Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 listopada 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego

Postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów toczy się według przepisów

niniejszego kodeksu.

§ 1.

Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego,

aby

1)

sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba

niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności;

2)

przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności

sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego

nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu

poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego;

3)

zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu

jego godności;

4)

rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie.

§ 2.

Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

W granicach określonych w ustawie postępowanie karne odbywa się z udziałem czynnika

społecznego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności

przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.

§ 1.

Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona

prawomocnym wyrokiem.

§ 2.

Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

W razie wątpliwości, czy stosować prawo dotychczasowe, czy przepisy niniejszej ustawy,

stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy,

o czym należy go pouczyć.

Czynności procesowe dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są skuteczne,

jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.

Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych

dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz

wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Przepisy ustaw wymienionych w art. 1-5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje

się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli przepisy poniższe

nie stanowią inaczej.

§ 1.

Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany

rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.

§ 2.

Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące.

Jeżeli na podstawie przepisów niniejszej ustawy nastąpiła zmiana właściwości lub składu

sądu, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji orzeka sąd dotychczas właściwy

lub w dotychczasowym składzie.

§ 1.

Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa

uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia

władzy.

§ 2.

Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również

tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu.

1.

Zawiadomień o ukończeniu postępowania określonych w art. 21 § 1 ustawy, o której mowa

w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz zawiadomień określonych w art.

182 § 1 zdanie drugie ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą, dokonuje się, jeżeli postępowanie zostało ukończone po dniu wejścia w życie

niniejszej ustawy.

2.

Zawiadomień o wszczęciu postępowania określonych w art. 21 ustawy, o której mowa w

art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, dokonuje się, jeżeli postępowanie przeciwko

osobie nie zostało ukończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

§ 1.

Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia

postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania

oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu.

§ 2.

Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może

być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.

Postępowania wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na skutek wniesienia

zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego

do czasu rozpoznania zażalenia prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.

§ 1.

Postępowanie w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można

umorzyć, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu

na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego

temu się nie sprzeciwia.

§ 2.

Jeżeli kara za inne przestępstwo nie została prawomocnie orzeczona, postępowanie można

zawiesić. Zawieszone postępowanie należy umorzyć albo podjąć przed upływem 3 miesięcy

od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o inne przestępstwo, o którym mowa w §

1.

§ 3.

Postępowanie umorzone na podstawie § 1 można wznowić w wypadku uchylenia lub istotnej

zmiany treści prawomocnego wyroku, z powodu którego zostało ono umorzone.

Zawiadomień określonych w art. 55 § 2a ustawy, o której mowa w art. 1, dokonuje się,

jeżeli akt oskarżenia został wniesiony po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

§ 1.

W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku

toczy się z urzędu. Organ ścigania poucza osobę uprawnioną do złożenia wniosku o przysługującym

jej uprawnieniu.

§ 1a

Uzyskanie wniosku o ściganie należy do oskarżyciela. Jeżeli powodem uzyskania wniosku

jest wyłącznie uprzedzenie przez sąd stron o możliwości zakwalifikowania czynu według

innego przepisu prawnego, przewidującego ściganie na wniosek, uzyskanie wniosku o

ściganie należy do sądu.

§ 2.

W razie złożenia wniosku o ściganie niektórych tylko sprawców obowiązek ścigania obejmuje

również inne osoby, których czyny pozostają w ścisłym związku z czynem osoby wskazanej

we wniosku, o czym należy uprzedzić składającego wniosek. Przepisu tego nie stosuje

się do najbliższych osoby składającej wniosek.

§ 3

Wniosek może być cofnięty w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w

postępowaniu sądowym za zgodą sądu - aż do zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej

rozprawie głównej. W sprawach, w których akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny,

cofnięcie wniosku po rozpoczęciu przewodu sądowego jest skuteczne, jeżeli nie sprzeciwi

się temu oskarżyciel publiczny obecny na rozprawie lub posiedzeniu. Ponowne złożenie

wniosku jest niedopuszczalne.

Przepisów art. 198 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

nie stosuje się, jeżeli postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego zostało

wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela.

W postępowaniach sądowych toczących się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy niezwłocznie

po dniu jej wejścia w życie właściwy sąd przekazuje oskarżonemu pisemne pouczenie

o treści przepisów wskazanych w art. 353 § 4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą.

§ 1.

Wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub

innego uprawnionego podmiotu.

§ 2.

Oskarżyciel publiczny może cofnąć akt oskarżenia do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego

na pierwszej rozprawie głównej. W toku przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji

cofnięcie aktu oskarżenia dopuszczalne jest jedynie za zgodą oskarżonego. Ponowne

wniesienie aktu oskarżenia przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn jest niedopuszczalne.

Jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy istnieje obowiązek sporządzenia uzasadnienia

wyroku, a do dnia wejścia w życie tej ustawy nie zostało ono sporządzone, do jego

sporządzenia stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym

niniejszą ustawą, chyba że przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia

zarządzi sporządzenie uzasadnienia na podstawie przepisów dotychczasowych.

§ 1.

Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu, referendarza

sądowego i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie

w granicach określonych w ustawie.

§ 2.

Wszystkie instytucje państwowe i samorządowe są obowiązane w zakresie swego działania

do udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne w terminie wyznaczonym

przez te organy.

§ 3.

Osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej inne niż określone

w § 2, a także osoby fizyczne są obowiązane do udzielenia pomocy na wezwanie organów

prowadzących postępowanie karne w zakresie i w terminie przez nie wyznaczonym, jeżeli

bez tej pomocy przeprowadzenie czynności procesowej jest niemożliwe albo znacznie

utrudnione.

W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożono zażalenie

na sposób przeprowadzenia kontroli osobistej lub przeglądania zawartości bagaży i

sprawdzania ładunków, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

stosuje się przepisy ustaw zmienianych niniejszą ustawą w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą.

W postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na skutek

wniesienia apelacji do czasu jej rozpoznania nie stosuje się przepisów art. 427 §

3a, art. 447 § 6 oraz art. 452 § 2 pkt 2 i § 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą.

§ 1.

Jeżeli organ prowadzący postępowanie jest obowiązany pouczyć uczestników postępowania

o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach, brak takiego pouczenia

lub mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika

postępowania lub innej osoby, której to dotyczy.

§ 2.

Organ prowadzący postępowanie powinien ponadto w miarę potrzeby udzielać uczestnikom

postępowania informacji o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach

także w wypadkach, gdy ustawa wyraźnie takiego obowiązku nie stanowi. W razie braku

takiego pouczenia, gdy w świetle okoliczności sprawy było ono nieodzowne, albo mylnego

pouczenia, stosuje się odpowiednio § 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 15, który

wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia.

Jeżeli stronie, która wniosła apelację, doręczono uzupełnione uzasadnienie w okresie

od czternastego dnia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia poprzedzającego

dzień jej wejścia w życie, termin do uzupełnienia apelacji, określony w art. 449a

§ 3 ustawy, o której mowa w art. 1, biegnie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

§ 1

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy

1)

czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie

jego popełnienia;

2)

czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia

przestępstwa;

3)

społeczna szkodliwość czynu jest znikoma;

4)

ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze;

5)

oskarżony zmarł;

6)

nastąpiło przedawnienie karalności;

7)

postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone

albo wcześniej wszczęte toczy się;

8)

sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych;

9)

brak skargi uprawnionego oskarżyciela;

10)

brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby

uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej;

11)

zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.

§ 2.

Do chwili otrzymania wniosku lub zezwolenia władzy, od których ustawa uzależnia ściganie,

organy procesowe dokonują tylko czynności niecierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia

śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy wniosek będzie

złożony lub zezwolenie będzie wydane.

§ 3.

Niemożność przypisania winy sprawcy czynu nie wyłącza postępowania dotyczącego zastosowania

środków zabezpieczających.

§ 4.

Istnienie okoliczności określonych w § 1 pkt 4-6 nie wyłącza postępowania w przedmiocie

przepadku, o którym mowa w art. 45a § 2 Kodeksu karnego i art. 43a Kodeksu karnego skarbowego.

Przepisów art. 505 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

nie stosuje się, jeżeli wyrok nakazowy został wydany przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy.

§ 1.

Jeżeli czyn stanowi tylko wykroczenie, prokurator odmawiając wszczęcia postępowania

lub umarzając je przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia z wnioskiem o ukaranie

do właściwego sądu; prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.

§ 2.

Jeżeli sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego albo

naruszenia obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego, może odmawiając

wszczęcia postępowania albo umarzając je, zwłaszcza z powodu znikomej szkodliwości

społecznej czynu, przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.

Postępowania, o których mowa w rozdziale 58 ustawy, o której mowa w art. 1, toczą

się do zakończenia postępowania w danej instancji na podstawie przepisów dotychczasowych.

§ 1.

W razie stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu instytucji

państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa,

sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym uchybieniu organ

powołany do nadzoru nad daną jednostką organizacyjną, zaś w razie potrzeby także organ

kontroli. Policja powiadamia prokuratora o ujawnionych przez siebie uchybieniach.

§ 2.

Zawiadamiając o uchybieniu, sąd lub prokurator może zażądać nadesłania w wyznaczonym

terminie wyjaśnień i podania środków podjętych w celu zapobieżenia takim uchybieniom

w przyszłości.

§ 3.

W razie nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie można nałożyć na kierownika

organu zobowiązanego do wyjaśnień karę pieniężną w wysokości do 10 000 złotych.

§ 4.

Na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie

prokuratora rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu toczy się postępowanie.

Do wyroku w sprawie o wykroczenie wydanego przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy nie stosuje się przepisu art. 107 § 2 ustawy, o której mowa w art. 4, w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą.

§ 1.

W razie rażącego naruszenia przez obrońcę lub pełnomocnika strony ich obowiązków procesowych

sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym właściwą okręgową

radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych, żądając od dziekana właściwej

rady nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 30 dni, terminie informacji o podjętych

działaniach wynikających z zawiadomienia. Odpis zawiadomienia przesyła się Ministrowi

Sprawiedliwości.

§ 1a.

W razie nienadesłania w wyznaczonym terminie informacji, o których mowa w § 1, można

nałożyć na dziekana właściwej rady karę pieniężną w wysokości do 10 000 złotych.

§ 1b.

Na postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie. Na postanowienie o ukaraniu wydane

przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym zażalenie przysługuje do sądu rejonowego,

w którego okręgu toczy się postępowanie.

§ 2.

W razie rażącego naruszenia obowiązków procesowych przez oskarżyciela publicznego

lub prowadzącego postępowanie przygotowawcze sąd zawiadamia o tym bezpośredniego przełożonego

osoby, która dopuściła się uchybienia, żądając nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym

niż 14 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia;

w stosunku do Policji oraz innych organów postępowania przygotowawczego uprawnienie

takie przysługuje również prokuratorowi.

