Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 lutego 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o leczeniu niepłodności
Table of Provisions (100)
Statutory Text (100 Articles)
Ustawa określa
1)
zasady ochrony zarodka i komórek rozrodczych w odniesieniu do ich zastosowania w biologii
i medycynie w związku z leczeniem niepłodności;
2)
sposoby leczenia niepłodności, w tym stosowania procedury medycznie wspomaganej prokreacji;
3)
zadania władz publicznych w zakresie ochrony i promocji zdrowia rozrodczego;
4)
warunki dawstwa, pobierania, przetwarzania, testowania, przechowywania i dystrybucji
komórek rozrodczych oraz zarodków przeznaczonych do zastosowania w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji;
5)
zasady funkcjonowania ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji oraz banków komórek
rozrodczych i zarodków.
1.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
bank komórek rozrodczych i zarodków - jednostkę organizacyjną prowadzącą, na podstawie
pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1, działalność w zakresie gromadzenia, przechowywania
i dystrybucji komórek rozrodczych i zarodków;
2)
bezpośrednie użycie - procedurę, w której komórki rozrodcze lub zarodki są przekazywane
i stosowane u ludzi bez przechowywania w banku komórek rozrodczych i zarodków;
3)
biorczyni - kobietę, u której stosuje się komórki rozrodcze przekazane w celu dawstwa
partnerskiego albo dawstwa innego niż partnerskie albo zarodki przekazane w celu dawstwa
zarodka; zastosowanie komórek rozrodczych może mieć miejsce w organizmie kobiety albo
pozaustrojowo;
4)
chimera - grupę komórek zbudowaną z komórek różniących się genotypowo pochodzących
od więcej niż dwóch osobników tego samego gatunku lub różnych gatunków, gdzie jednym
z gatunków jest człowiek;
5)
dawca - żywą osobę, od której pobiera się komórki rozrodcze w celu zastosowania u
ludzi;
6)
dawcy zarodka - żywe osoby będące dawcami komórek rozrodczych, z których utworzono
zarodek;
7)
dawstwo - przekazywanie komórek rozrodczych lub zarodków w celu zastosowania u ludzi;
8)
dawstwo partnerskie - przekazanie komórek rozrodczych przez dawcę - mężczyznę w celu
zastosowania ich w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji u biorczyni pozostającej
z dawcą w związku małżeńskim albo we wspólnym pożyciu potwierdzonym zgodnym oświadczeniem
dawcy i biorczyni; w dawstwie partnerskim stosowane są komórki rozrodcze biorczyni;
9)
dawstwo zarodka - przekazanie zarodka w celu zastosowania go w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji u biorczyni, która nie jest dawcą żeńskich komórek rozrodczych
i nie pozostaje w związku małżeńskim albo we wspólnym pożyciu z dawcą męskich komórek
rozrodczych, z których zarodek ten powstał;
10)
dystrybucja - czynności związane z przekazywaniem, transportem i dostarczaniem komórek
rozrodczych lub zarodków przeznaczonych do zastosowania u ludzi w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji;
11)
hybryda - komórkę albo grupę komórek, powstałą z komórki rozrodczej i zwierzęcej komórki
rozrodczej;
12)
istotne zdarzenie niepożądane - niepomyślne zdarzenie związane z pobraniem, przetwarzaniem,
testowaniem, przechowywaniem, dystrybucją lub zastosowaniem u ludzi komórek rozrodczych
lub zarodków, które może prowadzić do przeniesienia choroby zakaźnej, zagrożenia życia
albo do śmierci, uszkodzenia ciała lub pogorszenia stanu zdrowia dawcy, biorczyni
lub dziecka, które urodzi się w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji,
lub które może spowodować potrzebę leczenia w szpitalu albo wydłużenie takiego leczenia,
a także zdarzenie prowadzące do błędnego oznakowania lub pomylenia prawidłowo oznakowanych
komórek rozrodczych lub zarodków;
13)
istotna niepożądana reakcja - niezamierzoną reakcję organizmu dawcy lub biorczyni
związaną z pobieraniem lub zastosowaniem u ludzi komórek rozrodczych lub zarodków,
powodującą zagrożenie życia albo śmierć, uszkodzenie ciała, niezdolność do samodzielnego
życia, niepełnosprawność lub pogorszenie stanu zdrowia dawcy, biorczyni lub dziecka,
które urodzi się w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji, lub mogącą powodować
potrzebę leczenia w szpitalu albo wydłużenie takiego leczenia lub przeniesienie choroby
zakaźnej;
14)
komórka rozrodcza - ludzką męską komórkę rozrodczą (ludzki plemnik) albo ludzką żeńską
komórkę rozrodczą (ludzką komórkę jajową) przeznaczoną do zastosowania w procedurze
medycznie wspomaganej prokreacji;
15)
konserwowanie - użycie czynników chemicznych, zmianę czynników środowiskowych lub
innych czynników w celu zapobieżenia lub opóźnienia biologicznej lub fizycznej degradacji
komórek rozrodczych lub zarodków;
16)
krytyczny moment - etap procesu, warunki procesu, wymagane badania lub inne istotne
parametry lub elementy mające potencjalny wpływ na jakość i bezpieczeństwo procesu
bądź materiały mające bezpośredni kontakt z komórkami rozrodczymi lub zarodkami, które
muszą być kontrolowane w oparciu o wyznaczone kryteria akceptacji;
17)
kryteria akceptacji - limity ilościowe i jakościowe, zakresy wartości lub inne odpowiednie
wartości pomiarów pozwalające na zaakceptowanie wyników badań;
18)
ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji - podmiot leczniczy wykonujący, na podstawie
pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1, działalność leczniczą w zakresie stosowania
procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym pobierania komórek rozrodczych,
przetwarzania, testowania, konserwowania i dystrybucji komórek rozrodczych i zarodków;
19)
pobieranie - czynności, w wyniku których są pozyskiwane komórki rozrodcze;
20)
podmiot leczniczy - podmiot leczniczy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2190, z późn. zm.;
21)
procedura medycznie wspomaganej prokreacji - czynności prowadzące do uzyskania oraz
zastosowania komórek rozrodczych lub zarodków wewnątrz lub pozaustrojowo u biorczyni
w celu prokreacji; obejmuje ona bezpośrednie i inne niż bezpośrednie użycie komórek
rozrodczych i zarodków;
22)
przechowywanie - utrzymywanie komórek rozrodczych lub zarodków we właściwie kontrolowanych
warunkach do chwili ich dystrybucji i zastosowania u ludzi;
23)
przetwarzanie - czynności związane z przygotowaniem, transportowaniem, konserwowaniem
i pakowaniem komórek rozrodczych lub zarodków przeznaczonych do zastosowania u ludzi
w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji;
24)
standardowe procedury operacyjne - pisemne instrukcje opisujące przebieg określonych
procesów w ramach procedury medycznie wspomaganej prokreacji, wraz z charakterystyką
wykorzystywanych materiałów i metod, oraz oczekiwane wyniki tych procesów;
25)
testowanie - czynności polegające na przeprowadzeniu badań mających na celu określenie
przydatności komórek rozrodczych lub zarodków do zastosowania u ludzi w procedurze
medycznie wspomaganej prokreacji;
26)
system zapewnienia jakości - strukturę organizacyjną, procedury, procesy i zasoby
wpływające w sposób bezpośredni lub pośredni na osiągnięcie i utrzymanie wysokiej
jakości postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami, określające sposób monitorowania
stanu komórek rozrodczych i zarodków oraz wszelkich wyrobów medycznych i materiałów
mających bezpośredni kontakt z tymi komórkami rozrodczymi i zarodkami, oraz sprzętu
i aparatury medycznej wykorzystywanych przy medycznie wspomaganej prokreacji i w postępowaniu
z komórkami rozrodczymi i zarodkami;
27)
walidacja procesu - sporządzanie udokumentowanych dowodów dających wysoki stopień
prawdopodobieństwa, że określony proces, sprzęt lub otoczenie pozwolą na stałe uzyskiwanie
efektu zgodnego z uprzednio ustalonymi specyfikacjami i właściwościami pod względem
jakości; proces jest zatwierdzany pod kątem wydajności systemu w odniesieniu do jego
skuteczności w oparciu o zamierzone użycie;
28)
zarodek - grupę komórek powstałą wskutek pozaustrojowego połączenia się żeńskiej i
męskiej komórki rozrodczej, od zakończenia procesu zlewania się jąder komórek rozrodczych
(kariogamia) do chwili zagnieżdżenia się w śluzówce macicy;
29)
zastosowanie u ludzi - zastosowanie komórek rozrodczych lub zarodków u biorczyni oraz
zastosowanie pozaustrojowe w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o państwach członkowskich Unii Europejskiej, rozumie się
przez to również państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
1.
Leczenie niepłodności, w tym w drodze medycznie wspomaganej prokreacji, jest prowadzone
zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, w sposób i na warunkach określonych w ustawie,
i finansowane w zakresie, w sposób i na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
2.
Niedopuszczalne jest ograniczanie możliwości rozrodu ze względu na nosicielstwo chorób
warunkowanych genetycznie.
Leczenie niepłodności jest prowadzone z poszanowaniem godności człowieka, prawa do
życia prywatnego i rodzinnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawnej ochrony życia,
zdrowia, dobra i praw dziecka.
1.
Leczenie niepłodności obejmuje
1)
poradnictwo medyczne;
2)
diagnozowanie przyczyn niepłodności;
3)
zachowawcze leczenie farmakologiczne;
4)
leczenie chirurgiczne;
5)
procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone
w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji;
6)
zabezpieczenie płodności na przyszłość.
2.
Leczenie niepłodności w drodze procedury zapłodnienia pozaustrojowego może być podejmowane
po wyczerpaniu innych metod leczenia prowadzonych przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy.
Procedurę zapłodnienia pozaustrojowego można podejmować bez wyczerpania innych metod
leczenia i w terminie krótszym niż 12 miesięcy od rozpoczęcia leczenia niepłodności,
jeżeli zgodnie z aktualną wiedzą medyczną nie jest możliwe uzyskanie ciąży w wyniku
zastosowania tych metod.
3.
Powód, o którym mowa w ust. 2 zdanie drugie, jest każdorazowo odnotowywany w dokumentacji
medycznej.
Poradnictwo medyczne, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, obejmuje w szczególności
przekazywanie pacjentom informacji na temat płodności, fizjologii rozrodu, warunków,
jakie muszą być zachowane dla urodzenia zdrowego dziecka, i właściwych zachowań prekoncepcyjnych.
Poradnictwo medyczne, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, może także obejmować poradnictwo
psychologiczne.
Diagnozowanie przyczyn niepłodności, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, obejmuje
postępowanie diagnostyczne mające na celu pełną ocenę stanu zdrowia pacjentów i określenie
wpływu stwierdzonych chorób na płodność, z uwzględnieniem psychologicznych uwarunkowań
niepłodności.
Zachowawcze leczenie farmakologiczne oraz leczenie chirurgiczne, o których mowa w
art. 5 ust. 1 pkt 3 i 4, są prowadzone w celu wyeliminowania zdiagnozowanych chorób
mających wpływ na płodność.
1.
Procedury medycznie wspomaganej prokreacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5,
obejmują procedury medyczne, w których są wykorzystywane wcześniej pobrane komórki
rozrodcze.
2.
W przypadku zapłodnienia pozaustrojowego dopuszcza się zapłodnienie nie więcej niż
sześciu żeńskich komórek rozrodczych, chyba że ukończenie przez biorczynię 35. roku
życia lub wskazania medyczne wynikające z choroby współistniejącej z niepłodnością
lub dwukrotnego nieskutecznego wcześniejszego leczenia metodą zapłodnienia pozaustrojowego
uzasadniają zapłodnienie większej ich liczby.
3.
Powód zapłodnienia większej liczby komórek rozrodczych niż określona w ust. 2 jest
każdorazowo odnotowywany w dokumentacji medycznej.
Zabezpieczenie płodności na przyszłość, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6, obejmuje
działania medyczne podejmowane w celu zabezpieczenia zdolności płodzenia w przypadku
niebezpieczeństwa utraty albo istotnego upośledzenia zdolności płodzenia na skutek
choroby, urazu lub leczenia.
1.
Organy administracji rządowej, w zakresie swoich kompetencji określonych w przepisach
dotyczących tych organów, są obowiązane do podejmowania działań na rzecz ochrony i
promocji zdrowia rozrodczego.
2.
Organy jednostek samorządu terytorialnego, w zakresie swoich kompetencji określonych
w przepisach dotyczących tych jednostek, mogą podejmować działania na rzecz ochrony
i promocji zdrowia rozrodczego.
3.
Działania, o których mowa w ust. 1 i 2, w szczególności obejmują
1)
edukację w zakresie stylu życia chroniącego potencjał rozrodczy człowieka i zwiększającego
szanse urodzenia zdrowego dziecka oraz celowości opieki prekoncepcyjnej;
2)
ograniczanie emisji czynników mających szkodliwy wpływ na potencjał rozrodczy człowieka;
3)
zapewnienie dostępu do informacji na temat czynników mających wpływ na potencjał rozrodczy
człowieka;
4)
uwzględnianie problematyki zdrowia rozrodczego w opiece zdrowotnej, w szczególności
w odniesieniu do osób chorych przewlekle i niepełnosprawnych.
Centrum leczenia niepłodności
1)
rozwija i popularyzuje wiedzę na temat nowych technologii medycznych oraz metod diagnozowania
i leczenia niepłodności;
2)
współpracuje z jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie ochrony i promocji
zdrowia rozrodczego;
3)
przygotowuje, na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia, analizę wpływu świadczenia
opieki zdrowotnej z zakresu leczenia niepłodności na stan zdrowia pacjentów i jego
kosztów w celu przygotowania raportu w sprawie oceny świadczenia opieki zdrowotnej
zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
4)
przygotowuje, na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia, analizy wyników skuteczności
leczenia niepłodności.
Status centrum leczenia niepłodności może uzyskać podmiot leczniczy prowadzący łącznie
1)
bank komórek rozrodczych i zarodków;
2)
działalność z zakresu leczenia niepłodności wszystkimi metodami, o których mowa w
art. 5, w tym ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji;
3)
działalność dydaktyczną i badawczą w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych
i promocją zdrowia, w tym wdrażaniem nowych technologii medycznych oraz metod diagnozowania
i leczenia niepłodności.
1.
Status centrum leczenia niepłodności nadaje i odmawia jego nadania, w drodze decyzji
administracyjnej, minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Rady
do spraw Leczenia Niepłodności.
2.
Status centrum leczenia niepłodności jest nadawany na wniosek podmiotu leczniczego,
który zawiera
1)
nazwę (firmę) podmiotu leczniczego;
2)
adres siedziby oraz miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych;
3)
określenie struktury organizacyjnej podmiotu leczniczego;
4)
zakres działalności ze wskazaniem metod leczenia niepłodności wraz z określeniem jednostek
lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, w których to
leczenie jest prowadzone;
5)
zakres prowadzonej działalności dydaktycznej i badawczej w powiązaniu z udzielaniem
świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia, w tym wdrażaniem nowych technologii medycznych
oraz metod diagnozowania i leczenia niepłodności.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia może w każdym czasie żądać od centrum leczenia
niepłodności informacji koniecznych do potwierdzenia spełniania warunków, o których
mowa w art. 13.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Rady do spraw Leczenia
Niepłodności, cofa, w drodze decyzji administracyjnej, status centrum leczenia niepłodności
w przypadku
1)
utraty pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1;
2)
zaprzestania działalności z zakresu leczenia niepłodności w zakresie którejkolwiek
z metod, o których mowa w art. 5;
3)
zaprzestania działalności dydaktycznej i badawczej w powiązaniu z udzielaniem świadczeń
zdrowotnych i promocją zdrowia, w tym wdrażaniem nowych technologii medycznych oraz
metod diagnozowania i leczenia niepłodności.
Minister właściwy do spraw zdrowia prowadzi wykaz centrów leczenia niepłodności i
aktualizuje go na bieżąco poprzez publikację na stronie internetowej urzędu obsługującego
ministra właściwego do spraw zdrowia.
