić aplikanta radcowskiego od ponoszenia opłaty,
o której mowa w ust. 3, w całości lub w części, a także odroczyć jej płatność lub
rozłożyć ją na raty.
5.
W wypadku podjęcia uchwały o zwolnieniu aplikanta radcowskiego od ponoszenia opłaty
w całości lub w części, koszty szkolenia tego aplikanta pokrywane są proporcjonalnie
do wysokości zwolnienia, ze środków własnych właściwej rady okręgowej izby radców
prawnych.
1.
Nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu wstępnego na aplikację
radcowską, zwanego dalej „egzaminem wstępnym”.
2.
Aplikantem radcowskim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 24 ust.
1 pkt 1 i 3-5 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.
3.
Wpis na listę aplikantów radcowskich następuje na podstawie uchwały rady okręgowej
izby radców prawnych właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym
mowa w art. 33
4.
Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w ust. 2 i 3.
5.
Do aplikantów radcowskich oraz do postępowania o wpis na listę aplikantów radcowskich
przepisy art. 3 ust. 3-5, art. 11, art. 12 ust. 1, art. 23, art. 24 ust. 1 pkt 1,
3-5, ust. 2a pkt 1 i ust. 2c oraz art. 31
6.
Rada okręgowej izby radców prawnych podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę aplikantów
radcowskich w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.
7.
Od uchwały, o której mowa w ust. 6, służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców
Prawnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
8.
Od ostatecznej uchwały odmawiającej wpisu na listę aplikantów radcowskich zainteresowanemu
służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały.
9.
W przypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie
30 dni od dnia złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich lub niepodjęcia
uchwały przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 30 dni od dnia doręczenia
odwołania zainteresowanemu służy skarga na bezczynność do sądu administracyjnego.
1.
Egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających
po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty
odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi
stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje
1 punkt.
1a.
Wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji
odpowiedzi (A albo B, albo C).
1b.
Zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona.
1c.
Wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie
odpowiedzi.
1d.
Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu
wstępnego.
2.
Test sprawdza komisja kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadza egzamin wstępny.
3.
Pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co
najmniej 100 punktów.
4.
Z przebiegu egzaminu wstępnego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym. Członkowie
komisji kwalifikacyjnej mogą zgłaszać uwagi do protokołu.
5.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół
w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
6.
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu wstępnego, po jego zakończeniu,
przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przekazuje właściwej radzie okręgowej izby
radców prawnych, z czego sporządza się protokół. Kopię protokołu przewodniczący komisji
kwalifikacyjnej przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
1.
Po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata
w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości.
2.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej niezwłocznie ogłasza wyniki egzaminu wstępnego.
3.
W terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik
egzaminu wstępnego, kandydatowi służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Minister
Sprawiedliwości rozstrzyga odwołanie w formie decyzji administracyjnej.
4.
Jeżeli w trakcie ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania od uchwały,
o której mowa w ust. 1, zostanie stwierdzony błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka
pisarska zawarta w uchwale komisji kwalifikacyjnej, Minister Sprawiedliwości uchyla
uchwałę i przekazuje sprawę komisji kwalifikacyjnej do ponownego rozpoznania. Przepis
ten nie narusza art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia o wynikach egzaminu wstępnego rady okręgowe izb
radców prawnych i publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób,
które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu oraz imiona ich rodziców.
1.
Egzamin wstępny przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej
przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane w drodze zarządzenia, zwane dalej „komisjami
kwalifikacyjnymi”. Właściwość komisji kwalifikacyjnej obejmuje obszar właściwości
jednej lub kilku okręgowych izb radców prawnych.
1a.
Minister Sprawiedliwości, nie później niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu
wstępnego, może powołać na obszarze właściwości okręgowej izby radców prawnych więcej
niż jedną komisję kwalifikacyjną do przeprowadzenia egzaminu, jeżeli przemawiają za
tym względy organizacyjne, a w szczególności duża liczba kandydatów przystępujących
do egzaminu. Przepisu art. 33
2.
Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej.
3.
Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego,
zwanego dalej „kandydatem”, z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego
i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń
społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego,
prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur,
samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających
w Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Egzamin wstępny na aplikację radcowską i adwokacką przeprowadza się raz w roku w terminie
wskazanym przez Ministra Sprawiedliwości.
5.
W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu wstępnego
przez daną komisję kwalifikacyjną w terminie, o którym mowa w ust. 4, Minister Sprawiedliwości wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu
wstępnego przez tę komisję kwalifikacyjną, o którym przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
zawiadamia kandydatów listem poleconym oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie
wyznaczonej okręgowej izby radców prawnych. Przepis art. 75b ust. 5, 7-11 ustawy z
dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu, o którym mowa w art. 75b ust. 9 tej
ustawy.
Do przygotowania pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikację radcowską
oraz wydrukowania i doręczenia pytań testowych poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym
stosuje się art. 75b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze.
1.
Minister Sprawiedliwości zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej w terminie
do dnia 30 czerwca każdego roku ogłoszenie o egzaminie wstępnym, w którym podaje w
szczególności
1)
termin złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu wstępnego na aplikację radcowską,
zwanego dalej „zgłoszeniem”;
2)
właściwość miejscową każdej z komisji kwalifikacyjnych i adres jej siedziby;
3)
termin przeprowadzenia egzaminu wstępnego;
4)
wysokość opłaty za egzamin wstępny, o której mowa w art. 33
2.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinno zawierać
1)
wniosek o dopuszczenie do egzaminu wstępnego;
2)
kwestionariusz osobowy;
3)
życiorys;
4)
kopię dokumentu potwierdzającego ukończenie wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej
Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych
w Rzeczypospolitej Polskiej, albo zaświadczenie o zdaniu egzaminu magisterskiego;
5)
(uchylony)
6)
oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin wstępny;
7)
3 zdjęcia zgodnie z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych.
2a.
Zamiast dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 4, można złożyć zaświadczenie, z którego
wynika, iż kandydat zdał wszystkie egzaminy i odbył praktyki przewidziane w planie
wyższych studiów prawniczych oraz ma wyznaczony termin egzaminu magisterskiego. Warunkiem
dopuszczenia do egzaminu wstępnego takiego kandydata jest złożenie przez niego w siedzibie
komisji kwalifikacyjnej nie później niż 7 dni przed terminem egzaminu wstępnego dokumentów,
o których mowa w ust. 2 pkt 4.
3.
Zgłoszenie powinno być złożone przez kandydata najpóźniej 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu wstępnego do komisji kwalifikacyjnej. Termin do złożenia zgłoszenia nie podlega
przywróceniu.
4.
Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymagań formalnych określonych w ust. 2, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wzywa kandydata listem poleconym do usunięcia braków w trybie
przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Jeżeli kandydat nie uzupełni braków formalnych zgłoszenia zgodnie z ust. 4 lub nie
spełni warunku, o którym mowa w ust. 2a, zgłoszenie pozostawia się bez rozpoznania.
O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
orzeka postanowieniem i zawiadamia kandydata listem poleconym za poświadczeniem odbioru.
Na postanowienie przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości. Jeżeli zażalenie
jest uzasadnione, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej może, nie przesyłając akt
Ministrowi Sprawiedliwości, uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę rozpoznać na
nowo.
6.
W wypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie wstępnym, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wzywa go w trybie określonym w ust. 4, do uiszczenia opłaty
w terminie 7 dni.
7.
Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 6, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie wstępnym, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wydaje postanowienie
o zwrocie zgłoszenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości.
8.
Jeżeli zgłoszenie zostało złożone po terminie, o którym mowa w ust. 3, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wydaje decyzję odmawiającą dopuszczenia kandydata do udziału
w egzaminie wstępnym. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
9.
O terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu wstępnego przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
zawiadamia kandydata, który został zakwalifikowany do udziału w egzaminie wstępnym,
listem poleconym za poświadczeniem odbioru, co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu wstępnego.
1.
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin wstępny, która stanowi dochód budżetu państwa.
1a.
W przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie wstępnym albo złożenia nie
później niż 14 dni przed terminem egzaminu wstępnego pisemnego oświadczenia kandydata
o odstąpieniu od udziału w egzaminie wstępnym, dwie trzecie uiszczonej opłaty podlega
zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji kwalifikacyjnej
w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty - nie wyższą niż równowartość minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564), zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem” - uwzględniając konieczność prawidłowego
i efektywnego przeprowadzenia egzaminu wstępnego.
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje komisje kwalifikacyjne spośród osób, których wiedza,
doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu egzaminu wstępnego.
2.
