Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie zwierząt

1.

Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek

jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

2.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące rzeczy.

3.

Organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz ochrony zwierząt, współdziałając

w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi.

1.

Ustawa reguluje postępowanie ze zwierzętami kręgowymi, w tym zwierzętami kręgowymi

wykorzystywanymi w celach naukowych lub edukacyjnych w zakresie nieuregulowanym w

ustawie z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych

lub edukacyjnych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1392).

2.

(uchylony)

W celu realizacji przepisów ustawy Inspekcja Weterynaryjna oraz inne właściwe organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego współdziałają

z samorządem lekarsko-weterynaryjnym oraz z innymi instytucjami i organizacjami społecznymi,

których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

Do postępowań w sprawach

1)

o których mowa w art. 10, art. 13 oraz art. 24a,

2)

dotyczących uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie

art. 10, art. 13 lub art. 24a oraz w sprawach wznowienia postępowania zakończonego

wydaniem takiej decyzji

- nie stosuje się przepisów art. 29 i art. 32 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424) oraz działu III ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności

Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1291, 1495 i 1649).

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

(uchylony)

2)

„humanitarnym traktowaniu zwierząt” - rozumie się przez to traktowanie uwzględniające

potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę;

3)

„konieczności bezzwłocznego uśmiercenia” - rozumie się przez to obiektywny stan rzeczy

stwierdzony, w miarę możliwości, przez lekarza weterynarii, polegający na tym, że

zwierzę może dalej żyć jedynie cierpiąc i znosząc ból, a moralnym obowiązkiem człowieka

staje się skrócenie cierpień zwierzęcia;

4)

„menażerii objazdowej” - rozumie się przez to przedsiębiorcę wykonującego działalność

w zakresie organizowania obwoźnych wystaw zwierząt;

5)

(uchylony)

6)

„ogłuszaniu zwierzęcia” - rozumie się przez to metodę profesjonalnego całkowitego

wyłączenia świadomości zwierzęcia, trwającego aż do jego śmierci;

7)

„okrutnych metodach w chowie lub hodowli zwierząt” - rozumie się przez to działania

lub zaniechania człowieka prowadzące w sposób oczywisty do zmian patologicznych w

organizmie zwierzęcia (somatycznych lub psychicznych), zwłaszcza w postaci skutków

znoszenia dotkliwego bólu, przymuszania do określonego zachowania się (uległości)

głodem, pragnieniem, działaniem prądu elektrycznego (z wyjątkiem używania pastuchów

elektrycznych, treserów oraz urządzeń elektrycznych służących do przepędu zwierząt)

bądź innymi zabiegami tego rodzaju, w szczególności karmienie i pojenie zwierząt przemocą;

8)

„okrutnym traktowaniu” - rozumie się przez to wymienione w ustawie przypadki znęcania

się nad zwierzętami oraz inne postępowanie właściciela bądź innej osoby, prowadzące

do skutków porównywalnych ze skutkami znęcania się;

9)

„pielęgnacji” - rozumie się przez to wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem

a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne,

aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej

ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka;

10)

„przeciążaniu zwierząt” - rozumie się przez to zmuszanie do nadmiernego wysiłku energetycznego,

nieodpowiadającego możliwościom kondycyjnym zwierzęcia ze względu na jego stan fizyczny

i zdrowotny;

11)

„rażącym zaniedbaniu” - rozumie się przez to drastyczne odstępstwo od określonych

w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia

w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej

ciasnocie;

12)

„szczególnym okrucieństwie” - rozumie się przez to przedsiębranie przez sprawcę działań

charakteryzujących się drastycznością form i metod, a zwłaszcza działanie w sposób

wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacją na zwiększenie rozmiaru cierpień i

czasu ich trwania;

13)

„ubojni” - rozumie się przez to każdy zakład pozostający pod państwową kontrolą sanitarną

i weterynaryjną, przeznaczony do wykonywania uboju zwierząt;

14)

„uwięzi” - rozumie się przez to wszelkie urządzenia mechaniczne krępujące swobodę

ruchów zwierzęcia, w zakresie możliwości przemieszczania się ponad ustalony zakres,

jak też niektóre urządzenia do kierowania ruchami zwierzęcia w sposób zamierzony przez

człowieka;

15)

„właściwych warunkach bytowania” - rozumie się przez to zapewnienie zwierzęciu możliwości

egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku;

16)

„zwierzętach bezdomnych” - rozumie się przez to zwierzęta domowe lub gospodarskie,

które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości

ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały;

17)

„zwierzętach domowych” - rozumie się przez to zwierzęta tradycyjnie przebywające wraz

z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka

w charakterze jego towarzysza;

18)

„zwierzętach gospodarskich” - rozumie się przez to zwierzęta gospodarskie w rozumieniu

przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich;

19)

„zwierzętach laboratoryjnych” - rozumie się przez to zwierzęta laboratoryjne w rozumieniu

art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych

do celów naukowych lub edukacyjnych;

20)

„zwierzętach wykorzystywanych do celów specjalnych” - rozumie się przez to zwierzęta,

których profesjonalna tresura oraz używanie odbywa się na podstawie odrębnych przepisów,

regulujących szczegółowe zasady działania jednostek Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej, Agencji Wywiadu, Policji, Straży Granicznej i innych formacji podległych

ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Krajowej Administracji Skarbowej, ratownictwa

oraz regulujących zasady szkolenia i wykorzystania psów - przewodników osób ociemniałych;

21)

„zwierzętach wolno żyjących (dzikich)” - rozumie się przez to zwierzęta nieudomowione

żyjące w warunkach niezależnych od człowieka;

22)

(uchylony)

23)

(uchylony)

24)

„kurczętach brojlerach” - rozumie się przez to ptaki z gatunku Gallus gallus utrzymywane

w celu pozyskania mięsa;

25)

„schronisku dla zwierząt” - rozumie się przez to miejsce przeznaczone do opieki nad

zwierzętami domowymi spełniające warunki określone w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób

zakaźnych zwierząt

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1967 oraz z 2020 r. poz. 148 i 285).

Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania.

1.