§ 2a.

Odpis zawiadomienia, o którym mowa w § 2, sąd przesyła Prokuratorowi Generalnemu,

jeżeli uchybienia dopuścił się prokurator, a w wypadku gdy uchybienia dopuścił się

oskarżyciel publiczny niebędący prokuratorem - właściwemu organowi przełożonemu w

stosunku do bezpośredniego przełożonego tego oskarżyciela.

1.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81a § 4 ustawy zmienianej

w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na

podstawie art. 81a § 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 185d § 2 i art. 300 § 4

ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów

wykonawczych wydanych na podstawie art. 185d § 2 i art. 300 § 4 ustawy zmienianej

w art. 1, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy.

§ 1.

O wszczęciu i ukończeniu postępowania toczącego się z urzędu przeciw

1)

funkcjonariuszom publicznym, osobom zatrudnionym w instytucjach państwowych, samorządowych

i społecznych, uczniom i słuchaczom szkół, żołnierzom, a także duchownym i członkom

zakonów oraz diakonatów - należy bezzwłocznie zawiadomić przełożonych tych osób;

2)

osobom będącym członkami samorządu zawodowego - należy bezzwłocznie zawiadomić właściwy

organ tego samorządu;

3)

komornikom sądowym, asesorom komorniczym i aplikantom komorniczym - należy bezzwłocznie

zawiadomić Ministra Sprawiedliwości, prezesa sądu apelacyjnego oraz prezesa sądu rejonowego

właściwych ze względu na siedzibę kancelarii komorniczej.

§ 2.

O wszczęciu postępowania przeciw osobom, o których mowa w § 1, zawiadamia prokurator.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 14 oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 68, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

§ 1.

Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania,

a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału

w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, postępowanie

zawiesza się na czas trwania przeszkody.

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania przysługuje zażalenie.

§ 3.

W czasie zawieszenia postępowania należy jednak dokonać odpowiednich czynności w celu

zabezpieczenia dowodów przed ich utratą lub zniekształceniem.

§ 4.

W razie istnienia podstaw określonych w art. 45a § 2 Kodeksu karnego lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego po uprawomocnieniu się postanowienia o zawieszeniu postępowania sąd orzeka w przedmiocie

przepadku z urzędu, a w postępowaniu przygotowawczym - na wniosek prokuratora. Jeżeli

oskarżony nie ma obrońcy, do udziału w postępowaniu dotyczącym przepadku wyznacza

się obrońcę z urzędu.

§ 5.

Na postanowienie w przedmiocie przepadku przysługuje zażalenie.

W sprawie o przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego, we współdziałaniu z małoletnim

lub w okolicznościach, które mogą świadczyć o demoralizacji małoletniego albo o gorszącym

wpływie na niego, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia sąd

rodzinny w celu rozważenia środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach

nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

§ 1.

Sąd lub referendarz sądowy, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator lub inny organ

prowadzący to postępowanie, może z inicjatywy lub za zgodą oskarżonego i pokrzywdzonego

skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia

postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym, o czym się ich poucza,

informując o celach i zasadach postępowania mediacyjnego, w tym o treści art. 178a.

§ 2.

Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego okresu nie wlicza

się do czasu trwania postępowania przygotowawczego.

§ 3.

Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w sprawie zachodzą

okoliczności określone w art. 40 i art. 41 § 1, czynny zawodowo sędzia, prokurator,

asesor prokuratorski, a także aplikant wymienionych zawodów, ławnik, referendarz sądowy,

asystent sędziego, asystent prokuratora oraz funkcjonariusz instytucji uprawnionej

do ścigania przestępstw. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny. Zgodę

na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym odbiera organ kierujący sprawę do mediacji

lub mediator, po wyjaśnieniu oskarżonemu i pokrzywdzonemu celów i zasad postępowania

mediacyjnego i pouczeniu ich o możliwości cofnięcia tej zgody aż do zakończenia postępowania

mediacyjnego.

§ 5.

Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania

mediacyjnego.

§ 6.

Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu postępowania

mediacyjnego, sprawozdanie z jego wyników. Do sprawozdania załącza się ugodę podpisaną

przez oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta.

§ 7.

Postępowanie mediacyjne prowadzi się w sposób bezstronny i poufny.

§ 8.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania

postępowania mediacyjnego, warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione

do jego przeprowadzenia, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres i warunki udostępniania

im akt sprawy oraz formę i zakres sprawozdania z wyników postępowania mediacyjnego,

mając na uwadze potrzebę skutecznego przeprowadzenia tego postępowania.

(uchylony)

§ 1.

Sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw

przekazanych ustawą do właściwości innego sądu.

§ 2.

Sąd rejonowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze w wypadkach wskazanych w ustawie.

§ 1.

Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa

1)

o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych;

2)

o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140-142, art. 148 § 4, art.

149, art. 150 § 1, art. 151-154, art. 158 § 3, art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1, 3 i

4, art. 166 § 1, art. 173 § 3 i 4, art. 185 § 2, art. 189a § 2, art. 210 § 2, art.

211a, art. 252 § 3, art. 258 § 1-3, art. 265 § 1 i 2, art. 269, art. 278 § 1 i 2 w

zw. z art. 294, art. 284 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 286 § 1 w zw. z art. 294, art. 287

§ 1 w zw. z art. 294, art. 296 § 3 oraz art. 299 Kodeksu karnego;

3)

o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.

§ 2.

Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu,

jako sądowi pierwszej instancji, sprawę o każde przestępstwo, ze względu na szczególną

wagę lub zawiłość sprawy.

§ 3.

Sąd okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych

w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej

instancji w sądzie okręgowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach

określonych w ustawie.

§ 1.

Na rozprawie głównej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli ustawa nie stanowi

inaczej. Sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego.

§ 2.

W sprawach o zbrodnie sąd orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 3.

Ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę sąd pierwszej instancji może

postanowić o jej rozpoznaniu w składzie trzech sędziów albo jednego sędziego i dwóch

ławników.

§ 4.

W sprawach o przestępstwa, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia

wolności, sąd orzeka w składzie dwóch sędziów i trzech ławników.

§ 1.

Na rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli

ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2

Apelację lub kasację od wyroku orzekającego karę dożywotniego pozbawienia wolności

albo wnoszącą o wymierzenie takiej kary rozpoznaje sąd w składzie pięciu sędziów.

§ 1.

Na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo ze względu

na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w

składzie trzech sędziów.

§ 2.

Sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka jednoosobowo, a w składzie trzech sędziów wówczas,

gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy albo ze względu

na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w

składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1.

Miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo.

§ 2.

Jeżeli przestępstwo popełniono na polskim statku wodnym lub powietrznym, a § 1 nie

może mieć zastosowania, właściwy jest sąd macierzystego portu statku.

§ 3.

Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy jest ten sąd, w którego

okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 1.

Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd, w którego

okręgu

1)

ujawniono przestępstwo,

2)

ujęto oskarżonego,

3)

oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał

- zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli przestępstwo popełniono za granicą.

§ 3.

Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisów poprzedzających,

sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

§ 1.

Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości

różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto

postępowanie przygotowawcze.

§ 2.

Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego

rzędu.

§ 1.

Sąd właściwy dla sprawców przestępstw jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy

oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem

sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie.

§ 2.

Sprawy osób wymienionych w § 1 powinny być połączone we wspólnym postępowaniu; przepis

art. 33 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Jeżeli zachodzą okoliczności utrudniające łączne rozpoznanie spraw, o których mowa

w § 1 i 2, można wyłączyć i odrębnie rozpoznać sprawę poszczególnych osób lub o poszczególne

czyny; sprawa wyłączona podlega rozpoznaniu przez sąd właściwy według zasad ogólnych.

§ 1.

Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje

sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

§ 2.

Jeżeli sąd na rozprawie głównej stwierdza, że nie jest właściwy miejscowo lub że właściwy

jest sąd niższego rzędu, może przekazać sprawę innemu sądowi jedynie wtedy, gdy powstaje

konieczność odroczenia rozprawy.

§ 3.

Na postanowienie w kwestii właściwości przysługuje zażalenie.

Sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu,

jeżeli większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu,

a z dala od sądu właściwego.

Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu

sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

§ 1

Spór o właściwość między sądami rozstrzyga ostatecznie sąd wyższego rzędu właściwy

ze względu na siedzibę sądu, który pierwszy wszczął spór. Spór o właściwość między

sądem rejonowym a sądem okręgowym rozstrzyga sąd apelacyjny, a spór o właściwość między

sądem apelacyjnym a innym sądem powszechnym - Sąd Najwyższy.

§ 2.

W czasie trwania sporu każdy z tych sądów przedsiębierze czynności niecierpiące zwłoki.

Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej

mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

§ 1.

Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli

1)

sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio;

2)

jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela

ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;

3)

jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy

dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób

węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli;

4)

był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany

w charakterze świadka lub występował jako biegły;

5)

brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy

strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze;

6)

brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie;

7)

brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone;

8)

(uchylony)

9)

brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw;

10)

prowadził mediację.

§ 2.

Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia,

przysposobienia, opieki lub kurateli.

§ 3.

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego

w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku,

kasacji lub skargi.

§ 1.

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

§ 2.

Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na podstawie § 1 po rozpoczęciu przewodu

sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub

stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu.

Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek

wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania; przepisu art. 42 § 3 nie stosuje

się.

§ 1.

Wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.

§ 2.

Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza

się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia.

§ 3.

Sędzia, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie na podstawie art. 41, może złożyć

do akt stosowne oświadczenie na piśmie. Wniosek rozpoznaje się niezwłocznie. Z chwilą

wyłączenia sędziego czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku

stają się bezskuteczne.

§ 4.

Poza wypadkiem określonym w § 2 o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie;

w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego

dotyczy wyłączenie. W razie niemożności utworzenia takiego składu sądu, w kwestii

wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu.

Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie jest niemożliwe,

sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych i

ławników. O wyłączeniu referendarza orzeka sąd w składzie jednego sędziego.

§ 1.

Oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator.

§ 1a.

W wypadkach określonych w ustawie czynności procesowe wykonuje prokurator bezpośrednio

przełożony lub prokurator nadrzędny.

§ 1b.

(uchylony)

§ 1c.

(uchylony)

§ 2.

Inny organ państwowy może być oskarżycielem publicznym z mocy szczególnych przepisów

ustawy, określających zakres jego działania.

§ 1.

W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego udział oskarżyciela publicznego

w rozprawie jest obowiązkowy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2.

Jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, niestawiennictwo

oskarżyciela publicznego na rozprawie nie tamuje jej toku. Przewodniczący lub sąd

mogą uznać obecność oskarżyciela publicznego za obowiązkową.

§ 1.

Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4, 6 i 10, § 2 oraz art. 41, art. 41a i art. 42 stosuje

się odpowiednio do prokuratora, innych osób prowadzących postępowanie przygotowawcze

oraz innych oskarżycieli publicznych.

§ 2.

Osoby wymienione w § 1 ulegają również wyłączeniu, jeżeli brały udział w sprawie jako

obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel ustawowy strony.

§ 1.

O wyłączeniu prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze oraz oskarżyciela

publicznego orzeka prokurator nadzorujący postępowanie lub bezpośrednio przełożony.

§ 2.

Czynności dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu, zanim ono nastąpiło, nie są

z tej przyczyny bezskuteczne; jednakże czynność dowodową należy na żądanie strony,

w miarę możności, powtórzyć.

§ 1.

Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio

naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

§ 2.

Pokrzywdzonym może być także niemająca osobowości prawnej

1)

instytucja państwowa lub samorządowa;

2)

inna jednostka organizacyjna, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną.

§ 3.

Za pokrzywdzonego uważa się zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną

pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia.

§ 3a.

W sprawach o przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o których

mowa w art. 218-221 oraz w art. 225 § 2 Kodeksu karnego, organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą wykonywać prawa pokrzywdzonego, jeżeli w

zakresie swego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

§ 4.

W sprawach o przestępstwa, którymi wyrządzono szkodę w mieniu instytucji lub jednostki

organizacyjnej, o której mowa w § 2, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej instytucji

lub jednostki organizacyjnej, prawa pokrzywdzonego mogą wykonywać organy kontroli

państwowej, które w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły

o wszczęcie postępowania.

Pokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie

głównej złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.

W postępowaniu sądowym z uprawnień pokrzywdzonego określonych w art. 53 nie może korzystać

osoba występująca w tej samej sprawie w charakterze oskarżonego, z wyjątkiem przewidzianym

w art. 497 i art. 498 § 3.

§ 1.

Za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje organ

uprawniony do działania w jego imieniu.

§ 2.

Jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo,

prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony

pozostaje.

§ 3.

Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub

stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje.

§ 1.

W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby

najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu, a w wypadku ich braku lub nieujawnienia

- prokurator, działając z urzędu.

§ 2.

W przypadku gdy organ prowadzący postępowanie dysponuje informacjami o osobach najbliższych

dla pokrzywdzonego lub osobach pozostających na jego utrzymaniu, poucza o przysługujących

uprawnieniach co najmniej jedną z nich.

W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać

jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub

zamiast niego.

§ 1.

Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu

rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie

działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

§ 2.

Cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego nie pozbawia uprawnień oskarżyciela

posiłkowego. Pokrzywdzony, który uprzednio nie korzystał z uprawnień oskarżyciela

posiłkowego, może w terminie 14 dni od powiadomienia go o cofnięciu przez oskarżyciela

publicznego aktu oskarżenia oświadczyć, że przystępuje do postępowania jako oskarżyciel

posiłkowy.

§ 1.

W razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania

w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od

doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w

mocy zaskarżonego postanowienia wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym

odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora.

§ 2

Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany

przez adwokata, radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej

Polskiej, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 i art. 333 § 1.

§ 2a

O wniesieniu aktu oskarżenia zawiadamia się innych pokrzywdzonych znanych sądowi.

§ 3.

Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie

głównej przyłączyć się do postępowania.

§ 4.

Do sprawy wszczętej na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego

może w każdym czasie wstąpić prokurator, stając się oskarżycielem publicznym. Postępowanie

toczy się wówczas z oskarżenia publicznego, a pokrzywdzony, który wniósł akt oskarżenia,

korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 54. Cofnięcie aktu

oskarżenia przez oskarżyciela publicznego jest dopuszczalne jedynie za zgodą pokrzywdzonego,

który wniósł akt oskarżenia, a w razie przyłączenia się do postępowania pokrzywdzonego,

o którym mowa w § 3 - również tego pokrzywdzonego.

§ 1.

Sąd może ograniczyć liczbę oskarżycieli posiłkowych występujących w sprawie, jeżeli

jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Sąd orzeka, że

oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, gdy bierze w nim już udział

określona przez sąd liczba oskarżycieli.

§ 1a

Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 1 zażalenie nie przysługuje.

§ 2.

Sąd orzeka także, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, jeżeli

stwierdzi, że nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt oskarżenia albo oświadczenie

o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie.

§ 3

Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 2 przysługuje zażalenie do innego równorzędnego

składu tego sądu.

§ 4.

Oskarżyciel posiłkowy, który nie bierze udziału w postępowaniu z przyczyn określonych

w § 1, może przedstawić sądowi na piśmie swoje stanowisko w terminie 7 dni od daty

doręczenia postanowienia.

Oskarżycielowi posiłkowemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim,

orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem;

za zgodą oskarżyciela posiłkowego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego

orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

§ 1.

W razie odstąpienia oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia nie może on ponownie przyłączyć

się do postępowania.

§ 1a

W sprawie, w której oskarżyciel publiczny nie bierze udziału, niestawiennictwo oskarżyciela

posiłkowego i jego pełnomocnika na rozprawie głównej bez usprawiedliwienia uważa się

za odstąpienie od oskarżenia.

§ 2.

O odstąpieniu oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia w sprawie, w której oskarżyciel

publiczny nie bierze udziału, sąd zawiadamia prokuratora. Nieprzystąpienie przez niego

do oskarżenia w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia powoduje umorzenie postępowania.

Postanowienie o umorzeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.

§ 1.

Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe lub

osoby pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze

oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania.

§ 2.

W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie,

stosuje się odpowiednio art. 61.

§ 1.

Pokrzywdzony może jako oskarżyciel prywatny wnosić i popierać oskarżenie o przestępstwa

ścigane z oskarżenia prywatnego.

§ 2.

Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie

głównej przyłączyć się do toczącego się postępowania.

§ 1.

W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie

albo wstępuje do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

§ 2.

Postępowanie toczy się wówczas z urzędu, a pokrzywdzony, który przedtem wniósł oskarżenie

prywatne, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego; do pokrzywdzonego, który przedtem

nie wniósł oskarżenia prywatnego, stosuje się art. 54, 55 § 3 i art. 58.

§ 3.

Jeżeli prokurator, który wstąpił do postępowania, odstąpił potem od oskarżenia, pokrzywdzony

powraca w dalszym postępowaniu do praw oskarżyciela prywatnego.

§ 4.

Pokrzywdzony, który nie wniósł oskarżenia, może w terminie zawitym 14 dni od daty

powiadomienia go o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia złożyć akt oskarżenia lub

oświadczenie, że podtrzymuje oskarżenie jako prywatne, a jeżeli takiego oświadczenia

nie złoży, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

Oskarżycielowi prywatnemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim,

orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem;

za zgodą oskarżyciela prywatnego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia

kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

§ 1.

W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe

lub osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego mogą wstąpić w jego prawa. Postanowienie

o zawieszeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.

§ 2.

Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba

uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

§ 1.

Za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu

zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku

z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego.

§ 2.

Za oskarżonego uważa się osobę, przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu, a także

osobę, co do której prokurator złożył wniosek wskazany w art. 335 § 1 lub wniosek

o warunkowe umorzenie postępowania.

§ 3.

Jeżeli kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogólnym określenia „oskarżony”, odpowiednie

przepisy mają zastosowanie także do podejrzanego.

§ 1.

Oskarżony ma prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w

wystarczającym stopniu językiem polskim.

§ 2.

Tłumacza należy wezwać do czynności z udziałem oskarżonego, o którym mowa w § 1. Na

wniosek oskarżonego lub jego obrońcy tłumacza należy wezwać również w celu porozumienia

się oskarżonego z obrońcą w związku z czynnością, do udziału w której oskarżony jest

uprawniony.

§ 3.

Oskarżonemu, o którym mowa w § 1, postanowienie o przedstawieniu, uzupełnieniu lub

zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące

postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżonego można poprzestać

na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega

ono zaskarżeniu.

§ 1.

Oskarżony tymczasowo aresztowany może porozumiewać się ze swym obrońcą podczas nieobecności

innych osób oraz korespondencyjnie.

§ 2.

W postępowaniu przygotowawczym prokurator, udzielając zezwolenia na porozumiewanie

się, może zastrzec w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jeżeli wymaga tego dobro

postępowania przygotowawczego, że będzie przy tym obecny sam lub osoba przez niego

upoważniona.

§ 3.

Jeżeli wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego, prokurator, w szczególnie

uzasadnionych wypadkach, może również zastrzec kontrolę korespondencji podejrzanego

z obrońcą.

§ 4.

Zastrzeżenia, o których mowa w § 2 i 3, nie mogą być utrzymywane ani dokonane po upływie

14 dni od dnia tymczasowego aresztowania podejrzanego.

§ 1.

Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania

dowodów na swoją niekorzyść.

§ 2.

Oskarżony jest jednak obowiązany poddać się

1)

oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności

ciała; wolno także w szczególności od oskarżonego pobrać odciski, fotografować go

oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom;

2)

badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów

na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że dokonywane są przez uprawnionego

do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają

zdrowiu oskarżonego, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności

oskarżony jest obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi,

włosów lub wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem pkt 3;

3)

pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to

nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego lub innych

osób.

§ 3.

W stosunku do osoby podejrzanej można dokonać badań lub czynności, o których mowa

w § 2 pkt 1, a także, przy zachowaniu wymagań określonych w § 2 pkt 2 lub 3, pobrać

krew, włosy, wymaz ze śluzówki policzków lub inne wydzieliny organizmu.

§ 3a.

Oskarżonego lub osobę podejrzaną wzywa się do poddania się obowiązkom wynikającym

z § 2 i 3. W razie odmowy poddania się tym obowiązkom oskarżonego lub osobę podejrzaną

można zatrzymać i przymusowo doprowadzić, a także stosować wobec nich siłę fizyczną

lub środki techniczne służące obezwładnieniu, w zakresie niezbędnym do wykonania danej

czynności.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi,

w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób poddawania oskarżonego oraz

osoby podejrzanej badaniom, a także wykonywania z ich udziałem czynności, o których

mowa w § 2 pkt 1 i 3 oraz § 3, mając na uwadze, aby gromadzenie, utrwalanie i analiza

materiału dowodowego były dokonywane zgodnie z aktualną wiedzą w zakresie kryminalistyki

i medycyny sądowej.

§ 1.

Oskarżony jest obowiązany zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie

miejsca swojego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, w tym także z

powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, jak również o każdej zmianie danych umożliwiających

kontaktowanie się, wskazanych w art. 213 § 1, o których wie, że są znane organowi

prowadzącemu postępowanie. Oskarżony jest obowiązany ponadto stawić się na każde wezwanie

w toku postępowania karnego. O powyższych obowiązkach należy oskarżonego uprzedzić

przy pierwszym przesłuchaniu.