Komisja kwalifikacyjna składa się z siedmiu członków. W skład komisji kwalifikacyjnej
wchodzą
1)
trzej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości; przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości
może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia albo sędzia w stanie spoczynku;
2)
dwaj przedstawiciele delegowani przez Krajową Radę Radców Prawnych;
3)
jeden pracownik badawczy, badawczo-dydaktyczny lub dydaktyczny prowadzący działalność
naukową lub kształcenie w zakresie nauk prawnych w szkole wyższej w Rzeczypospolitej
Polskiej lub pracownik naukowy w instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk i posiadający
co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych;
4)
jeden prokurator będący prokuratorem powołanym co najmniej na stanowisko prokuratora
prokuratury okręgowej, również prokurator w stanie spoczynku.
3.
Osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 3, nie mogą być radcami prawnymi.
4.
Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji kwalifikacyjnej i jego
zastępcę spośród swoich przedstawicieli. Podczas nieobecności przewodniczącego zastępca
przewodniczącego jest upoważniony do podejmowania jego czynności.
4a.
Komisja kwalifikacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu wstępnego. Przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
5.
Kadencja komisji kwalifikacyjnej trwa 2 lata.
6.
Nieoddelegowanie przedstawicieli do pracy w komisji kwalifikacyjnej przez obowiązane
organy lub niestawiennictwo członka komisji kwalifikacyjnej nie wstrzymuje prac komisji
kwalifikacyjnej.
7.
Przewodniczącemu i członkom komisji kwalifikacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących
pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej
z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
8.
Przewodniczącemu i członkowi komisji kwalifikacyjnej niebędącemu pracownikiem administracji
rządowej przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji kwalifikacyjnej.
9.
Właściwa dla siedziby komisji kwalifikacyjnej rada okręgowej izby radców prawnych
zapewnia obsługę administracyjną i techniczną działalności komisji, w tym przeprowadzanie
egzaminu wstępnego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
10.
Ze środków przekazanych na zadanie zlecone, o którym mowa w ust. 9, właściwe rady
pokrywają koszty przeprowadzenia egzaminu wstępnego oraz wydatki związane z działalnością
komisji kwalifikacyjnej.
11.
Wydatki związane z działalnością komisji kwalifikacyjnej, w tym z przeprowadzaniem
egzaminu wstępnego, oraz wynagrodzenie członków komisji kwalifikacyjnej pokrywane
są z części budżetu państwa, która pozostaje w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
12.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji kwalifikacyjnej oraz powoływania
i odwoływania członków komisji kwalifikacyjnej,
2)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji kwalifikacyjnej, uwzględniając
liczbę osób, które złożyły zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu wstępnego, zakres
i nakład ich pracy w zorganizowaniu i w przebiegu egzaminu wstępnego oraz tryb wypłacania
tego wynagrodzenia,
3)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu wstępnego, w szczególności
a)
sposób działania komisji kwalifikacyjnej,
b)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji kwalifikacyjnej
przez rady okręgowych izb radców prawnych, w tym przekazywania środków, sprawowania
nadzoru nad ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą
- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia
naboru na aplikację i przebiegu egzaminu wstępnego oraz zapewnienia zachowania bezstronności
pracy komisji kwalifikacyjnej.
1.
Członkostwo w komisji kwalifikacyjnej wygasa w przypadku śmierci członka komisji kwalifikacyjnej.
2.
Minister Sprawiedliwości odwołuje członka komisji kwalifikacyjnej w przypadku
1)
złożenia rezygnacji;
2)
choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie przez niego funkcji członka komisji kwalifikacyjnej;
3)
niespełnienia warunków, o których mowa w art. 33
4)
niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków, z tym że odwołanie członka
komisji kwalifikacyjnej, o którym mowa w art. 33
5)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
3.
Minister Sprawiedliwości może odwołać członka komisji kwalifikacyjnej w przypadku
wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w związku z podejrzeniem o popełnienie
przez niego przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
4.
Wygaśnięcie członkostwa lub odwołanie członka ze składu komisji kwalifikacyjnej w
czasie trwania postępowania konkursowego nie wstrzymuje prac komisji kwalifikacyjnej.
5.
W wypadku wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji kwalifikacyjnej przed
upływem kadencji Minister Sprawiedliwości powołuje w terminie 7 dni nowego członka
na okres do końca kadencji.
6.
(uchylony)
1.
Z prac komisji kwalifikacyjnej na czas przeprowadzenia egzaminu wstępnego podlega
wyłączeniu członek komisji kwalifikacyjnej, jeżeli kandydat zakwalifikowany do egzaminu
wstępnego jest
1)
jego małżonkiem;
2)
osobą pozostającą z nim w stosunku
a)
pokrewieństwa albo powinowactwa do drugiego stopnia,
b)
przysposobienia;
3)
osobą pozostającą z nim we wspólnym pożyciu;
4)
osobą pozostającą wobec niego w stosunku osobistym innego rodzaju, który mógłby wywoływać
wątpliwości co do bezstronności członka komisji kwalifikacyjnej.
2.
Powody wyłączenia trwają pomimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.
3.
Członkowie komisji kwalifikacyjnej przed rozpoczęciem egzaminu wstępnego składają
pisemne oświadczenia, iż nie pozostają z żadnym z kandydatów zakwalifikowanych do
egzaminu wstępnego w stosunku, o którym mowa w ust. 1.
4.
Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 3, powoduje
odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
1.
Egzamin wstępny odbywa się w obecności co najmniej trzech członków komisji kwalifikacyjnej.
2.
Nieobecność kandydata podczas egzaminu wstępnego oraz stawienie się na egzamin wstępny
po jego rozpoczęciu, bez względu na przyczynę, uważa się za odstąpienie od udziału
w egzaminie wstępnym.
3.
Kandydaci podczas egzaminu wstępnego nie mogą korzystać z tekstów aktów prawnych,
komentarzy, orzecznictwa oraz innej pomocy, a także nie mogą posiadać urządzeń służących
do przekazu lub odbioru informacji.
4.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wyklucza z egzaminu wstępnego kandydata, który
podczas egzaminu wstępnego korzystał z pomocy innej osoby, posługiwał się niedozwolonymi
materiałami lub urządzeniami, pomagał pozostałym kandydatom lub w inny sposób zakłócał
przebieg egzaminu wstępnego.
5.
Wykluczenie, o którym mowa w ust. 4, następuje w drodze postanowienia, na które nie
przysługuje zażalenie.
6.
Postanowienie o wykluczeniu stanowi podstawę do wydania przez komisję kwalifikacyjną
uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu wstępnego.
1.
Pracownikowi wpisanemu na listę aplikantów radcowskich, który uzyskał zgodę pracodawcy
na odbywanie aplikacji radcowskiej, przysługuje zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia
w obowiązkowych zajęciach szkoleniowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
2.
Pracownikowi wpisanemu na listę aplikantów radcowskich, który nie uzyskał zgody pracodawcy
na odbywanie aplikacji radcowskiej, przysługuje zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia
w obowiązkowych zajęciach szkoleniowych bez zachowania prawa do wynagrodzenia.
3.
Pracownikowi przysługuje prawo do urlopu płatnego w wysokości 80% wynagrodzenia, w
wymiarze 30 dni kalendarzowych, na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego. Z uprawnienia
tego można skorzystać tylko raz.
4.
Pracownikowi przysługuje zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia
w celu uczestniczenia w egzaminie wstępnym i radcowskim.
Do obowiązków aplikanta radcowskiego należy
1)
uczestniczenie w przewidzianych programem zajęciach teoretycznych i praktycznych;
2)
samodzielne pogłębianie wiedzy prawniczej i praktycznych umiejętności zawodowych;
3)
przestrzeganie dyscypliny szkolenia i pracy;
4)
przystąpienie do egzaminu radcowskiego w wyznaczonym terminie.
1.
Po sześciu miesiącach aplikacji radcowskiej aplikant radcowski może zastępować radcę
prawnego przed sądami, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi
instytucjami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału
Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.
2.
Przez okres roku od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o odbyciu
aplikacji radcowskiej aplikant radcowski może zastępować radcę prawnego w zakresie,
o którym mowa w ust. 1. W przypadku podjęcia uchwały, o której mowa w art. 37
3.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, dotyczą również spraw objętych świadczeniem
pomocy prawnej z urzędu.
4.
Aplikant radcowski może sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem
radcy prawnego przed sądami, organami ścigania i organami państwowymi, samorządowymi
i innymi instytucjami - z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, z wyłączeniem apelacji,
skargi kasacyjnej i skargi konstytucyjnej.
5.
Aplikant adwokacki może zastępować radcę prawnego na takich samych zasadach jak adwokata,
jeżeli radca prawny jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej.
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje przed każdym egzaminem radcowskim, w drodze zarządzenia,
zespół do przygotowania zadań na egzamin radcowski, zwany dalej „zespołem”.
2.
W skład zespołu wchodzą
1)
czterej radcowie prawni delegowani przez Krajową Radę Radców Prawnych,
2)
czterej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości
- których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przygotowania egzaminu
radcowskiego.
3.