Zabrania się zabijania zwierząt, z wyjątkiem

1)

uboju i uśmiercania zwierząt gospodarskich oraz uśmiercania dzikich ptaków i ssaków

utrzymywanych przez człowieka w celu pozyskania mięsa i skór,

2)

połowu ryb zgodnie z przepisami o rybołówstwie i rybactwie śródlądowym,

3)

konieczności bezzwłocznego uśmiercenia,

4)

działań niezbędnych do usunięcia poważnego zagrożenia sanitarnego ludzi lub zwierząt,

4a)

zabicia lub poddania ubojowi zwierząt gospodarskich z nakazu powiatowego lekarza weterynarii,

o którym mowa w art. 33b ust. 1,

5)

usuwania osobników bezpośrednio zagrażających ludziom lub innym zwierzętom, jeżeli

nie jest możliwy inny sposób usunięcia zagrożenia,

6)

polowań, odstrzałów i ograniczania populacji zwierząt łownych,

7)

usypiania ślepych miotów,

8)

czynności podlegających zakazom w stosunku do gatunków chronionych, określonym w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

(Dz. U. z 2020 r. poz. 55 i 471) wykonywanych na podstawie właściwych zezwoleń,

9)

uśmiercania zwierząt gatunków obcych zagrażających gatunkom rodzimym lub siedliskom

przyrodniczym w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

- prowadzonych zgodnie z art. 33 oraz przepisami odrębnymi.

1a.

Zabrania się znęcania nad zwierzętami.

2.

Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie

do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności

1)

umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu

lub procedury w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych

do celów naukowych lub edukacyjnych, w tym znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie, a także

wszelkie zabiegi mające na celu zmianę wyglądu zwierzęcia i wykonywane w celu innym

niż ratowanie jego zdrowia lub życia, a w szczególności przycinanie psom uszu i ogonów

(kopiowanie);

1a)

znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie;

2)

(uchylony)

3)

używanie do pracy albo w celach sportowych lub rozrywkowych zwierząt chorych, a także

zbyt młodych lub starych oraz zmuszanie ich do czynności, których wykonywanie może

spowodować ból;

4)

bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone

na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach

kończyn;

5)

przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty sposób nieodpowiadającymi

ich sile i kondycji lub stanowi dróg lub zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego

biegu;

6)

transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i przewożonych na targowiska,

przenoszenie lub przepędzanie zwierząt w sposób powodujący ich zbędne cierpienie i

stres;

7)

używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do

przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo

śmierć;

8)

dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez osoby nieposiadające

wymaganych uprawnień bądź niezgodnie z zasadami sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez

zachowania koniecznej ostrożności i oględności oraz w sposób sprawiający ból, któremu

można było zapobiec;

9)

złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt;

10)

utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich

w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach

uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji;

11)

porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez

inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje;

12)

stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt;

13)

(uchylony)

14)

(uchylony)

15)

organizowanie walk zwierząt;

16)

obcowanie płciowe ze zwierzęciem (zoofilia);

17)

wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych,

które zagrażają jego zdrowiu lub życiu;

18)

transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w celu sprzedaży bez dostatecznej ilości

wody umożliwiającej oddychanie;

19)

utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający

poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku.

1.

Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi

lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego

ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane

1)

schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2)

gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli

jest to zwierzę gospodarskie, lub

3)

ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane

do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach

zoologicznych.

1a.

Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji

od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela

organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

1b.

Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu

zwierzę ma być przekazane.

1c.

W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności

uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę

może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej

nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą

opiekę.

2.

Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

2a.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego

kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium

odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni.

3.

W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego

właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny

lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania

jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta

(burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

4.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego

leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna.

5.

Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

6.

Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3

przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone.

1.

(uchylony)

2.

Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania uwzględni problematykę ochrony zwierząt

w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

3.

Zarząd województwa przygotowuje i wykonuje program upowszechniania znajomości przepisów

ustawy wśród rolników przez wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego.

4.

(uchylony)

5.

Zadania samorządu województwa, o których mowa w art. 13 ust. 1, art. 22 ust. 1, art.

22a i art. 33a ust. 2, są zadaniami z zakresu administracji rządowej.

1.

Kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je

przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego,

umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody.

2.

Zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin

w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający

możliwości niezbędnego ruchu. Długość uwięzi nie może być krótsza niż 3 m.

Osoba, która napotka porzuconego psa lub kota, w szczególności pozostawionego na uwięzi,

ma obowiązek powiadomić o tym najbliższe schronisko dla zwierząt, straż gminną lub

Policję.

1.

Prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywną wymaga zezwolenia

wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na planowane

miejsce prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa na wniosek osoby zamierzającej prowadzić

taką hodowlę lub utrzymywać takiego psa.

2.

Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, a wydane cofa się, jeżeli pies

będzie lub jest utrzymywany w warunkach i w sposób, które stanowią zagrożenie dla

ludzi lub zwierząt.

2a.

Organem właściwym w sprawie cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest wójt

(burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce prowadzenia hodowli lub

utrzymywania psa.

2b.

W razie zmiany miejsca prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa właściwy organ dokonuje

zmiany zezwolenia, o którym mowa w ust. 1.

2c.

Rozstrzygnięcia w sprawie wydania zezwolenia oraz cofnięcia zezwolenia, o którym mowa

w ust. 1, są podejmowane w formie decyzji administracyjnej.

3.

Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Związku

Kynologicznego w Polsce, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz ras psów uznawanych

za agresywne, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

1.

Zabrania się

1)

wprowadzania do obrotu zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach;

2)

prowadzenia targowisk, targów i giełd ze sprzedażą zwierząt domowych;

3)

wprowadzania do obrotu psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.

2.

Zabrania się rozmnażania psów i kotów w celach handlowych.

3.

Zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego

identyfikację właściciela lub opiekuna.

4.

Zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest

ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście.

5.

Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie dotyczy podmiotów prowadzących schroniska

dla zwierząt oraz organizacji społecznych, których statutowym celem działania jest

ochrona zwierząt.

6.

Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy hodowli zwierząt zarejestrowanych w ogólnokrajowych

organizacjach społecznych, których statutowym celem jest działalność związana z hodowlą

rasowych psów i kotów.

1.

Zabrania się nabywania

1)

zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach;

2)

psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.

2.

Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy nabycia psów i kotów od podmiotów

prowadzących schroniska dla zwierząt oraz organizacji społecznych, których statutowym

celem działania jest ochrona zwierząt.

1.

Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich

wyłapywanie należy do zadań własnych gmin.

2.

Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania

bezdomnych zwierząt.

3.

Zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku

dla zwierząt, chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt.

Odławianie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy,

o której mowa w art. 11a.

4.

Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą

zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt,

w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego.

1.

Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze

uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz

zapobiegania bezdomności zwierząt.

2.

Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności

1)

zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;

2)

opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;

3)

odławianie bezdomnych zwierząt;

4)

obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;

5)

poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;

6)

usypianie ślepych miotów;

7)

wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;

8)

zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem

zwierząt.

3.

Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie.

3a.

Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt

w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod

których opieką zwierzęta pozostają.

4.

Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi

prowadzącemu schronisko dla zwierząt.

5.

Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych

na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu

ponosi gmina.

6.

Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent

miasta).

7.

Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej

do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania

1)

właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii;

2)

organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt,

działającym na obszarze gminy;

3)

dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy.

8.

Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu,

o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie

uznaje się za akceptację przesłanego programu.

1.

Kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych

warunków bytowania.

2.

Warunki chowu lub hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń ciała lub

innych cierpień.

3.

(uchylony)

3a.

(uchylony)

4.

Zabrania się tuczu gęsi i kaczek na stłuszczone wątroby.

4a.

Z zastrzeżeniem ust. 4b zabrania się utrzymywania cieląt

1)

powyżej 8 tygodnia życia w pojedynczych boksach;

2)

na uwięzi, z wyjątkiem pory karmienia, a w czasie jej trwania nie dłużej niż jedną

godzinę.

4b.

Przepis ust. 4a pkt 1 nie dotyczy gospodarstw rolnych, w których jednocześnie utrzymywane

jest mniej niż 6 cieląt.

5.

Obsada zwierząt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku, wieku i stanu

fizjologicznego jest zabroniona.

6.

Zabrania się importu zwierząt i produktów zwierzęcych uzyskanych w wyniku chowu lub

hodowli z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy.

6a.

Utrzymujący zwierzęta gospodarskie przechowuje przez okres 3 lat dokumentację weterynaryjną

dotyczącą przebiegu leczenia, przeprowadzonych zabiegów weterynaryjnych oraz padłych

zwierząt.

7.

Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wymagania i

sposób postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których

normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej obowiązujących w tym

zakresie, mając na względzie zapewnienie tym zwierzętom właściwych warunków bytowania

i opieki oraz wpływ tych warunków na zdrowie i dobrostan zwierząt.

8.

Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, minimalne

warunki utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż wymienione w ust.

7, mając na względzie zapewnienie tym zwierzętom właściwych warunków bytowania.

1.

Posiadacz kurnika, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery, zwany dalej „posiadaczem

kurnika”, sprawuje samodzielnie opiekę nad kurczętami brojlerami lub zapewnia sprawowanie

tej opieki przez osoby, które

1)

odbyły szkolenie w zakresie przepisów dotyczących ochrony kurcząt brojlerów lub

2)

sprawowały opiekę nad kurczętami brojlerami nieprzerwanie od dnia 30 czerwca 2009 r.

do dnia 30 czerwca 2010 r., lub

3)

ukończyły szkolenie w zakresie warunków utrzymywania zwierząt gospodarskich, które

zostało przeprowadzone w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 czerwca 2010 r.,

i mają zaświadczenie potwierdzające ukończenie takiego szkolenia, lub

4)

są absolwentami szkół prowadzących kształcenie

a)

w zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego określonej w przepisach

wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm., lub

b)

w zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego określonej w przepisach

wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r., lub

c)

w zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego określonej w przepisach

wydanych na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1481, 1818 i 2197) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2017 r.

- związanych z chowem lub hodowlą zwierząt, lub

5)

są absolwentami szkół wyższych na kierunku weterynaria, zootechnika lub rolnictwo

- zwane dalej „opiekunami”.

2.

Posiadacz kurnika może powierzyć opiekę nad kurczętami brojlerami również osobie prawnej

albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli podmioty

te zapewnią, że opiekę nad kurczętami brojlerami będą sprawować osoby spełniające

warunki określone w ust. 1.

1.

Szkolenie, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, jest przeprowadzane przez podmiot,

który został upoważniony do prowadzenia takiego szkolenia, w drodze decyzji, przez

wojewódzkiego lekarza weterynarii właściwego ze względu na siedzibę tego podmiotu,

a w przypadku osób fizycznych - właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub

miejsce wykonywania działalności gospodarczej.

2.

Wojewódzki lekarz weterynarii, na wniosek podmiotu, o którym mowa w ust. 1, wydaje

upoważnienie do prowadzenia szkolenia, jeżeli podmiot spełnia warunki kadrowe, organizacyjne

i techniczne określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 pkt 1 oraz przedstawi

1)

szczegółowy program szkolenia zawierający następujące zagadnienia

a)

wymagania i sposób postępowania przy utrzymywaniu kurcząt brojlerów,

b)

fizjologię zwierząt, ich potrzeby w zakresie karmienia, pojenia oraz zachowanie zwierząt

i pojęcie stresu,

c)

praktyczne aspekty obchodzenia się z kurczętami brojlerami podczas ich wyłapywania,

załadunku i transportu,

d)

zasady opieki nad kurczętami brojlerami oraz procedury uśmiercania lub uboju w nagłych

przypadkach,

e)

profilaktyczne środki bezpieczeństwa biologicznego;

2)

plan realizacji (harmonogram) szkolenia;

3)

listę osób, które będą prowadziły szkolenie.

3.

Podmioty upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt

1, wydają zaświadczenia o jego ukończeniu osobom, które uczestniczyły we wszystkich

zajęciach objętych programem szkolenia, co zostało potwierdzone na liście obecności.

4.

Wojewódzki lekarz weterynarii przeprowadza kontrole podmiotu upoważnionego do prowadzenia

szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, w zakresie spełniania wymagań kadrowych,

organizacyjnych i technicznych umożliwiających przeprowadzenie tego szkolenia i prowadzenia

tego szkolenia zgodnie z jego szczegółowym programem.

5.

Wojewódzki lekarz weterynarii może cofnąć, w drodze decyzji, upoważnienie, o którym

mowa w ust. 2, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzi, że podmiot nie

spełnia warunków kadrowych, organizacyjnych i technicznych umożliwiających prowadzenie

szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, lub prowadzi to szkolenie niezgodnie

z jego szczegółowym programem.

6.

Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia

1)

warunki kadrowe, organizacyjne i techniczne, jakie powinien spełniać podmiot upoważniony

do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, mając na względzie

zapewnienie właściwego poziomu prowadzenia tego szkolenia;

2)

wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, mając na względzie ujednolicenie dokumentów

potwierdzających odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1.

Posiadacz kurnika lub opiekunowie przekazują osobom wykonującym czynności związane

z utrzymywaniem kurcząt brojlerów informacje i instrukcje dotyczące ich utrzymywania,

wyłapywania, załadunku i uśmiercania.

