Ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych

1.

Ustawa określa szczególne rozwiązania związane z realizacją lub rozliczaniem programów

operacyjnych w związku z wystąpieniem w 2020 r. choroby zakaźnej wywołanej wirusem

SARS-CoV-2.

2.

W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki

spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą wdrożeniową”.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

COVID-19 - rozumie się przez to chorobę zakaźną wywołaną wirusem SARS-CoV-2;

2)

programie operacyjnym - rozumie się przez to odpowiednio program operacyjny, o którym

mowa w art. 2 pkt 17 ustawy wdrożeniowej, albo program operacyjny, o którym mowa w

art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki

rozwoju

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1295 i 2020);

3)

projekcie - rozumie się przez to projekt, o którym mowa w art. 2 pkt 18 ustawy wdrożeniowej.

1.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 istnieje konieczność wydania albo zmiany

wytycznych na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, przepisów art. 5 ust. 3

i 4 oraz ust. 5 pkt 2 tej ustawy nie stosuje się.

2.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 istnieje konieczność zawieszenia stosowania

wytycznych, w całości albo w części, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego

podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz

na portalu, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy wdrożeniowej, informację o zakresie

i terminie, w jakim zawieszone zostaje stosowanie określonych wytycznych albo ich

części.

W celu ograniczenia negatywnego wpływu wystąpienia COVID-19 na realizację programu

operacyjnego komitet monitorujący, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy wdrożeniowej,

może w każdym czasie

1)

zmienić zatwierdzone kryteria wyboru projektów, o których mowa w art. 14 ust. 10 ustawy

wdrożeniowej, z uwzględnieniem celów programu operacyjnego;

2)

w szczególnie uzasadnionych przypadkach upoważnić, w drodze uchwały, instytucję zarządzającą,

instytucję pośredniczącą lub wspólny sekretariat do dokonywania, na wniosek beneficjenta,

zmian w projekcie skutkujących niespełnieniem kryteriów wyboru projektów.

1.

W przypadku gdy nieprawidłowość indywidualna jest bezpośrednim skutkiem wystąpienia

COVID-19, a beneficjent wykaże, że pomimo dochowania należytej staranności nie był

w stanie zapobiec wystąpieniu tej nieprawidłowości, korygowanie wydatków następuje

przez pomniejszenie wydatków ujętych w deklaracji wydatków oraz we wniosku o płatność,

przekazywanych do Komisji Europejskiej, o kwotę odpowiadającą oszacowanej wartości

korekty finansowej wynikającej z tej nieprawidłowości.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisów art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm. nie stosuje się.

3.

W programie EWT, o którym mowa w art. 2 pkt 17 lit. b ustawy wdrożeniowej, nie odzyskuje

się od beneficjenta kwoty, o której mowa w ust. 1.

4.

Kwota, o której mowa w ust. 1, jest pokrywana ze środków budżetu państwa.

5.

Wydatki, o których mowa w ust. 1, podlegają bieżącej weryfikacji przez instytucję

zarządzającą. Instytucja ta przekazuje do ministra właściwego do spraw finansów publicznych

miesięczne sprawozdanie zawierające kwoty, o które zostały pomniejszone wydatki ujęte

w deklaracji wydatków oraz we wniosku o płatność, w podziale na programy operacyjne

i projekty.

1.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 niemożliwa okazała się realizacja celu,

na który został poniesiony wydatek, wydatkowane środki w projekcie mogą zostać uznane

za wydatki kwalifikowalne, jeżeli beneficjent wykaże, że z dochowaniem należytej staranności

i w odpowiednim czasie podejmował niezbędne działania służące ich odzyskaniu, albo

że ich odzyskanie nie było możliwe.

2.

Kwoty poniesione z budżetu państwa lub z budżetu środków europejskich na wydatek,

o którym mowa w ust. 1, podlegają monitorowaniu i kontroli w okresie 3 lat od dnia

uznania tego wydatku za wydatek kwalifikowalny.

3.

Środki odzyskane przez beneficjenta podlegają zwrotowi niezwłocznie, na rachunek bankowy

wskazany przez właściwą instytucję.

4.