Zastosowanie komórek rozrodczych i zarodków w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji
polega na
1)
przeniesieniu męskich komórek rozrodczych do organizmu biorczyni;
2)
pozaustrojowym utworzeniu zarodków (zapłodnienie pozaustrojowe);
3)
testowaniu komórek rozrodczych i zarodków;
4)
przeniesieniu utworzonych zarodków do organizmu biorczyni.
1.
Niedopuszczalne jest zastosowanie w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji komórek
rozrodczych pobranych od dawcy, jeżeli
1)
dawca, w formie pisemnej, wycofał zgodę na zastosowanie pobranych od niego komórek
rozrodczych;
2)
dawca, od którego pobrano komórki rozrodcze w celu dawstwa partnerskiego, zmarł;
3)
biorczyni nie wyraziła zgody na zastosowanie u niej komórek rozrodczych pobranych
od dawcy w celu dawstwa partnerskiego albo dawstwa innego niż partnerskie;
4)
istnieją przeciwwskazania medyczne do zastosowania komórek rozrodczych pobranych od
dawcy;
5)
w wyniku wcześniejszego zastosowania komórek rozrodczych pobranych od dawcy w celu
dawstwa innego niż partnerskie urodziło się już dziesięcioro dzieci; ograniczenie
to nie dotyczy komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa partnerskiego.
2.
Komórki rozrodcze pobrane od dawcy w celu dawstwa partnerskiego mogą być przekazane
i zastosowane w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji w celu dawstwa innego
niż partnerskie, jeżeli dawca, w formie pisemnej, wyraził zgodę na takie ich zastosowanie.
W takim przypadku medyczną zasadność zastosowania komórek rozrodczych pobranych w
celu dawstwa partnerskiego do dawstwa innego niż partnerskie ocenia lekarz. Przepisy
art. 30 ust. 1 oraz przepisy wydane na podstawie art. 35 stosuje się odpowiednio.
3.
Komórki rozrodcze pobrane od dawcy w celu dawstwa innego niż partnerskie mogą być
przekazane temu dawcy do zastosowania w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji,
jeżeli dawca, w formie pisemnej, wycofał zgodę na ich zastosowanie w celu dawstwa
innego niż partnerskie i wyraził, w formie pisemnej, zgodę na ich zastosowanie w celu
dawstwa partnerskiego. W takim przypadku medyczną zasadność zastosowania komórek rozrodczych
pobranych w celu dawstwa innego niż partnerskie do dawstwa partnerskiego ocenia lekarz.
Przepisy art. 29 ust. 1 albo art. 30 ust. 1 oraz przepisy wydane na podstawie art.
35 stosuje się odpowiednio.
Dawca komórek rozrodczych, które nie zostały zastosowane w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji, może w każdym czasie żądać ich zniszczenia lub przekazać je na cele badawcze.
1.
Przeniesienie do organizmu biorczyni zarodków powstałych z komórek rozrodczych pobranych
w celu dawstwa partnerskiego albo dawstwa innego niż partnerskie oraz zarodków przekazanych
w celu dawstwa zarodka może nastąpić, jeżeli
1)
w przypadku dawstwa partnerskiego zgodę na przeniesienie wyrazili, w formie pisemnej,
biorczyni oraz dawca komórek rozrodczych;
2)
w przypadku dawstwa innego niż partnerskie zgodę na przeniesienie wyrazili, w formie
pisemnej, biorczyni oraz jej mąż albo mężczyzna, z którym biorczyni pozostaje we wspólnym
pożyciu, złożył oświadczenie zgodnie z art. 75
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089);
3)
dawcy zarodka wyrazili, w formie pisemnej, zgodę na jego przekazanie;
4)
brak jest przeciwwskazań medycznych do przeniesienia zarodka do organizmu biorczyni.
2.
Zgody, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, są wyrażane przed rozpoczęciem procedury medycznie
wspomaganej prokreacji.
3.
W przypadku braku możliwości bezpośredniego użycia zarodków powstałych z komórek rozrodczych
pobranych w celu dawstwa partnerskiego i konieczności ich przekazania do przechowywania
zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest wyrażana każdorazowo przed ponownym rozpoczęciem
procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w której mają zostać wykorzystane przechowywane
zarodki.
1.
Niedopuszczalne jest przeniesienie do organizmu biorczyni zarodków powstałych z komórek
rozrodczych pobranych w celu dawstwa partnerskiego albo dawstwa innego niż partnerskie,
jeżeli
1)
biorczyni, w formie pisemnej, wycofała zgodę;
2)
w przypadku dawstwa partnerskiego dawca komórek rozrodczych nie wyraził zgody na przeniesienie
zarodka;
3)
w przypadku dawstwa innego niż partnerskie mąż biorczyni nie wyraził zgody na przeniesienie
zarodka, a w przypadku gdy biorczyni pozostaje we wspólnym pożyciu, mężczyzna nie
złożył oświadczenia zgodnie z art. 75;
4)
istnieją przeciwwskazania medyczne do przeniesienia zarodka do organizmu biorczyni.
2.
W przypadku braku zgody męża lub dawcy komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa
partnerskiego, z których utworzono zarodek, na przeniesienie zarodka, zezwolenie na
przeniesienie wydaje sąd opiekuńczy.
3.
Zarodki powstałe z komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa partnerskiego albo
dawstwa innego niż partnerskie w przypadku
1)
upływu określonego w umowie terminu na przechowywanie zarodków, nie dłuższego jednak
niż 20 lat, licząc od dnia, w którym zarodki zostały przekazane do banku komórek rozrodczych
i zarodków w celu ich przechowywania, albo
2)
śmierci obojga dawców zarodka albo, jeżeli zarodek został utworzony w wyniku dawstwa
innego niż partnerskie - śmierci biorczyni i jej męża lub osoby pozostającej z nią
we wspólnym pożyciu
- są przekazywane do dawstwa zarodka.
Niedopuszczalne jest przeniesienie zarodków przekazanych w celu dawstwa zarodka do
organizmu biorczyni, jeżeli
1)
dawcy zarodków, w formie pisemnej, wycofali zgodę na przekazanie zarodków;
2)
biorczyni, w formie pisemnej, wycofała zgodę na przeniesienie zarodka; w przypadku
gdy biorczyni pozostaje w związku małżeńskim, niedopuszczalne jest przeniesienie zarodka,
jeżeli jej mąż nie wyraził zgody na przeniesienie zarodka;
3)
istnieją przeciwwskazania medyczne do przeniesienia zarodków do organizmu biorczyni.
1.
Zarodki powstałe z komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa partnerskiego albo
dawstwa innego niż partnerskie, zdolne do prawidłowego rozwoju, które nie zostały
zastosowane w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji, są przechowywane w warunkach
zapewniających ich należytą ochronę do czasu ich przeniesienia do organizmu biorczyni.
2.
Zarodkiem zdolnym do prawidłowego rozwoju jest zarodek, spełniający łącznie następujące
warunki
1)
tempo i sekwencja podziału komórek, stopień rozwoju w odniesieniu do wieku zarodka,
budowa morfologiczna uprawdopodobniają prawidłowy rozwój;
2)
nie stwierdzono u niego wady, która skutkowałaby ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem
albo nieuleczalną chorobą.
3.
Niedopuszczalne jest niszczenie zarodków zdolnych do prawidłowego rozwoju powstałych
w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji nieprzeniesionych do organizmu biorczyni.
Niedopuszczalne jest pobieranie komórek rozrodczych ze zwłok ludzkich w celu zastosowania
ich w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.
1.
Niedopuszczalne jest tworzenie zarodków ludzkich w celach innych niż procedura medycznie
wspomaganej prokreacji.
2.
Niedopuszczalne jest tworzenie przy zastosowaniu technik medycznie wspomaganej prokreacji
chimer i hybryd oraz interwencja mająca na celu dokonanie dziedzicznych zmian w genomie
ludzkim, które mogą być przekazane następnym pokoleniom.
3.
Niedopuszczalne jest tworzenie zarodka, którego informacja genetyczna w jądrze komórkowym
jest identyczna z informacją genetyczną w jądrze komórkowym innego zarodka, płodu,
człowieka, zwłok lub szczątków ludzkich.
1.
Stosowanie preimplantacyjnej diagnostyki genetycznej w ramach procedury medycznie
wspomaganej prokreacji jest dozwolone wyłącznie ze wskazań medycznych i poprzedza
się tę diagnostykę poradnictwem genetycznym w ramach poradnictwa medycznego, o którym
mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1. Preimplantacyjna diagnostyka genetyczna jest wykonywana
w medycznym laboratorium diagnostycznym.
2.
Niedopuszczalne jest stosowanie preimplantacyjnej diagnostyki genetycznej w ramach
procedury medycznie wspomaganej prokreacji w celu wyboru cech fenotypowych, w tym
płci dziecka, z wyjątkiem sytuacji, gdy wybór taki pozwala uniknąć ciężkiej, nieuleczalnej
choroby dziedzicznej.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji jest obowiązany stosować standardy postępowania
oraz procedury medyczne dotyczące pobierania komórek rozrodczych i stosowania komórek
rozrodczych i zarodków w celu medycznie wspomaganej prokreacji.
1.
Niedopuszczalne jest odpłatne zbycie, nabycie lub pośredniczenie w odpłatnym zbyciu
lub nabyciu komórki rozrodczej lub zarodka.
2.
Za pobrane od dawcy komórki rozrodcze lub zastosowane zarodki nie można żądać ani
przyjmować zapłaty, innej korzyści majątkowej lub korzyści osobistej.
3.
Zwrot kosztów
1)
pobrania, przechowywania, przetwarzania, dystrybucji i zastosowania komórek rozrodczych,
2)
uzyskania, przechowywania, przetwarzania, dystrybucji i zastosowania zarodków
nie stanowi zapłaty ani korzyści majątkowej lub osobistej, o których mowa w ust.
2.
4.
Do kosztów pobrania komórek rozrodczych zalicza się koszty
1)
badań i wydania na ich podstawie opinii lekarskich;
2)
identyfikacji kandydata na dawcę;
3)
kwalifikacji kandydata na dawcę;
4)
badań laboratoryjnych poprzedzających pobranie komórek rozrodczych;
5)
zabiegu pobrania komórek rozrodczych.
5.
Do kosztów pobrania od dawcy lub kandydata na dawcę komórek rozrodczych, poza kosztami
określonymi w ust. 4, można zaliczyć również koszty
1)
transportu dawcy lub kandydata na dawcę do i z ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji,
w którym ma być dokonane pobranie;
2)
farmakologicznej stymulacji jajników w przypadku dawczyń komórek jajowych;
3)
pobytu dawcy lub kandydata na dawcę w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji związanego
z pobraniem;
4)
przechowywania i przetworzenia pobranych komórek rozrodczych;
5)
uzyskania zarodka;
6)
transportu z podmiotu leczniczego pobranych komórek rozrodczych lub zarodków do banku
komórek rozrodczych i zarodków;
7)
transportu przechowywanych komórek rozrodczych lub zarodków do ośrodka medycznie wspomaganej
prokreacji, w którym ma być dokonane zastosowanie.
6.
Koszty czynności, o których mowa w ust. 3-5, są ustalane z uwzględnieniem rzeczywistych
poniesionych kosztów ich realizacji.
7.
Koszty przechowywania komórek rozrodczych lub zarodków przez bank komórek rozrodczych
i zarodków ponoszą dawcy, którzy oddali te komórki rozrodcze lub zarodki do przechowywania,
z wyjątkiem dawców, którzy oddali komórki rozrodcze do dawstwa innego niż partnerskie,
oraz dawców, którzy oddali zarodki do dawstwa zarodka.
1.
Komórki rozrodcze mogą być pobierane od dawcy w celu dawstwa partnerskiego przy zachowaniu
łącznie następujących warunków
1)
medyczną zasadność pobrania komórek rozrodczych od określonego dawcy i zastosowania
ich w celu dawstwa partnerskiego ustala lekarz na podstawie aktualnego stanu wiedzy
medycznej;
2)
stwierdzono w drodze przeprowadzonego z kandydatem na dawcę wywiadu medycznego oraz
niezbędnych badań lekarskich i laboratoryjnych, że
a)
ryzyko związane z pobraniem komórek rozrodczych od określonego dawcy nie wykracza
poza przewidywane granice dopuszczalne dla tego rodzaju zabiegów i nie upośledzi w
istotny sposób stanu zdrowia dawcy,
b)
możliwe jest ograniczenie ryzyka zaistnienia istotnego zdarzenia niepożądanego lub
istotnej niepożądanej reakcji u dawcy, biorczyni oraz u dzieci, które mogą się urodzić
w wyniku zastosowania tych komórek rozrodczych w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji;
3)
kandydat na dawcę przed wyrażeniem zgody
a)
został w sposób zrozumiały i szczegółowy poinformowany przez przygotowaną do tego
osobę o rodzaju zabiegu, jego celu i charakterze, przeprowadzanych dla jego wykonania
badaniach laboratoryjnych oraz prawie do uzyskania wyników tych badań, sposobie gromadzenia
i ochrony jego danych osobowych, tajemnicy lekarskiej, ryzyku związanym z zabiegiem
pobrania komórek rozrodczych, dających się przewidzieć następstwach dla jego stanu
zdrowia w przyszłości, środkach bezpieczeństwa prowadzących do ochrony danych dawcy
oraz o zakresie i skutkach prawnych stosowania pobranych od niego komórek rozrodczych
w celu dawstwa partnerskiego wynikających z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w tym sytuacji prawnej dziecka urodzonego w wyniku zastosowania procedury medycznie
wspomaganej prokreacji,
b)
miał możliwość zadawania pytań w zakresie spraw, o których mowa w lit. a, i uzyskania
wyczerpujących odpowiedzi
- co zostało przez kandydata potwierdzone przez złożenie oświadczenia w formie pisemnej;
4)
kandydat na dawcę potwierdził przez złożenie oświadczenia, w formie pisemnej, że wszystkie
informacje podane przez niego w trakcie wywiadu medycznego są prawdziwe zgodnie z
jego najlepszą wiedzą;
5)
kandydat na dawcę ma pełną zdolność do czynności prawnych i wyraził dobrowolnie przed
lekarzem, w formie pisemnej, zgodę na pobranie komórek rozrodczych i ich zastosowanie
w celu dawstwa partnerskiego;
6)
biorczyni, przed wyrażeniem zgody, zostały przekazane informacje, o których mowa w
art. 32 ust. 1 pkt 3;
7)
biorczyni ma pełną zdolność do czynności prawnych i wyraziła dobrowolnie przed lekarzem,
w formie pisemnej, zgodę na zastosowanie u niej komórek rozrodczych dawcy lub zastosowanie
ich w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.
2.
Zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 5, może zostać wycofana przez dawcę komórek rozrodczych,
w formie pisemnej, w obecności osoby zatrudnionej w ośrodku medycznie wspomaganej
prokreacji, w którym komórki rozrodcze zostały pobrane w celu dawstwa partnerskiego
do bezpośredniego użycia, albo w obecności osoby zatrudnionej w banku komórek rozrodczych
i zarodków, w którym komórki rozrodcze są przechowywane.
3.
Wycofanie zgody, o której mowa w ust. 1 pkt 5 i 7, może nastąpić do momentu rozpoczęcia
u biorczyni procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w której mają zostać zastosowane
komórki rozrodcze, w przypadku zastosowania wewnątrz organizmu biorczyni albo do momentu
rozpoczęcia procesu tworzenia z tych komórek rozrodczych zarodka, w przypadku zapłodnienia
pozaustrojowego.
4.
Bank komórek rozrodczych i zarodków niezwłocznie przekazuje informację o wycofaniu
zgody na dawstwo komórek rozrodczych do ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji lub
banku komórek rozrodczych i zarodków, do którego komórki zostały przekazane.
1.