Posiadacz kurnika lub opiekunowie mogą zwiększyć obsadę kurcząt brojlerów w kurniku,

w którym są utrzymywane te kurczęta, jeżeli

1)

są spełnione wymagania dotyczące zwiększenia obsady kurcząt brojlerów w kurniku, określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 7;

2)

powiadomią o takim zamiarze powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu

na lokalizację kurnika, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery, co najmniej 15

dni przed umieszczeniem stada w tym kurniku, podając planowany poziom obsady.

Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania

poziomu obsady kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są utrzymywane te kurczęta, mając

na względzie ujednolicenie sposobu obliczania łącznej masy żywych kurcząt brojlerów

w przeliczeniu na 1 m

1.

Posiadacz kurnika lub opiekunowie prowadzą dla każdego kurnika, w którym są utrzymywane

kurczęta brojlery, dokumentację zawierającą

1)

informacje o

a)

liczbie wprowadzonych kurcząt brojlerów,

b)

powierzchni użytkowej,

c)

liczbie padłych kurcząt brojlerów stwierdzonej podczas każdej kontroli i przyczynach

ich śmierci,

d)

liczbie kurcząt brojlerów uśmierconych i przyczynach ich uśmiercenia,

e)

liczbie kurcząt brojlerów pozostałych w stadzie po sprzedaży lub po uśmierceniu;

2)

nazwę mieszańca kurcząt brojlerów, jeżeli jest znana.

2.

Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, jest przechowywana przez 3 lata od dnia umieszczenia

kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są one utrzymywane, i udostępniana powiatowemu

lekarzowi weterynarii.

3.

Posiadacz kurnika lub opiekunowie zaopatrują wysyłane do ubojni kurczęta brojlery,

pochodzące z kurnika o zwiększonej obsadzie, w informację zawierającą

1)

nazwę mieszańca kurcząt brojlerów, jeżeli jest znana;

2)

wskaźnik śmiertelności dziennej, który oblicza się dzieląc liczbę kurcząt brojlerów

padłych w kurniku tego samego dnia, w tym uśmierconych z powodu choroby lub z innych

przyczyn, przez liczbę kurcząt brojlerów znajdujących się w kurniku w tym dniu, i

mnożąc otrzymaną wartość przez 100;

3)

skumulowany wskaźnik śmiertelności dziennej, będący sumą wskaźników śmiertelności

dziennej.

1.

Podmiot prowadzący ubojnię gromadzi, pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii w

rozumieniu przepisów o kontroli weterynaryjnej w handlu, dane dotyczące gospodarstwa,

z którego pochodzą kurczęta brojlery, kurnika, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery,

i liczby kurcząt brojlerów padłych podczas transportu do ubojni oraz dane i informacje,

o których mowa w art. 12f ust. 3 pkt 2 i 3.

2.

Urzędowy lekarz weterynarii po przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia

2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli

w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez

ludzi

(Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 206, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75), i na podstawie wyników badania poubojowego, określa poziom dobrostanu kurcząt brojlerów,

w tym częstotliwość występowania przypadków kontaktowego zapalenia skóry, zarobaczenia

i chorób ogólnoustrojowych w kurniku, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery, lub

w gospodarstwie, z którego pochodziły kurczęta brojlery poddane ubojowi.

3.

W przypadku gdy wyniki badania poubojowego lub dane i informacje, o których mowa w

art. 12f ust. 3 pkt 2 i 3, wskazują na niski poziom dobrostanu, urzędowy lekarz weterynarii

przekazuje informacje zawierające wyniki badania poubojowego posiadaczowi kurnika

lub opiekunom oraz powiatowemu lekarzowi weterynarii, właściwemu ze względu na lokalizację

kurnika, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery.

4.

Posiadacz kurnika lub opiekunowie podejmują, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii

właściwego ze względu na lokalizację kurnika, działania mające na celu poprawę dobrostanu

kurcząt brojlerów.

1.

Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza kontrole gospodarstw, w których są utrzymywane

kurczęta brojlery, w sposób określony w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia

2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności

z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu

zwierząt

(Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200).

2.

Powiatowy lekarz weterynarii, za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii,

przekazuje Głównemu Lekarzowi Weterynarii informacje o

1)

wynikach kontroli, o których mowa w ust. 1;

2)

wynikach badań poubojowych, o których mowa w art. 12g ust. 2, i podjętych działaniach

mających na celu poprawę dobrostanu kurcząt brojlerów.

1.

Główny Lekarz Weterynarii przekazuje Komisji Europejskiej

1)

sprawozdanie z monitorowania wybranych stad kurcząt brojlerów poddanych ubojowi w

okresie 12 miesięcy;

2)

coroczne sprawozdanie z kontroli przeprowadzonych w gospodarstwach, w których są utrzymywane

kurczęta brojlery, wraz z wykazem podjętych działań mających na celu poprawę dobrostanu

tych kurcząt.

2.

Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest przekazywane do dnia 30 czerwca następnego

roku.

Przepisów art. 12a-12i nie stosuje się do

1)

gospodarstw, w których liczba utrzymywanych kurcząt brojlerów jest mniejsza niż 500

sztuk;

2)

gospodarstw utrzymujących wyłącznie stada hodowlane;

3)

stad hodowlanych w gospodarstwach utrzymujących zarówno stada hodowlane, jak i stada

produkcyjne;

4)

zakładów wylęgu drobiu;

5)

kurcząt utrzymywanych w systemie ekstensywnego chowu ściółkowego z dostępem do wolnego

wybiegu, o których mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 543/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. wprowadzającym szczegółowe

przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1243/2007 w sprawie niektórych

norm handlowych w odniesieniu do mięsa drobiowego

(Dz. Urz. UE L 157 z 17.06.2008, str. 46, z późn. zm.) w załączniku V, w lit. b-e;

6)

kurcząt utrzymywanych zgodnie z metodami produkcji ekologicznej w sposób określony

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji

ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającym rozporządzenie (EWG)

nr 2092/91

(Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia.

1.

Wprowadzenie dotychczas niestosowanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej technologii

chowu zwierząt wymaga uzyskania zezwolenia marszałka województwa stwierdzającego,

że technologia spełnia wymogi określone ustawą.

2.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

1.

Sposób i warunki używania zwierząt do pracy nie mogą stwarzać nieuzasadnionego zagrożenia

dla ich życia i zdrowia ani zadawać im cierpienia.

2.