Beneficjent informuje właściwą instytucję każdego roku, nie później niż do dnia 31

grudnia, o kwotach odzyskanych po dniu uznania danego wydatku za wydatek kwalifikowalny,

przy czym ostatnia informacja jest przekazywana według stanu na dzień, w którym upływa

okres 3 lat od dnia uznania tego wydatku za wydatek kwalifikowalny.

5.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3, przepisów art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nie stosuje się.

Właściwa instytucja przeprowadzająca konkurs albo wybór projektów w trybie pozakonkursowym

może zmienić odpowiednio regulamin konkursu albo wezwanie do składania wniosków w

trybie pozakonkursowym, w szczególności co do terminu składania wniosków o dofinansowanie

projektu, jeżeli na skutek wystąpienia COVID-19 przeprowadzenie konkursu albo wyboru

projektów w trybie pozakonkursowym byłoby niemożliwe lub znacznie utrudnione. Przepisu

art. 41 ust. 3 ustawy wdrożeniowej nie stosuje się.

W przypadku gdy uchybienie terminowi na złożenie wniosku o dofinansowanie wynika bezpośrednio

z wystąpienia COVID-19, właściwa instytucja może uznać wniosek za złożony z zachowaniem

terminu, jeżeli opóźnienie w złożeniu wniosku nie przekroczyło 14 dni.

W celu ograniczenia negatywnego wpływu wystąpienia COVID-19 na wybór projektów do

dofinansowania

1)

termin na podanie do publicznej wiadomości ogłoszenia o konkursie, określony w art.

40 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, może zostać skrócony, jednak nie bardziej niż do 5

dni;

2)

terminy na uzupełnienie wniosku o dofinansowanie oraz na poprawienie oczywistej omyłki

w tym wniosku określone w art. 43 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej mogą zostać przedłużone

do 30 dni.

1.

Wybór do dofinansowania projektów mających na celu ograniczenie wystąpienia negatywnych

skutków COVID-19 może następować w trybie nadzwyczajnym.

2.

W trybie nadzwyczajnym wnioskodawca składa na wezwanie właściwej instytucji w terminie

przez nią wyznaczonym wniosek o dofinansowanie projektu służącego ograniczeniu negatywnych

skutków wystąpienia COVID-19. Przepis art. 48 ust. 4a ustawy wdrożeniowej stosuje

się odpowiednio.

3.

Właściwa instytucja wybiera do dofinansowania projekt, który spełnił kryteria wyboru

projektów.

W związku z wystąpieniem COVID-19 instytucja zarządzająca może w każdym czasie dokonać

aktualizacji harmonogramu naborów wniosków, o którym mowa w art. 47 ust. 1 ustawy

wdrożeniowej. W takim przypadku przepisu art. 47 ust. 3 tej ustawy nie stosuje się.

1.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 realizacja postanowień umowy o dofinansowanie

projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu w zakresie wynikającym z zatwierdzonych

kryteriów wyboru projektów jest niemożliwa lub znacznie utrudniona, odpowiednio umowa

albo decyzja mogą zostać zmienione na uzasadniony wniosek beneficjenta.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisu art. 52a ustawy wdrożeniowej nie stosuje

się.

1.

W celu ograniczenia negatywnego wpływu wystąpienia COVID-19 na realizację projektów,

określone w umowach o dofinansowanie albo w decyzjach o dofinansowaniu terminy

1)

składania wniosków o płatność przypadające w okresie do dnia 31 grudnia 2020 r. -

ulegają wydłużeniu o 30 dni;

2)

zakończenia realizacji projektów - ulegają wydłużeniu o 90 dni, jednak nie dłużej

niż do dnia 31 grudnia 2023 r.

2.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwa instytucja może, na wniosek beneficjenta,

wydłużyć terminy, o których mowa w ust. 1, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia

2023 r.

3.

Przepis ust. 1 nie wyklucza możliwości wcześniejszego złożenia przez beneficjenta

wniosku o płatność lub, na wniosek beneficjenta, wcześniejszego zakończenia realizacji

projektu, niż w terminach określonych w tym przepisie.

1.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 konieczne jest dokonanie zmiany programu

operacyjnego

1)

opracowanego przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego - zmianę programu

operacyjnego przyjmuje minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego,

2)

opracowanego przez zarząd województwa - zmianę programu operacyjnego przyjmuje zarząd

województwa w drodze uchwały, po uzyskaniu opinii ministra właściwego do spraw rozwoju

regionalnego

- i przekazuje Komisji Europejskiej.