Komórki rozrodcze mogą być pobierane od dawcy w celu dawstwa innego niż partnerskie
przy zachowaniu łącznie następujących warunków
1)
pobranie następuje na rzecz anonimowej biorczyni;
2)
medyczną zasadność pobrania komórek rozrodczych od określonego dawcy i zastosowania
ich w celu dawstwa innego niż partnerskie ustala lekarz na podstawie aktualnego stanu
wiedzy medycznej;
3)
stwierdzono w drodze przeprowadzonego z kandydatem na dawcę wywiadu medycznego oraz
niezbędnych badań lekarskich i laboratoryjnych, że
a)
ryzyko związane z pobraniem komórek rozrodczych od określonego dawcy nie wykracza
poza przewidywane granice dopuszczalne dla tego rodzaju zabiegów i nie upośledzi w
istotny sposób stanu zdrowia dawcy,
b)
ryzyko związane z zastosowaniem komórek rozrodczych pobranych od określonego dawcy
nie wykracza poza przewidywane granice dopuszczalne dla tego rodzaju zabiegów i nie
upośledzi w istotny sposób stanu zdrowia biorczyni oraz zdrowia dzieci, które mogą
się urodzić w wyniku zastosowania tych komórek rozrodczych w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji,
c)
możliwe jest ograniczenie ryzyka zaistnienia istotnego zdarzenia niepożądanego lub
istotnej niepożądanej reakcji u dawcy, biorczyni oraz u dzieci, które mogą się urodzić
w wyniku zastosowania tych komórek rozrodczych w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji;
4)
kandydat na dawcę przed wyrażeniem zgody
a)
został w sposób zrozumiały i szczegółowy poinformowany przez przygotowaną do tego
osobę o rodzaju zabiegu, jego celu i charakterze, przeprowadzanych dla jego wykonania
badaniach laboratoryjnych oraz prawie do uzyskania wyników tych badań, sposobie gromadzenia
i ochrony jego danych osobowych, tajemnicy lekarskiej, ryzyku związanym z zabiegiem
pobrania komórek rozrodczych, dających się przewidzieć następstwach dla jego stanu
zdrowia w przyszłości oraz o środkach bezpieczeństwa prowadzących do ochrony danych
dawcy,
b)
miał możliwość zadawania pytań w zakresie spraw, o których mowa w lit. a, i uzyskania
wyczerpujących odpowiedzi
- co zostało przez kandydata potwierdzone przez złożenie oświadczenia w formie pisemnej;
5)
kandydat na dawcę został przed wyrażeniem zgody szczegółowo poinformowany o skutkach
prawnych przekazania komórki rozrodczej, to jest o
a)
braku dostępu do informacji na temat dalszego postępowania z przekazanymi komórkami
rozrodczymi,
b)
braku jakichkolwiek praw wobec dziecka, które urodzi się w wyniku procedury medycznie
wspomaganej prokreacji,
c)
zakresie informacji dotyczących osoby dawcy, z którymi ma prawo zapoznać się biorczyni
komórek i osoba urodzona w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji w wyniku
dawstwa komórek rozrodczych innego niż partnerskie, po osiągnięciu pełnoletności;
6)
kandydat na dawcę potwierdził przez złożenie oświadczenia, w formie pisemnej, że wszystkie
informacje podane przez niego w trakcie wywiadu medycznego są prawdziwe zgodnie z
jego najlepszą wiedzą;
7)
kandydat na dawcę ma pełną zdolność do czynności prawnych i wyraził dobrowolnie przed
lekarzem, w formie pisemnej, zgodę na pobranie komórek rozrodczych i ich zastosowanie
w celu dawstwa innego niż partnerskie, na pośmiertne zastosowanie pobranych od niego
komórek rozrodczych oraz na dawstwo zarodka utworzonego z zastosowaniem tych komórek.
2.
Zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 7, może zostać wycofana przez dawcę komórek rozrodczych,
w formie pisemnej, w obecności osoby zatrudnionej w banku komórek rozrodczych i zarodków,
w którym komórki rozrodcze są przechowywane.
3.
Wycofanie zgody, o której mowa w ust. 1 pkt 7, może nastąpić do momentu rozpoczęcia
u biorczyni procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w której mają zostać zastosowane
komórki rozrodcze, w przypadku zastosowania ich wewnątrz organizmu biorczyni albo
do momentu rozpoczęcia procesu tworzenia z tych komórek rozrodczych zarodka, w przypadku
zapłodnienia pozaustrojowego.
4.
W przypadku wycofania zgody, o której mowa w ust. 1 pkt 7, bank komórek rozrodczych
i zarodków jest obowiązany do niezwłocznego przekazania informacji o jej wycofaniu
do ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji lub banku komórek rozrodczych i zarodków,
do którego komórki rozrodcze zostały przekazane.
1.
W celu zabezpieczenia płodności na przyszłość, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6,
komórki rozrodcze mogą być pobierane od dawcy przy zachowaniu łącznie następujących
warunków
1)
medyczną zasadność pobrania komórek rozrodczych od określonego dawcy ustala lekarz
na podstawie aktualnego stanu wiedzy medycznej;
2)
pobranie nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia dawcy;
3)
pobranie zostało poprzedzone wywiadem medycznym oraz niezbędnymi badaniami lekarskimi
i laboratoryjnymi, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2;
4)
kandydat na dawcę przed wyrażeniem zgody
a)
został w sposób zrozumiały i szczegółowy poinformowany przez przygotowaną do tego
osobę o rodzaju zabiegu, jego celu i charakterze, przeprowadzanych dla jego wykonania
badaniach laboratoryjnych oraz prawie do uzyskania wyników tych badań, sposobie gromadzenia
i ochrony jego danych osobowych, tajemnicy lekarskiej, ryzyku związanym z zabiegiem
pobrania komórek rozrodczych, dających się przewidzieć następstwach dla jego stanu
zdrowia w przyszłości, środkach bezpieczeństwa prowadzących do ochrony danych dawcy
oraz o możliwości zastosowania pobranych od niego komórek rozrodczych w przyszłości
w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji,
b)
miał możliwość zadawania pytań w zakresie spraw, o których mowa w lit. a, i uzyskania
wyczerpujących odpowiedzi
- co zostało przez kandydata potwierdzone przez złożenie oświadczenia w formie pisemnej;
5)
kandydat na dawcę potwierdził przez złożenie oświadczenia, w formie pisemnej, że wszystkie
informacje podane przez niego w trakcie wywiadu medycznego są prawdziwe zgodnie z
jego najlepszą wiedzą;
6)
kandydat na dawcę wyraził dobrowolnie przed lekarzem, w formie pisemnej, zgodę na
pobranie komórek rozrodczych w celu zabezpieczenia płodności na przyszłość;
7)
jeżeli kandydatem na dawcę jest małoletni albo osoba ubezwłasnowolniona, pobranie
komórek rozrodczych może być dokonane za zgodą wyrażoną w formie pisemnej albo na
złożony w formie pisemnej wniosek jego przedstawiciela ustawowego; w przypadku gdy
kandydatem na dawcę jest małoletni powyżej lat trzynastu albo osoba ubezwłasnowolniona
częściowo, wymagana jest także jego zgoda wyrażona w formie pisemnej.
2.
Jeżeli kandydat na dawcę, o którym mowa w ust. 1, jest niezdolny do świadomego wyrażenia
zgody lub niemożliwe jest uzyskanie wyrażonej, w formie pisemnej, zgody przedstawiciela
ustawowego, wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego. W szczególnie uzasadnionych
przypadkach zezwolenie to można uzyskać po pobraniu komórek rozrodczych. W przypadku
gdy po pobraniu komórek rozrodczych nie uzyskano takiego zezwolenia lub gdy dawca
świadomie nie wyraził zgody na pobranie komórek rozrodczych - komórki rozrodcze niszczy
się niezwłocznie.
3.
Komórki rozrodcze pobrane od dawcy w celu zabezpieczenia płodności na przyszłość stosuje
się w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji na zasadach określonych w ustawie
dla zastosowania komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa partnerskiego albo dawstwa
innego niż partnerskie.
1.
Komórki rozrodcze mogą być pobierane od biorczyni w celu zastosowania w procedurze
medycznie wspomaganej prokreacji w dawstwie partnerskim albo dawstwie innym niż partnerskie
przy zachowaniu łącznie następujących warunków
1)
medyczną zasadność pobrania komórek rozrodczych od biorczyni i zastosowania ich w
procedurze medycznie wspomaganej prokreacji w dawstwie partnerskim albo dawstwie innym
niż partnerskie ustala lekarz na podstawie aktualnego stanu wiedzy medycznej;
2)
stwierdzono w drodze przeprowadzonego z biorczynią wywiadu medycznego oraz niezbędnych
badań lekarskich i laboratoryjnych, że
a)
ryzyko związane z pobraniem komórek rozrodczych od biorczyni nie wykracza poza przewidywane
granice dopuszczalne dla tego rodzaju zabiegów i nie upośledzi w istotny sposób stanu
zdrowia biorczyni,
b)
możliwe jest ograniczenie ryzyka zaistnienia istotnego zdarzenia niepożądanego lub
istotnej niepożądanej reakcji u biorczyni oraz u dzieci, które mogą się urodzić w
wyniku zastosowania tych komórek rozrodczych w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji;
3)
biorczyni przed wyrażeniem zgody
a)
została w sposób zrozumiały i szczegółowy poinformowana przez przygotowaną do tego
osobę o rodzaju zabiegu, jego celu i charakterze, przeprowadzanych dla jego wykonania
badaniach laboratoryjnych oraz prawie do uzyskania wyników tych badań, sposobie gromadzenia
i ochrony jej danych osobowych, tajemnicy lekarskiej, ryzyku związanym z zabiegiem
pobrania komórek rozrodczych, dających się przewidzieć następstwach dla jej stanu
zdrowia w przyszłości, środkach bezpieczeństwa prowadzących do ochrony danych biorczyni
oraz o zakresie i skutkach prawnych stosowania pobranych od niej komórek rozrodczych
w celu dawstwa partnerskiego albo dawstwa innego niż partnerskie, wynikających z przepisów
ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w tym sytuacji prawnej dziecka urodzonego w wyniku zastosowania procedury medycznie
wspomaganej prokreacji,
b)
miała możliwość zadawania pytań w zakresie spraw, o których mowa w lit. a, i uzyskania
wyczerpujących odpowiedzi
- co zostało przez nią potwierdzone przez złożenie oświadczenia w formie pisemnej;
4)
biorczyni potwierdziła przez złożenie oświadczenia, w formie pisemnej, że wszystkie
informacje podane przez nią w trakcie wywiadu medycznego są prawdziwe zgodnie z jej
najlepszą wiedzą;
5)
biorczyni ma pełną zdolność do czynności prawnych i wyraziła, w formie pisemnej, zgodę
na pobranie od niej komórek rozrodczych w celu ich zastosowania w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji oraz zgodę na utworzenie z tych komórek zarodka w ramach dawstwa
partnerskiego lub dawstwa innego niż partnerskie.
2.
Zastosowanie u biorczyni komórek rozrodczych pobranych od dawcy w celu dawstwa partnerskiego
albo dawstwa innego niż partnerskie albo zarodka utworzonego z tych komórek rozrodczych
następuje przy zachowaniu łącznie następujących warunków
1)
medyczną zasadność zastosowania u biorczyni komórek rozrodczych pobranych od dawcy
w celu dawstwa partnerskiego albo dawstwa innego niż partnerskie albo zarodków utworzonych
z tych komórek rozrodczych w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji ustala lekarz
na podstawie aktualnego stanu wiedzy medycznej;
2)
lekarz ustalił na podstawie danych fenotypowych podobieństwo z dawcą komórek rozrodczych,
w przypadku gdy utworzenie zarodka wymaga zastosowania komórek rozrodczych z dawstwa
innego niż partnerskie;
3)
stwierdzono w drodze przeprowadzonego z biorczynią wywiadu medycznego oraz niezbędnych
badań lekarskich i laboratoryjnych, że
a)
ryzyko związane z zastosowaniem komórek rozrodczych u biorczyni nie wykracza poza
przewidywane granice dopuszczalne dla tego rodzaju zabiegów i nie upośledzi w istotny
sposób stanu zdrowia biorczyni,
b)
możliwe jest ograniczenie ryzyka zaistnienia istotnego zdarzenia niepożądanego lub
istotnej niepożądanej reakcji u biorczyni oraz u dzieci, które mogą się urodzić w
wyniku zastosowania tych komórek rozrodczych w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji;
4)
biorczyni przed wyrażeniem zgody
a)
została w sposób zrozumiały i szczegółowy poinformowana przez przygotowaną do tego
osobę o rodzaju zabiegu, jego celu i charakterze, przeprowadzanych dla jego wykonania
badaniach laboratoryjnych oraz prawie do uzyskania wyników tych badań, sposobie gromadzenia
i ochrony jej danych osobowych, tajemnicy lekarskiej, ryzyku związanym z zabiegiem
zastosowania komórek rozrodczych albo zarodka, dających się przewidzieć następstwach
dla jej stanu zdrowia w przyszłości, środkach bezpieczeństwa prowadzących do ochrony
danych biorczyni oraz o zakresie i skutkach prawnych stosowania pobranych od niej
komórek rozrodczych w celu dawstwa partnerskiego albo dawstwa innego niż partnerskie
albo zarodków utworzonych z tych komórek rozrodczych, wynikających z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w tym sytuacji prawnej dziecka urodzonego w wyniku zastosowania procedury medycznie
wspomaganej prokreacji,
b)
miała możliwość zadawania pytań w zakresie spraw, o których mowa w lit. a, i uzyskania
wyczerpujących odpowiedzi
- co zostało przez nią potwierdzone przez złożenie oświadczenia w formie pisemnej;
5)
biorczyni potwierdziła przez złożenie oświadczenia, w formie pisemnej, że wszystkie
informacje podane przez nią w trakcie wywiadu medycznego są prawdziwe zgodnie z jej
najlepszą wiedzą;
6)
biorczyni ma pełną zdolność do czynności prawnych i wyraziła, w formie pisemnej, zgodę
na zastosowanie u niej komórek rozrodczych pobranych od dawcy w celu dawstwa partnerskiego
albo dawstwa innego niż partnerskie w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji
albo zgodę na utworzenie z tych komórek rozrodczych zarodka i jego zastosowanie w
procedurze medycznie wspomaganej prokreacji; w przypadku gdy biorczyni pozostaje
a)
w związku małżeńskim, zastosowanie komórek rozrodczych albo zarodka następuje po wyrażeniu,
w formie pisemnej, zgody przez męża, który został uprzednio szczegółowo, na piśmie,
poinformowany o skutkach prawnych stosowania komórek rozrodczych albo zarodka w procedurze
medycznie wspomaganej prokreacji u biorczyni, wynikających z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności o ojcostwie dziecka, które urodzi się w wyniku procedury medycznie
wspomaganej prokreacji,
b)
we wspólnym pożyciu, zastosowanie komórek rozrodczych pobranych w celu
-
dawstwa partnerskiego albo zarodka utworzonego z tych komórek następuje po wyrażeniu,
w formie pisemnej, zgody przez mężczyznę pozostającego z biorczynią we wspólnym pożyciu,
który został uprzednio szczegółowo, na piśmie, poinformowany o skutkach prawnych stosowania
komórek rozrodczych albo zarodka w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji u biorczyni,
wynikających z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności o ojcostwie dziecka, które urodzi się w wyniku procedury medycznie
wspomaganej prokreacji,
-
dawstwa innego niż partnerskie albo zarodka utworzonego z tych komórek rozrodczych
następuje po złożeniu przez mężczyznę oświadczenia zgodnie z art. 75;
7)
zastosowanie komórek rozrodczych pobranych w celu dawstwa innego niż partnerskie albo
zarodków utworzonych z tych komórek rozrodczych nastąpi w okresie 14 miesięcy od dnia
złożenia oświadczenia, o którym mowa w pkt 6 lit. b.