Zabrania się w szczególności

1)

przeciążania zwierząt;

2)

używania do pracy zwierząt chorych lub niedożywionych;

3)

używania uprzęży, wędzideł, rzędów wierzchowych, juków, podków, pojazdów lub narzędzi

mogących, ze względu na zły stan techniczny lub niewłaściwą konstrukcję, spowodować

obrażenia ciała lub śmierć zwierzęcia;

4)

używania do popędzania zwierząt przedmiotów lub narzędzi, które mogą spowodować okaleczenie

zwierzęcia;

5)

zmuszania do wyczerpującego kłusu lub galopu zwierząt ciągnących ładunek;

6)

używania do zrywki drewna koni poniżej piątego roku życia.

3.

Osoba wykorzystująca zwierzęta do pracy ma obowiązek zapewnić im, w ciągu każdej doby,

wypoczynek dla regeneracji sił, właściwy dla danego gatunku.

1.

Warunki występów, treningów i tresury oraz metody postępowania ze zwierzętami wykorzystywanymi

do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych nie mogą

zagrażać ich życiu i zdrowiu ani powodować cierpienia.

2.

Warunki występów zwierząt, o których mowa w ust. 1, muszą być określone w przygotowanym

przez organizatora występu scenariuszu lub odpowiednim programie zatwierdzonym przez

Głównego Lekarza Weterynarii albo wskazaną przez niego osobę.

3.

Zabrania się stosowania wobec zwierząt farmakologicznych i mechanicznych metod i środków

dopingujących.

4.

Zwierzęta, o których mowa w ust. 1, powinny mieć zapewniony właściwy wypoczynek. Zabrania

się w szczególności wykorzystywania tych zwierząt bezpośrednio po transporcie, bez

regeneracji wypoczynkowo-ruchowej.

5.

Zwierzętom, o których mowa w ust. 1, należy zapewnić opiekę lekarsko-weterynaryjną.

6.

(uchylony)

Zabrania się wykorzystywania zwierząt w widowiskach i sportach noszących znamiona

okrucieństwa, w szczególności zabrania się organizowania walk z udziałem byków, psów,

kogutów.

1.

Do tresury i pokazów dla celów widowiskowo-rozrywkowych mogą być wykorzystywane tylko

zwierzęta urodzone i wychowane w niewoli i tylko takie, którym mogą być zapewnione

warunki egzystencji stosowne do potrzeb danego gatunku.

2.

Tresura zwierząt do celów widowiskowo-rozrywkowych i obronnych nie może być prowadzona

w sposób powodujący ich cierpienie.

3.

Nie wolno prowadzić tresury zwierząt wyłącznie w celu zwiększenia ich agresywności.

4.

Zabrania się zmuszania zwierząt do wykonywania czynności, które powodują ból lub są

sprzeczne z ich naturą.

5.

Zabrania się działalności menażerii objazdowych.

6.

Zabrania się propagowania lub upowszechniania drastycznych scen zabijania, zadawania

cierpienia lub innej przemocy, ze strony człowieka, której ofiarami są zwierzęta,

chyba że sceny te mają na celu napiętnowanie okrutnego zachowania wobec zwierząt.

7.

Do zwierząt, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 9.

8.

Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury

9.

(uchylony)

1.

Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych

i specjalnych mogą być przetrzymywane, hodowane i prezentowane jedynie w stadninach,

cyrkach lub bazach cyrkowych oraz w miejscach przeznaczonych dla zwierząt wykorzystywanych

do celów specjalnych, pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej.

2.

Przetrzymywanie, hodowla lub prezentacja zwierząt, o których mowa w ust. 1, musi być

wykonywana w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i zwierząt.

Zwierzęta wolno żyjące stanowią dobro ogólnonarodowe i powinny mieć zapewnione warunki

rozwoju i swobodnego bytu, z wyjątkiem tych, o których mowa w art. 33a ust. 1.

1.

Pozyskiwanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w celu preparowania ich zwłok wymaga

zezwolenia marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce wykonywania eksponatów.

2.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się, jeżeli zwłoki zwierząt będą preparowane

wyłącznie w celu naukowym, dydaktycznym lub edukacyjnym.

3.

W zezwoleniu ustala się warunki i sposób pozyskiwania zwierząt, o których mowa w ust.

1, po uzyskaniu opinii starosty właściwego ze względu na miejsce pozyskiwania tych

zwierząt.

4.

Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do zwierząt wolno żyjących (dzikich), których pozyskiwanie

regulują odrębne przepisy.

5.

Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, a wydane cofa, jeżeli

1)

zachodzi uzasadniona potrzeba ochrony zasobów genetycznych;

2)

przemawiają za tym względy sanitarne.

Pozyskiwanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w celu tworzenia kolekcji spreparowanych

zwłok tych zwierząt wymaga zgody marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce

tworzenia takiej kolekcji.

(uchylony)

Zasady postępowania w zakresie transportu zwierząt kręgowych są określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt

podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającym dyrektywy 64/432/EWG

i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97

(Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1/2005”.

Powiatowy lekarz weterynarii wykonuje zadania i uprawnienia właściwej władzy określone

w rozporządzeniu nr 1/2005, w tym

1)

przeprowadza kontrole;

2)

wydaje, na wniosek, decyzje w sprawach

a)

zezwoleń, o których mowa w art. 10 i 11 rozporządzenia nr 1/2005,

b)

licencji, o których mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2005,

c)

świadectw zatwierdzenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 rozporządzenia

nr 1/2005.

Powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestry, o których mowa w art. 13 ust. 3 i

4, art. 18 ust. 3 i art. 19 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1/2005, oraz przekazuje Głównemu

Lekarzowi Weterynarii, za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, informacje

zawarte w tych rejestrach, w tym informacje o każdej zmianie stanu faktycznego lub

prawnego w nich ujawnionego.

1.

Szkolenia osób, o których mowa w art. 6 ust. 4 i 5 oraz art. 9 ust. 2 lit. a rozporządzenia

nr 1/2005, prowadzi się po uzyskaniu upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii

właściwego ze względu na miejsce prowadzenia szkolenia.

2.

Powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji, udziela upoważnienia do prowadzenia

szkolenia osób, o których mowa w art. 6 ust. 4 lub 5 lub art. 9 ust. 2 lit. a rozporządzenia

nr 1/2005, jeżeli podmiot zamierzający je prowadzić przedstawi

1)

program szkolenia uwzględniający zakres określony w załącznikach I, II lub IV do rozporządzenia

nr 1/2005;

2)

plan realizacji szkolenia;

3)

listę osób wyznaczonych do prowadzenia szkolenia.