Pracami zespołu kieruje przewodniczący lub w przypadku jego nieobecności zastępca,
powołani przez Ministra Sprawiedliwości spośród osób, o których mowa w ust. 2 pkt
2.
4.
Obsługę administracyjno-biurową zespołu zapewnia Minister Sprawiedliwości. W ramach
obsługi administracyjno-biurowej zespołu Minister Sprawiedliwości uzgadnia z przewodniczącym
zespołu lub jego zastępcą terminarz pracy zespołu oraz zapewnia zespołowi miejsce
i odpowiednie warunki pracy.
5.
Przewodniczącemu i członkom zespołu przysługuje wynagrodzenie.
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
Na każdą z części egzaminu radcowskiego zespół sporządza zadania wraz z opisami istotnych
zagadnień z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego
i zasad wykonywania zawodu.
9.
Rada okręgowej izby radców prawnych może zgłaszać zespołowi, za pośrednictwem przewodniczącego
zespołu, propozycje zadań wraz z opisami istotnych zagadnień.
10.
Ostateczną treść zadań wraz z opisami istotnych zagadnień ustala zespół większością
głosów w obecności co najmniej 5 członków zespołu. W razie równej liczby głosów rozstrzyga
głos przewodniczącego zespołu.
11
Do wydrukowania i doręczenia zadań wraz z opisami istotnych zagadnień poszczególnym
komisjom egzaminacyjnym, o których mowa w art. 36ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1843), jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 11 ust. 8 tej ustawy.
11
Do wydrukowania i doręczenia zadań wraz z opisami istotnych zagadnień poszczególnym
komisjom egzaminacyjnym, o których mowa w art. 36ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. poz. 2019), jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art.
3 ust. 1 tej ustawy.
12.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia
1)
tryb i sposób działania zespołu,
2)
tryb i sposób zgłaszania propozycji zadań wraz z opisami istotnych zagadnień, ich
przygotowania, przechowywania oraz przekazywania komisjom egzaminacyjnym, o których
mowa w art. 36
- uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu radcowskiego,
w szczególności konieczność zabezpieczenia zadań przed ich nieuprawnionym ujawnieniem;
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków zespołu, uwzględniając nakład ich
pracy i zakres obowiązków.
13.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób udzielenia
zamówienia, o którym mowa w ust. 11, mając na uwadze konieczność zachowania zasad
uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców i zabezpieczenia zadań oraz
opisów istotnych zagadnień przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
W przypadku nieuzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu radcowskiego, zdający może
przystępować do kolejnych egzaminów radcowskich, z tym że egzamin ten zdaje w całości.
1.
Do egzaminu radcowskiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację radcowską i
otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu oraz osoba, o której mowa w art. 25 ust. 2.
2.
Egzamin radcowski przeprowadzają komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu
radcowskiego, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnymi”, w składzie 8 członków, powoływane
na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych izb radców prawnych. Przepisy
art. 33
3.
Członków komisji egzaminacyjnych powołuje się spośród specjalistów z dziedzin prawa
objętych egzaminem, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przebiegu
egzaminu.
4.
W skład komisji egzaminacyjnych wchodzą 4 osoby wskazane przez Ministra Sprawiedliwości
i 4 osoby wskazane przez Krajową Radę Radców Prawnych spośród radców prawnych.
5.
Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisje egzaminacyjne na
obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych izb radców prawnych oraz wyznacza,
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, przewodniczącego komisji egzaminacyjnej
i jego zastępcę.
6.
Komisja egzaminacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu radcowskiego. Przewodniczący
komisji egzaminacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
7.
Do wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji egzaminacyjnej przepisy art.
33
8.
Członkowie komisji egzaminacyjnych składają oświadczenia, o których mowa w art. 33
9.
Egzamin radcowski przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości w porozumieniu z Krajową Radą Radców Prawnych.
10.
W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu przez
komisję egzaminacyjną w terminie, o którym mowa w ust. 9, Minister Sprawiedliwości
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia
egzaminu przez tę komisję egzaminacyjną. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej zawiadamia
zdających o dodatkowym terminie egzaminu listem poleconym za poświadczeniem odbioru
oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonej okręgowej izby radców
prawnych. Przepisy art. 36 ust. 5 i 8-11 stosuje się odpowiednio.
11.
Przewodniczącemu i członkom komisji egzaminacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących
pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej
z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
12.
Przewodniczącemu i członkowi komisji egzaminacyjnej niebędącemu pracownikiem administracji
rządowej przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji egzaminacyjnej.
13.
Właściwa dla siedziby komisji egzaminacyjnej rada okręgowej izby radców prawnych zapewnia
obsługę administracyjną i techniczną działalności komisji egzaminacyjnej, w tym przeprowadzanie
egzaminu radcowskiego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
14.
Ze środków przekazanych na zadanie zlecone, o którym mowa w ust. 13, właściwe rady
pokrywają koszty przeprowadzenia egzaminu radcowskiego oraz wydatki związane z działalnością
komisji egzaminacyjnej.
15.
Wydatki związane z działalnością komisji egzaminacyjnej, w tym z przeprowadzaniem
egzaminu radcowskiego, oraz wynagrodzenie przewodniczącego i członków komisji egzaminacyjnej
pokrywane są z części budżetu państwa, która pozostaje w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
16.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi
w drodze rozporządzenia
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji egzaminacyjnej oraz powoływania
i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej,
2)
rodzaj dokumentów, o których mowa w art. 36
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji egzaminacyjnej, uwzględniając
liczbę osób przystępujących do egzaminu, zakres i nakład ich pracy w zorganizowaniu
i w przebiegu egzaminu radcowskiego oraz tryb wypłacania tego wynagrodzenia,
4)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu radcowskiego, w szczególności
a)
sposób działania komisji egzaminacyjnej,
b)
czas trwania poszczególnych części egzaminu radcowskiego,
c)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji egzaminacyjnej
przez okręgowe izby radców prawnych, w tym przekazywania środków, sprawowania nadzoru
nad ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą
- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu, zapewnienia zachowania bezstronności pracy komisji egzaminacyjnej oraz konieczność
uzyskania informacji niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia egzaminu radcowskiego.
1.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Krajową Radą Radców Prawnych zamieszcza
w Biuletynie Informacji Publicznej, nie później niż na 90 dni przed terminem egzaminu
radcowskiego, ogłoszenie o egzaminie radcowskim, w którym podaje w szczególności
1)
termin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, zwanego dalej „wnioskiem”;
2)
właściwość miejscową każdej z komisji egzaminacyjnych i adres jej siedziby, termin
przeprowadzenia każdej części egzaminu radcowskiego;
3)
wysokość opłaty za egzamin radcowski.
2.
Aplikanci radcowscy składają wniosek do komisji egzaminacyjnej na obszarze właściwości
rady okręgowej izby radców prawnych, w której odbyli aplikację radcowską. Osoby uprawnione
do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji składają wniosek do
komisji egzaminacyjnej na obszarze właściwości rady okręgowej izby radców prawnych
właściwej ze względu na ich miejsce zamieszkania, a w przypadku braku miejsca zamieszkania
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wybranej komisji egzaminacyjnej. Rady okręgowych
izb radców prawnych, każdego roku, w terminie 7 dni od dnia zakończenia aplikacji
radcowskiej, przekazują właściwej terytorialnie komisji egzaminacyjnej oraz Ministrowi
Sprawiedliwości listę osób, które odbyły aplikację radcowską.
3.
Osoby, które odbyły aplikację radcowską, dołączają do wniosku zaświadczenie o odbyciu
aplikacji radcowskiej oraz oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin radcowski.
4.
Osoby uprawnione do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji dołączają
do wniosku odpowiednio
1)
kwestionariusz osobowy;
2)
życiorys;
3)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych;
4)
kopię dokumentu potwierdzającego ukończenie wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej
Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych
w Rzeczypospolitej Polskiej;
5)
dokumenty zaświadczające co najmniej 4-letni okres zatrudnienia, o którym mowa w art.
25 ust. 2 pkt 2, na stanowiskach referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego,
asystenta prokuratora lub asystenta sędziego, a w przypadku osób, które były zatrudnione
w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym,
w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale
Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego -
również dokumenty określające zakres ich obowiązków;
6)
dokumenty zaświadczające co najmniej 4-letni okres wykonywania na podstawie umowy
o pracę lub umów cywilnoprawnych wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio
związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego lub adwokata w kancelarii
radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej,
o których mowa w art. 8 ust. 1, lub kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust.
1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze;
7)
dokumenty zaświadczające co najmniej 4-letni okres zatrudnienia w urzędach organów
władzy publicznej i wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio
związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów;
7a)
dokument zaświadczający o ukończeniu aplikacji legislacyjnej oraz dokumenty zaświadczające
co najmniej 4-letni okres zatrudnienia w urzędach organów władzy publicznej lub w
państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywania wymagających wiedzy prawniczej
czynności bezpośrednio związanych z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów
prawa miejscowego;
8)
dokument zaświadczający uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego,
notarialnego lub komorniczego;
9)
dokumenty potwierdzające zatrudnienie na stanowisku radcy Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej;
10)
(uchylony)
11)
oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin radcowski;
12)
3 zdjęcia zgodnie z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych.