Zarodki powstałe w wyniku dawstwa partnerskiego mogą być przeniesione do organizmu
biorczyni po śmierci dawcy komórek rozrodczych, z których utworzono zarodek. Warunków
określonych w art. 5 ust. 2 nie stosuje się.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 5 pkt 7 lit. a, c oraz d, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia, z mocą od dnia 31 lipca 2015 r.;
2)
art. 5 pkt 5 lit. b, pkt 21, pkt 22 lit. a, pkt 27 lit. b tiret pierwsze i pkt 28,
art. 9 pkt 7 lit. a oraz art. 27, które wchodzą w życie z dniem 30 września 2019 r.;
3)
art. 10 pkt 1 lit. a, który wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2019 r.;
4)
art. 1 pkt 2 w zakresie art. 45 ust. 2d, art. 4 pkt 4 lit. i, art. 5 pkt 15 lit. b,
pkt 24 lit. b, pkt 27 lit. b tiret drugie, art. 10 pkt 2 i pkt 4 lit. b, art. 11 pkt
1 i 2 oraz art. 16 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2020 r.;
5)
art. 4 pkt 1, pkt 2 lit. a tiret drugie oraz lit. b w zakresie art. 95b ust. 4, pkt
3 lit. a w zakresie art. 96 ust. 1 pkt 4, pkt 4 lit. a tiret pierwsze, lit. b, c oraz
k, pkt 6 lit. b, art. 5 pkt 9 lit. b, art. 9 pkt 5 lit. a tiret drugie w zakresie
art. 7 ust. 1 pkt 10 i lit. b, pkt 6 lit. a tiret drugie w zakresie art. 7a ust. 1
pkt 9 oraz pkt 11 lit. a tiret drugie w zakresie art. 12 ust. 1 pkt 3e, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.
Spełnienie warunków, o których mowa w art. 29 ust. 1-3, art. 30 ust. 1-3, art. 31
i art. 32, oraz zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 29 ust. 4, art. 30
ust. 4 i art. 33, odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób orzekania o stanie zdrowia kandydata na dawcę komórek rozrodczych w celu dawstwa
partnerskiego i dawstwa innego niż partnerskie oraz o stanie zdrowia biorczyni komórek
rozrodczych i zarodków,
2)
wykaz badań lekarskich i laboratoryjnych, jakim powinni podlegać kandydat na dawcę
komórek rozrodczych w celu dawstwa partnerskiego i dawstwa innego niż partnerskie,
z uwzględnieniem również dawstwa do bezpośredniego użycia, oraz w celu zabezpieczenia
płodności na przyszłość, oraz biorczyni komórek rozrodczych i zarodków,
3)
szczegółowe warunki pobierania komórek rozrodczych w celu zastosowania w procedurze
medycznie wspomaganej prokreacji
- mając na uwadze bezpieczeństwo zdrowotne dawców, biorczyń oraz dzieci urodzonych
w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji.
1.
Dawstwo zarodka jest dopuszczalne przy zachowaniu łącznie następujących warunków
1)
przekazanie następuje na rzecz anonimowej biorczyni;
2)
medyczną zasadność przekazania i zastosowania zarodka u biorczyni ustala lekarz na
podstawie aktualnego stanu wiedzy medycznej;
3)
stwierdzono w drodze przeprowadzonego z kandydatką na biorczynię wywiadu medycznego
oraz niezbędnych badań lekarskich i laboratoryjnych, że
a)
ryzyko związane z zastosowaniem zarodka u biorczyni nie wykracza poza przewidywane
granice dopuszczalne dla tego rodzaju zabiegów i nie upośledzi w istotny sposób stanu
zdrowia biorczyni,
b)
możliwe jest ograniczenie ryzyka zaistnienia istotnego zdarzenia niepożądanego lub
istotnej niepożądanej reakcji u biorczyni oraz u dzieci, które mogą się urodzić w
wyniku zastosowania tego zarodka w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji;
4)
stwierdzono na podstawie danych fenotypowych podobieństwo osób, które wyraziły zgodę
na przeniesienie zarodka, z dawcami zarodka;
5)
biorczyni przed wyrażeniem zgody
a)
została w sposób zrozumiały i szczegółowy poinformowana przez przygotowaną do tego
osobę o rodzaju zabiegu, jego celu i charakterze, przeprowadzanych dla jego wykonania
badaniach laboratoryjnych oraz prawie do uzyskania wyników tych badań, sposobie gromadzenia
i ochrony jej danych osobowych, tajemnicy lekarskiej, ryzyku związanym z zastosowaniem
zarodków, dających się przewidzieć następstwach dla jej stanu zdrowia w przyszłości,
środkach bezpieczeństwa prowadzących do ochrony danych biorczyni oraz o zakresie i
skutkach prawnych stosowania zarodków, w tym sytuacji prawnej dziecka, które urodzi
się w wyniku zastosowania procedury medycznie wspomaganej prokreacji,
b)
miała możliwość zadawania pytań w zakresie spraw, o których mowa w lit. a, i uzyskania
wyczerpujących odpowiedzi
- co zostało przez nią potwierdzone przez złożenie oświadczenia w formie pisemnej;
6)
biorczyni potwierdziła przez złożenie oświadczenia, w formie pisemnej, że wszystkie
informacje podane przez nią w trakcie wywiadu medycznego są prawdziwe zgodnie z jej
najlepszą wiedzą;
7)
biorczyni ma pełną zdolność do czynności prawnych i wyraziła, w formie pisemnej, zgodę
na przyjęcie zarodków i na zastosowanie ich w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji;
w przypadku gdy biorczyni pozostaje
a)
w związku małżeńskim, zastosowanie zarodka następuje po wyrażeniu, w formie pisemnej,
zgody przez męża, który został uprzednio szczegółowo, na piśmie, poinformowany o skutkach
prawnych przyjęcia i zastosowania zarodków w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji
u biorczyni, wynikających z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności o ojcostwie dziecka, które urodzi się w wyniku procedury medycznie
wspomaganej prokreacji,
b)
we wspólnym pożyciu, zastosowanie zarodka następuje po złożeniu przez mężczyznę oświadczenia
zgodnie z art. 75;
8)
zastosowanie zarodka nastąpi w okresie 14 miesięcy od dnia złożenia oświadczenia,
o którym mowa w pkt 7 lit. b;
9)
dawcy zarodka zostali przed wyrażeniem zgody szczegółowo poinformowani o skutkach
prawnych przekazania zarodków, to jest o
a)
braku dostępu do informacji na temat dalszego postępowania z przekazanymi zarodkami,
b)
braku jakichkolwiek praw i obowiązków wobec dziecka, które urodzi się w wyniku procedury
medycznie wspomaganej prokreacji,
c)
zakresie informacji dotyczących dawców, z którymi ma prawo zapoznać się, po osiągnięciu
pełnoletności, osoba urodzona w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji,
w wyniku dawstwa zarodka lub jej przedstawiciel ustawowy;
10)
dawcy zarodka mają pełną zdolność do czynności prawnych, wyrazili dobrowolnie w obecności
osoby zatrudnionej w banku komórek rozrodczych i zarodków, w formie pisemnej, zgodę
na przekazanie zarodków do dawstwa i złożyli, w formie pisemnej, oświadczenie co do
świadomości skutków prawnych dawstwa zarodka.
2.
Spełnienie warunków, o których mowa w ust. 1, odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
3.
Bank komórek rozrodczych i zarodków niezwłocznie przekazuje informację o wyrażeniu
zgody, o której mowa w ust. 1 pkt 10, do rejestru dawców komórek rozrodczych i zarodków.
4.
Zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 10, może zostać wycofana przez dawców zarodka, w
formie pisemnej, w banku komórek rozrodczych i zarodków, w którym zarodek jest przechowywany.
5.
Wycofanie zgody na dawstwo zarodka może nastąpić do momentu rozpoczęcia u biorczyni
procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w której ma zostać zastosowany zarodek.
6.
Bank komórek rozrodczych i zarodków niezwłocznie przekazuje informację o wycofaniu
zgody na dawstwo zarodka do ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji lub banku komórek
rozrodczych i zarodków, do którego zarodek został przekazany.
1.
W celu identyfikacji dawców i biorczyń komórek rozrodczych przekazanych w celu dawstwa
innego niż partnerskie oraz dawców i biorczyń zarodków oraz w celu monitorowania procesu
medycznie wspomaganej prokreacji tworzy się rejestr dawców komórek rozrodczych i zarodków,
zwany dalej „rejestrem”.
2.
W rejestrze zamieszcza się następujące dane
1)
niepowtarzalne oznakowanie identyfikujące dawcę komórek rozrodczych lub dawców zarodka;
2)
rok i miejsce urodzenia dawcy komórek rozrodczych lub dawców zarodka;
3)
informacje na temat stanu zdrowia dawcy komórek rozrodczych lub dawców zarodka: wyniki
badań lekarskich i laboratoryjnych, którym poddany był kandydat na dawcę przed pobraniem
komórek rozrodczych lub kandydaci na dawców zarodka przed utworzeniem zarodka;
4)
dane fenotypowe dawcy komórek rozrodczych lub dawców zarodka;
5)
datę pierwszej rejestracji dawcy komórek rozrodczych lub dawców zarodka;
6)
wykaz, niepowtarzalne oznakowanie identyfikujące i charakterystykę komórek rozrodczych
lub zarodków pobranych, przetworzonych, przetestowanych, przechowywanych i zastosowanych
w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji;
7)
nazwę (firmę) i adres podmiotu leczniczego, w którym komórki rozrodcze lub zarodki
zostały pobrane, przetworzone lub przetestowane, oraz datę wykonania tych czynności;
8)
nazwę (firmę) i adres banku komórek rozrodczych i zarodków, w którym komórki rozrodcze
lub zarodki są przechowywane, oraz datę rozpoczęcia i zakończenia przechowywania;
9)
nazwę (firmę) i adres ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji, który zastosował komórki
rozrodcze lub zarodki w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji;
10)
numer PESEL biorczyni komórek rozrodczych lub zarodków, a w przypadku osoby, która
nie ma nadanego numeru PESEL - imię, nazwisko, serię i numer dowodu osobistego, paszportu
lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
11)
datę i rodzaj zastosowanej u biorczyni komórek rozrodczych lub zarodków procedury
medycznie wspomaganej prokreacji;
12)
informacje dotyczące przebiegu i wyników zastosowanej u biorczyni komórek rozrodczych
lub zarodków procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym informację o liczbie
utworzonych lub przeniesionych zarodków;
13)
przekazane przez biorczynię ośrodkowi medycznie wspomaganej prokreacji informacje
o przebiegu ciąży, dacie urodzin, płci i stanie zdrowia w chwili urodzenia dziecka
urodzonego w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji;
14)
informację o wycofaniu zgody dawcy na zastosowanie pobranych od niego komórek rozrodczych
albo zgody dawców zarodka na przekazanie zarodka.
3.
Dane, o których mowa w ust. 2, ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji, w którym
dokonano pobrania lub zastosowania komórek rozrodczych w celu dawstwa innego niż partnerskie
albo zastosowania zarodków w celu dawstwa zarodka, oraz bank komórek rozrodczych i
zarodków, w którym komórki rozrodcze i zarodki są przechowywane, przekazują do rejestru
niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni.
4.
Kierownik ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji oraz kierownik banku komórek rozrodczych
i zarodków wyznacza osobę odpowiedzialną za przekazywanie danych, o których mowa w
ust. 2, i informacji, o których mowa w art. 36 ust. 3, do rejestru.
5.
Dane, o których mowa w ust. 2, podlegają anonimizacji w sposób pozwalający na techniczne
pozyskiwanie danych udostępnianych przez ministra właściwego do spraw zdrowia osobom,
o których mowa w art. 38 ust. 2 i 3.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia udostępnia dane, o których mowa w ust. 2, ośrodkom
medycznie wspomaganej prokreacji, na ich wniosek, w zakresie koniecznym dla doboru
dawców pod względem medycznym i fenotypowym w ramach prowadzenia procedury medycznie
wspomaganej prokreacji.
7.
Administratorem danych gromadzonych w rejestrze jest minister właściwy do spraw zdrowia.
8.
(uchylony)
9.
Rejestr prowadzony jest w systemie teleinformatycznym. Podmiotem odpowiedzialnym za
funkcjonowanie systemu teleinformatycznego rejestru jest jednostka podległa ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia właściwa w zakresie systemów informacyjnych w ochronie
zdrowia.
10.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia
rejestru, przekazywania danych do rejestru oraz udostępniania danych z rejestru, uwzględniając
konieczność ochrony danych w nim zgromadzonych przed dostępem osób nieuprawnionych.
1.
Dane gromadzone w rejestrze są objęte tajemnicą i mogą być udostępniane wyłącznie
osobom uprawnionym i w zakresie wynikającym z przepisów ustawy.
2.
Osoba urodzona w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w wyniku dawstwa
innego niż partnerskie komórek rozrodczych lub dawstwa zarodka, ma prawo zapoznać
się z informacjami dotyczącymi dawcy wymienionymi w art. 37 ust. 2 pkt 2 i 3 po osiągnięciu
pełnoletności.
3.
Przedstawiciel ustawowy dziecka urodzonego w wyniku procedury medycznie wspomaganej
prokreacji ma prawo zapoznać się z informacjami dotyczącymi stanu zdrowia dawcy wymienionymi
w art. 37 ust. 2 pkt 3, jeżeli informacje te mogą przyczynić się do uchylenia bezpośredniego
niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia tego dziecka. Wskazania do zapoznania się
z informacjami dotyczącymi dawcy określa lekarz prowadzący leczenie dziecka i odnotowuje
je w dokumentacji medycznej.
4.
Informacje, o których mowa w ust. 2 i 3, są udostępniane przez ministra właściwego
do spraw zdrowia na wniosek osób uprawnionych do zapoznania się z nimi.
5.
Wniosek, o którym mowa w ust. 4, zawiera
1)
numer PESEL biorczyni komórek rozrodczych lub zarodków, a w przypadku osoby, która
nie ma nadanego numeru PESEL - imię, nazwisko, serię i numer dowodu osobistego, paszportu
lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
2)
datę zastosowania u biorczyni komórek rozrodczych lub zarodków w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji albo datę urodzenia dziecka;
3)
numer PESEL dziecka urodzonego w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji,
a w przypadku dziecka, które nie ma nadanego numeru PESEL - imię, nazwisko, serię
i numer dowodu osobistego, paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4)
opis stanu zdrowia dziecka urodzonego w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji
oraz wskazania do zapoznania się z danymi dawcy, potwierdzone przez lekarza prowadzącego
leczenie dziecka, jeżeli wniosek składa przedstawiciel ustawowy.
1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oznacza komórki rozrodcze lub zarodki w sposób
umożliwiający ich identyfikację i identyfikację ich dawcy lub dawców za pomocą niepowtarzalnego
oznakowania.
2.
Identyfikacja, o której mowa w ust. 1, zapewnia możliwość określenia danych dotyczących
pobrania komórek rozrodczych lub utworzenia zarodków, ich przyjęcia do banku komórek
rozrodczych i zarodków oraz ich testowania, przetwarzania, przechowywania i dystrybucji.
1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
są obowiązane
1)
stosować środki bezpieczeństwa i ochrony danych przed nieuprawnionymi uzupełnieniami,
usuwaniem informacji lub zmianami w dokumentacji medycznej dawców oraz przed przekazywaniem
informacji osobom nieuprawnionym;
2)
ustalić i stosować procedury rozstrzygania rozbieżności w danych;
3)
zapewnić ochronę przed nieuprawnionym ujawnianiem danych przy jednoczesnym zagwarantowaniu
zdolności monitorowania pobranych, testowanych, przetwarzanych, przechowywanych i
dystrybuowanych komórek rozrodczych i zarodków.
2.