W przypadku szkolenia osób, o których mowa w art. 6 ust. 5 rozporządzenia nr 1/2005,

powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce prowadzenia szkolenia

powołuje komisję egzaminacyjną w celu przeprowadzenia egzaminu kończącego szkolenie.

1.

Podmiot upoważniony do prowadzenia szkolenia, niezwłocznie po zakończeniu szkolenia,

albo komisja egzaminacyjna, niezwłocznie po przeprowadzeniu egzaminu kończącego szkolenie,

sporządza protokół, który następnie przekazuje powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu

ze względu na miejsce prowadzenia szkolenia.

2.

Powiatowy lekarz weterynarii, po otrzymaniu protokołu, o którym mowa w ust. 1, wydaje

1)

zaświadczenia albo

2)

licencje - w przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 5 rozporządzenia nr 1/2005

- potwierdzające kwalifikacje w zakresie transportu lub obsługi zwierząt.

Minister właściwy do spraw rolnictwa, w drodze rozporządzenia, określi

1)

tryb powoływania komisji egzaminacyjnej, o której mowa w art. 24d, oraz kwalifikacje

osób wchodzących w jej skład,

2)

sposób przeprowadzania egzaminu kończącego szkolenie osób, o których mowa w art. 6

ust. 5 rozporządzenia nr 1/2005,

3)

zakres informacji zawartych w protokole, o którym mowa w art. 24e ust. 1,

4)

wzory zaświadczeń, o których mowa w art. 24e ust. 2 pkt 1

- mając na względzie zapewnienie uzyskania odpowiednich kwalifikacji w zakresie ochrony

zwierząt w czasie transportu, w tym uzyskanie przez osoby przeszkolone wiedzy i umiejętności

w zakresie, o którym mowa w załącznikach I, II lub IV do rozporządzenia nr 1/2005.

Koszty szkolenia ponoszą odpowiednio przewoźnicy, o których mowa w art. 6 ust. 4 rozporządzenia

nr 1/2005, albo operatorzy punktów gromadzenia, o których mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia

nr 1/2005.

Prowadzący pojazd mechaniczny, który potrącił zwierzę, obowiązany jest, w miarę możliwości,

do zapewnienia mu stosownej pomocy lub zawiadomienia jednej ze służb, o których mowa

w art. 33 ust. 3.

(uchylony)

1.

Zabiegi lekarsko-weterynaryjne na zwierzętach są dopuszczalne dla ratowania ich życia

lub zdrowia oraz dla koniecznego ograniczenia populacji i mogą być przeprowadzane

wyłącznie przez osoby uprawnione.

2.

Zabiegi lekarsko-weterynaryjne i zootechniczne lub inne zabiegi wynikające z technologii

produkcji mogą być wykonywane na zwierzętach wyłącznie przez osoby posiadające kwalifikacje

określone odrębnymi przepisami, z zachowaniem koniecznej ostrożności, w sposób zapewniający

ograniczenie cierpień i stresu zwierzęcia.

3.

Zabiegi powodujące ból wykonuje się w znieczuleniu ogólnym albo miejscowym, z wyjątkiem

tych zabiegów, które według zasad sztuki weterynaryjnej wykonuje się bez znieczulenia.

1.

(uchylony)

1a.

Uśmiercanie zwierząt może odbywać się wyłącznie w sposób humanitarny polegający na

zadawaniu przy tym minimum cierpienia fizycznego i psychicznego.

1b.

Jeżeli Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska lub regionalny dyrektor ochrony środowiska

wydał zezwolenie na zabicie zwierząt objętych ochroną gatunkową, mogą one być uśmiercone

przy użyciu broni myśliwskiej przez osoby uprawnione do posiadania tej broni.

2.

Jeżeli zachodzą przyczyny, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, zwierzę może być

uśmiercone bez zgody właściciela na podstawie orzeczenia lekarza weterynarii. Ustalenie

właściciela i uzyskanie jego zgody nie dotyczy zwierząt chorych na choroby podlegające

obowiązkowi zwalczania na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób

zakaźnych zwierząt.

3.

W przypadku konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, w celu zakończenia cierpień zwierzęcia,

potrzebę jego uśmiercenia stwierdza lekarz weterynarii, członek Polskiego Związku

Łowieckiego, inspektor organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest

ochrona zwierząt, funkcjonariusz Policji, straży ochrony kolei, straży gminnej, Straży

Granicznej, pracownik Służby Leśnej lub Służby Parków Narodowych, strażnik Państwowej

Straży Łowieckiej, strażnik łowiecki lub strażnik Państwowej Straży Rybackiej.

3a.

Gdy bezzwłoczne uśmiercenie zwierzęcia jest niezbędne do realizacji zadań związanych

z ochroną przyrody na obszarze parku narodowego, potrzebę uśmiercenia zwierzęcia stanowiącego

zagrożenie stwierdza w decyzji administracyjnej dyrektor parku narodowego, na którego

obszarze znajduje się to zwierzę. Uprawnionymi do wykonania decyzji są upoważnieni

przez dyrektora parku narodowego pracownicy wchodzący w skład Służby Parków Narodowych.

4.

W razie konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, czynność tę dokonuje się przez

1)

podanie środka usypiającego - przez lekarza weterynarii;

2)

zastrzelenie zwierzęcia wolno żyjącego (dzikiego) - przez osobę uprawnioną do użycia

broni palnej.

1.

W przypadku gdy zwierzęta stanowią nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub

gospodarki człowieka, w tym gospodarki łowieckiej, dopuszcza się podjęcie działań

mających na celu ograniczenie populacji tych zwierząt.

2.

Sejmik województwa, po zasięgnięciu opinii regionalnej rady ochrony przyrody, organizacji

społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, oraz Polskiego

Związku Łowieckiego, określi, w drodze uchwały, miejsce, warunki, czas i sposoby ograniczenia

populacji zwierząt, o których mowa w ust. 1.

3.

Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego może podjąć działania zapobiegające wałęsaniu

się psów na terenie obwodu poprzez

1)

pouczenie właściciela psa o obowiązku sprawowania kontroli nad zwierzęciem;

2)

odłowienie psa i dostarczenie go właścicielowi, a jeżeli ustalenie tej osoby nie jest

możliwe dostarczenie do schroniska dla zwierząt; odłowienie i dostarczenie psa odbywa

się na koszt właściciela.

1.