5.
Osoby, o których mowa w
1)
ust. 3 - składają wniosek najpóźniej w terminie 21 dni,
2)
ust. 4 - składają wniosek najpóźniej w terminie 45 dni
- przed dniem rozpoczęcia egzaminu radcowskiego. Przepisy art. 33
1.
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin radcowski, która stanowi dochód budżetu państwa.
1a.
W przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie radcowskim albo złożenia
nie później niż 14 dni przed terminem egzaminu radcowskiego pisemnego oświadczenia
kandydata o odstąpieniu od udziału w egzaminie radcowskim, dwie trzecie uiszczonej
opłaty podlega zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji
egzaminacyjnej w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej - nie wyższą niż równowartość
minimalnego wynagrodzenia - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu radcowskiego.
1.
Egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej
do egzaminu radcowskiego, zwanej dalej „zdającym”, do samodzielnego i należytego wykonywania
zawodu radcy prawnego.
2.
Egzamin radcowski składa się z pięciu części pisemnych.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
Pierwsza część egzaminu radcowskiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa
karnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku
uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w
oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
6.
Druga część egzaminu radcowskiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a
w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii
prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
7.
Trzecia część egzaminu radcowskiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego,
polegającego na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji,
a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii
prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
8.
Czwarta część egzaminu radcowskiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego,
polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi
kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w przypadku uznania, że jest brak
podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony
stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
8a.
Piąta część egzaminu radcowskiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu zasad wykonywania
zawodu lub zasad etyki polegającego na przygotowaniu opinii prawnej w oparciu o akta
lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
9.
(uchylony)
10.
Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu radcowskiego z zastosowaniem
następującej skali ocen
1)
oceny pozytywne
a)
celująca (6),
b)
bardzo dobra (5),
c)
dobra (4),
d)
dostateczna (3);
2)
ocena negatywna - niedostateczna (2).
11.
Podczas egzaminu radcowskiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu
lub odbioru informacji.
12.
W trakcie egzaminu radcowskiego zdający może korzystać z tekstów aktów prawnych i
komentarzy oraz orzecznictwa.
13.
Przepisy art. 33
1.
(uchylony)
2.
Oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego
dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy
praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród
wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie
wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji,
poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem
interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania
z części piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy
wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych
przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców
Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie
właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego
przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego.
3.
Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza
pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu
komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące
prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego.
4.
Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu radcowskiego
stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym
1)
oceny pozytywne to
a)
celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00,
b)
bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50,
c)
dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50,
d)
dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50;
2)
ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi
2,00 lub 2,50.
5.
W przypadku gdy przynajmniej dwie oceny cząstkowe z prac pisemnych zdającego dotyczących
zadań z różnych części egzaminu radcowskiego są negatywne, a średnia arytmetyczna,
o której mowa w ust. 4, wskazuje na pozytywną ostateczną ocenę tych prac, komisja
egzaminacyjna
1)
odstępuje od wystawienia ostatecznych ocen z tych prac oraz
2)
przekazuje komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, o której
mowa w art. 36
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, komisja egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze
Sprawiedliwości stosuje odpowiednio przepisy art. 36
1.
Pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu
radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną.
2.
Komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu radcowskiego większością
głosów w obecności wszystkich członków komisji egzaminacyjnej. Komisja egzaminacyjna
doręcza zdającemu uchwałę o wyniku egzaminu radcowskiego, a jej odpis przesyła Ministrowi
Sprawiedliwości, Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych, właściwej radzie okręgowej
izby radców prawnych oraz dołącza do akt osobowych zdającego.
3.
Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska
osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego oraz imiona ich rodziców.
1.
Z przebiegu egzaminu radcowskiego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji egzaminacyjnej uczestniczący w egzaminie radcowskim. Członkowie
komisji egzaminacyjnej mogą zgłaszać uwagi do protokołu.
2.
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu radcowskiego, po jego zakończeniu
przewodniczący komisji egzaminacyjnej przekazuje właściwej radzie okręgowej izby radców
prawnych, z czego sporządza się protokół. Kopię protokołu z przebiegu egzaminu oraz
kopię protokołu z przekazania dokumentacji przewodniczący komisji egzaminacyjnej przekazuje
Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
1.
Od uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji
egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia
otrzymania uchwały, o której mowa w art. 36
2.
Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisję egzaminacyjną II
stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, zwaną dalej „komisją odwoławczą”, w składzie
9 członków. 2a. W przypadku, kiedy przemawiają za tym względy organizacyjne, a w szczególności
duża liczba odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, Minister Sprawiedliwości
może powołać więcej niż jedną komisję odwoławczą do rozpoznania odwołań od uchwał
o wynikach danego egzaminu radcowskiego, wskazując ich właściwość terytorialną. Przepisu
art. 33
3.
Do składu komisji odwoławczej kandydatów na członków wskazują
1)
Minister Sprawiedliwości - 5 członków, spośród których wyznacza przewodniczącego,
2)
Krajowa Rada Radców Prawnych - 4 członków
- spośród osób, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię rzetelnego rozpoznania
odwołań.
4.
Przewodniczącemu i członkom komisji odwoławczej za udział w jej pracach przysługuje
wynagrodzenie.
5.
Przepisy art. 33
6.
W przypadku wygaśnięcia członkostwa w komisji odwoławczej lub odwołania członka z
komisji odwoławczej, Minister Sprawiedliwości niezwłocznie powołuje nowego członka
komisji odwoławczej. W przypadku członka, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, Krajowa Rada
Radców Prawnych w terminie określonym przez Ministra Sprawiedliwości wskazuje nowego
kandydata na członka komisji odwoławczej.
7.
Członek komisji odwoławczej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie
z przyczyn wskazanych w art. 33
8.
Członkowie komisji odwoławczej przed przystąpieniem do rozpatrywania sprawy składają
pisemne oświadczenia, iż nie pozostają z osobą, której dotyczy sprawa, w stosunku,
o którym mowa w art. 33
9.
Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu radcowskiego.
10.
Uchwały są podejmowane większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków
komisji odwoławczej.
11.
Od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego.
12.
Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
13.
Obsługę administracyjno-biurową komisji odwoławczej zapewnia Minister Sprawiedliwości.
14.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji odwoławczej,
2)
termin powołania komisji odwoławczej,
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji odwoławczej, uwzględniając
zakres i nakład ich pracy oraz tryb jego wypłacania,
4)
tryb i sposób działania komisji odwoławczej,
5)
sposób zapewnienia obsługi administracyjno-biurowej komisji odwoławczej
- uwzględniając konieczność prawidłowego i terminowego rozpoznawania odwołań oraz
zapewnienia zachowania bezstronności pracy członków komisji odwoławczej.
1.
Aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich w wypadku
1)
o którym mowa w art. 29 pkt 1 lub 3-5 albo art. 29
1a)
o którym mowa w art. 29 pkt 6, stosowanym odpowiednio;
2)
niezakończenia przez niego bez usprawiedliwionej przyczyny aplikacji radcowskiej w
terminie, o którym mowa w art. 32 ust. 2;
3)
wpisu na listę radców prawnych;
4)
upływu roku od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o odbyciu aplikacji
radcowskiej;
5
podjęcia uchwały, o której mowa w art. 37
2.
Rada okręgowej izby radców prawnych może skreślić aplikanta radcowskiego z listy aplikantów
radcowskich, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego.
3
Do skreślenia aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich z przyczyn wskazanych
w ust. 1 pkt 1 i 2-5 oraz ust. 2 stosuje się odpowiednio przepisy art. 31 ust. 1,
2 i 3.
4.
Od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie skreślenia z listy aplikantów
radcowskich służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia
uchwały.
Rada okręgowej izby radców prawnych może, w drodze uchwały, na wniosek aplikanta radcowskiego
złożony przed upływem roku od daty zakończenia aplikacji radcowskiej i na podstawie
przedstawionych dokumentów, wydłużyć okres, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 4,
o rok w przypadku wystąpienia następujących okoliczności uniemożliwiających przystąpienie
do egzaminu radcowskiego w najbliższym terminie po zakończeniu aplikacji radcowskiej
1)
wystąpienia u tej aplikantki powikłań związanych z przebiegiem ciąży, trwających co
najmniej 30 dni, w okresie ostatnich 6 miesięcy trwania aplikacji radcowskiej lub
w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu radcowskiego;
2)
choroby tego aplikanta powodującej niezdolność do pracy przez okres co najmniej 90
dni albo wymagającej hospitalizacji przez okres co najmniej 21 dni - w okresie ostatnich
6 miesięcy trwania aplikacji radcowskiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia
zakończenia egzaminu radcowskiego;
3)
urodzenia przez tę aplikantkę dziecka w ostatnim roku aplikacji radcowskiej lub w
okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu radcowskiego albo gdy termin
porodu został ustalony na dzień przypadający nie później niż 3 miesiące od dnia zakończenia
egzaminu radcowskiego.