Przez zdolność monitorowania, o której mowa w ust. 1 pkt 3, rozumie się
1)
zdolność lokalizowania, identyfikowania i określania ilości komórek rozrodczych i
zarodków na dowolnym etapie od ich pobrania lub utworzenia, w trakcie badania, przetwarzania,
przechowywania i dystrybucji, do ich przeniesienia do biorczyni albo utylizacji -
w przypadku obumarłych komórek rozrodczych i zarodków;
2)
zdolność zidentyfikowania biorczyni komórki rozrodczej lub zarodka oraz wskazania
niepowtarzalnego oznakowania identyfikującego dawcę komórki rozrodczej lub dawców
zarodka;
3)
możliwości lokalizowania i identyfikowania wszelkich istotnych danych związanych z
wyrobami medycznymi oraz materiałami mającymi bezpośredni kontakt z komórkami rozrodczymi
lub zarodkami;
4)
zdolność lokalizowania i identyfikowania ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji
i banków komórek rozrodczych i zarodków, które brały udział na dowolnym etapie w procesie
pobierania lub utworzenia, w trakcie badania, przetwarzania, przechowywania i dystrybucji,
ich przenoszenia do biorczyni albo utylizacji - w przypadku obumarłych komórek rozrodczych
i zarodków.
3.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
są obowiązane także do zapewnienia monitorowania
1)
pobranych, przetworzonych, przechowywanych lub dystrybuowanych komórek rozrodczych
i zarodków;
2)
wyrobów medycznych i materiałów mających bezpośredni kontakt z komórkami rozrodczymi
i zarodkami.
4.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
są obowiązane corocznie, w terminie do 15 stycznia, do przekazywania ministrowi właściwemu
do spraw zdrowia informacji na temat ilości komórek rozrodczych i zarodków, o których
mowa w ust. 2 pkt 1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
są obowiązane
1)
prowadzić walidację wszystkich procesów,
2)
określać krytyczne momenty wszystkich procesów, które muszą być kontrolowane w oparciu
o wyznaczone kryteria akceptacji,
3)
prowadzić kwalifikację sprzętu, urządzeń technicznych i środowiska przebiegającego
procesu rozumianą jako udokumentowane działanie mające na celu wykazanie, że sprzęt
lub urządzenia są odpowiednio zainstalowane i pracują właściwie, również dla właściwego
utrzymania środowiska przebiegającego procesu
- w celu zapewnienia jakości i bezpieczeństwa wymaganych dla komórek rozrodczych lub
dla zarodka oraz uzyskania oczekiwanych wyników.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób tworzenia niepowtarzalnego oznakowania umożliwiającego identyfikację dawcy
komórek rozrodczych i zarodków oraz sposób oznaczania za pomocą tego oznakowania komórek
rozrodczych i zarodków, a także wyrobów medycznych i materiałów mających bezpośredni
kontakt z komórkami rozrodczymi lub zarodkami,
2)
szczegółowe wymagania w zakresie monitorowania, o którym mowa w art. 40 ust. 3,
3)
tryb postępowania podejmowanego przez ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz
bank komórek rozrodczych i zarodków w przypadku zaistnienia istotnego zdarzenia niepożądanego
lub istotnej niepożądanej reakcji
- uwzględniając konieczność zapewnienia możliwości śledzenia i nadzorowania całości
postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami i identyfikowania zaangażowanych
w nie podmiotów dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego biorczyń i dziecka urodzonego
w wyniku medycznie wspomaganej prokreacji.
1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji i bank komórek rozrodczych i zarodków transportują
komórki rozrodcze i zarodki w sposób zapewniający
1)
jakość i bezpieczeństwo transportowanych komórek rozrodczych i zarodków;
2)
monitorowanie transportowanych komórek rozrodczych i zarodków;
3)
właściwe zapakowanie transportowanych komórek rozrodczych i zarodków.
2.
Przez właściwe zapakowanie komórek rozrodczych i zarodków, o którym mowa w ust. 1
pkt 3, rozumie się zapakowanie ich w sposób chroniący komórki rozrodcze i zarodki
przed zniszczeniem oraz zapobiegający zniszczeniu innych komórek rozrodczych i zarodków,
zanieczyszczeniu środowiska przetwarzania komórek rozrodczych i zarodków oraz zapewniający
ochronę osób zatrudnionych przy przetwarzaniu komórek rozrodczych i zarodków.
1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji prowadzi postępowanie z komórkami rozrodczymi
i zarodkami w celu przeprowadzenia procedury medycznie wspomaganej prokreacji polegające
na
1)
pobieraniu komórek rozrodczych od dawców;
2)
stosowaniu komórek rozrodczych i zarodków w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji,
w tym przetwarzaniu, testowaniu, konserwowaniu i dystrybucji.
2.
Postępowanie z komórkami rozrodczymi i zarodkami w celu przeprowadzenia procedury
medycznie wspomaganej prokreacji polegające na pobieraniu komórek rozrodczych od dawców
w dawstwie partnerskim w celu bezpośredniego użycia może być prowadzone w innym niż
ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji podmiocie leczniczym wykonującym działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne. W takim przypadku
uzyskanie pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1, nie jest wymagane.
Bank komórek rozrodczych i zarodków prowadzi postępowanie z komórkami rozrodczymi
i zarodkami w celu medycznie wspomaganej prokreacji polegające na gromadzeniu, przechowywaniu
i dystrybucji komórek rozrodczych oraz zarodków przeznaczonych do zastosowania u ludzi
w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.
1.
Bank komórek rozrodczych i zarodków zawiera umowę o przechowywanie komórek rozrodczych
lub zarodków z dawcami, którzy te komórki rozrodcze lub zarodki oddali do przechowywania.
2.
Umowa, o której mowa w ust. 1, określa
1)
uprawnienia w zakresie przechowywania komórek rozrodczych lub zarodków oraz ich przekazywania;
2)
bank komórek rozrodczych i zarodków, do którego zostaną przekazane przechowywane komórki
rozrodcze lub zarodki w przypadku likwidacji banku komórek rozrodczych i zarodków
albo zaprzestania przez niego prowadzenia działalności w zakresie przechowywania komórek
rozrodczych lub zarodków, w tym również w przypadku cofnięcia pozwolenia, o którym
mowa w art. 48 ust. 1;
3)
sposób finansowania i koszt przechowywania komórek rozrodczych lub zarodków oraz sposób
jego ponoszenia przez dawców, którzy oddali komórki rozrodcze lub zarodki do przechowywania;
4)
termin przechowywania zarodków.
3.
Bank komórek rozrodczych i zarodków informuje niezwłocznie dawców, którzy oddali do
przechowywania komórki rozrodcze lub zarodki w tym banku, o cofnięciu pozwolenia,
o którym mowa w art. 48 ust. 1, oraz o likwidacji banku albo zaprzestaniu przez niego
prowadzenia działalności w zakresie przechowywania komórek rozrodczych lub zarodków.
1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
są obowiązane przechowywać dokumentację dotyczącą wykonywanych czynności, w tym rodzajów
i ilości komórek rozrodczych i zarodków, pobranych, przetestowanych, zakonserwowanych,
przetworzonych, przechowywanych i dystrybuowanych lub w inny sposób wykorzystanych,
a także dotyczącą ich pochodzenia oraz miejsca docelowego niezbędną do monitorowania
komórek rozrodczych i zarodków na wszystkich etapach przez 90 lat od dnia jej utworzenia
w celu zastosowania u ludzi w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji, w sposób
umożliwiający identyfikację dawców i biorczyni komórek rozrodczych i zarodków.
2.
Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, może być gromadzona, przechowywana i udostępniana
w postaci elektronicznej.
3.
(uchylony)
4.
W przypadku przekazywania komórek rozrodczych lub zarodków pomiędzy bankami komórek
rozrodczych i zarodków dokumentacja dotycząca przechowywania komórek rozrodczych lub
zarodków jest przekazywana wraz z komórkami rozrodczymi lub zarodkami.
5.
Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, oraz wszelkie informacje dotyczące dawców i
biorczyń komórek rozrodczych i zarodków, postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami
są objęte tajemnicą i ich udostępnianie jest możliwe wyłącznie w zakresie wynikającym
z ustawy oraz organom wymiaru sprawiedliwości w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem.
6.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
są obowiązane stosować środki bezpieczeństwa i ochrony danych przed nieupoważnionymi
uzupełnieniami, usuwaniem informacji lub zmianami w dokumentacji, o której mowa w
ust. 1.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania,
jakim powinna odpowiadać dokumentacja, o której mowa w ust. 1, mając na uwadze konieczność
przyjęcia przejrzystego i zapewniającego możliwość monitorowania sposobu dokumentowania
procesów dla zachowania bezpieczeństwa dawców i biorczyń oraz dzieci, które mogą urodzić
się w wyniku zastosowania komórek rozrodczych i zarodków w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji.
1.
Czynności, o których mowa w art. 44 ust. 1 i art. 45, mogą być wykonywane po uzyskaniu
pozwolenia ministra właściwego do spraw zdrowia na wykonywanie tych czynności.
2.
Wniosek o uzyskanie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, podmiot ubiegający się o jego
udzielenie składa do ministra właściwego do spraw zdrowia.
3.
Pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, udziela się na okres 5 lat.
4.
Podmiot ubiegający się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie czynności, o których
mowa w art. 44 ust. 1, uzyskuje je, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki
1)
zatrudnia osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, w tym osobę odpowiedzialną za
przestrzeganie przez ten podmiot przepisów ustawy, a także zasad określonych w systemie
zapewnienia jakości, o którym mowa w art. 52, zwaną dalej „osobą odpowiedzialną za
jakość w ośrodku”;
2)
posiada pomieszczenia i urządzenia, które odpowiadają wymaganiom właściwym do rodzaju
wykonywanej działalności leczniczej i zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz
wymaganiom ogólnoprzestrzennym, sanitarnym i instalacyjnym, określonym w przepisach
wydanych na podstawie art. 51 ust. 1;
3)
przedstawi projekt systemu zapewnienia jakości, odpowiadający wymaganiom określonym
w przepisach wydanych na podstawie art. 52 ust. 4;
4)
jest wpisany do właściwego rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
5.
Podmiot ubiegający się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie czynności, o których
mowa w art. 45, uzyskuje je, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki
1)
zatrudnia osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, w tym osobę odpowiedzialną za
przestrzeganie przez ten podmiot przepisów ustawy, a także zasad określonych w systemie
zapewnienia jakości, o którym mowa w art. 52, zwaną dalej „osobą odpowiedzialną za
jakość w banku”;
2)
posiada pomieszczenia i urządzenia, które odpowiadają wymaganiom właściwym do rodzaju
wykonywanej działalności, ogólnoprzestrzennym, sanitarnym i instalacyjnym, określonym
w przepisach wydanych na podstawie art. 51 ust. 2;
3)
przedstawi projekt systemu zapewnienia jakości odpowiadający wymaganiom określonym
w przepisach wydanych na podstawie art. 52 ust. 4;
4)
zawrze umowę z bankiem komórek rozrodczych i zarodków o przekazaniu przechowywanych
komórek rozrodczych i zarodków oraz zagwarantowaniu zdolności monitorowania pobranych,
testowanych, przetwarzanych, przechowywanych i dystrybuowanych komórek rozrodczych
lub zarodków oraz materiałów dotyczących jakości i bezpieczeństwa komórek rozrodczych
i zarodków, w przypadkach określonych w art. 46 ust. 2 pkt 2.
6.
Dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i ust.
5 pkt 2, jest, wydawana w drodze decyzji administracyjnej, opinia właściwego organu
Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
7.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się
1)
informację o liczbie osób zatrudnionych i ich kwalifikacjach;
2)
opinię, o której mowa w ust. 6;
3)
wykaz pomieszczeń i urządzeń;
4)
strukturę organizacyjną podmiotu ubiegającego się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie
czynności, o których mowa odpowiednio w art. 44 ust. 1 albo art. 45;
5)
zakresy czynności i odpowiedzialności osób zatrudnionych w podmiocie ubiegającym się
o udzielenie pozwolenia na wykonywanie czynności, o których mowa odpowiednio w art.
44 ust. 1 albo art. 45;
6)
przewidywany zakres działalności podmiotu ubiegającego się o udzielenie pozwolenia
na wykonywanie czynności, o których mowa odpowiednio w art. 44 ust. 1 albo art. 45;
7)
wykaz podmiotów, z którymi podmiot ubiegający się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie
czynności, o których mowa odpowiednio w art. 44 ust. 1 albo art. 45, będzie zawierał
umowę o współpracę, o której mowa w art. 53 ust. 1, oraz szczegółowe określenie czynności
zlecanych w umowie;
8)
w przypadku podmiotu ubiegającego się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie czynności,
o których mowa w art. 45 - kopię umowy, o której mowa w ust. 5 pkt 4;
9)
standardowe procedury operacyjne przygotowane dla wszystkich procesów wynikających
z przewidywanego zakresu działalności podmiotu ubiegającego się o udzielenie pozwolenia
na wykonywanie czynności, o których mowa odpowiednio w art. 44 ust. 1 albo art. 45,
związanych odpowiednio z postępowaniem w zakresie medycznie wspomaganej prokreacji
oraz postępowaniem z komórkami rozrodczymi i zarodkami;
10)
opis systemu zapewnienia jakości;
11)
w przypadku podmiotu ubiegającego się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie czynności,
o których mowa w art. 44 ust. 1 - numer w rejestrze podmiotów wykonujących działalność
leczniczą;
12)
imię i nazwisko odpowiednio osoby odpowiedzialnej za jakość w ośrodku albo osoby odpowiedzialnej
za jakość w banku.
8.
W przypadku gdy osoba odpowiedzialna za jakość w ośrodku albo osoba odpowiedzialna
za jakość w banku jest czasowo zastępowana przez inną osobę, ośrodek medycznie wspomaganej
prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków niezwłocznie przekazują ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia imię i nazwisko tej osoby i informację o dacie rozpoczęcia
i zakończenia pełnienia przez nią obowiązków.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia ocenia, czy
1)
podmiot ubiegający się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie czynności, o których
mowa odpowiednio w art. 44 ust. 1 albo art. 45, spełnia warunki wymagane do jego uzyskania;
2)
podmioty, o których mowa w art. 48 ust. 7 pkt 7, w zakresie czynności określonych
w umowie zawartej z podmiotem ubiegającym się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie
czynności, o których mowa odpowiednio w art. 44 ust. 1 albo art. 45, spełniają wymagania
określone dla ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji albo banków komórek rozrodczych
i zarodków w przepisach wydanych odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 oraz 2;
3)
osoby zatrudnione w podmiotach, o których mowa w art. 48 ust. 7 pkt 7, w zakresie
czynności określonych w umowie zawartej z podmiotem ubiegającym się o udzielenie pozwolenia
na wykonywanie czynności, o których mowa odpowiednio w art. 44 ust. 1 albo art. 45,
spełniają wymagania określone w art. 50 ust. 1.
2.
Ocena, o której mowa w ust. 1, jest dokonywana na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej
w trybie określonym w rozdziale 10.
3.
W przypadku konieczności dokonania zmian danych, o których mowa w art. 48 ust. 4-8,
ośrodki medycznie wspomaganej prokreacji oraz banki komórek rozrodczych i zarodków
występują niezwłocznie do ministra właściwego do spraw zdrowia z wnioskiem o zmianę
pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia cofa pozwolenie, o którym mowa w art. 48 ust. 1,
jeżeli
1)
ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji albo bank komórek rozrodczych i zarodków
przestał spełniać warunki wymagane do uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 48
ust. 1, lub
2)
ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji albo bank komórek rozrodczych i zarodków
uniemożliwia przeprowadzenie kontroli niezbędnej do stwierdzenia, czy spełnia wymagania
do realizacji zadań określonych ustawą, lub
3)
system zapewnienia jakości w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji albo banku komórek
rozrodczych i zarodków nie odpowiada wymaganiom określonym w przepisach wydanych na
podstawie art. 52 ust. 4, lub
4)
podmioty, o których mowa w art. 48 ust. 7 pkt 7, nie spełniają wymagań określonych
dla ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji albo banków komórek rozrodczych i zarodków
w przepisach wydanych odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 albo 2, w zakresie czynności
określonych w umowie zawartej z ośrodkiem medycznie wspomaganej prokreacji albo bankiem
komórek rozrodczych i zarodków, lub
5)
osoby zatrudnione w podmiotach, o których mowa w art. 48 ust. 7 pkt 7, nie spełniają
wymagań określonych w art. 50 ust. 1.
5.
Udzielenie, odmowa udzielenia, cofnięcie, zmiana i odmowa zmiany pozwolenia, o którym
mowa w art. 48 ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej.