Jeżeli na skutek stosowania nakazów, zakazów i ograniczeń wydanych na podstawie przepisów

o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, z uwagi na

wzrost liczby lub masy lub wiek zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie nie jest możliwe

spełnianie przy utrzymywaniu tych zwierząt warunków lub wymagań określonych w przepisach

wydanych na podstawie art. 12 ust. 7 lub 8, powiatowy lekarz weterynarii może, w drodze

decyzji, nakazać zabicie lub ubój tych zwierząt.

2.

Za zwierzęta gospodarskie zabite lub poddane ubojowi z nakazu powiatowego lekarza

weterynarii, o którym mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu

państwa przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt.

3.

Do odszkodowania, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 49 ust. 2-4, 7, 8 i 10-12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt

oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz przepisy wydane na podstawie art. 49 ust. 13 tej ustawy.

1

Zwierzę kręgowe w ubojni może zostać uśmiercone tylko po uprzednim pozbawieniu świadomości

przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.

2.

W ubojni wyodrębnia się pomieszczenie do przetrzymywania zwierząt oraz pomieszczenie

do ogłuszania i wykrwawiania zwierząt.

3.

W uboju domowym zwierzęta kopytne mogą być uśmiercane tylko po uprzednim ich pozbawieniu

świadomości przez przyuczonego ubojowca.

4.

Zabrania się

1)

uśmiercania zwierząt w okresie stanowiącym 10% czasu trwania ciąży dla danego gatunku,

bezpośrednio poprzedzającym planowany termin porodu, oraz 48 godzin po porodzie, z

wyjątkiem

a)

uśmiercania zwierząt w przypadkach określonych w ustawie z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych

lub edukacyjnych,

b)

konieczności bezzwłocznego uśmiercenia,

c)

wydania przez powiatowego lekarza weterynarii decyzji nakazującej zabicie lub ubój

zwierząt na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 4, art. 48b ust. 1 i 3 oraz art. 57e ust. 4 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;

2)

uboju lub uśmiercania zwierząt kręgowych przy udziale dzieci lub w ich obecności;

3)

wytrzewiania (patroszenia), oparzania, zdejmowania skóry, wędzenia i oddzielania części

zwierząt stałocieplnych, przed ustaniem odruchów oddechowych i mięśniowych.

5.

(uchylony)

6.

Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia

1)

kwalifikacje osób uprawnionych do zawodowego uboju,

2)

warunki wyładunku, przemieszczania, przetrzymywania, unieruchamiania w celu dokonania

uboju lub uśmiercenia zwierząt,

3)

warunki i metody uboju i uśmiercania zwierząt stosownie do gatunku

- mając na względzie zapewnienie humanitarnego traktowania zwierząt podczas ich uboju

lub uśmiercania.

1.

Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt.

2.

W zakresie wykonywania nadzoru, o którym mowa w ust. 1, pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej

oraz osoby wyznaczone przez organy tej Inspekcji posiadają uprawnienia określone w

ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1557 oraz z 2020 r. poz. 285).

3.

Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą

współdziałać z Inspekcją Weterynaryjną w sprawowaniu nadzoru, o którym mowa w ust.

1.

4.

(uchylony)

5.

Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.

1.

Kto zabija, uśmierca zwierzę albo dokonuje uboju zwierzęcia z naruszeniem przepisów

art. 6 ust. 1, art. 33 lub art. 34 ust. 1-4

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1a.

Tej samej karze podlega ten, kto znęca się nad zwierzęciem.

2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 1a działa ze szczególnym okrucieństwem

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

3.

W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1, 1a lub 2 sąd orzeka przepadek

zwierzęcia, jeżeli sprawca jest jego właścicielem.

3a.

Sąd może orzec tytułem środka karnego zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej

kategorii zwierząt w razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 lub 1a.

3b.

Sąd orzeka tytułem środka karnego zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej

kategorii zwierząt w razie skazania za przestępstwo określone w ust. 2.

4.

Jeżeli sprawca popełnił przestępstwo, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, w związku z wykonywaniem

zawodu, prowadzeniem działalności lub wykonywaniem czynności wymagających zezwolenia,

które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie, sąd może

orzec tytułem środka karnego zakaz

1)

wykonywania wszelkich lub określonych zawodów,

2)

prowadzenia wszelkiej lub określonej działalności lub

3)

wykonywania wszelkich lub określonych czynności wymagających zezwolenia

- które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie.

4a.

Jeżeli sprawca popełnił przestępstwo, o którym mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem

zawodu, prowadzeniem działalności lub wykonywaniem czynności wymagających zezwolenia,

które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie, sąd orzeka

tytułem środka karnego zakaz

1)

wykonywania wszelkich lub określonych zawodów,

2)

prowadzenia wszelkiej lub określonej działalności lub

3)

wykonywania wszelkich lub określonych czynności wymagających zezwolenia

- które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie.

4b.

Zakazy wymienione w ust. 3a-4a orzeka się w latach, od roku do lat 15.

4c.

Sąd może orzec przepadek przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia

przestępstwa, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy, jeżeli ich właściciel

lub inna osoba uprawniona do dysponowania nimi na podstawie towarzyszących okoliczności

przewidywała albo mogła przewidzieć, że mogą one zostać użyte do popełnienia przestępstwa.

5.

W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1, 1a lub 2, sąd orzeka nawiązkę

w wysokości od 1000 zł do 100 000 zł na wskazany cel związany z ochroną zwierząt.

6.

Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd może orzec zakaz posiadania wszelkich

zwierząt albo określonej kategorii zwierząt do lat 2.

(uchylony)

1.

Kto narusza nakazy albo zakazy określone w art. 9, art. 10a ust. 1-3, art. 11 ust.

3, art. 12 ust. 1-6, art. 13 ust. 1, art. 14, art. 15 ust. 1-5, art. 16, art. 17 ust.

1-7, art. 18, art. 22 ust. 1, art. 22a, art. 25 lub art. 27

podlega karze aresztu albo grzywny.

2.

Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo do czynu określonego w ust. 1 jest karalne.

3.

W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec przepadek narzędzi

lub przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia oraz przedmiotów z niego pochodzących,

jak również można orzec przepadek zwierzęcia.

4.

W razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w ust. 1, można orzec nawiązkę w wysokości

do 1000 zł na cel związany z ochroną zwierząt.

1.

Kto prowadzi hodowlę lub utrzymuje psa rasy uznawanej za agresywną bez wymaganego

zezwolenia,

podlega karze aresztu lub grzywny.

2.

W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec przepadek zwierzęcia.

1.