1.
Aplikację radcowską organizują i prowadzą okręgowe izby radców prawnych.
2.
Organy samorządu radców prawnych współdziałają w sprawach związanych z organizowaniem
i prowadzeniem aplikacji radcowskiej z organami administracji państwowej, sądami,
kancelariami notarialnymi, prokuraturą oraz jednostkami organizacyjnymi.
3.
Szkolenie aplikantów radcowskich może być organizowane wspólnie z aplikantami adwokackimi.
4.
Aplikant radcowski odbywa aplikację radcowską pod kierunkiem patrona wyznaczonego
przez radę okręgowej izby radców prawnych.
5.
Zadaniem patrona jest przygotowanie aplikanta radcowskiego do wykonywania zawodu radcy
prawnego w rozumieniu niniejszej ustawy.
(uchylony)
1.
Samorząd jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko przepisom prawa.
2.
Przynależność radców prawnych i aplikantów radcowskich do samorządu jest obowiązkowa.
Do zadań samorządu należy w szczególności
1)
udział w zapewnianiu warunków do wykonywania ustawowych zadań radców prawnych;
2)
reprezentowanie radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz ochrona ich interesów
zawodowych;
3)
współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa;
4)
przygotowywanie aplikantów radcowskich do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego
oraz doskonalenie zawodowe radców prawnych;
5)
nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez radców prawnych i aplikantów radcowskich;
5a)
współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego w zapewnianiu udzielania nieodpłatnej
pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
obywatelskim oraz edukacji prawnej
(Dz. U. z 2019 r. poz. 294);
6)
prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej.
1.
Organami samorządu są: Krajowy Zjazd Radców Prawnych, Krajowa Rada Radców Prawnych,
Wyższa Komisja Rewizyjna, Wyższy Sąd Dyscyplinarny, Główny Rzecznik Dyscyplinarny,
zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych,
okręgowa komisja rewizyjna, okręgowy sąd dyscyplinarny oraz rzecznik dyscyplinarny.
2.
Członkami organów samorządu mogą być tylko radcowie prawni.
1.
Kadencja organów samorządu trwa cztery lata, jednakże organy są obowiązane działać
do czasu ukonstytuowania się nowo wybranych organów.
2.
Członkowie organów mogą być odwołani przez organ, który ich wybrał.
3.
Tej samej funkcji w organach samorządu nie można sprawować dłużej niż przez dwie następujące
po sobie kadencje; nie dotyczy to sprawowania funkcji członka Wyższego Sądu Dyscyplinarnego
lub okręgowego sądu dyscyplinarnego, Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego i rzecznika
dyscyplinarnego.
Wybory do organów samorządu odbywają się w głosowaniu tajnym przy nieograniczonej
liczbie kandydatów.
Organy samorządu podejmują uchwały w obecności co najmniej połowy członków danego
organu.
Krajowa Rada Radców Prawnych przedstawia corocznie informację o funkcjonowaniu samorządu
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Organy samorządu przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości odpis każdej uchwały w terminie
21 dni od daty jej podjęcia.
2.
Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z
prawem uchwał organów samorządu w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeżeli
zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy. Sąd utrzymuje
zaskarżoną uchwałę w mocy bądź uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania
właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Skargę
spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 16 w zakresie art. 23s ust. 4 i art. 2 pkt 9 w zakresie art. 11g ust. 4
oraz art. 25, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 30 i art. 31, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Radców Prawnych lub
Krajowej Rady Radców Prawnych o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do
właściwości samorządu. Uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych powinna być podjęta w
terminie dwóch miesięcy, a uchwała Krajowego Zjazdu Radców Prawnych na najbliższym
Zjeździe.
1.
Radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie danego okręgu tworzą
okręgową izbę radców prawnych.
2.
(uchylony)
3.
Uchwałę o utworzeniu i terenie działania okręgowej izby radców prawnych podejmuje
Krajowa Rada Radców Prawnych, biorąc pod uwagę zasadniczy podział terytorialny państwa.
1.
W zgromadzeniu okręgowej izby radców prawnych uczestniczą wszyscy radcowie prawni
należący do danej izby oraz, bez prawa głosu, aplikanci radcowscy tej izby.
2.
Jeżeli liczba członków okręgowej izby radców prawnych przekracza 300 osób, zgromadzenie
okręgowej izby radców prawnych stanowią delegaci wybrani na zebraniach zwołanych dla
poszczególnych rejonów, objętych działalnością danej izby.
3.
Zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych zwołuje rada okręgowej izby raz do roku.
4.
Do uprawnień zgromadzenia okręgowej izby radców prawnych należy
1)
ustalanie liczby członków rady okręgowej izby radców prawnych;
2)
wybór dziekana rady okręgowej izby radców prawnych oraz pozostałych członków rady;
3)
ustalanie liczby członków okręgowej komisji rewizyjnej i okręgowego sądu dyscyplinarnego
oraz ich wybór;
4)
wybór rzecznika dyscyplinarnego;
5)
uchwalanie budżetu okręgowej izby radców prawnych i zatwierdzanie sprawozdań rady
okręgowej izby radców prawnych z jego wykonania oraz rocznych lub okresowych planów
pracy rady okręgowej izby;
6)
dokonywanie podziału terenu działania okręgowej izby radców prawnych na rejony, o
których mowa w ust. 2, i ustalenie liczby delegatów na zgromadzenie okręgowej izby
radców prawnych z poszczególnych rejonów;
7)
odwoływanie organów okręgowej izby radców prawnych lub poszczególnych członków tych
organów;
8)
ocena działalności organów okręgowej izby radców prawnych;
9)
wybór delegatów na Krajowy Zjazd Radców Prawnych;
10)
wybór członka Krajowej Rady Radców Prawnych, o którym mowa w art. 59 ust. 1.
1.
Nadzwyczajne zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych zwołuje rada okręgowej izby
radców prawnych
1)
z własnej inicjatywy;
2)
na wniosek Krajowej Rady Radców Prawnych;
3)
na wniosek swego prezydium lub okręgowej komisji rewizyjnej;
4)
na wniosek jednej trzeciej członków okręgowej izby radców prawnych.
2.
Nadzwyczajne zgromadzenie okręgowej izby powinno być zwołane w ciągu 3 tygodni od
dnia wpływu wniosku w sprawie zwołania tego zgromadzenia.
1.
Działalnością okręgowej izby radców prawnych kieruje rada okręgowej izby radców prawnych.
2.
Organem wykonawczym rady okręgowej izby radców prawnych jest jej prezydium, które
stanowią dziekan oraz wybrani przez radę wicedziekani, sekretarz, skarbnik i członkowie.
3.
Do zakresu działania rady okręgowej izby radców prawnych należy w szczególności
1)
reprezentowanie interesów zawodowych członków okręgowej izby radców prawnych;
2)
doskonalenie zawodowe radców prawnych;
3)
nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez radców prawnych i aplikantów radcowskich;
4)
występowanie do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania
o wykreślenie z rejestru lub ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie
pomocy prawnej niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy.
5)
(uchylony)
4.
Rada okręgowej izby radców prawnych prowadzi listy radców prawnych i aplikantów radcowskich.
Rada okręgowej izby radców prawnych udostępnia na swojej stronie internetowej informacje
o wpisanych na prowadzone przez nią listy radcach prawnych i aplikantach radcowskich,
obejmujące imię i nazwisko oraz numer wpisu na listę.
5.
Rada okręgowej izby radców prawnych prowadzi listę prawników zagranicznych na zasadach
określonych w ustawie z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy
prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
Rada okręgowej izby radców prawnych prowadzi w systemie teleinformatycznym udostępnianym
przez Krajową Radę Radców Prawnych listy, o których mowa w ust. 4 i 5. Rada okręgowej
izby radców prawnych umożliwia Krajowej Radzie Radców Prawnych dostęp do tych list.
Do zakresu działania okręgowej komisji rewizyjnej należy kontrola działalności finansowej
rady okręgowej izby radców prawnych.
1.
Okręgowy sąd dyscyplinarny rozpatruje sprawy dyscyplinarne członków okręgowej izby
radców prawnych wniesione przez rzecznika dyscyplinarnego oraz odwołania, o których
mowa w art. 66 ust. 3.
2.
Od orzeczenia okręgowego sądu dyscyplinarnego służy odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego.
1.
Do zakresu działania rzecznika dyscyplinarnego należą czynności w postępowaniu dyscyplinarnym,
określone w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.
2.