6.
Decyzja o cofnięciu pozwolenia na wykonywanie czynności, o których mowa w art. 45,
podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa z dniem jej doręczenia. Decyzja o
cofnięciu pozwolenia na wykonywanie czynności, o których mowa w art. 44 ust. 1, określa
termin zaprzestania wykonywania tych czynności, nie dłuższy jednak niż 30 dni od daty
wydania decyzji, i podlega wykonaniu z mocy prawa.
1.
Do wykonywania czynności związanych z gromadzeniem, przetwarzaniem, testowaniem, przechowywaniem
i dystrybucją komórek rozrodczych oraz zarodków przeznaczonych do zastosowania w procedurze
medycznie wspomaganej prokreacji jest uprawniona osoba posiadająca wykształcenie medyczne,
biologiczne lub biotechnologiczne, a w przypadku udzielania świadczeń zdrowotnych
w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji - osoba wykonująca zawód medyczny.
2.
Osoby wykonujące czynności w toku procedury medycznie wspomaganej prokreacji, niebędące
osobami, które są obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji o pacjentach na
podstawie odrębnych przepisów, są obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji
na temat kandydatów na dawców, dawców, kandydatek na biorczynie oraz biorczyń, a także
dzieci urodzonych w wyniku zastosowania procedury medycznie wspomaganej prokreacji.
3.
Osoby zatrudnione w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji i banku komórek rozrodczych
i zarodków powinny ustawicznie podnosić kwalifikacje, w tym w każdym przypadku wprowadzenia
nowych procedur pobierania komórek rozrodczych oraz gromadzenia, przetwarzania, przechowywania,
dystrybucji lub testowania komórek rozrodczych oraz zarodków.
4.
Podnoszenie kwalifikacji, o którym mowa w ust. 3, powinno obejmować w szczególności
1)
aspekty etyczne;
2)
aspekty prawne;
3)
aspekty organizacyjne;
4)
kryteria jakości i bezpieczeństwa związane z pobieraniem komórek rozrodczych oraz
gromadzeniem, przetwarzaniem, przechowywaniem, dystrybucją lub testowaniem komórek
rozrodczych oraz zarodków;
5)
standardowe procedury operacyjne stosowane w pobieraniu komórek rozrodczych oraz gromadzeniu,
przetwarzaniu, przechowywaniu, dystrybucji lub testowaniu komórek rozrodczych oraz
zarodków;
6)
procedury kontroli jakości;
7)
umiejętność obsługi sprzętu wykorzystywanego w każdej procedurze pobierania komórek
rozrodczych oraz gromadzenia, przetwarzania, przechowywania, dystrybucji lub testowania
komórek rozrodczych oraz zarodków;
8)
znajomość systemów kontroli jakości w pobieraniu komórek rozrodczych oraz gromadzenia,
przetwarzania, przechowywania, dystrybucji lub testowania komórek rozrodczych oraz
zarodków;
9)
znajomość przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujących w ośrodku
medycznie wspomaganej prokreacji i banku komórek rozrodczych i zarodków.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, warunki, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji
właściwe do rodzaju wykonywanej działalności, warunki ogólnoprzestrzenne, sanitarne
i instalacyjne, uwzględniając konieczność profesjonalnego wykonywania czynności w
warunkach zapewniających bezpieczeństwo zdrowotne dawców i biorczyń komórek rozrodczych
i zarodków.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, warunki, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia banku komórek rozrodczych i zarodków
właściwe do rodzaju wykonywanej działalności, warunki ogólnoprzestrzenne, sanitarne
i instalacyjne, uwzględniając zakres wykonywanych czynności i mając na uwadze bezpieczeństwo
komórek rozrodczych i zarodków w trakcie ich przechowywania.
1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
opracowują, wdrażają i uaktualniają system zapewnienia jakości, określający w szczególności
sposób monitorowania postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami na każdym jego
etapie oraz wszelkimi wyrobami medycznymi i materiałami mającymi bezpośredni kontakt
z tymi komórkami i zarodkami.
2.
System zapewnienia jakości obejmuje w szczególności następujące dokumenty
1)
standardowe procedury operacyjne;
2)
wytyczne;
3)
instrukcje postępowania;
4)
formularze sprawozdawcze;
5)
karty dawców;
6)
informacje o miejscu przeznaczenia komórek rozrodczych i zarodków.
3.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
przeprowadzają okresowy audyt systemu zapewnienia jakości w celu monitorowania sposobu
jego funkcjonowania.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wymagania, jakie
powinien spełniać system zapewnienia jakości, o którym mowa w ust. 1, w tym sposób
i częstotliwość przeprowadzania audytu, oraz zakres informacji zawartych w dokumentach,
o których mowa w ust. 2, uwzględniając konieczność osiągnięcia i utrzymania wysokiej
jakości postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami i zapewnienia monitorowania
tego postępowania.
1.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
zawierają, w formie pisemnej, umowę o współpracy w określonym zakresie z podmiotem
lub osobą, których działalność bezpośrednio wpływa na jakość i bezpieczeństwo komórek
rozrodczych i zarodków, określając w umowie warunki, jakie muszą być spełnione dla
zapewnienia jakości i bezpieczeństwa komórek rozrodczych i zarodków, obowiązki stron
wynikające z konieczności spełnienia tych warunków oraz sposób nadzoru nad tymi warunkami,
w tym zobowiązanie do poddania się kontroli ministra właściwego do spraw zdrowia.
2.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
przechowują umowy, o których mowa w ust. 1, przez okres 3 lat od ich wygaśnięcia lub
rozwiązania.
3.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków,
na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia, dostarczają kopie umowy, o której
mowa w ust. 1.
1.
Kierownik ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji oraz kierownik banku komórek rozrodczych
i zarodków wyznaczają odpowiednio osobę odpowiedzialną za jakość w ośrodku albo osobę
odpowiedzialną za jakość w banku.
2.
Osoba odpowiedzialna za jakość w ośrodku oraz osoba odpowiedzialna za jakość w banku
posiadają co najmniej
1)
wykształcenie wyższe w dziedzinie nauk medycznych lub biologicznych;
2)
dwuletnie doświadczenie zawodowe uzyskane odpowiednio w ośrodku medycznie wspomaganej
prokreacji albo banku komórek rozrodczych i zarodków.
3.
Do zakresu zadań osoby odpowiedzialnej za jakość w ośrodku należy
1)
zapewnienie przestrzegania
a)
wymogów dotyczących pobierania komórek rozrodczych,
b)
kryteriów doboru dotyczących dawcy komórek rozrodczych i dawców zarodków,
c)
wykonywania badań laboratoryjnych wymaganych w odniesieniu do dawcy komórek rozrodczych,
d)
procedur pobierania komórek rozrodczych,
e)
wymogów dotyczących przygotowania komórek rozrodczych i zarodków,
f)
procedur przetwarzania, testowania, znakowania i dystrybucji komórek rozrodczych i
zarodków,
g)
wymogów dotyczących bezpośredniej dystrybucji komórek rozrodczych i zarodków,
h)
obowiązku odbycia przez pracowników ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji szkoleń,
o których mowa w art. 60 ust. 1;
2)
prowadzenie stałego monitorowania i aktualizacji systemu zapewnienia jakości, o którym
mowa w art. 52;
3)
niezwłoczne, nie później jednak niż w terminie 14 dni, informowanie ministra właściwego
do spraw zdrowia o każdym przypadku zaistnienia lub podejrzenia zaistnienia istotnego
zdarzenia niepożądanego lub istotnej niepożądanej reakcji;
4)
zapewnienie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego po każdym przypadku zaistnienia
istotnego zdarzenia niepożądanego lub istotnej niepożądanej reakcji oraz zaproponowanie
podjęcia działań w celu przeciwdziałania wystąpieniu takiego zdarzenia lub takiej
reakcji w przyszłości;
5)
niezwłoczne, nie później jednak niż w terminie 14 dni, informowanie ministra właściwego
do spraw zdrowia o wynikach postępowania, o którym mowa w pkt 4, oraz podjętych działaniach
w celu przeciwdziałania wystąpieniu takiego istotnego zdarzenia niepożądanego lub
istotnej niepożądanej reakcji w przyszłości;
6)
w przypadku zastosowania komórki rozrodczej lub zarodka w ramach dawstwa partnerskiego,
dawstwa innego niż partnerskie albo dawstwa zarodka niezwłoczne, nie później jednak
niż w terminie 14 dni, informowanie banku komórek rozrodczych i zarodków, w których
przechowywana była ta komórka rozrodcza lub ten zarodek, o każdym przypadku zaistnienia
lub podejrzenia zaistnienia istotnego zdarzenia niepożądanego lub istotnej niepożądanej
reakcji, a także przekazywanie innych informacji mających na celu ułatwienie monitorowania
i zagwarantowania jakości i kontroli bezpieczeństwa.
4.
Do zakresu zadań osoby odpowiedzialnej za jakość w banku należy
1)
zapewnienie przestrzegania
a)
procedur przyjmowania do banku komórek rozrodczych i zarodków,
b)
wymogów dotyczących przygotowania komórek rozrodczych i zarodków,
c)
procedur przetwarzania, przechowywania, znakowania i dystrybucji komórek rozrodczych
i zarodków,
d)
obowiązku odbycia przez pracowników banku komórek rozrodczych i zarodków szkoleń,
o których mowa w art. 60 ust. 1;
2)
prowadzenie stałego monitorowania i aktualizacji systemu zapewniania jakości, o którym
mowa w art. 52;
3)
niezwłoczne, nie później jednak niż w terminie 14 dni, informowanie ministra właściwego
do spraw zdrowia o każdym przypadku zaistnienia lub podejrzenia zaistnienia istotnego
zdarzenia niepożądanego lub istotnej niepożądanej reakcji;
4)
zapewnienie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego po każdym przypadku zaistnienia
istotnego zdarzenia niepożądanego lub istotnej niepożądanej reakcji oraz zaproponowanie
podjęcia działań w celu przeciwdziałania wystąpieniu takiego zdarzenia lub takiej
reakcji w przyszłości;
5)
niezwłoczne, nie później jednak niż w terminie 14 dni, informowanie ministra właściwego
do spraw zdrowia o wynikach postępowania, o którym mowa w pkt 4, oraz podjętych działaniach
w celu przeciwdziałania wystąpieniu takiego istotnego zdarzenia niepożądanego lub
istotnej niepożądanej reakcji w przyszłości;
6)
w przypadku przekazania komórki rozrodczej lub zarodka do ośrodka medycznie wspomaganej
prokreacji w celu zastosowania w ramach dawstwa partnerskiego, dawstwa innego niż
partnerskie albo dawstwa zarodka niezwłoczne, nie później jednak niż w terminie 14
dni, informowanie tego ośrodka o każdym przypadku zaistnienia lub podejrzenia zaistnienia
istotnego zdarzenia niepożądanego lub istotnej niepożądanej reakcji w banku lub innym
ośrodku, do którego również została przekazana komórka rozrodcza tego dawcy lub zarodek
utworzony z komórek rozrodczych tego dawcy lub zarodek tych dawców, a także przekazywanie
innych informacji mających na celu ułatwienie monitorowania i zagwarantowania jakości
i kontroli bezpieczeństwa.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
są obowiązane zapewnić odbycie szkoleń, o których mowa w art. 60 ust. 1, zatrudnionym
w nich osobom, których czynności wpływają na jakość komórek rozrodczych i zarodków
oraz na bezpieczeństwo dawców i biorczyń, w tym osobie odpowiedzialnej za jakość w
ośrodku oraz osobie odpowiedzialnej za jakość w banku.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia prowadzi rejestr ośrodków medycznie wspomaganej
prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków.
2.
Rejestr ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków
jest jawny i prowadzony w postaci elektronicznej w systemie teleinformatycznym.
3.
Administratorem danych gromadzonych w rejestrze ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji
i banków komórek rozrodczych i zarodków jest minister właściwy do spraw zdrowia.
4.
Podmiotem odpowiedzialnym za funkcjonowanie systemu teleinformatycznego rejestru ośrodków
medycznie wspomaganej prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków jest jednostka
podległa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwa w zakresie systemów informacyjnych
w ochronie zdrowia.
5.
Rejestr ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków
zawiera następujące dane
1)
datę wpisu;
2)
nazwę (firmę) ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji albo banku komórek rozrodczych
i zarodków;
3)
adres siedziby ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji albo banku komórek rozrodczych
i zarodków;
4)
adres miejsca, gdzie jest wykonywana działalność objęta pozwoleniem, o którym mowa
w art. 48 ust. 1;
5)
zakres działalności ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji albo banku komórek rozrodczych
i zarodków;
6)
datę wygaśnięcia albo datę cofnięcia pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1;
7)
w przypadku banku komórek rozrodczych i zarodków - wskazanie banku komórek rozrodczych
i zarodków, do którego zostaną przekazane komórki rozrodcze i zarodki, w przypadkach
określonych w art. 46 ust. 2 pkt 2.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia dokonuje wpisu do rejestru ośrodków medycznie wspomaganej
prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków po udzieleniu pozwolenia, o którym
mowa w art. 48 ust. 1.
7.
Ośrodek medycznie wspomaganej prokreacji oraz bank komórek rozrodczych i zarodków
przekazują niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni, ministrowi właściwemu
do spraw zdrowia informacje o zmianie danych, o których mowa w ust. 5 pkt 2-5 i 7.
Niezwłocznie po uzyskaniu przez ministra właściwego do spraw zdrowia tych informacji
dokonuje się zmian w rejestrze ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji i banków
komórek rozrodczych i zarodków.
1.
Wywozu komórek rozrodczych lub zarodków z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na
terytorium państw innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej i przywozu komórek
rozrodczych lub zarodków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państw
innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej dokonuje bank komórek rozrodczych
i zarodków, posiadający pozwolenie na wykonywanie tych czynności.
2.
Pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, udziela minister właściwy do spraw zdrowia na
wniosek banku komórek rozrodczych i zarodków, który spełnia następujące wymagania
1)
zapewnia monitorowanie stanu wywożonych i przywożonych komórek rozrodczych lub zarodków
w drodze między ich dawcą a biorczynią;
2)
gwarantuje zapewnienie jakości i bezpieczeństwa wywożonych i przywożonych komórek
rozrodczych lub zarodków przeznaczonych do zastosowania w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji.
3.
Do wniosku dołącza się opis procedur zapewniających spełnianie wymagań, o których
mowa w ust. 2.
4.
Pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, udziela się na okres nie dłuższy niż do dnia,
w którym upływa ważność pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia cofa pozwolenie, o którym mowa w ust. 1, jeżeli
bank komórek rozrodczych i zarodków przestał spełniać wymagania, o których mowa w
ust. 2.
6.
Udzielenie, odmowa udzielenia i cofnięcie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, następuje
w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja o cofnięciu pozwolenia podlega natychmiastowemu
wykonaniu z mocy prawa z dniem jej doręczenia.
1.
Bank komórek rozrodczych i zarodków, który uzyskał pozwolenie, o którym mowa w art.
57 ust. 1, przekazuje dane o dokonanym przywozie albo wywozie komórek rozrodczych
lub zarodków ministrowi właściwemu do spraw zdrowia w terminie do 15. dnia miesiąca
następującego po miesiącu, w którym dokonano przywozu albo wywozu.
2.
Dane, o których mowa w ust. 1, obejmują
1)
datę przywozu albo wywozu;
2)
nazwę państwa, z którego terytorium dokonano przywozu albo na którego terytorium dokonano
wywozu komórek rozrodczych i zarodków;
3)
liczbę komórek rozrodczych i zarodków podlegających przywozowi albo wywozowi.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania
dotyczące wywozu i przywozu komórek rozrodczych i zarodków, sposób składania wniosku
o pozwolenie na wywóz lub przywóz komórek rozrodczych lub zarodków oraz przekazywania
pozwolenia w tej sprawie, sposób monitorowania ich stanu w drodze między dawcą a biorczynią,
mając na względzie zapewnienie jakości i bezpieczeństwa, o których mowa w art. 57
ust. 2 pkt 2.