Kto, będąc przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 lit. x rozporządzenia nr 1/2005

1)

transportuje zwierzęta bez dokumentów, o których mowa w art. 4, art. 10 i art. 11

rozporządzenia nr 1/2005, lub

2)

transportuje zwierzęta bez licencji, o której mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia

nr 1/2005, lub

3)

transportuje zwierzęta bez świadectw zatwierdzenia, o których mowa w art. 18 ust.

1 albo art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 1/2005, lub

4)

nie zapewnia transportowanym zwierzętom warunków, o których mowa w załączniku I do

rozporządzenia nr 1/2005, lub

5)

nie wypełnia obowiązku określonego w art. 6 ust. 4 i 6 rozporządzenia nr 1/2005,

podlega karze aresztu lub grzywny.

2.

Kto, będąc

1)

opiekunem w rozumieniu art. 2 lit. k rozporządzenia nr 1/2005, nie wypełnia obowiązków

określonych w art. 8 tego rozporządzenia,

2)

operatorem punktu gromadzenia zwierząt, nie wypełnia obowiązków określonych w art.

9 rozporządzenia nr 1/2005,

podlega karze aresztu lub grzywny.

Grzywny, o których mowa w art. 37b, pobierane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego

stanowią wpływy Funduszu rozwoju przewozów autobusowych, o którym mowa w ustawie z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze

użyteczności publicznej

(Dz. U. poz. 1123).

(uchylony)

1.

Kto

1)

będąc posiadaczem kurnika nie zapewnia sprawowania opieki nad kurczętami brojlerami

przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12a ust. 1,

2)

zwiększa obsadę kurcząt brojlerów wbrew wymaganiom określonym w art. 12d,

3)

nie prowadzi dokumentacji, o której mowa w art. 12f ust. 1, lub prowadzi ją niezgodnie

z tym przepisem,

4)

nie przechowuje lub nie udostępnia dokumentacji, o której mowa w art. 12f ust. 1,

zgodnie z przepisem art. 12f ust. 2,

5)

nie zaopatruje wysyłanych do ubojni kurcząt brojlerów pochodzących z kurnika o zwiększonej

obsadzie w informacje, o których mowa w art. 12f ust. 3

- podlega karze grzywny.

2.

Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

1.

Kto narusza zakazy określone w art. 10b ust. 1 podlega karze grzywny.

2.

Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

1.

Sąd przekazuje zawiadomienie o wydanym prawomocnym orzeczeniu o przepadku zwierzęcia

organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, biorącej

udział w postępowaniu lub innej organizacji o takim samym statutowym celu działania.

2.

Organizacja społeczna, o której mowa w ust. 1, po otrzymaniu zawiadomienia jest obowiązana

powiadomić niezwłocznie powiatowego lekarza weterynarii o wejściu w posiadanie zwierzęcia.

3.

Po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, powiatowy lekarz weterynarii

niezwłocznie przeprowadza badanie zwierzęcia.

4.

Organizacja społeczna, o której mowa w ust. 2, przekazuje zwierzę nieodpłatnie

1)

schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe, lub

2)

gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli

jest to zwierzę gospodarskie, lub

3)

ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę laboratoryjne

lub zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych

lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.

5.

Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 4, następuje za zgodą podmiotu, któremu

zwierzę ma być przekazane.

6.

W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 5, lub wystąpienia innych okoliczności

uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 4, zwierzę

może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej

nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą

opiekę.

7.

Z przekazania zwierzęcia sporządza się protokół, który zawiera

1)

datę przekazania zwierzęcia;

2)

nazwę, siedzibę i adres organizacji społecznej przekazującej zwierzę;

3)

nazwę i siedzibę osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej albo imię, nazwisko,

miejsce zamieszkania i adres osoby fizycznej, której zwierzę jest przekazywane;

4)

określenie gatunku, wieku i płci zwierzęcia;

5)

informację o stanie zdrowia zwierzęcia.

8.

Koszty wykonania orzeczenia o przepadku zwierzęcia ponosi skazany.

1.

W razie orzeczenia zakazu posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii

zwierząt, sąd wyznacza sprawcy odpowiedni termin na przekazanie zwierząt w posiadanie

innej osobie lub instytucji i poinformowanie o tym sądu.

2.

W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu i stwierdzenia przez sąd, że skazany

wbrew zakazowi jest posiadaczem zwierzęcia, sąd wydaje postanowienie o czasowym odebraniu

skazanemu tego zwierzęcia.

3.

Odpis postanowienia przesyła się właściwemu ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia

wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) w celu wykonania.

4.

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję, w której określa miejsce przekazania

zwierzęcia, o którym mowa w art. 7 ust. 1.

5.

Przepisy art. 7 ust. 1a-5 stosuje się odpowiednio.

6.

Przepisy ust. 1-5 stosuje się również w sytuacji, gdy skazany wejdzie w posiadanie

zwierzęcia w okresie trwania zakazu.

7.

W razie skazania za przestępstwo polegające na niestosowaniu się do orzeczonego przez

sąd zakazu posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt, o którym

mowa w art. 244 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128), sąd orzeka przepadek zwierzęcia.

1.

W razie orzeczenia zakazu, o którym mowa w art. 35 ust. 4 lub 4a, przepis art. 84 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks

karny oraz przepisy art. 180, art. 181, art. 183, art. 184, art. 185 i art. 186a ustawy z dnia 6 czerwca

1997 r. - Kodeks karny wykonawczy

(Dz. U. z 2019 r. poz. 676, 679, 1694, 2020 i 2070) stosuje się odpowiednio.

2.

W razie orzeczenia zakazu wykonywania określonych zawodów, prowadzenia określonej

działalności lub wykonywania określonych czynności, o którym mowa w art. 35 ust. 4

lub 4a, sąd przesyła odpis wyroku także powiatowemu lekarzowi weterynarii, właściwemu

dla miejsca zamieszkania skazanego.

W sprawach o przestępstwa określone w art. 35 ust. 1, 1a lub 2 oraz wykroczenia określone

w art. 37, a także w postępowaniu w sprawach nieletnich o czyn karalny określony w

art. 35 ust. 1, 1a lub 2, prawa pokrzywdzonego może wykonywać organizacja społeczna,

której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą

współdziałać z właściwymi instytucjami państwowymi i samorządowymi w ujawnianiu oraz

ściganiu przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie.

(pominięty)

(pominięty)

Traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie zwierząt

(Dz. U. z 1932 r. poz. 417, z 1969 r. poz. 95, z 1971 r. poz. 115 oraz z 1997 r. poz. 554).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 5 pkt 2 i art. 39, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;

2)

art. 5 pkt 3, art. 31 pkt 1 i pkt 2 lit. a w zakresie ust. 3