2.

O przekazaniu Komisji Europejskiej zmiany programu operacyjnego, o którym mowa w ust.

1 pkt 1, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego informuje Radę Ministrów.

3.

Do zmiany programu operacyjnego, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów

1)

art. 14g ust. 1 pkt 4, art. 14k, art. 14ka ust. 2-6 i art. 18 pkt 1 ustawy z dnia

6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju;

2)

art. 46-49 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko

(Dz. U. z 2020 r. poz. 283, 284, 322 i 471).

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 przygotowanie albo realizacja projektu

partnerskiego, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, stała się niemożliwa

lub znacznie utrudniona, odpowiednio wybór albo zmiana partnera lub zaangażowanie

dodatkowego partnera może nastąpić po wyrażeniu zgody przez właściwą instytucję, w

terminie nie dłuższym niż 30 dni. Przepisów art. 33 ust. 2 i 3 ustawy wdrożeniowej

nie stosuje się.

W celu ograniczenia negatywnego wpływu wystąpienia COVID-19 na realizację zadań komisji

oceny projektów, o której mowa w art. 44 ust. 1, oraz komitetów monitorujących

1)

komisja oceny projektów może dokonywać oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów

przez projekty uczestniczące w konkursie, poza miejscem stałego dokonywania tej oceny

(praca zdalna) lub z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej;

2)

członkowie komitetu monitorującego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy wdrożeniowej,

mogą realizować zadania w trybie pracy zdalnej lub podejmować decyzje w trybie obiegowym.

1.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 przeprowadzenie kontroli lub audytów,

o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy wdrożeniowej,

jest niemożliwe lub znacznie utrudnione, kontrole oraz audyty mogą zostać wstrzymane,

chyba że możliwe jest ich prowadzenie w trybie pracy zdalnej lub z wykorzystaniem

środków komunikacji elektronicznej.

2.

Terminy na dokonanie czynności w ramach przeprowadzanych kontroli, o których mowa

w art. 25 ustawy wdrożeniowej, mogą zostać przedłużone przez właściwą instytucję.

1.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 niemożliwe lub utrudnione jest

1)

wniesienie protestu, jego uzupełnienie lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, w

terminach, o których mowa odpowiednio w art. 54 ust. 1 lub 3 ustawy wdrożeniowej -

właściwa instytucja może, na uzasadniony wniosek wnioskodawcy, przedłużyć termin odpowiednio

na wniesienie protestu, jego uzupełnienie lub poprawienie w nim oczywistych omyłek,

2)

rozpatrzenie przez właściwą instytucję protestu w terminach, o których mowa w art.

56 ust. 2 i art. 57 ustawy wdrożeniowej - terminy te mogą zostać przedłużone

- jednak nie dłużej niż o 30 dni.

2.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 wniesienie protestu w formie pisemnej

jest niemożliwe lub znacznie utrudnione, protest może zostać wniesiony w postaci elektronicznej

pozwalającej na jej utrwalenie na trwałym nośniku lub w systemie teleinformatycznym.

3.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, właściwa instytucja, w informacji, o której mowa

w art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, określa sposób wnoszenia protestów.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 prowadzenie postępowania administracyjnego

w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest niemożliwe lub utrudnione

1)

terminy na załatwienie sprawy, określone w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej „Kodeksem postępowania administracyjnego”, ulegają przedłużeniu o 3

miesiące;

2)

przepisów art. 36-38 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

1.

W przypadku, o którym mowa w art. 19, postępowanie może zostać zawieszone na uzasadniony

wniosek strony albo z urzędu, jednak nie dłużej niż na 180 dni.

2.

Przepisy art. 97 § 2, art. 99 i art. 101-103 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Za okres od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania

do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie nalicza

się odsetek.

1.

W celu ograniczenia negatywnych skutków wystąpienia COVID-19 organy właściwe do wydania

decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, mogą, z urzędu albo na wniosek strony, wstrzymać wykonanie tych decyzji, na okres

nie dłuższy niż 180 dni.

2.

Wstrzymanie wykonania decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

3.