1.
Szkolenia w zakresie pobierania, przetwarzania, przechowywania, testowania i dystrybucji
komórek rozrodczych i zarodków przeznaczonych do zastosowania w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji osób, których czynności bezpośrednio wpływają na jakość komórek
rozrodczych i zarodków, a także bezpieczeństwo dawców i biorczyń, organizowane są
przez jednostki akredytowane przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
2.
Szkolenia, o których mowa w ust. 1, mają na celu
1)
zdobycie umiejętności w realizowaniu wyznaczonych zadań;
2)
zdobycie odpowiedniej wiedzy i zrozumienie procesów oraz zasad wykonywanych zadań;
3)
poznanie struktury organizacyjnej, systemu zapewnienia jakości i zasad ochrony zdrowia
i bezpieczeństwa ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji lub banku komórek rozrodczych
i zarodków, w którym osoby szkolone są zatrudnione;
4)
zdobycie odpowiednich wiadomości o etycznych i prawnych aspektach wykonywanych zadań
związanych z pobieraniem, gromadzeniem, testowaniem, przetwarzaniem, przechowywaniem
i dystrybucją komórek rozrodczych i zarodków.
3.
Szkolenie jest finansowane przez podmiot kierujący na szkolenie.
1.
Szkolenia, o których mowa w art. 60 ust. 1, prowadzi się w formie
1)
szkolenia wstępnego - dla osób nowo zatrudnionych;
2)
szkolenia ustawicznego, nie rzadziej niż co 2 lata - dla wszystkich zatrudnionych;
3)
szkolenia uaktualniającego - w przypadku zmian procedur lub rozwoju wiedzy naukowej
w zakresie pobierania, przechowywania i stosowania komórek rozrodczych i zarodków
w celu medycznie wspomaganej prokreacji.
2.
Szkolenia, o których mowa w art. 60 ust. 1, prowadzi się zgodnie z programem szkoleń
opracowanym na podstawie ramowego programu szkoleń określonego przepisami wydanymi
na podstawie art. 65 i zaakceptowanym przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
Odmowa akceptacji programu jest wydawana w formie decyzji administracyjnej.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia, na wniosek zainteresowanej jednostki spełniającej
wymagania, o których mowa w art. 64, przyznaje akredytację na okres 5 lat. Odmowa
przyznania akredytacji jest wydawana w formie decyzji administracyjnej.
2.
We wniosku, o którym mowa w ust. 1, jednostka zawiera informacje potwierdzające spełnianie
wymogów określonych w art. 64.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku,
o którym mowa w ust. 1, kierując się koniecznością usprawnienia i zapewnienia przejrzystości
dokonywania oceny jednostek ubiegających się o akredytację.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w drodze decyzji administracyjnej, cofa akredytację,
jeżeli jednostka przestała spełniać warunki wymagane do uzyskania akredytacji lub
nie zachowuje wymogów dotyczących sposobu prowadzenia i dokumentowania szkoleń i przekazywania
ministrowi właściwemu do spraw zdrowia list osób, które odbyły szkolenie.
1.
Jednostki, w których odbywają się szkolenia, o których mowa w art. 60 ust. 1, dokumentują
po ich zakończeniu uczestnictwo i wyniki oraz potwierdzają je zaświadczeniem.
2.
Zaświadczenie o odbytym szkoleniu zawiera
1)
imię i nazwisko osoby, która odbyła szkolenie;
2)
numer PESEL osoby, która odbyła szkolenie, a w przypadku osoby, która nie ma nadanego
numeru PESEL - serię i numer dowodu osobistego, paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego
tożsamość;
3)
określenie formy szkolenia, o której mowa w art. 61 ust. 1;
4)
wymiar godzinowy szkolenia i wynik szkolenia;
5
podpis i pieczątka lub imię i nazwisko kierownika jednostki szkolącej wraz z podaniem
miejscowości i daty wydania zaświadczenia.
3.
Jednostki, w których odbywają się szkolenia, o których mowa w art. 60 ust. 1, przekazują
ministrowi właściwemu do spraw zdrowia listy osób, które odbyły szkolenia.
4.
Listy, o których mowa w ust. 3, zawierają następujące dane osób, które odbyły szkolenie
1)
imię i nazwisko;
2)
numer PESEL, a w przypadku osoby, która nie ma nadanego numeru PESEL - serię i numer
dowodu osobistego, paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
3)
nazwę (firmę) i adres siedziby ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji albo banku
komórek rozrodczych i zarodków, który kierował osobę do odbycia szkolenia.
Jednostki, w których odbywają się szkolenia, o których mowa w art. 60 ust. 1, powinny
spełniać odpowiednie wymagania
1)
zapewnić bazę dydaktyczną dostosowaną do liczby osób uczestniczących w szkoleniach;
2)
zapewnić odpowiednią kadrę dydaktyczną;
3)
zapewnić sprawną organizację szkolenia;
4)
uwzględniać przy opracowywaniu programu szkolenia aktualną wiedzę naukową, osiągnięcia
teorii i praktyki oraz zweryfikowane wyniki badań naukowych.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia
1)
ramowe programy szkoleń, o których mowa w art. 60 ust. 1,
2)
sposób dokumentowania ich przebiegu,
3)
wzór zaświadczenia o odbytym szkoleniu,
4)
szczegółowe wymagania wobec jednostek, w których odbywają się szkolenia
- uwzględniając konieczność osiągnięcia celów, o których mowa w art. 60 ust. 2, dane,
o których mowa w art. 63 ust. 2, i konieczność zapewnienia czytelności zaświadczenia
o odbytym szkoleniu oraz dobrego przygotowania do zadań, które mają wpływ na jakość
i bezpieczeństwo postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami, osób zatrudnionych
w ośrodkach medycznie wspomaganej prokreacji i bankach komórek rozrodczych i zarodków.
Do zadań ministra właściwego do spraw zdrowia należy
1)
sprawowanie nadzoru nad stosowaniem przepisów ustawy;
2)
prowadzenie rejestru;
3)
prowadzenie rejestru ośrodków medycznie wspomaganej prokreacji i banków komórek rozrodczych
i zarodków;
4)
sprawowanie nadzoru i kontroli nad ośrodkami medycznie wspomaganej prokreacji, bankami
komórek rozrodczych i zarodków i centrami leczenia niepłodności pod względem merytorycznym;
5)
wydawanie pozwoleń, o których mowa w art. 48 ust. 1 i art. 57 ust. 1;
6)
upowszechnianie standardów medycznych oraz zasad deontologicznych w zakresie medycznie
wspomaganej prokreacji;
7)
prowadzenie analizy sytuacji epidemiologicznej w aspekcie niepłodności oraz analizy
dostępności leczenia niepłodności, w tym skuteczności i bezpieczeństwa świadczonego
leczenia;
8)
współdziałanie z innymi podmiotami krajowymi i zagranicznymi, których celem działalności
jest rozwój medycznie wspomaganej prokreacji;
9)
akredytowanie jednostek, o których mowa w art. 60 ust. 1;
10)
prowadzenie list osób, które odbyły szkolenia, o których mowa w art. 60 ust. 1.
W ramach nadzoru, o którym mowa w art. 66 pkt 1, minister właściwy do spraw zdrowia
w szczególności
1)
przedstawia Komisji Europejskiej corocznie, w terminie do dnia 30 czerwca, sprawozdanie
roczne dotyczące powiadamiania o istotnych zdarzeniach niepożądanych i istotnych niepożądanych
reakcjach w zakresie pobierania, testowania, przetwarzania, przechowywania, dystrybucji
i stosowania komórek rozrodczych i zarodków u ludzi w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji;
2)
kontroluje dokumentowanie i przekazywanie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia list
osób, które odbyły szkolenia, o których mowa w art. 60 ust. 1;
3)
kontroluje sposób przekazywania danych do rejestru oraz rejestru ośrodków medycznie
wspomaganej prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków;
4)
udziela, odmawia udzielenia i cofa pozwolenia, o których mowa w art. 48 ust. 1 i art.
57 ust. 1;
5)
przeprowadza kontrolę, o której mowa w art. 68, albo zleca jej przeprowadzenie;
6)
udziela informacji pisemnej i przekazuje sprawozdania wynikające z przepisów dyrektywy 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie
ustalenia norm jakości i bezpiecznego oddawania, pobierania, testowania, przetwarzania,
konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich
(Dz. Urz. UE L 102 z 07.04.2004, str. 48), z przepisów dyrektywy Komisji 2006/17/WE z dnia 8 lutego 2006 r. wprowadzającej w życie dyrektywę
2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do niektórych wymagań technicznych
dotyczących dawstwa, pobierania i badania tkanek i komórek ludzkich
(Dz. Urz. UE L 38 z 09.02.2006, str. 40) oraz dyrektywy Komisji 2006/86/WE z dnia 24 października 2006 r. wykonującej dyrektywę
2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie wymagań dotyczących możliwości
śledzenia, powiadamiania o poważnych i niepożądanych reakcjach i zdarzeniach oraz
niektórych wymagań technicznych dotyczących kodowania, przetwarzania, konserwowania,
przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich
(Dz. Urz. UE L 294 z 25.10.2006, str. 32).
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia przeprowadza kontrolę w
1)
ośrodkach medycznie wspomaganej prokreacji;
2)
bankach komórek rozrodczych i zarodków;
3)
podmiotach ubiegających się o pozwolenie na prowadzenie ośrodka medycznie wspomaganej
prokreacji lub banku komórek rozrodczych i zarodków;
4)
centrach leczenia niepłodności;
5)
podmiotach, o których mowa w art. 53 ust. 1;
6)
jednostkach, o których mowa w art. 60 ust. 1.
2.
Kontrola, o której mowa w ust. 1, dotyczy spełniania wymagań określonych ustawą, w
szczególności w zakresie
1)
warunków wymaganych do uzyskania pozwoleń, o których mowa w art. 48 ust. 1 i art.
57 ust. 1;
2)
zatrudnionych osób;
3)
systemów zapewnienia jakości i monitorowania tych systemów;
4)
znakowania komórek rozrodczych i zarodków;
5)
wywozu komórek rozrodczych lub zarodków z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i przywozu
komórek rozrodczych lub zarodków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
6)
czynności określonych w umowie, o której mowa w art. 53 ust. 1;
7)
leczenia niepłodności;
8)
wymogów dotyczących przeprowadzania szkoleń, o których mowa w art. 60 ust. 1.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia może zlecić przeprowadzenie kontroli, o której
mowa w ust. 1, osobom lub podmiotom wymienionym w art. 119 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Kontrola, o której mowa w art. 68 ust. 1, jest przeprowadzana w każdym przypadku zaistnienia
istotnej niepożądanej reakcji lub istotnego zdarzenia niepożądanego, jednak nie rzadziej
niż raz na 2 lata.
Do przeprowadzania kontroli, o której mowa w art. 68 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 122 ust. 1-5 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej oraz przepisy wydane na podstawie art. 122 ust. 6 tej ustawy.
Minister właściwy do spraw zdrowia
1)
przedstawia Komisji Europejskiej, raz na 3 lata, sprawozdanie dotyczące sposobu realizacji
przepisów dyrektyw, o których mowa w art. 67 pkt 6, na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w zakresie przepisów dotyczących medycznie wspomaganej prokreacji, w szczególności
czynności kontrolnych i nadzorczych, w odniesieniu do wymagań określonych przepisami
dyrektyw, o których mowa w art. 67 pkt 6;
2)
przeprowadza na umotywowany pisemny wniosek właściwego organu innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej kontrolę, o której mowa w art. 68 ust. 1, w przypadku wystąpienia
istotnej niepożądanej reakcji lub istotnego zdarzenia niepożądanego w trakcie pobrania,
stosowania lub po zastosowaniu komórek rozrodczych i zarodków u ludzi w celu medycznie
wspomaganej prokreacji;
3)
udziela na wniosek Komisji Europejskiej lub właściwego organu innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej informacji pisemnej na temat wyników kontroli, o której mowa w art.
68 ust. 1;
4)
zleca Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, co 5 lat, przygotowanie
raportu w sprawie oceny technologii medycznych stosowanych w procedurze zapłodnienia
pozaustrojowego;
5)
przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, co 5 lat, sprawozdanie z wykonywania
ustawy oraz o skutkach jej stosowania.
1.
Tworzy się Radę do spraw Leczenia Niepłodności, zwaną dalej „Radą”, jako organ doradczy
i opiniodawczy ministra właściwego do spraw zdrowia.
2.
W skład Rady wchodzi nie więcej niż 15 członków, powoływanych na 4-letnią kadencję
przez ministra właściwego do spraw zdrowia, spośród specjalistów z różnych dyscyplin
naukowych, w szczególności prawa i medycyny, oraz filozofii w zakresie etyki. W skład
Rady może zostać powołana osoba, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne
przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
3.
Członek Rady ma obowiązek wyłączenia się od wykonania czynności, której wykonanie
1)
mogłoby mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki lub
2)
mogłoby mieć wpływ na prawa lub obowiązki
a)
jego małżonka, zstępnego i wstępnego w linii prostej oraz osoby, z którymi członek
Rady pozostaje we wspólnym pożyciu, lub
b)
spółek handlowych, spółdzielni, stowarzyszeń, fundacji i innych przedsiębiorców prowadzących
ośrodki medycznie wspomaganej prokreacji lub banki komórek rozrodczych i zarodków,
w których jest członkiem organów, przedstawicielem albo pełnomocnikiem lub członkiem
organów, przedstawicielem albo pełnomocnikiem jest osoba wymieniona w lit. a, lub
c)
spółek handlowych lub spółdzielni prowadzących ośrodki medycznie wspomaganej prokreacji
lub banki komórek rozrodczych i zarodków, w których członek Rady lub osoba wymieniona
w lit. a posiada akcje lub udziały.
4.
Przynajmniej połowa członków Rady jest powoływana spośród kandydatów wskazanych na
wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia przez stowarzyszenia będące zgodnie z
postanowieniami ich statutów towarzystwami naukowymi o zasięgu krajowym, zrzeszające
specjalistów w zakresie medycyny rozrodu oraz przez Polską Akademię Nauk.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia powołuje przewodniczącego Rady spośród jej członków.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia odwołuje członka Rady przed upływem kadencji w
przypadku
1)
rezygnacji ze stanowiska;
2)
utraty zdolności do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek długotrwałej choroby;
3)
nieusprawiedliwionej nieobecności na czterech kolejnych posiedzeniach Rady;
4)
prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
5)
nierealizowania przez członka powierzonych mu zadań lub jeżeli zaistniały okoliczności
uniemożliwiające ich dalsze wykonywanie.
7.
W przypadku odwołania członka Rady albo jego śmierci przed upływem kadencji, minister
właściwy do spraw zdrowia powołuje nowego członka na okres do końca tej kadencji w
trybie ust. 2 i 4, chyba że do końca kadencji pozostało mniej niż 3 miesiące.
Do zadań Rady należy
1)
prowadzenie działalności informacyjnej na temat stylu życia chroniącego potencjał
rozrodczy człowieka i zwiększającego szanse urodzenia zdrowego dziecka oraz celowości
opieki prekoncepcyjnej;
2)
prowadzenie działalności informacyjnej na temat czynników mających wpływ na potencjał
rozrodczy człowieka;
3)
prowadzenie działalności informacyjnej na temat możliwości leczenia niepłodności,
w tym poprzez stosowanie procedur medycznie wspomaganej prokreacji;
4)
upowszechnianie standardów postępowania oraz zasad deontologicznych w zakresie leczenia
niepłodności, w tym stosowania procedur medycznie wspomaganej prokreacji;
5)
opracowywanie dla ministra właściwego do spraw zdrowia i na jego wniosek projektów
założeń aktów normatywnych oraz projektów innych dokumentów w zakresie procedury medycznie
wspomaganej prokreacji;
6)
opiniowanie projektów założeń aktów normatywnych, projektów aktów normatywnych oraz
projektów innych dokumentów w zakresie leczenia niepłodności;
7)
współdziałanie z organizacjami i stowarzyszeniami krajowymi i zagranicznymi, których
celem jest promocja zdrowia prokreacyjnego i problematyka leczenia niepłodności, samorządem
lekarskim, samorządem pielęgniarek i położnych, samorządem aptekarskim oraz samorządem
diagnostów laboratoryjnych;
8)
opiniowanie wniosków o nadanie statusu centrum leczenia niepłodności.