Rzecznik dyscyplinarny może wykonywać czynności przy pomocy swoich zastępców.
Radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie kraju tworzą Krajową
Izbę Radców Prawnych.
1.
W Krajowym Zjeździe Radców Prawnych udział biorą delegaci wybrani przez zgromadzenia
okręgowych izb radców prawnych oraz, z głosem doradczym, niebędący delegatami: członkowie
ustępującej Krajowej Rady Radców Prawnych, Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego,
Główny Rzecznik Dyscyplinarny i Przewodniczący Wyższej Komisji Rewizyjnej.
2.
Zasady przeprowadzania wyborów delegatów na Krajowy Zjazd Radców Prawnych oraz liczbę
tych delegatów z poszczególnych okręgowych izb radców prawnych określa Krajowa Rada
Radców Prawnych.
3.
Krajowy Zjazd Radców Prawnych zwołuje Krajowa Rada Radców Prawnych.
Do Krajowego Zjazdu Radców Prawnych należy
1)
wybór prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych;
2)
wybór Krajowej Rady Radców Prawnych, Wyższej Komisji Rewizyjnej, Wyższego Sądu Dyscyplinarnego
oraz Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego;
3)
uchwalanie wytycznych działania samorządu i jego organów;
4)
określanie zasad przeprowadzania wyborów do organów samorządu, liczby członków tych
organów oraz trybu ich odwoływania, a także zasad podejmowania uchwał przez organy
samorządu;
5)
(uchylony)
6)
rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Krajowej Rady Radców Prawnych, Wyższej Komisji
Rewizyjnej, Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego;
7)
uchwalanie zasad etyki radców prawnych;
8)
ustalanie podstawowych zasad gospodarki finansowej samorządu.
1.
Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Radców Prawnych zwołuje Krajowa Rada Radców Prawnych
1)
z własnej inicjatywy;
2)
na wniosek swego prezydium lub Wyższej Komisji Rewizyjnej;
3)
na wniosek co najmniej jednej trzeciej rad okręgowych izb radców prawnych.
2.
Nadzwyczajny Krajowy Zjazd powinien być zwołany w ciągu dwóch miesięcy od dnia wpływu
wniosku o zwołanie Zjazdu.
1.
Krajową Radę Radców Prawnych stanowią prezes i członkowie wybrani przez Krajowy Zjazd
Radców Prawnych oraz członkowie wybrani bezpośrednio przez zgromadzenia okręgowych
izb, po jednym z każdej izby.
2.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych stanowią prezes i wybrani przez Krajową Radę
wiceprezesi, sekretarz, skarbnik i członkowie.
3.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych jest organem wykonawczym tej Rady i zdaje
jej sprawę ze swej działalności.
4.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych sprawuje czynności należące do zakresu działania
Krajowej Rady Radców Prawnych, z wyjątkiem wymienionych w art. 60 pkt 4-5a oraz 8-11a.
Do zakresu działania Krajowej Rady Radców Prawnych należy
1)
reprezentowanie samorządu wobec sądów, organów państwowych i samorządowych, instytucji
i organizacji;
2)
udzielanie opinii o projektach aktów prawnych oraz przedstawianie wniosków dotyczących
unormowań prawnych;
3)
koordynowanie działalności okręgowych izb radców prawnych i sprawowanie nadzoru nad
ich działalnością;
4)
uchwalanie budżetu Krajowej Rady Radców Prawnych i zatwierdzanie sprawozdań z jego
wykonania oraz rozpatrywanie wniosków Wyższej Komisji Rewizyjnej;
5)
wybór Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych oraz Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego,
jeżeli jego mandat wygasł w okresie pomiędzy Krajowymi Zjazdami Radców Prawnych;
5a)
wybór przewodniczącego Krajowego Zespołu Wizytatorów, jego zastępcy i członków;
6)
rozpatrywanie odwołań od uchwał rad okręgowych izb radców prawnych;
7)
koordynowanie doskonalenia zawodowego radców prawnych;
8)
uchwalanie regulaminów
a)
działalności samorządu i jego organów,
b)
zakresu, trybu działania oraz zasad wynagradzania wizytatorów,
c)
odbywania aplikacji radcowskiej,
d)
prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich,
e)
dotyczących zasad współdziałania radcy prawnego z prawnikiem zagranicznym reprezentującym
klienta w postępowaniu, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest,
aby strona była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego,
f)
dotyczących szczegółowych zasad wykonywania zawodu radcy prawnego,
g)
dotyczących zasad wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,
o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
obywatelskim oraz edukacji prawnej, i dokumentowania udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej,
h)
dotyczących dopełnienia obowiązku zawodowego radców prawnych w zakresie doskonalenia
zawodowego i uprawnień organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego
obowiązku przez radców prawnych;
8a)
uchylanie sprzecznych z prawem uchwał zgromadzenia okręgowej izby radców prawnych;
8b)
(utracił moc)
9)
tworzenie okręgowych izb radców prawnych, określanie ich liczby oraz terytorialnego
zasięgu;
9a)
określanie zasad działania zastępców Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego i zastępców
rzeczników dyscyplinarnych oraz trybu i sposobu ich wyboru;
9b)
określanie wysokości zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego;
10)
ustalanie zasad gospodarki finansowej samorządu;
11)
określanie wysokości składki członkowskiej i zasad jej podziału oraz wysokości opłat
związanych z decyzją w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich
oraz opłat manipulacyjnych;
11a)
uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty
rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty;
12)
wykonywanie zadań określonych w ustawie o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej
Polskiej;
13)
współdziałanie z Ministrem Sprawiedliwości w zakresie określonym w ustawie.
1.
Krajowa Rada Radców Prawnych zapewnia sądom, Ministrowi Sprawiedliwości, Prokuratorowi
Generalnemu, prokuratorom powszechnych i wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury
oraz prokuratorom Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu dostęp do list, o których mowa w art. 52 ust. 4 i 5, za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego, w zakresie imienia i nazwiska radcy prawnego, aplikanta
radcowskiego lub prawnika zagranicznego, numeru PESEL o ile radca prawny, aplikant
radcowski lub prawnik zagraniczny go posiada, daty uchwały o wpisie na listę i numer
wpisu na listę, daty uchwały o skreśleniu z listy, w przypadku radców prawnych i prawników
zagranicznych - informacji o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego,
formy wykonywania zawodu i adresu do doręczeń, a w przypadku aplikantów radcowskich
- informacji o zawieszeniu w prawach aplikanta radcowskiego oraz informacji o prawie
określonym w art. 35
2.
Krajowa Rada Radców Prawnych udostępnia na stronie internetowej Krajowej Izby Radców
Prawnych informacje o radcach prawnych, aplikantach radcowskich i prawnikach zagranicznych
obejmujące imię i nazwisko radcy prawnego, aplikanta radcowskiego lub prawnika zagranicznego
oraz numer wpisu na listę.
3.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, minimalną funkcjonalność
oraz warunki organizacyjno-techniczne funkcjonowania systemu teleinformatycznego,
o którym mowa w ust. 1, uwzględniając zgodność z minimalnymi wymaganiami i sposobem
stwierdzania zgodności oprogramowania określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne
(Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294) oraz zapewnienie bezpieczeństwa danych, w tym ochronę przed nieuprawnionym ujawnieniem
i dostępem.
Do zakresu działania Wyższej Komisji Rewizyjnej należy kontrola działalności finansowej
Krajowej Rady Radców Prawnych.
1.
Do zakresu działania Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego należą czynności w postępowaniu
dyscyplinarnym, określone w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.
2.
Główny Rzecznik Dyscyplinarny może wykonywać czynności przy pomocy swoich zastępców.
1.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów dyscyplinarnych.
2.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje, jako sąd pierwszej instancji, sprawy dyscyplinarne
członków Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych. Odwołania
od orzeczeń wydanych w tym trybie rozpatruje ten sam sąd w innym, pięcioosobowym składzie.
Orzeczenie z uzasadnieniem, wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji,
doręcza się stronom, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Krajowej Radzie Radców Prawnych.
1.
Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje
stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi
Krajowej Rady Radców Prawnych kasacja do Sądu Najwyższego.
2.
Orzeczenie, od którego służy kasacja podmiotom wymienionym w ust. 1, nie podlega wykonaniu
do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia.
Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej
niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego, za pośrednictwem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego,
w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
1.
Od kasacji, o której mowa w art. 62
2.
Orzeczenie, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania
kasacji.
3.
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.
(uchylony)
Działalność samorządu jest finansowana
1)
ze składek radców prawnych i aplikantów radcowskich, opłat związanych z postępowaniem
w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz kar pieniężnych;
2)
z dochodów z innych źródeł, a w szczególności z dotacji i subwencji oraz darowizn
i spadków.
1.
Radcowie prawni i aplikanci radcowscy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za
postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie
swych obowiązków zawodowych.
1a.
Radcowie prawni podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej również za niespełnienie
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 22
2.