§ 2.

W razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego można zatrzymać go i sprowadzić

przymusowo.

§ 3.

Przepisy art. 246 stosuje się odpowiednio. Zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje

ten sam sąd w składzie trzech sędziów.

Jeżeli oskarżony jest nieletni lub ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy

lub osoba, pod której pieczą oskarżony pozostaje, może podejmować na jego korzyść

wszelkie czynności procesowe, a przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia, składać

wnioski oraz ustanowić obrońcę.

Oskarżony może mieć jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców.

§ 1.

Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z

urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony

bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podstawą odmowy wyznaczenia

obrońcy z urzędu nie może być skorzystanie przez oskarżonego z nieodpłatnej pomocy

prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie

obywatelskim oraz edukacji prawnej

(Dz. U. z 2019 r. poz. 294).

§ 1a.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony żąda wyznaczenia obrońcy z urzędu

w celu dokonania określonej czynności procesowej.

§ 2.

Sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy, jeżeli okaże się, że nie istnieją okoliczności,

na podstawie których go wyznaczono. Na postanowienie o cofnięciu wyznaczenia obrońcy

przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.

§ 1.

W postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli

1)

nie ukończył 18 lat;

2)

jest głuchy, niemy lub niewidomy;

3)

zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub

kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona

lub w znacznym stopniu ograniczona;

4)

zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział

w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny.

§ 2.

Oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu

na inne okoliczności utrudniające obronę.

§ 3.

W wypadkach, o których mowa w § 1 i 2, udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie

oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.

§ 4.

Uznając za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że czyn oskarżonego nie

został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania

znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego

oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny

i rozsądny, sąd orzeka, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Prezes sądu albo sąd

zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków, chyba że zachodzą inne okoliczności przemawiające

za tym, aby oskarżony miał obrońcę wyznaczonego z urzędu.

Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono

mu zbrodnię. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązkowy.

(uchylony)

§ 1.

Jeżeli w sytuacji określonej w art. 78 § 1 lub 1a, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 oskarżony

nie ma obrońcy z wyboru, prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania

sprawy wyznacza mu obrońcę z urzędu.

§ 1a.

Na zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do

sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a na postanowienie sądu o odmowie wyznaczenia

obrońcy - zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.

§ 1b.

Ponowny wniosek o wyznaczenie obrońcy, oparty na tych samych okolicznościach, pozostawia

się bez rozpoznania.

§ 2.

Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes lub referendarz sądowy

sądu właściwego do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego.

§ 1.

Obrońca z urzędu wyznaczany jest z listy obrońców.

§ 2.

Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu prezes sądu, sąd lub referendarz sądowy rozpoznaje

niezwłocznie.

§ 3

Jeżeli okoliczności wskazują na konieczność natychmiastowego podjęcia obrony

1)

wniosek o wyznaczenie obrońcy oraz inne dokumenty niezbędne do rozpoznania wniosku

mogą być przekazane przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze do właściwego

sądu za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej;

2)

prezes sądu, sąd lub referendarz sądowy, w sposób wskazany w art. 137, powiadamia

oskarżonego oraz obrońcę o wyznaczeniu obrońcy z urzędu.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia

1)

sposób zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu, w tym sposób

ustalania listy obrońców udzielających pomocy prawnej z urzędu oraz sposób wyznaczania

obrońcy udzielającego pomocy prawnej z urzędu,

2

tryb przekazywania do sądu wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz szczegółowy

tryb rozpoznawania takiego wniosku

- mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego toku postępowania oraz prawidłowej

realizacji prawa do obrony.

Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury

lub ustawy o radcach prawnych.

§ 1.

Obrońcę ustanawia oskarżony; do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego

wolności, obrońcę może ustanowić inna osoba, o czym niezwłocznie zawiadamia się oskarżonego.

§ 2.

Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu

organu prowadzącego postępowanie karne.

§ 1.

Ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym

postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie

zawiera ograniczeń.

§ 2.

Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych

do prawomocnego zakończenia postępowania. Jeżeli jednak czynności należy dokonać poza

siedzibą lub miejscem zamieszkania obrońcy z urzędu, prezes sądu, przed którym ma

być dokonana czynność, lub referendarz sądowy tego sądu, a w postępowaniu przygotowawczym

prezes sądu rejonowego miejsca czynności lub referendarz sądowy tego sądu, na uzasadniony

wniosek dotychczasowego obrońcy może wyznaczyć do dokonania tej czynności innego obrońcę

spośród miejscowych adwokatów lub radców prawnych.

§ 3.

Obrońca wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w postępowaniu o uchylenie

wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego

sprawę do ponownego rozpoznania lub w postępowaniu o wznowienie postępowania powinien

sporządzić i podpisać kasację, skargę od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok

sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania lub wniosek

o wznowienie postępowania albo poinformować na piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw

do wniesienia kasacji, skargi lub wniosku o wznowienie postępowania. Jeżeli kasacja,

skarga lub wniosek zostaną wniesione, obrońca ten jest uprawniony do udziału w toczącym

się postępowaniu.

§ 1.

Obrońca może bronić kilku oskarżonych, jeżeli ich interesy nie pozostają w sprzeczności.

§ 2.

Stwierdzając sprzeczność sąd wydaje postanowienie, zakreślając oskarżonym termin do

ustanowienia innych obrońców. W wypadku obrony z urzędu sąd wyznacza innego obrońcę.

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

§ 3.

W postępowaniu przygotowawczym uprawnienia sądu określone w § 2 przysługują prezesowi

sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

§ 1.

Obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego.

§ 2.

Udział obrońcy w postępowaniu nie wyłącza osobistego działania w nim oskarżonego.

§ 1.

Strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika.

§ 2.

Osoba niebędąca stroną może ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy

w toczącym się postępowaniu.

§ 3.

Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może odmówić dopuszczenia do udziału

w postępowaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 2, jeżeli uzna, że nie wymaga tego

obrona interesów osoby niebędącej stroną.

(uchylony)

§ 1

Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej

Polskiej. Pełnomocnika z urzędu wyznacza prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego

do rozpoznania sprawy. Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 77, art.

78, art. 81 § 1a-2, art. 81a § 1-3, art. 83, art. 84, art. 86 § 2 oraz przepisy wydane

na podstawie art. 81a § 4.

§ 2.

Na zasadach określonych w odrębnej ustawie czynności zastępstwa wykonuje Prokuratoria

Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.

W kwestiach dotyczących pełnomocnika, a nieunormowanych przez przepisy niniejszego

kodeksu, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

§ 1.

W postępowaniu sądowym udział w postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli

zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego, objętego

zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka.

§ 2.

W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje interes społeczny lub indywidualny, objęty

zadaniami statutowymi tej organizacji, oraz przedstawiciela, który ma reprezentować

tę organizację. Do zgłoszenia dołącza się odpis statutu lub innego dokumentu regulującego

działalność tej organizacji. Przedstawiciel organizacji społecznej przedkłada sądowi

pisemne upoważnienie.

§ 3.

Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie, jeżeli

przynajmniej jedna ze stron wyrazi na to zgodę. Strona może w każdym czasie cofnąć

wyrażoną zgodę. W wypadku braku zgody choćby jednej ze stron na występowanie w sprawie

przedstawiciela organizacji społecznej sąd wyłącza tego przedstawiciela od udziału

w sprawie, chyba że jego udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 4.

Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie pomimo

braku zgody stron, jeżeli leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 5.

Sąd odmawia dopuszczenia przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w

sprawie, jeżeli stwierdzi, że wskazany w zgłoszeniu interes społeczny lub indywidualny

nie jest objęty zadaniami statutowymi tej organizacji lub nie jest związany z rozpoznawaną

sprawą.

§ 6.

Sąd może ograniczyć liczbę przedstawicieli organizacji społecznych występujących w

sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Sąd wzywa wówczas oskarżyciela i oskarżonego do wskazania nie więcej niż dwóch przedstawicieli

organizacji społecznych, którzy będą mogli występować w sprawie. Jeżeli w sprawie

występuje więcej niż jeden oskarżony lub więcej niż jeden oskarżyciel, każdy z nich

może wskazać jednego przedstawiciela. Niewskazanie przedstawiciela uznaje się za cofnięcie

zgody na jego występowanie w sprawie. Niezależnie od stanowisk stron sąd może postanowić

o dalszym udziale poszczególnych przedstawicieli organizacji społecznych, jeżeli ich

udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym przedstawiciel organizacji społecznej

może uczestniczyć w rozprawie, wypowiadać się i składać oświadczenia na piśmie.

§ 1.

Jeżeli w związku z popełnieniem czynu zabronionego osoba fizyczna, prawna albo jednostka

organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność

prawną, uzyskała korzyść majątkową lub świadczenie określone w art. 405-407, art. 410 i art. 412 Kodeksu cywilnego od Skarbu Państwa, jednostki samorządowej, państwowej lub samorządowej jednostki

organizacyjnej, podmiotu, dla którego organ samorządu jest organem założycielskim,

lub spółki prawa handlowego z większościowym udziałem Skarbu Państwa lub jednostki

samorządowej, na wniosek prokuratora sąd, stosując przepisy prawa cywilnego, zobowiązuje tę osobę lub jednostkę do zwrotu korzyści albo jej równowartości uprawnionemu

podmiotowi lub orzeka przepadek świadczenia albo jego równowartości na rzecz Skarbu

Państwa.

§ 2.

Podmiot zobowiązany określony w § 1 jest przesłuchiwany w postępowaniu karnym w charakterze

świadka. W przypadku podmiotu innego niż osoba fizyczna przesłuchuje się osobę lub

osoby uprawnione do działania w jego imieniu.

§ 3.

Osoba, o której mowa w § 2, może odmówić zeznań.

§ 4.

Przepisy art. 72, art. 75, art. 87 § 1, art. 89, art. 156 § 1 zdanie pierwsze oraz

art. 167 stosuje się odpowiednio. Osoba, o której mowa w § 2, może zadawać pytania

osobie przesłuchiwanej oraz zabrać głos końcowy przed obrońcą oskarżonego i oskarżonym.

Właścicielowi przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem, o którym mowa w art. 44a § 2 Kodeksu karnego, przysługują prawa strony w zakresie czynności procesowych odnoszących się do tego

środka.

Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu,

mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

§ 1.

Jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku, sąd wydaje postanowienie.

§ 2.

W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący

składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydają zarządzenia.

§ 3.

W postępowaniu przygotowawczym postanowienia i zarządzenia wydaje prokurator oraz

inny uprawniony organ, a sąd - w wypadkach przewidzianych w ustawie.

§ 4.

W wypadkach określonych w ustawie sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub

innym organom.

§ 1.