Postanowienie, o którym mowa w ust. 2, może być w każdym czasie uchylone, jeżeli ustąpiły

przyczyny, dla których zostało wydane. Za okres od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu

wykonania decyzji do dnia doręczenia postanowienia uchylającego to postanowienie nie

nalicza się odsetek.

W przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 istnieje konieczność skorzystania z

wiedzy, umiejętności lub doświadczenia osoby, która nie jest wpisana do wykazu kandydatów

na ekspertów, o którym mowa w art. 68a ust. 11 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja

może powierzyć tej osobie funkcję eksperta. Przepisy art. 68a ust. 1-6 i 8-14 ustawy

wdrożeniowej stosuje się odpowiednio.

1.

Instytucja zarządzająca może zapewnić wkład finansowy ze środków programu operacyjnego

na rzecz instrumentów finansowych, o których mowa w rozdziale 10 ustawy wdrożeniowej,

przyczyniających się do przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19.

2.

Podmiotem wdrażającym instrumenty finansowe, o których mowa w ust. 1, realizowane

w ramach krajowych programów operacyjnych jest Bank Gospodarstwa Krajowego.

3.

Podmiotami wdrażającymi instrumenty finansowe, o których mowa w ust. 1, realizowane

w ramach regionalnych programów operacyjnych mogą być podmioty wybrane zgodnie z art. 38 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z

dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu

Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego

Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego

i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu

Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego

Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.)art. 13 ust. 1a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

(Dz. U. z 2019 r. poz. 512, 1571 i 1815).

Do zamówień udzielanych przez podmioty, którym powierzono zarządzanie środkami, o

których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w szczególności regionalne fundusze rozwoju, o których mowa w art. 13 ust. 1a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, w odniesieniu do instrumentów wsparcia niezbędnych do przeciwdziałania negatywnym

skutkom wystąpienia COVID-19 finansowanych z tych środków, nie stosuje się przepisów

ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1843).

W celu ograniczenia skutków wystąpienia COVID-19 do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego stosować ulgi w spłacie zobowiązań,

o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

W przypadku gdy beneficjentem projektu finansowanego ze środków europejskich jest

jednostka sektora finansów publicznych, termin, o którym mowa w art. 190 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ulega wydłużeniu o 3 miesiące.

Przepisu art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nie stosuje się, jeżeli niedokonanie zwrotu środków przez beneficjenta było skutkiem

wystąpienia COVID-19.

W celu ograniczenia negatywnych skutków COVID-19 terminy na dokonanie poszczególnych

czynności, określone zgodnie z przepisami ustawy lub wynikające z przepisów ustawy

wdrożeniowej, mogą zostać w niezbędnym zakresie zmienione, przesunięte albo skrócone,

z inicjatywy właściwej instytucji lub na wniosek beneficjenta.

Przepisy art. 19-21 i art. 25 stosuje się odpowiednio do postępowań administracyjnych

prowadzonych i decyzji administracyjnych wydanych w stosunku do beneficjentów programów

operacyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonej w art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny

finansów publicznych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1440, 1495, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 284) nie podlegają osoby, o których mowa w art. 4a tej ustawy, jeżeli naruszenie miało

bezpośredni związek z przeciwdziałaniem negatywnym skutkom wystąpienia COVID-19, a

osoby te działały w celu prawidłowej realizacji projektów.

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może określić, w drodze rozporządzenia,

szczegółowe przeznaczenie, warunki, podmioty udzielające pomocy publicznej i tryb

udzielania pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu

Unii Europejskiej lub pomocy de minimis , ze środków programu operacyjnego, mając na uwadze konieczność przeciwdziałania negatywnym

skutkom wystąpienia COVID-19.

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może określić, w drodze rozporządzenia,

szczegółowe przeznaczenie, warunki, podmioty udzielające pomocy publicznej i tryb

udzielania pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu

Unii Europejskiej lub pomocy de minimis , ze środków, o których mowa w art. 3b pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, mając na uwadze konieczność przeciwdziałania negatywnym skutkom wystąpienia COVID-19.

Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do realizacji i rozliczania Mechanizmu Finansowego

Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Szwajcarsko-Polskiego

Programu Współpracy.

Przepisy art. 3-5, art. 6 ust. 1 oraz art. 7-33 stosuje się do dnia 31 grudnia 2020 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z tym że art. 3-30

i art. 33 - z mocą od dnia 1 lutego 2020 r.