Od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny naruszające przepisy dotyczące
porządku i dyscypliny pracy, określone w Kodeksie pracy.
1.
Karami dyscyplinarnymi są
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
kara pieniężna;
4)
zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego na czas od trzech miesięcy
do pięciu lat, a w stosunku do aplikantów radcowskich - zawieszenie w prawach aplikanta
na czas od jednego roku do trzech lat;
5)
pozbawienie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, a w stosunku do aplikantów
radcowskich - wydalenie z aplikacji.
2.
Kary określonej w ust. 1 pkt 3 nie stosuje się wobec aplikanta radcowskiego.
2a.
Obok kary nagany i kary pieniężnej można orzec dodatkowo zakaz wykonywania patronatu
na czas od roku do pięciu lat.
2b.
Obok kary zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego orzeka się dodatkowo
zakaz wykonywania patronatu na czas od lat dwóch do lat dziesięciu.
2ba.
Karę pieniężną wymierza się w granicach od półtorakrotności do dwunastokrotności minimalnego
wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dacie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
2c.
Kara pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego pociąga za sobą skreślenie
z listy radców prawnych bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę radców prawnych
przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary pozbawienia prawa do
wykonywania zawodu radcy prawnego.
2d.
Kara wydalenia z aplikacji pociąga za sobą skreślenie z listy aplikantów bez prawa
ubiegania się o ponowny wpis na listę aplikantów radcowskich lub o wpis na listę radców
prawnych przez okres 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z
aplikacji.
2e.
Obok kary dyscyplinarnej można orzec dodatkowo obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego.
Orzekając ten obowiązek, sąd dyscyplinarny określa sposób jego wykonania, odpowiedni
ze względu na okoliczności sprawy.
2f.
Sąd dyscyplinarny może orzec podanie treści orzeczenia do publicznej wiadomości w
określony sposób, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy, o ile
nie narusza to interesu pokrzywdzonego.
2g.
Kara nagany oraz kara pieniężna pociągają za sobą utratę biernego prawa wyborczego
do organu samorządu radców prawnych na czas trzech lat od dnia uprawomocnienia się
orzeczenia.
2h.
Kara zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego pociąga za sobą utratę
biernego i czynnego prawa wyborczego do organu samorządu radców prawnych na czas sześciu
lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
3.
(uchylony)
1.
W razie jednoczesnego ukarania za kilka przewinień dyscyplinarnych sąd dyscyplinarny
wymierza karę za poszczególne przewinienia, a następnie karę łączną.
2.
Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się następujące zasady
1)
w razie orzeczenia kary upomnienia i nagany wymierza się łączną karę nagany;
2)
kary upomnienia i nagany nie podlegają łączeniu z karą pieniężną;
3)
przy karach pieniężnych łączna kara pieniężna nie może przekraczać sumy tych kar ani
nie może być niższa od najwyższej z orzeczonych kar pieniężnych;
4)
kara zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego ani kara zawieszenia w
prawach aplikanta nie podlegają łączeniu z karami upomnienia, nagany ani karą pieniężną;
5)
przy orzeczonych za kilka przewinień karach rodzajowo różnych i karze pozbawienia
prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego lub wydalenia z aplikacji wymierza się
karę łączną pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego lub wydalenia z
aplikacji, a w przypadku orzeczonych równocześnie kar pieniężnych karę tę orzeka się
na zasadach przewidzianych w pkt 3.
3.
W przypadku, gdy obwiniony popełnił dwa lub więcej przewinień dyscyplinarnych, zanim
zapadło pierwsze, choćby nieprawomocne, orzeczenie co do któregokolwiek z nich, wydaje
się orzeczenie łączne, o ile orzeczone kary podlegają łączeniu według zasad przewidzianych
w ust. 2.
1.
Radca prawny lub aplikant radcowski, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne
lub karne, może być tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych przez sąd dyscyplinarny
w szczególnie uzasadnionych okolicznościach sprawy. Postanowienie o tym zawieszeniu
wydaje sąd dyscyplinarny z urzędu bądź na wniosek stron.
2.
Sąd dyscyplinarny orzeka o tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych radcy
prawnego lub aplikanta radcowskiego, w stosunku do którego w prowadzonym przeciwko
niemu postępowaniu karnym zastosowano tymczasowe aresztowanie, w terminie 14 dni od
daty powzięcia wiadomości o tymczasowym aresztowaniu. Jeżeli w stosunku do tymczasowo
aresztowanego radcy prawnego lub aplikanta radcowskiego nie wszczęto w chwili orzekania
o tymczasowym aresztowaniu postępowania dyscyplinarnego albo brak jest wniosku o tymczasowe
zawieszenie, sąd dyscyplinarny ogranicza tymczasowe zawieszenie do czasu trwania tymczasowego
aresztowania.
3.
Postanowienie sądu dyscyplinarnego o tymczasowym zawieszeniu jest natychmiast wykonalne.
Na postanowienie to przysługuje zażalenie.
4.
Tymczasowo zawieszony może w każdym czasie składać wniosek o uchylenie postanowienia
o tymczasowym zawieszeniu. Na postanowienie w przedmiocie wniosku zażalenie przysługuje
tylko wtedy, gdy wniosek został złożony po upływie co najmniej trzech miesięcy od
dnia wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego zawieszenia.
5.
Tymczasowe zawieszenie uchyla się niezwłocznie, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których
zostało ono zastosowane, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie.
1.
Jeżeli przewinienie dyscyplinarne jest mniejszej wagi albo w świetle okoliczności
sprawy będzie to wystarczającym środkiem dyscyplinującym radcę prawnego lub aplikanta
radcowskiego bez potrzeby wymierzenia kary dyscyplinarnej, dziekan rady okręgowej
izby radców prawnych, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, może poprzestać na udzieleniu
ostrzeżenia radcy prawnemu lub aplikantowi radcowskiemu. Rzecznik dyscyplinarny może
wystąpić z wnioskiem po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego albo o umorzeniu tego postępowania.
2.
Udzielając ostrzeżenia, dziekan może jednocześnie zobowiązać radcę prawnego lub aplikanta
radcowskiego do przeproszenia pokrzywdzonego lub do innego stosownego postępowania.
3.
Radcy prawnemu lub aplikantowi radcowskiemu służy prawo odwołania od ostrzeżenia do
właściwego sądu dyscyplinarnego w terminie 7 dni od udzielenia ostrzeżenia.
4.
Od postanowienia sądu dyscyplinarnego w sprawie odwołania, o którym mowa w ust. 3,
nie przysługuje środek zaskarżenia.
1.
Postępowanie dyscyplinarne o ten sam czyn toczy się niezależnie od postępowania karnego
lub postępowania dyscyplinarnego wszczętego w jednostce organizacyjnej, w której przepisy
szczególne przewidują takie postępowanie. Postępowanie dyscyplinarne może być jednak
zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.
2.
(uchylony)
1.
Rzecznik dyscyplinarny prowadzi postępowanie z urzędu.
2.
Rozstrzygnięcia organów prowadzących postępowanie dyscyplinarne opierają się na ustaleniach
faktycznych. Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu.
Postępowanie dyscyplinarne obejmuje
1)
dochodzenie;
2)
postępowanie przed sądem dyscyplinarnym;
3)
postępowanie wykonawcze.
1.
Stronami w dochodzeniu są obwiniony i pokrzywdzony, a w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym
- oskarżyciel, obwiniony i pokrzywdzony.
2.
Oskarżycielami w postępowaniu przed okręgowym sądem dyscyplinarnym są rzecznik dyscyplinarny,
a przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Główny Rzecznik Dyscyplinarny, a także ich
zastępcy, wykonujący czynności zlecone przez rzeczników.
3.
Obwinionym jest radca prawny lub aplikant radcowski, co do którego wydano postanowienie
o przedstawieniu zarzutów.
4.
Obwiniony może mieć obrońcę. Obrońcą może być wyłącznie radca prawny lub adwokat.
5.
Pokrzywdzonym jest osoba, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone postępowaniem
radcy prawnego lub aplikanta radcowskiego określonym w art. 64.
1.
Postępowanie przed sądem dyscyplinarnym wszczyna wniosek o ukaranie złożony odpowiednio
przez Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego, rzecznika dyscyplinarnego lub ich zastępców.
1a.
Minister Sprawiedliwości może polecić wszczęcie dochodzenia przeciwko radcy prawnemu
lub aplikantowi radcowskiemu.
1b.
W wypadku określonym w ust. 1a Ministrowi Sprawiedliwości przysługują prawa strony.
2.