W wypadkach określonych w ustawie referendarz sądowy może wydawać postanowienia lub zarządzenia.

§ 2.

Polecenia, które zgodnie z ustawą wydaje sąd, może wydawać także referendarz sądowy.

§ 3.

Od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego może być wniesiony

sprzeciw. Sprzeciw przysługuje stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio

dotyczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W razie wniesienia sprzeciwu postanowienie

lub zarządzenie traci moc.

§ 4.

Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu, jeżeli został wniesiony po terminie lub przez

osobę nieuprawnioną.

§ 1.

Postanowienie powinno zawierać

1)

oznaczenie organu oraz osoby lub osób, wydających postanowienie;

2)

datę wydania postanowienia;

3)

wskazanie sprawy oraz kwestii, której postanowienie dotyczy;

4)

rozstrzygnięcie z podaniem podstawy prawnej;

5)

uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zarządzeń.

§ 1.

Sąd orzeka na rozprawie w wypadkach wskazanych w ustawie, a w innych - na posiedzeniu.

Orzeczenia wydawane na posiedzeniu mogą zapadać również na rozprawie.

§ 2.

Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu.

§ 1.

W sprawach wskazanych w art. 2a § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń orzeka na posiedzeniu sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.

§ 2.

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

§ 1.

W sprawach wskazanych w art. 4 § 2-4 Kodeksu karnego orzeka na posiedzeniu sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.

§ 2.

Przy orzekaniu sąd bierze pod uwagę czyn objęty wyrokiem i przypisany sprawcy na podstawie

ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę tego wyroku.

§ 3.

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

§ 1.

Posiedzenie odbywa się z wyłączeniem jawności, chyba że ustawa stanowi inaczej albo

prezes sądu lub sąd zarządzi inaczej.

§ 1a

Do posiedzeń stosuje się odpowiednio przepis art. 358.

§ 2.

Jawne są posiedzenia, o których mowa w art. 339 § 3 pkt 1, 2 i 5, art. 340, art. 341,

art. 343 § 5, art. 343a, art. 603, art. 607l § 1, art. 607s § 3, art. 611c § 4 i art.

611ti § 1.

§ 3.

Do posiedzeń, które odbywają się jawnie, przepisy rozdziału 42 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Strony oraz osoby niebędące stronami, jeżeli wykażą interes prawny w rozstrzygnięciu,

mają prawo wziąć udział w posiedzeniu wówczas, gdy ustawa tak stanowi, chyba że ich

udział jest obowiązkowy. Przepis art. 451 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

W pozostałych wypadkach nie zawiadamia się ich o posiedzeniu, a mogą wziąć w nim udział,

jeżeli się stawią, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okoliczności faktycznych przed wydaniem orzeczenia

na posiedzeniu, sąd dokonuje tego sam albo w tym celu wyznacza sędziego ze składu

orzekającego bądź zwraca się o wykonanie określonych czynności do sądu miejscowo właściwego.

Jeżeli czynność nie wymaga przeprowadzenia dowodu, może ją wykonać także referendarz

sądowy.

§ 1.

Uzasadnienie postanowienia sporządza się na piśmie wraz z samym postanowieniem.

§ 2.

W sprawie zawiłej lub z innych ważnych przyczyn można odroczyć sporządzenie uzasadnienia

postanowienia na czas do 7 dni.

§ 3.

Nie wymaga uzasadnienia dopuszczenie dowodu, jak również uwzględnienie wniosku, któremu

inna strona nie sprzeciwiła się, chyba że orzeczenie podlega zaskarżeniu.

§ 1.

Tryb i formę uzasadnienia wyroku określają przepisy szczególne.

§ 2.

Zarządzenie wymaga pisemnego uzasadnienia, jeżeli podlega zaskarżeniu.

§ 1.

Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, w tym wyroku nakazowego i wyroku łącznego,

oraz wyroku sądu odwoławczego i wyroku wydanego w postępowaniu o wznowienie postępowania

sporządza się na formularzu według ustalonego wzoru.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory formularzy uzasadnień

wyroków oraz sposób ich wypełniania, mając na uwadze konieczność zamieszczenia w nich

niezbędnych informacji wskazanych w ustawie, w sposób umożliwiający należyte sporządzenie

przez uprawnionego środka zaskarżenia, a także właściwe dokonanie kontroli wyroku

w razie wniesienia takiego środka.

§ 1

Orzeczenie lub zarządzenie wydane na rozprawie ogłasza się ustnie.

§ 1a

Orzeczenie lub zarządzenie wydane na posiedzeniu jawnym ogłasza się ustnie. Jeżeli

na ogłoszeniu nikt się nie stawił, można uznać wydane orzeczenie lub zarządzenie za

ogłoszone. Przyczynę odstąpienia od ogłoszenia należy wskazać w protokole albo notatce

urzędowej z posiedzenia.

§ 2.

Orzeczenie lub zarządzenie wydane na innym posiedzeniu ogłasza się ustnie, jeżeli

bierze w nim udział strona.

§ 3

Wyrok doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia środka zaskarżenia, jeżeli ustawa

tak stanowi.

§ 4.

Postanowienie albo zarządzenie wydane poza rozprawą, od którego przysługuje środek

zaskarżenia, doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia tego środka, a postanowienie

kończące postępowanie jego stronom, chyba że byli obecni przy ogłoszeniu postanowienia

albo zarządzenia.

§ 5.

Strony należy powiadomić o treści innych postanowień i zarządzeń wydanych poza rozprawą

i posiedzeniem, a także wydanych na posiedzeniu, o którego terminie strona nie była

zawiadomiona.

§ 6

Jeżeli ustawa nie zwalnia od równoczesnego sporządzenia uzasadnienia, orzeczenie i

zarządzenie doręcza się lub ogłasza wraz z uzasadnieniem. W wypadku określonym w art.

98 § 2 po ogłoszeniu postanowienia, na wniosek strony obecnej przy ogłoszeniu tego

postanowienia, podaje się ustnie najważniejsze powody rozstrzygnięcia. Obecne strony

należy pouczyć o możliwości złożenia takiego wniosku.

§ 7.

Jeżeli sprawę rozpoznano z wyłączeniem jawności ze względu na ważny interes państwa,

zamiast uzasadnienia doręcza się zawiadomienie, że uzasadnienie zostało sporządzone.

§ 8.

Po ogłoszeniu lub przy doręczeniu orzeczenia i zarządzenia należy pouczyć uczestników

postępowania o przysługującym im prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia

lub o tym, że orzeczenie lub zarządzenie nie podlega zaskarżeniu.

§ 9.

W razie skazania z zastosowaniem art. 60 § 3 lub 4 Kodeksu karnego lub art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego po ogłoszeniu lub przy doręczeniu wyroku należy pouczyć oskarżonego o treści art.

434 § 4 oraz art. 443.

(uchylone)

§ 1.

Oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe oraz w obliczeniu terminów w orzeczeniu lub

zarządzeniu albo w ich uzasadnieniu można sprostować w każdym czasie.

§ 2.

Sprostowania dokonuje organ, który popełnił omyłkę. Jeżeli postępowanie toczy się

przed instancją odwoławczą, może ona z urzędu sprostować orzeczenie pierwszej instancji.

§ 3.

Sprostowanie orzeczenia lub jego uzasadnienia następuje w drodze postanowienia, a

sprostowanie zarządzenia w drodze zarządzenia.

§ 4.

Na postanowienie lub zarządzenie co do sprostowania wydane w pierwszej instancji służy

zażalenie.

Przepisy art. 100 § 4-8 stosuje się odpowiednio w postępowaniu przygotowawczym.

§ 1.

Sąd lub referendarz sądowy nadaje na żądanie osoby uprawnionej klauzulę wykonalności

orzeczeniu podlegającemu wykonaniu w drodze egzekucji.

§ 2.

Orzeczenia nakładające obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną

krzywdę oraz nawiązkę orzeczoną na rzecz pokrzywdzonego uważa się za orzeczenia co

do roszczeń majątkowych, jeżeli nadają się do egzekucji w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

§ 3.

Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do obowiązku wynikającego z ugody zawartej

przed sądem lub referendarzem sądowym, a także ugody zawartej w postępowaniu mediacyjnym.

§ 4.

Sąd lub referendarz sądowy odmawia nadania klauzuli wykonalności ugodzie zawartej

przed mediatorem, w całości lub w części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub

zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

§ 1.

Przebieg narady i głosowania nad orzeczeniem jest tajny, a zwolnienie od zachowania

w tym względzie tajemnicy nie jest dopuszczalne.

§ 2.

Podczas narady i głosowania oprócz członków składu orzekającego może być obecny jedynie

protokolant, chyba że przewodniczący uzna jego obecność za zbędną.

§ 1.

Naradą i głosowaniem kieruje przewodniczący, a jeżeli co do porządku i sposobu narady

oraz głosowania podniesione zostaną wątpliwości, rozstrzyga je skład orzekający.

§ 2.

Po naradzie przewodniczący zbiera głosy poczynając od najmłodszego, najpierw od ławników

według ich wieku, następnie od sędziów według ich starszeństwa służbowego, a sam głosuje

ostatni. Sprawozdawca, jeżeli nie jest przewodniczącym, głosuje pierwszy.

Narada i głosowanie nad wyrokiem odbywają się osobno co do winy i kwalifikacji prawnej

czynu, co do kary, co do środków karnych, co do przepadku, co do środków kompensacyjnych

oraz co do pozostałych kwestii.

§ 1.

Orzeczenia zapadają większością głosów.

§ 2.

Jeżeli zdania tak się podzielą, że żadne z nich nie uzyska większości, zdanie najmniej

korzystne dla oskarżonego przyłącza się do zdania najbardziej doń zbliżonego, aż do

uzyskania większości.

Sędzia, który głosował przeciwko uznaniu oskarżonego za winnego, może wstrzymać się

od głosowania nad dalszymi kwestiami; wówczas głos tego sędziego przyłącza się do

zdania najprzychylniejszego dla oskarżonego.

Orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego,

chyba że orzeczenie zamieszczono w protokole.

§ 1.

Przy składaniu podpisu członek składu orzekającego ma prawo zaznaczyć na orzeczeniu

swoje zdanie odrębne podając, w jakiej części i w jakim kierunku kwestionuje orzeczenie.

§ 2.

Zdanie odrębne może dotyczyć również samego uzasadnienia orzeczenia; wówczas zdanie

to zaznacza się przy podpisywaniu uzasadnienia.

§ 3.

Jeżeli ustawa nie wymaga sporządzenia uzasadnienia wraz z wydaniem orzeczenia, w razie

zgłoszenia zdania odrębnego, uzasadnienie należy sporządzić z urzędu w terminie 7

dni od wydania orzeczenia, a składający zdanie odrębne dołącza w ciągu następnych

7 dni jego uzasadnienie; obowiązek ten nie dotyczy ławnika.

§ 1.