1.
Rada przedstawia ministrowi właściwemu do spraw zdrowia corocznie, w terminie do dnia
31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy, sprawozdanie ze swojej działalności.
2.
Przewodniczący Rady przedstawia ministrowi właściwemu do spraw zdrowia sprawozdanie
końcowe z działalności Rady w ciągu 3 miesięcy od dnia zakończenia kadencji Rady.
1.
Rada podejmuje uchwały zwykłą większością głosów; w przypadku równej liczby głosów
rozstrzyga głos przewodniczącego.
2.
Na pierwszym posiedzeniu członkowie Rady uchwalają regulamin pracy Rady.
3.
Członkom Rady nie przysługuje wynagrodzenie z tytułu zasiadania w Radzie.
4.
Członkom Rady przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości i na warunkach określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 77
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495).
Kto rozpowszechnia ogłoszenia o odpłatnym zbyciu, nabyciu lub pośredniczeniu w odpłatnym
zbyciu lub nabyciu komórki rozrodczej lub zarodka,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do roku.
1.
Kto, w celu uzyskania korzyści majątkowej lub osobistej, nabywa lub zbywa komórkę
rozrodczą, pośredniczy w jej nabyciu lub zbyciu bądź bierze udział w zastosowaniu
pozyskanej wbrew przepisom ustawy komórki rozrodczej,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2.
Jeżeli sprawca uczynił sobie z popełnienia przestępstwa określonego w ust. 1 stałe
źródło dochodu,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
Kto postępuje z komórkami rozrodczymi lub zarodkami w sposób niezgodny z art. 18,
art. 20-22 lub art. 23 ust. 1,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do roku.
1.
Kto, w celu uzyskania korzyści majątkowej lub osobistej, nabywa lub zbywa zarodek,
pośredniczy w jego nabyciu lub zbyciu bądź bierze udział w zastosowaniu uzyskanego
wbrew przepisom ustawy zarodka,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
2.
Jeżeli sprawca uczynił sobie z popełnienia przestępstwa określonego w ust. 1 stałe
źródło dochodu,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Kto prowadzi działalność przewidzianą przepisami ustawy wyłącznie dla ośrodka medycznie
wspomaganej prokreacji lub banku komórek rozrodczych i zarodków bez wymaganego pozwolenia
lub wbrew warunkom określonym w pozwoleniu,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Kto, będąc odpowiedzialnym w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji albo w banku
komórek rozrodczych i zarodków, za przekazywanie, do rejestru dawców komórek rozrodczych
i zarodków, informacji i danych dotyczących dawców i biorczyń komórek rozrodczych
przekazanych w celu dawstwa innego niż partnerskie oraz dawców i biorczyń zarodków,
nie przekazuje tych informacji i danych,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Kto stosuje preimplantacyjną diagnostykę genetyczną w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji ze wskazań innych niż medyczne, w tym w celu dokonania wyboru płci przyszłego
dziecka, z wyjątkiem sytuacji, gdy wybór taki pozwala uniknąć ciężkiej, nieuleczalnej
choroby dziedzicznej,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat
2.
Kto niszczy zarodek zdolny do prawidłowego rozwoju powstały w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
Kto pobiera komórki rozrodcze ze zwłok ludzkich w celu zastosowania ich w procedurze
medycznie wspomaganej prokreacji,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
Kto tworzy zarodek w celu innym niż procedura medycznie wspomaganej prokreacji,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
Kto tworzy przy zastosowaniu technik medycznie wspomaganej prokreacji chimery lub
hybrydy lub przeprowadza interwencję mającą na celu dokonanie dziedzicznych zmian
w genomie ludzkim, które mogą być przekazane następnym pokoleniom,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
Kto tworzy zarodek, którego informacja genetyczna w jądrze komórkowym jest identyczna
z informacją genetyczną w jądrze komórkowym innego zarodka, płodu, człowieka, zwłok
lub szczątków ludzkich,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
Kto dokonuje wywozu komórek rozrodczych lub zarodków z terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na terytorium państwa innego niż państwo członkowskie Unii Europejskiej lub
przywozu komórek rozrodczych i zarodków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z
terytorium państwa innego niż państwo członkowskie Unii Europejskiej bez pozwolenia
na wykonywanie czynności, o którym mowa w art. 57,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat
3.
Kto, będąc obowiązanym na podstawie art. 98 do utworzenia programu postępowania z
komórkami rozrodczymi i zarodkami zgromadzonymi, stosuje komórki rozrodcze lub zarodki
w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji bez zatwierdzenia tego programu lub
wbrew warunkom określonym w tym programie,
podlega karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
1.
Kto nie przekazuje ministrowi właściwemu do spraw zdrowia
1)
danych, o których mowa w art. 56 ust. 5, wprowadzanych do rejestru ośrodków medycznie
wspomaganej prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków lub
2)
informacji o każdym przypadku zaistnienia lub podejrzenia zaistnienia istotnego zdarzenia
niepożądanego lub istotnej niepożądanej reakcji
- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 000 zł do 100 000 zł.
2.
Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, nakłada minister właściwy do spraw zdrowia
w drodze decyzji administracyjnej. Minister właściwy do spraw zdrowia jest wierzycielem
w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3.
Ustalając wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, minister właściwy do
spraw zdrowia uwzględnia zakres naruszenia prawa.
4.
Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym
decyzja określona w ust. 2 stała się ostateczna. Od kary pieniężnej nieuiszczonej
w terminie nalicza się odsetki ustawowe.
5.
Egzekucja kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, wraz z odsetkami ustawowymi, następuje
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
6.
Należności z tytułu kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, ulegają przedawnieniu
po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
7.
Wpływy z kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, stanowią dochód budżetu państwa.
(pominięte)
1.
W latach 2016-2025 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym
ustawy wynosi 8 426 696,47 zł, z tym że w poszczególnych latach wyniesie odpowiednio
w
1)
2016 r. - 1 040 060,08 zł;
2)
2017 r. - 818 788,71 zł;
3)
2018 r. - 820 980,96 zł;
4)
2019 r. - 820 980,96 zł;
5)
2020 r. - 820 980,96 zł;
6)
2021 r. - 820 980,96 zł;
7)
2022 r. - 820 980,96 zł;
8)
2023 r. - 820 980,96 zł;
9)
2024 r. - 820 980,96 zł;
10)
2025 r. - 820 980,96 zł.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia monitoruje wykorzystanie zaplanowanych na dany
rok wydatków i dokonuje, co najmniej cztery razy w roku, według stanu na koniec każdego
kwartału, analizy stopnia wykorzystania zaplanowanych na dany rok wydatków.
3.
W przypadku gdy wartość planowanych wydatków, o których mowa w ust. 1, w danym roku,
przypadająca proporcjonalnie na okres od początku roku kalendarzowego do końca danego
kwartału, została przekroczona
1)
po pierwszym kwartale - co najmniej o 15%,
2)
po dwóch kwartałach - co najmniej o 10%,
3)
po trzech kwartałach - co najmniej o 5%
- minister właściwy do spraw zdrowia stosuje mechanizm korygujący zgodnie z ust. 4.
4.
Mechanizm korygujący polega na ograniczeniu
1)
wydatków związanych z funkcjonowaniem Rady do spraw Leczenia Niepłodności,
2)
wydatków związanych z prowadzeniem rejestru oraz rejestru ośrodków medycznie wspomaganej
prokreacji i banków komórek rozrodczych i zarodków,
3)
innych wydatków związanych z realizacją ustawy, w szczególności dotyczących wynagrodzeń
osób zatrudnianych w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zdrowia w
celu wykonywania zadań określonych ustawą
- przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego wykonywania zadań ustawowych przez ministra
właściwego do spraw zdrowia oraz zapewnienia bezpieczeństwa danych gromadzonych w
tych rejestrach.
5.
Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków, o których mowa w
ust. 1, oraz wdrożenia mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 4, jest minister
właściwy do spraw zdrowia.
1.
Podmioty wykonujące w dniu wejścia w życie ustawy czynności polegające na gromadzeniu,
przetwarzaniu, przechowywaniu, dystrybucji komórek rozrodczych lub zarodków przeznaczonych
do zastosowania u ludzi w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji, wywozie komórek
rozrodczych lub zarodków z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przywozie komórek
rozrodczych lub zarodków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą wykonywać te
czynności, po tym dniu, do czasu uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust.
1 oraz art. 57 ust. 1, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy.
2.
Do uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 oraz art. 57 ust. 1, nie stosuje
się wymogu określonego w art. 54 ust. 2 pkt 2 dla osoby odpowiedzialnej za jakość
w ośrodku oraz osoby odpowiedzialnej za jakość w banku, w zakresie miejsca uzyskania
dwuletniego doświadczenia zawodowego; doświadczenie to powinno zostać uzyskane w podmiocie
wykonującym w dniu wejścia w życie ustawy czynności przewidziane w ustawie odpowiednio
dla ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji albo banku komórek rozrodczych i zarodków.
3.
W celu uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 oraz art. 57 ust. 1, podmiot
określony w ust. 1 zawiera umowę, o której mowa w art. 48 ust. 5 pkt 4, z innym podmiotem
ubiegającym się o udzielenie pozwolenia na wykonywanie czynności, o których mowa w
art. 45.
1.
Podmioty wykonujące w dniu wejścia w życie ustawy czynności medycznie wspomaganej
prokreacji polegające na pobieraniu komórek rozrodczych od dawców lub stosowaniu komórek
rozrodczych i zarodków u ludzi w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji mogą
wykonywać te czynności, po tym dniu, do czasu uzyskania pozwolenia, o którym mowa
w art. 48 ust. 1, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy.
2.
Do uzyskania pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się wymogu określonego
w art. 54 ust. 2 pkt 2 dla osoby odpowiedzialnej za jakość w ośrodku, w zakresie miejsca
uzyskania dwuletniego doświadczenia zawodowego; doświadczenie to powinno zostać uzyskane
w podmiocie wykonującym w dniu wejścia w życie ustawy czynności przewidziane w ustawie
dla ośrodka medycznie wspomaganej prokreacji.
Zarodki utworzone i przechowywane przed dniem wejścia w życie ustawy są przekazywane
do dawstwa zarodka
1)
po upływie 20 lat od dnia wejścia w życie ustawy, chyba że wcześniej zostaną przekazane
przez dawców zarodka do dawstwa zarodka;
2)
w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2.
1.
Podmioty, które przed dniem wejścia w życie ustawy gromadziły, testowały, przetwarzały,
przechowywały, dystrybuowały komórki rozrodcze lub zarodki, dokonywały wywozu komórek
rozrodczych lub zarodków z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium państw
innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej lub przywozu komórek rozrodczych
lub zarodków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państw innych niż
państwa członkowskie Unii Europejskiej, tworzą program postępowania z komórkami rozrodczymi
i zarodkami zgromadzonymi do dnia uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 48 ust.
1, zwany dalej „programem”, w celu ustalenia sposobu postępowania prowadzącego do
zapewnienia
1)
jakości ich przechowywania,
2)
zdrowia i bezpieczeństwa biorczyni oraz zdrowia dzieci, które mogą się urodzić w wyniku
zastosowania tych komórek rozrodczych lub zarodków w procedurze medycznie wspomaganej
prokreacji,
3)
bezpieczeństwa komórek rozrodczych lub zarodków gromadzonych, przetwarzanych, przechowywanych
lub dystrybuowanych
- wynikających z przepisów ustawy.
2.
Program obejmuje
1)
szczegółowy opis dotychczasowych procedur stosowanych w podmiocie w zakresie gromadzenia,
testowania, przetwarzania, przechowywania, dystrybucji komórek rozrodczych lub zarodków,
dokonywania wywozu komórek rozrodczych lub zarodków z terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na terytorium państw innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej lub
przywozu komórek rozrodczych lub zarodków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
z terytorium państw innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej;
2)
informację o liczbie osób zatrudnionych w podmiocie wykonujących czynności, o których
mowa w pkt 1, i ich kwalifikacjach oraz plan działań zmierzających do zapewnienia
zatrudnienia osób posiadających kwalifikacje określone w art. 50, wraz z harmonogramem
ich realizacji;
3)
wykaz pomieszczeń i urządzeń podmiotu, wraz z planem działań zmierzających do zapewnienia
posiadania pomieszczeń i urządzeń zgodnych z wymogami, określonymi w przepisach wydanych
odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 lub 2, wraz z harmonogramem ich realizacji;
4)
opis dotychczasowych procedur jakości stosowanych w związku z wykonywaniem czynności,
o których mowa w pkt 1, oraz plan działań zmierzających do zapewnienia ich dostosowania
do wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 52 ust. 3, wraz z harmonogramem
ich realizacji;
5)
informację na temat sposobu identyfikowania komórek rozrodczych i zarodków gromadzonych,
testowanych, przetwarzanych i przechowywanych, z uwzględnieniem informacji na temat
możliwości identyfikowania dawcy komórki rozrodczej lub dawców zarodka oraz możliwości
zapewnienia zgodności ich oznakowania i monitorowania z wymaganiami określonymi w
ustawie i działań prowadzących do tego, wraz z harmonogramem ich realizacji.
3.
Podmiot określony w ust. 1 przekazuje program, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy, ministrowi właściwemu do spraw zdrowia w celu zatwierdzenia.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia dokonuje oceny programu z uwzględnieniem następujących
kryteriów
1)
stopnia zgodności dotychczasowego sposobu wykonywania czynności, o których mowa w
ust. 1, z wymaganiami wynikającymi z przepisów ustawy;
2)
efektywności przedstawionych w programie działań zmierzających do zapewnienia zgodności
warunków, o których mowa w ust. 1, z wymaganiami wynikającymi z przepisów ustawy oraz
realność harmonogramu ich realizacji;
3)
możliwości identyfikowania dawcy komórki rozrodczej lub dawców zarodka na podstawie
stosowanego w podmiocie sposobu identyfikowania gromadzonych, testowanych, przetwarzanych
i przechowywanych w tym podmiocie komórek rozrodczych i zarodków.
5.
W przypadku niezapewnienia możliwości identyfikowania dawcy komórki rozrodczej lub
dawców zarodka na podstawie stosowanego przez podmiot określony w ust. 1 sposobu identyfikowania
gromadzonych, testowanych, przetwarzanych i przechowywanych w tym podmiocie komórek
rozrodczych i zarodków, komórki rozrodcze i zarodki nie mogą zostać zastosowane w
procedurze medycznie wspomaganej prokreacji do dawstwa innego niż dawstwo partnerskie.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania programu,
zatwierdza program albo odmawia jego zatwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej.
7.
Do czasu zatwierdzenia programu podmiot określony w ust. 1 nie może stosować komórek
rozrodczych i zarodków w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.
8.
Podmioty określone w ust. 1 przedstawiają co 2 lata ministrowi właściwemu do spraw
zdrowia sprawozdania z realizacji programu do czasu zastosowania w procedurze medycznie
wspomaganej prokreacji wszystkich zgromadzonych w nich przed dniem wejścia w życie
ustawy komórek rozrodczych i zarodków.
9.
Minister właściwy do spraw zdrowia może przeprowadzać w podmiotach określonych w ust.
1 kontrolę realizacji programu. Do tej kontroli stosuje się odpowiednio art. 122 ust. 1-5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej oraz przepisy wydane na podstawie art. 122 ust. 6 tej ustawy.
Minister właściwy do spraw zdrowia po raz pierwszy
1)
zleci przygotowanie raportu, o którym mowa w art. 71 pkt 4,
2)
przedstawi Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej sprawozdanie, o którym mowa w art. 71
pkt 5
- nie później niż 6 miesięcy od upływu 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 87 pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 107 pkt 7 i 8, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)
art. 157 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 13 października 2019 r.