Jeżeli radca prawny świadczy w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie
członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym pomoc prawną na podstawie obowiązujących tam przepisów o świadczeniu
pomocy prawnej przez prawników z Unii Europejskiej, sąd dyscyplinarny, który wszczął
postępowanie dyscyplinarne, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ w tym państwie,
przesyłając temu organowi odpis wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Rzecznik dyscyplinarny doręcza Ministrowi Sprawiedliwości odpisy postanowień o wszczęciu
dochodzenia oraz informuje Ministra Sprawiedliwości o wniesieniu do sądu dyscyplinarnego
wniosku o ukaranie lub o skierowaniu wniosku do dziekana rady okręgowej izby radców
prawnych w trybie art. 66.
1.
W toku postępowania dyscyplinarnego, za zgodą radcy prawnego lub aplikanta radcowskiego,
pisma mogą być doręczane także za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej.
W takim przypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.
2.
Niestawiennictwo obwinionego lub jego obrońcy na rozprawę, posiedzenie lub na wezwanie
rzecznika dyscyplinarnego nie wstrzymuje rozpoznania sprawy lub przeprowadzenia czynności,
chyba że należycie usprawiedliwią oni swoją nieobecność, jednocześnie wnosząc o odroczenie
lub przerwanie rozprawy lub posiedzenia lub o nieprzeprowadzanie czynności przed rzecznikiem,
albo sąd dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny z ważnych przyczyn uzna ich obecność
za konieczną.
3.
W przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa obwinionego odpis postanowienia
o przedstawieniu zarzutów rzecznik dyscyplinarny doręcza mu na piśmie, co zastępuje
ogłoszenie.
4.
Orzeczenia wydanego pod nieobecność obwinionego lub jego obrońcy nie uważa się za
zaoczne.
5.
Należyte usprawiedliwienie niestawiennictwa obwinionego lub jego obrońcy na rozprawie
lub na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego wymaga wskazania i uprawdopodobnienia wyjątkowych
przyczyn, zaś w przypadku choroby - przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego
niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie.
1.
Karę za nieusprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowę złożenia zeznań lub przyrzeczenia
nakłada na świadka lub biegłego, na wniosek sądu dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego,
sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania świadka lub biegłego. Świadek lub
biegły nie podlega karze, jeżeli nie był uprzedzony o skutkach niestawiennictwa, odmowy
złożenia zeznań lub przyrzeczenia.
2.
Przymusowe sprowadzenie świadka zarządza, na wniosek sądu dyscyplinarnego lub rzecznika
dyscyplinarnego, właściwy sąd rejonowy.
(uchylony)
1.
Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, jeżeli od czasu popełnienia przewinienia
upłynęły trzy lata, a w przypadkach przewidzianych w art. 11 ust. 2 - rok.
2.
W razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem terminu, o którym mowa
w ust. 1, karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia
upłynęło pięć lat, a w przypadkach przewidzianych w art. 11 ust. 2 - trzy lata.
3.
Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne następuje dopiero
z upływem okresu przedawnienia karalności przestępstwa.
1.
Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie trzyosobowym.
2.
Sędziów powołanych do orzekania w sprawie wyznacza przewodniczący sądu dyscyplinarnego,
mając na uwadze zapewnienie rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz równomierne
obciążenie sprawami składów sądu.
1.
Właściwy do rozpoznania sprawy jest okręgowy sąd dyscyplinarny okręgowej izby radców
prawnych, której obwiniony jest członkiem w chwili wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
1a.
Okręgowy sąd dyscyplinarny rozpoznaje wszystkie sprawy jako sąd pierwszej instancji,
z wyjątkiem spraw określonych w art. 66 ust. 3 oraz rozpoznawania odwołania od postanowienia
rzecznika dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub o umorzeniu
postępowania dyscyplinarnego.
2.
Jeżeli przewinienie objęte jedną sprawą popełniło dwóch lub więcej obwinionych wpisanych
na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich w różnych izbach, właściwy jest
sąd dyscyplinarny, w okręgu którego popełniono przewinienie, a w razie gdy tego miejsca
nie można ustalić - okręgowy sąd dyscyplinarny, w którego okręgu wszczęto najpierw
postępowanie dyscyplinarne.
3.
Spory o właściwość rozstrzyga Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
Rozstrzygnięcia sądu dyscyplinarnego zapadają w formie orzeczeń albo postanowień.
Orzeczenie może być wydane jedynie na rozprawie.
1.
Orzeczenia i postanowienia kończące postępowanie dyscyplinarne z urzędu doręcza się
wraz z uzasadnieniem stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości.
2.
Uzasadnienia nie sporządza się z urzędu w sprawach, w których uwzględniono wniosek
rzecznika dyscyplinarnego o wydanie orzeczenia i wymierzenie uzgodnionej z obwinionym
kary dyscyplinarnej bez przeprowadzenia rozprawy oraz wniosek obwinionego o wydanie
orzeczenia i wymierzenie mu określonej kary dyscyplinarnej, ani w sprawach, w których
wymierzono karę upomnienia. Orzeczenie doręcza się z urzędu stronom oraz Ministrowi
Sprawiedliwości.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2, uzasadnienie sporządza i doręcza się na wniosek
strony lub Ministra Sprawiedliwości, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia
orzeczenia.
4.
Od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne odwołanie przysługuje
stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu
orzeczenia albo postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie
wniesienia odwołania.
Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysługuje w każdym
stadium postępowania prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach postępowania
dyscyplinarnego, jak również prawo żądania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych bądź
postanowień wraz z aktami sprawy.
1.
Koszty postępowania dyscyplinarnego mają charakter zryczałtowany.
2.
W razie ukarania koszty postępowania ponosi obwiniony. W pozostałych przypadkach koszty
dochodzenia i postępowania przed okręgowym sądem dyscyplinarnym pokrywa właściwa okręgowa
izba radców prawnych, a koszty postępowania przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Krajowa
Izba Radców Prawnych.
3.
Wysokość zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego określa, w drodze uchwały,
Krajowa Rada Radców Prawnych, mając na względzie przeciętne koszty postępowania.
1.
Sąd dyscyplinarny niezwłocznie przesyła odpis prawomocnego orzeczenia właściwej radzie
okręgowej izby radców prawnych, Ministrowi Sprawiedliwości i Krajowej Radzie Radców
Prawnych.
2.
Wykonanie kar dyscyplinarnych należy do dziekana rady okręgowej izby radców prawnych.
2a.
Prawomocne orzeczenie w zakresie kary pieniężnej oraz kosztów postępowania stanowi
tytuł egzekucyjny w rozumieniu art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego i po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę
sądu dyscyplinarnego, który wydał to orzeczenie, podlega wykonaniu w drodze egzekucji
prowadzonej w trybie tej ustawy.
2b.
W postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w ust. 2a, czynności przewidziane dla wierzyciela
podejmuje dziekan rady okręgowej izby radców prawnych tej izby, której ukarany był
członkiem w dacie uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w zakresie kary pieniężnej oraz
kosztów postępowania dyscyplinarnego.
3.
Odpis prawomocnego orzeczenia o ukaraniu dyscyplinarnym dołącza się do akt osobowych.
4.
O karach, o których mowa w art. 65 ust. 1 pkt 4 i 5, zawiadamia się
1)
sądy,
2)
prokuratury,
3)
pracodawców oraz inne podmioty, na rzecz których dany radca prawny świadczy pomoc
prawną,
4)
właściwe ze względu na charakter prowadzonych przez danego radcę prawnego spraw organy
administracji rządowej i samorządu terytorialnego
- w okręgu okręgowej izby radców prawnych, w której radca prawny albo aplikant radcowski
jest wpisany na listę, a w sprawie radcy prawnego wykonującego zawód adwokata - okręgową
radę adwokacką.
5.
Usunięcie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym następuje z urzędu po upływie
1)
trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę upomnienia,
karę nagany lub karę pieniężną,
2)
5 lat od upływu okresu zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego,
3)
15 lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę pozbawienia
prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego albo 7 lat i 6 miesięcy od uprawomocnienia
się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę wydalenia z aplikacji radcowskiej
- jeżeli radca prawny lub aplikant radcowski nie zostanie w tym czasie ukarany lub
nie zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne.
6.
(uchylony)
7.
Z chwilą zatarcia kary dyscyplinarnej dziekan rady okręgowej izby radców prawnych
zarządza wykreślenie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym oraz usunięcie z akt osobowych
dokumentów dotyczących ukarania.
(uchylony)
Członkowie sądów dyscyplinarnych, w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych,
podlegają tylko przepisom prawa.
(uchylony)
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się
odpowiednio przepisy
1)
Kodeksu postępowania karnego;
2)
rozdziałów I-III Kodeksu karnego.
Stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów
radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji,
Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym
niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw.
(pominięty)
Radców prawnych, wpisanych na listę radców prawnych w dniu wejścia w życie ustawy,
wpisuje się z urzędu na listę radców prawnych przewidzianą niniejszą ustawą.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1982 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., z wyjątkiem
1)
art. 85 pkt 5, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 88, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 2020 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 87 pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 107 pkt 7 i 8, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)
art. 157 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 13 października 2019 r.