Uzasadnienie orzeczenia podpisują osoby, które orzeczenie wydały, nie wyłączając osoby

przegłosowanej.

§ 2.

W sprawach rozpoznawanych w składzie sędziego i dwóch ławników uzasadnienie podpisuje

tylko przewodniczący, chyba że zgłoszono zdanie odrębne. W sprawach rozpoznawanych

w składzie dwóch sędziów i trzech ławników uzasadnienie podpisują obaj sędziowie,

chyba że zgłoszono zdanie odrębne.

§ 3.

Jeżeli nie można uzyskać podpisu przewodniczącego lub innego członka składu orzekającego,

jeden z podpisujących czyni o tym wzmiankę na uzasadnieniu z zaznaczeniem przyczyny

tego faktu.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności

procesowej mogą składać wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu.

§ 1.

Uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie

i miejscu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu,

że została o niej powiadomiona, oraz jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że

niestawiennictwo wynikło z powodu przeszkód żywiołowych lub innych wyjątkowych przyczyn,

a także wtedy, gdy osoba ta usprawiedliwiła należycie niestawiennictwo i wnosi o nieprzeprowadzanie

czynności bez jej obecności, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2a.

Usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby oskarżonych, świadków, obrońców,

pełnomocników i innych uczestników postępowania, których obecność była obowiązkowa

lub którzy wnosili o dopuszczenie do czynności, będąc uprawnionymi do wzięcia w niej

udziału, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia

się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie, wystawionego przez

lekarza sądowego.

§ 3.

W razie niestawiennictwa strony, obrońcy lub pełnomocnika, których stawiennictwo jest

obowiązkowe, czynności procesowej nie przeprowadza się, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 3a

Niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona o czynności procesowej,

niezależnie od jego przyczyny, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu tej czynności,

jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik. Nie dotyczy to czynności, w której

udział strony jest obowiązkowy.

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

Przepisu § 2a nie stosuje się do osób pozbawionych wolności, których zasady usprawiedliwiania

niestawiennictwa regulują odrębne przepisy.

§ 1.

Jeżeli strona ma więcej niż jednego obrońcę lub pełnomocnika, czynność procesową można

przeprowadzić w wypadku stawiennictwa przynajmniej jednego z nich, chyba że strona

wyrazi zgodę na przeprowadzenie czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika, których

udział nie jest obowiązkowy.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której

mowa w art. 87 § 2.

§ 1.

Znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia.

§ 2.

Niewłaściwe oznaczenie czynności procesowej, a zwłaszcza środka zaskarżenia, nie pozbawia

czynności znaczenia prawnego.

§ 3.

Pismo w sprawie należącej do właściwości sądu, prokuratora, Policji lub innego organu

dochodzenia, skierowane do niewłaściwego organu, przekazuje się właściwemu organowi.

§ 1.

Pismo procesowe powinno zawierać

1)

oznaczenie organu, do którego jest skierowane, oraz sprawy, której dotyczy;

2

oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo, a także - w pierwszym piśmie złożonym w sprawie

- numer telefonu, telefaksu i adres poczty elektronicznej lub oświadczenie o ich nieposiadaniu;

3)

treść wniosku lub oświadczenia, w miarę potrzeby z uzasadnieniem;

4)

datę i podpis składającego pismo.

§ 2.

Za osobę, która nie może się podpisać, pismo podpisuje osoba przez nią upoważniona,

ze wskazaniem przyczyny złożenia swego podpisu.

§ 1

Jeżeli pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, przewidzianym w art. 119 lub w przepisach

szczególnych, a brak jest tego rodzaju, że pismo nie może otrzymać biegu, albo brak

polega na niezłożeniu należytych opłat lub upoważnienia do podjęcia czynności procesowej,

wzywa się osobę, która wniosła pismo, do usunięcia braku w terminie 7 dni.

§ 2.

W razie uzupełnienia braku w terminie, pismo wywołuje skutki od dnia jego wniesienia.

W razie nieuzupełnienia braku w terminie, pismo uznaje się za bezskuteczne, o czym

należy pouczyć przy doręczeniu wezwania.

§ 3.

W postępowaniu przed sądem zarządzenia w sprawach, o których mowa w § 1 i 2, może

wydać także referendarz sądowy.

Jeżeli osoba uczestnicząca w czynności procesowej odmawia podpisu lub nie może go

złożyć, organ dokonujący czynności zaznacza przyczynę braku podpisu.

§ 1.

Czynność procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna.

§ 2.

Zawite są terminy do wnoszenia środków zaskarżenia oraz inne, które ustawa za zawite

uznaje.

§ 1.

Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin.

§ 2.

Jeżeli termin jest oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach, koniec terminu przypada

na ten dzień tygodnia lub miesiąca, który odpowiada początkowi terminu; jeżeli w danym

miesiącu nie ma takiego dnia, koniec terminu przypada na ostatni dzień tego miesiąca.

§ 3

Jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy

lub na sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym

od pracy ani sobotą.

Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu

zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim

urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego

terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, w dowództwie jednostki wojskowej albo

przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka

załogi polskiego statku morskiego - kapitanowi statku.

Pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora,

organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione

z zachowaniem terminu.

§ 1.

Jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych,

strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o

przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie

wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami.

§ 2.

W kwestii przywrócenia terminu orzeka postanowieniem organ, przed którym należało

dokonać czynności.

§ 3.

Na odmowę przywrócenia terminu przysługuje zażalenie.

Wniosek o przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, jednakże organ,

do którego wniosek złożono, lub organ powołany do rozpoznania środka zaskarżenia może

wstrzymać wykonanie orzeczenia; odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

§ 1.

Jeżeli warunkiem skuteczności czynności procesowej jest jej dokonanie przez obrońcę

lub pełnomocnika, termin do jej dokonania ulega zawieszeniu dla strony postępowania

na czas rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie.

§ 2.

W wypadku wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu termin do dokonania czynności

przez wyznaczonego przedstawiciela procesowego rozpoczyna bieg od daty doręczenia

mu postanowienia lub zarządzenia o tym wyznaczeniu.

Jeżeli czas trwania środków przymusu jest określony w tygodniach, miesiącach lub latach,

przyjmuje się, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365.

Za dzień trwania środka przymusu skutkującego pozbawieniem wolności przyjmuje się

okres 24 godzin liczony od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności.

§ 1.

Orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje

ich doręczenie.

§ 2.

Wszelkie pisma przeznaczone dla uczestników postępowania doręcza się w taki sposób,

by treść ich nie była udostępniona osobom niepowołanym.

§ 1.

W wezwaniu należy oznaczyć organ wysyłający oraz podać, w jakiej sprawie, w jakim

charakterze, miejscu i czasie ma się stawić adresat i czy jego stawiennictwo jest

obowiązkowe, a także uprzedzić o skutkach niestawiennictwa.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zawiadomień.

§ 3.

Jeżeli od dnia doręczenia pisma biegnie termin wykonania czynności procesowej, należy

pouczyć o tym adresata.

Pisma doręcza się za pokwitowaniem odbioru. Odbierający potwierdza odbiór swym czytelnym

podpisem zawierającym imię i nazwisko na zwrotnym pokwitowaniu, na którym doręczający

potwierdza swym podpisem sposób doręczenia.

§ 1

Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy,

doręcza się przez

1)

operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005);

2)

pracownika organu wysyłającego;

3)

organ procesowy dokonujący czynności procesowej - w toku tej czynności;

4)

Policję - tylko w razie niezbędnej konieczności.

§ 2

Jeżeli w sprawie ustalono tylu pokrzywdzonych, że ich indywidualne zawiadomienie o

przysługujących im uprawnieniach spowodowałoby poważne utrudnienie w prowadzeniu postępowania,

zawiadamia się ich poprzez ogłoszenie w prasie, radiu, telewizji lub na stronie internetowej

sądu albo prokuratury.

§ 3.

Jeżeli istnieje obowiązek doręczenia postanowienia, przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

Należy jednak zawsze doręczyć je temu pokrzywdzonemu, który w zawitym terminie 7 dni

od dnia ogłoszenia o to się zwróci.

§ 1.

Pismo doręcza się adresatowi osobiście.

§ 1a

Na wniosek adresata doręczenie może być dokonane na wskazany przez niego adres skrytki

pocztowej. W tym wypadku pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego, o

którym mowa w art. 131 § 1 pkt 1, składa się w placówce pocztowej tego operatora,

umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata.

§ 2.

W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu

domownikowi. W razie nieobecności domownika pismo doręcza się administracji domu,

dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Przepis art.

133 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej.

W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.

§ 4.

Przepisów § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 nie stosuje się do doręczenia oskarżonemu zawiadomienia

o pierwszym terminie rozprawy głównej, terminie posiedzenia, o którym mowa w art.

341 § 1, art. 343 § 5, art. 343a i art. 420 § 1, oraz doręczenia wyroku, o którym

mowa w art. 500 § 1.

§ 1.

Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane

za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane

w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy.

§ 2.

O pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do

doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym

miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać

w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia

powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone.

§ 2a

Pismo pozostawione w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, adresowane do

1)

obrońcy albo pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym,

2)

osoby, której stan zdrowia uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia osobiste odebranie

pisma w placówce pocztowej

- może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego

do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy.

§ 2b

Stwierdzenie, że stan zdrowia osoby, która udzieliła pełnomocnictwa pocztowego do

odbioru przesyłek pocztowych w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia osobiste odebranie pisma w placówce

pocztowej, następuje na podstawie zaświadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej

wystawionego na wniosek tej osoby lub osoby upoważnionej na podstawie pełnomocnictwa

pocztowego. Zaświadczenie wydaje się na czas określony albo bezterminowo. Czynności

związane z wydaniem zaświadczenia oraz zaświadczenie są nieodpłatne.

§ 2c

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb wydania zaświadczenia,

o którym mowa w § 2b, jego formę oraz wzór zaświadczenia wystawianego w formie papierowej,

mając na uwadze konieczność zapewnienia skuteczności dokonania doręczenia oraz właściwej

realizacji gwarancji procesowych adresata pisma.

§ 3.

Pismo można również pozostawić osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu

stałego zatrudnienia adresata.

§ 1.

Pisma adresowane do żołnierzy oraz funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego,

Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży

Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej można doręczyć adresatom

za pośrednictwem ich przełożonych, przy czym wezwania przeznaczone dla żołnierzy pełniących

zasadniczą służbę wojskową przesyła się do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz

pełni służbę, w celu doręczenia i zarządzenia stawienia się stosownie do wezwania.

§ 2.

Osobom pozbawionym wolności doręcza się pismo za pośrednictwem administracji odpowiedniego

zakładu.

§ 3.

Pismo przeznaczone dla adresata niebędącego osobą fizyczną albo dla obrońcy lub pełnomocnika

doręcza się w biurze adresata osobie tam zatrudnionej.

Prokuratora zawiadamia się o rozprawach i posiedzeniach przez doręczenie wykazu spraw,

które mają być w danym dniu rozpoznane.

§ 1.

W razie odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru przez

adresata, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę; wówczas

doręczenie uważa się za dokonane.

§ 2.

Pismo nie przyjęte przez adresata zwraca się organowi wysyłającemu.

W wypadkach niecierpiących zwłoki można wzywać lub zawiadamiać osoby telefonicznie

albo w inny sposób stosownie do okoliczności, pozostawiając w aktach odpis nadanego

komunikatu z podpisem osoby nadającej.

Strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, nieprzebywająca

w kraju ani w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, ma obowiązek wskazać

adresata dla doręczeń w kraju lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;

w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju lub w innym

państwie członkowskim Unii Europejskiej albo, jeżeli adresu tego nie ma, załączone

do akt sprawy uważa się za doręczone.

§ 1.

Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa

pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej

sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. Dotyczy to także strony,

która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki pocztowej

i nie zawiadomiła organu o zmianie tego adresu lub zaprzestaniu korzystania z niego.

§ 1a.

Przepis § 1 stosuje się do pokrzywdzonego także wtedy, gdy nie jest stroną.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Przepis § 1 nie dotyczy pism wysłanych po raz pierwszy po prawomocnym uniewinnieniu

oskarżonego.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy,

które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom

i ustawowym przedstawicielom.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi,

w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb doręczania pism organów procesowych,

mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej

realizacji gwarancji procesowych jego uczestników.

Doręczenie bez zachowania przepisów niniejszego rozdziału uważa się za dokonane, jeżeli

osoba, dla której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała.

§ 1.

Spisania protokołu wymagają

1)

przyjęcie ustnego zawiadomienia o przestępstwie, wniosku o ściganie i jego cofnięcie;

2)

przesłuchanie oskarżonego, świadka, biegłego i kuratora;

3)

dokonanie oględzin;

4)

dokonanie otwarcia zwłok oraz wyjęcie zwłok z grobu;

5)

przeprowadzenie eksperymentu, konfrontacji oraz okazania;

6)

przeszukanie osoby, miejsca, rzeczy i systemu informatycznego oraz zatrzymanie rzeczy

i danych informatycznych;

7)

otwarcie korespondencji i przesyłki oraz odtworzenie utrwalonych zapisów;

8)

zaznajomienie podejrzanego z materiałami zebranymi w postępowaniu przygotowawczym;

9)

przyjęcie poręczenia;

10)

przebieg posiedzenia sądu, jeżeli stawią się na nim uprawnione osoby albo ich obecność

jest obowiązkowa;

11)

przebieg rozprawy.

§ 2.

Z innych czynności spisuje się protokół, jeżeli przepis szczególny tego wymaga albo

przeprowadzający czynność uzna to za potrzebne. W innych wypadkach można ograniczyć

się do sporządzenia notatki urzędowej.

§ 1.

Protokół rozprawy spisuje pracownik sekretariatu lub inna osoba upoważniona przez

prezesa sądu.

§ 2.

Inny protokół spisać może, poza osobami wymienionymi w § 1, osoba przybrana w charakterze

protokolanta przez prowadzącego czynność lub sam przeprowadzający czynność.

§ 3.

Od osoby przybranej, która nie jest pracownikiem organu prowadzącego postępowanie,

odbiera się przyrzeczenie następującej treści: „Przyrzekam uroczyście, że powierzone

mi obowiązki protokolanta wykonam sumiennie”.

§ 1.

Jeżeli czynność procesową utrwala się za pomocą stenogramu, protokół można ograniczyć

do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących w niej udział. Stenograf

przekłada stenogram na pismo zwykłe, przy czym czyni wzmiankę, jakim posługiwał się

systemem; pierwopis stenogramu oraz jego przekład stają się załącznikami do protokołu.

§ 2.

Przepis art. 144 § 3 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Protokolant i stenograf ulegają wyłączeniu z tych samych powodów co sędzia.

§ 2.

O wyłączeniu orzeka w toku rozprawy lub posiedzenia sąd, a w innych wypadkach osoba,

która przeprowadza czynność protokołowaną.

§ 1.

Przebieg czynności protokołowanych może być utrwalony ponadto za pomocą urządzenia

rejestrującego obraz lub dźwięk, o czym należy przed uruchomieniem urządzenia uprzedzić

osoby uczestniczące w czynności.

§ 2.

Przesłuchanie świadka lub biegłego utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego

obraz i dźwięk, gdy

1)

zachodzi niebezpieczeństwo, że przesłuchanie tej osoby nie będzie możliwe w dalszym

postępowaniu;

2)

przesłuchanie następuje w trybie określonym w art. 396.

§ 2a.

Przesłuchanie pokrzywdzonego, o którym mowa w art. 185a i art. 185c, oraz świadka,

o którym mowa w art. 185b, utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i

dźwięk.

§ 2b.

Przebieg rozprawy utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz

i dźwięk, chyba że jest to niemożliwe ze względów technicznych.

§ 2c.

Przebiegu rozprawy w zakresie, w którym wyłączono jej jawność ze względu na obawę

ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”, nie

utrwala się w sposób określony w § 2b, jeżeli nie ma możliwości zapewnienia właściwej

ochrony zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku przed nieuprawnionym ujawnieniem.

§ 3.

Jeżeli czynność procesową inną niż rozprawa utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego

dźwięk albo obraz i dźwięk, protokół można ograniczyć do zapisu najbardziej istotnych

oświadczeń osób biorących w niej udział.

§ 3a.

Zapis obrazu lub dźwięku staje się załącznikiem do protokołu. W wypadku ograniczenia

protokołu do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności

sporządza się przekład zapisu dźwięku, który również staje się załącznikiem do protokołu.

§ 4.

Strona, obrońca, pełnomocnik i przedstawiciel ustawowy ma prawo otrzymać odpłatnie

jedną kopię zapisu obrazu lub dźwięku. Nie dotyczy to przebiegu rozprawy lub innej

czynności odbywającej się z wyłączeniem jawności albo czynności w postępowaniu przygotowawczym.

Z ważnych przyczyn, uzasadnionych ochroną interesu prywatnego osób biorących udział

w rozprawie, prezes sądu może nie wyrazić zgody na sporządzenie dla stron, obrońców,

pełnomocników i przedstawicieli ustawowych kopii zapisu obrazu z rozprawy.

§ 5.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków

technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku dla celów procesowych, sposób

przechowywania, odtwarzania i kopiowania zapisów, sposób i tryb udostępniania stronom,

obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym zapisu obrazu lub dźwięku oraz

przekazywania im kopii zapisu obrazu lub dźwięku, jak również wysokość opłaty za sporządzenie

i przekazanie kopii zapisu obrazu lub dźwięku oraz zakładanie kont w systemie informatycznym

w celu przekazywania kopii zapisu obrazu lub dźwięku, mając na uwadze konieczność

właściwego zabezpieczenia utrwalonego obrazu lub dźwięku przed utratą dowodu, jego

zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem, konieczność niezwłocznego dostępu

uczestników postępowania do zapisu obrazu lub dźwięku oraz uzyskania kopii zapisu

z akt sprawy, a także zapewnienia, aby wysokość opłaty odpowiadała rzeczywistym kosztom

sporządzenia i przekazania kopii zapisu obrazu lub dźwięku.

§ 1.

Protokół powinien zawierać

1)

oznaczenie czynności, jej czasu i miejsca oraz osób w niej uczestniczących;

2)

przebieg czynności oraz oświadczenia i wnioski jej uczestników;

3)

wydane w toku czynności postanowienia i zarządzenia, a jeżeli postanowienie lub zarządzenie

sporządzono osobno, wzmiankę o jego wydaniu;

4)

w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności.

§ 2.

Wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych okoliczności

przez organ prowadzący postępowanie zamieszcza się w protokole z możliwą dokładnością.

Osoby biorące udział w czynności mają prawo żądać zamieszczenia w protokole z pełną

dokładnością wszystkiego, co dotyczy ich praw lub interesów.

§ 2a.

(uchylony)

§ 2b.

(uchylony)

§ 2c.

(uchylony)

§ 3.

W protokole nie wolno zastępować zapisu treści zeznań lub wyjaśnień odwoływaniem się

do innych protokołów.

§ 4.

Osoby biorące udział w czynności mają prawo żądać odczytania fragmentów ich wypowiedzi

wciągniętych do protokołu.

§ 1.

W protokole nie zamieszcza się danych dotyczących miejsca zamieszkania i miejsca pracy,

a także numeru telefonu, telefaksu ani adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonych

i świadków uczestniczących w czynności.

§ 2.

Przepis § 1 zdanie pierwsze nie dotyczy miejsca pracy świadka będącego funkcjonariuszem

publicznym, składającego zeznania w związku z pełnioną funkcją, chyba że przeprowadzający

czynność w postępowaniu przygotowawczym albo przewodniczący składu orzekającego przeprowadzającego

czynność uzna, iż dla dobra postępowania karnego nie powinno ono zostać zamieszczone

w protokole.

§ 3

Jeżeli dane dotyczące miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu

i adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonych i świadków zawarte są w dokumentach

innych niż protokół, o którym mowa w § 1, dokumenty, w całości lub w części, w jakiej

zawierają te dane, przechowuje się w załączniku adresowym do akt sprawy, do wiadomości

organu prowadzącego postępowanie. Do akt sprawy załącza się uwierzytelnione kserokopie

dokumentów lub ich części, sporządzone w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z

tymi danymi.

§ 4

Przeprowadzający czynność w postępowaniu przygotowawczym albo przewodniczący składu

sądu - w odniesieniu do protokołu, o którym mowa w § 1, a w odniesieniu do innych

dokumentów - organ prowadzący postępowanie przygotowawcze albo prezes sądu lub przewodniczący

składu sądu, może zarządzić o odstąpieniu, w całości lub w części, od stosowania przepisów

§ 1 lub 3

1)

jeżeli dane dotyczące miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu

lub adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonego lub świadka są oskarżonemu znane;

2)

w odniesieniu do danych dotyczących miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu,

telefaksu lub adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonego lub świadka, jeżeli dane

te są związane z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez pokrzywdzonego

lub świadka i zostały przekazane do publicznej wiadomości do właściwego rejestru lub

ewidencji;

3)

z powodu oczywistego braku potrzeby ochrony danych dotyczących miejsca zamieszkania,

miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu lub adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonego

lub świadka z uwagi na charakter sprawy.

§ 5.

Sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze może ujawnić w niezbędnym zakresie

dane, o których mowa w § 1, lub oryginały dokumentów, o których mowa w § 3, jeżeli

mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

§ 1.

Protokół rozprawy oraz posiedzenia podpisują niezwłocznie przewodniczący i protokolant.

§ 2.

Stenogram oraz jego przekład podpisuje stenograf, a ponadto przewodniczący rozprawy

lub przeprowadzający czynność.

§ 3.

Jeżeli przewodniczący nie może podpisać protokołu, protokół podpisuje za niego jeden

z członków składu orzekającego, zaznaczając przyczynę braku podpisu przewodniczącego.

§ 1.

Z wyjątkiem protokołu rozprawy lub posiedzenia protokół podpisują osoby biorące udział

w czynności. Przed podpisaniem należy go odczytać i uczynić o tym wzmiankę.

§ 2.

Osoba uczestnicząca w czynności może podpisując protokół zgłosić jednocześnie zarzuty

co do jego treści; zarzuty te należy wciągnąć do protokołu wraz z oświadczeniem osoby

wykonującej czynność protokołowaną.

§ 1.

Skreślenia oraz poprawki i uzupełnienia poczynione w protokole wymagają omówienia

podpisanego przez osoby podpisujące protokół.

§ 2.

Jeżeli protokół nie został należycie podpisany bezpośrednio po zakończeniu czynności,

brakujące podpisy mogą być złożone później, ze wskazaniem daty ich złożenia i przyczyn

opóźnienia.

Strony oraz osoby mające w tym interes prawny mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu

rozprawy i posiedzenia lub przekładu zapisu dźwięku, wskazując na nieścisłości i opuszczenia.

§ 1.

Przewodniczący po wysłuchaniu protokolanta lub osoby, która sporządziła przekład zapisu

dźwięku, oraz po odtworzeniu zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku może przychylić

się do wniosku i wydać zarządzenie o sprostowaniu protokołu lub przekładu zapisu dźwięku;

w przeciwnym razie w przedmiocie sprostowania orzeka, po wysłuchaniu protokolanta

lub osoby, która sporządziła przekład zapisu dźwięku, sąd w składzie, który rozpoznawał

sprawę.

§ 2.

Jeżeli nie można utworzyć tego samego składu, postanowienie nie zapada, a poszczególni

jego członkowie oraz protokolant lub osoba, która sporządziła przekład zapisu dźwięku,

składają do akt sprawy oświadczenie co do zasadności wniosku.

§ 3.

W razie uwzględnienia wniosku należy w sprostowanym protokole i przekładzie zapisu

dźwięku umieścić odpowiednią wzmiankę, którą podpisują przewodniczący i protokolant

lub osoba, która sporządziła przekład zapisu dźwięku.

§ 4.

Jeżeli nieścisłość lub opuszczenie w przekładzie zapisu dźwięku wynika z niedającego

się usunąć zniekształcenia lub braku zapisu dźwięku, stosowną wzmiankę należy zamieścić

w protokole i przekładzie zapisu dźwięku.

§ 5.

Wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy i posiedzenia lub przekładu zapisu dźwięku

pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli został złożony po wysłaniu akt sprawy do wyższej

instancji.

Sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich lub rachunkowych w protokole lub przekładzie

zapisu dźwięku może nastąpić na wniosek lub z urzędu w każdym czasie; przepisy art.

153 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

O treści sprostowania zawiadamia się strony, a o odmowie sprostowania osobę, która

zgłosiła wniosek o sprostowanie.

§ 2.

Wniosek o sprostowanie, niezależnie od sposobu jego załatwienia, dołącza się do protokołu.

§ 1.

Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta

sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa

sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy

mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy

techniczne nie stoją temu na przeszkodzie.

§ 1a.

(uchylony)

§ 2.

Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt

sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom

i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również

referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty.

§ 3.

Prezes sądu lub referendarz sądowy może w razie uzasadnionej potrzeby zarządzić wydanie

odpłatnie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.

§ 4.

Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności

„tajne” lub „ściśle tajne”, przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa

się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych

odpisów i kopii nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 5.

Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony

ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom,

pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie

odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to

przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie

udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów

lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy

udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości

udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub

obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego

pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić

udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów

lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być

w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta

w postaci elektronicznej.

§ 5a.

W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo

przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się

niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku,

z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b.

§ 6.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za wydanie

kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, mając na uwadze koszt

wykonania takich kopii i odpisów.

Dane lub oryginały dokumentów znajdujące się w załączniku adresowym udostępnia się

wyłącznie organom państwowym oraz organom samorządu terytorialnego na ich wniosek,

jeżeli jest to niezbędne dla wykonywania ustawowych zadań tych organów. Można je udostępnić

także na wniosek innych instytucji lub osób, jeżeli przemawia za tym ich ważny interes.

§ 1.

Stronom oraz osobom, których orzeczenie bezpośrednio dotyczy, należy na ich żądanie

nieodpłatnie wydać jeden uwierzytelniony odpis każdego orzeczenia. Odpis wydaje się

z uzasadnieniem, jeżeli je sporządzono.

§ 2.

W sprawach, w których wyłączono jawność ze względu na ważny interes państwa, osobom,

o których mowa w § 1, wydaje się tylko odpis orzeczenia kończącego postępowanie w

danej instancji, bez uzasadnienia.

§ 3.

Nie można odmówić stronie zezwolenia na sporządzenie odpisu protokołu czynności, w

której strona uczestniczyła lub miała prawo uczestniczyć, jak również dokumentu pochodzącego

od niej lub sporządzonego z jej udziałem.

§ 1.

Prokurator może przeglądać akta sprawy sądowej w każdym jej stanie oraz żądać przesłania

mu ich w tym celu, jeżeli nie tamuje to biegu postępowania i nie ogranicza dostępu

do akt innym uczestnikom postępowania, a zwłaszcza oskarżonemu i jego obrońcy.

§ 2.

W razie przesłania akt prokuratorowi jest on obowiązany udostępnić je stronie, obrońcy

lub pełnomocnikowi.

Na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje stronom zażalenie;

na zarządzenie prokuratora zażalenie przysługuje do sądu.

§ 1.

Postępowanie w wypadku zaginięcia lub zniszczenia w całości lub w części akt sprawy

będącej w toku przeprowadza sąd, w którym sprawa ostatnio się toczyła.

§ 2.

Sąd Najwyższy przeprowadza takie postępowanie jedynie w zakresie odtworzenia akt tego

sądu.

§ 3.

Postępowanie w wypadku zaginięcia lub zniszczenia akt sprawy prawomocnie zakończonej

przeprowadza sąd, w którym sprawa się toczyła w pierwszej instancji, lub inny sąd

wskazany w ustawie.

§ 4.

Akta postępowania przygotowawczego odtwarza prokurator, stosując odpowiednio przepisy

niniejszego rozdziału.

Jeżeli zaginęły lub uległy zniszczeniu akta sprawy prawomocnie zakończonej, odtworzenie

nastąpi w częściach niezbędnych do wykonania orzeczenia, wznowienia postępowania,

przeprowadzenia postępowania w trybie kasacji albo urzeczywistnienia innych uzasadnionych

interesów stron.

Prezes sądu lub referendarz sądowy wzywa strony do złożenia w oznaczonym terminie

wniosków co do sposobu odtworzenia akt sprawy oraz przedstawienia dokumentów umożliwiających

ich odtworzenie.

§ 1.

Prezes sądu lub referendarz sądowy wzywa osoby posiadające potrzebne dokumenty do

ich przedstawienia sądowi, a w razie potrzeby prezes sądu zarządza ich przymusowe

odebranie. Przepisy art. 217-236 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Po sporządzeniu uwierzytelnionych odpisów należy dokumenty zwrócić osobie, która je

dostarczyła lub od której je odebrano.

W celu odtworzenia akt sąd przeprowadza postępowanie, w tym również dowody, jakie

uzna za konieczne. W szczególności sąd bierze pod uwagę wpisy do rejestrów karnych,

repertoriów i innych ksiąg biurowych, utrwalenia dźwięku lub obrazu, notatki protokolantów,

sędziów, ławników, prokuratorów, adwokatów lub radców prawnych, którzy uczestniczyli

w rozprawie. Sąd może też przesłuchać w charakterze świadków wszystkich uczestników

sprawy, której akta zaginęły lub uległy zniszczeniu, a także inne osoby, które mogą

mieć wiadomości co do treści akt. Strony mają prawo wziąć udział w posiedzeniu.

§ 1.

Postanowienie co do odtworzenia akt sprawy ustala jego zakres lub stwierdza, że odtworzenie

akt jest niemożliwe.

§ 2.

Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Jeżeli akta sprawy prawomocnie nie ukończonej nie mogą być odtworzone albo zostały

odtworzone w części, należy czynności procesowe powtórzyć w zakresie niezbędnym do

kontynuowania postępowania.

Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu.

Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. To samo dotyczy faktów znanych z urzędu,

należy jednak zwrócić na nie uwagę stron. Nie wyłącza to dowodu przeciwnego.

Dowodu nie można uznać za niedopuszczalny wyłącznie na tej podstawie, że został uzyskany

z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego, o którym mowa

w art. 1 § 1 Kodeksu karnego, chyba że dowód został uzyskany w związku z pełnieniem przez funkcjonariusza publicznego

obowiązków służbowych, w wyniku: zabójstwa, umyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu

lub pozbawienia wolności.

Jeżeli w wyniku kontroli operacyjnej zarządzonej na wniosek uprawnionego organu na

podstawie przepisów szczególnych uzyskano dowód popełnienia przez osobę, wobec której

kontrola operacyjna była stosowana, innego przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa

skarbowego niż przestępstwo objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej lub przestępstwa

ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego popełnionego przez inną osobę niż objętą

zarządzeniem kontroli operacyjnej, prokurator podejmuje decyzję w przedmiocie wykorzystania

tego dowodu w postępowaniu karnym.

§ 1.

We wniosku dowodowym należy podać oznaczenie dowodu oraz okoliczności, które mają

być udowodnione. Można także określić sposób przeprowadzenia dowodu.

§ 2.

Wniosek dowodowy może zmierzać do wykrycia lub oceny właściwego dowodu.

§ 1.

Oddala się wniosek dowodowy, jeżeli

1)

przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne;

2)

okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy

albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy;

3)

dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności;

4)

dowodu nie da się przeprowadzić;

5)

wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania;

6

wniosek dowodowy został złożony po zakreślonym przez organ procesowy terminie, o którym

strona składająca wniosek została zawiadomiona.

§ 1a

Nie można oddalić wniosku dowodowego na podstawie § 1 pkt 5 lub 6, jeżeli okoliczność, która ma być udowodniona, ma istotne znaczenie

dla ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony, czy stanowi on przestępstwo

i jakie, czy czyn zabroniony został popełniony w warunkach, o których mowa w art.

64 lub art. 65 Kodeksu karnego, lub czy zachodzą warunki do orzeczenia pobytu w zakładzie psychiatrycznym na podstawie

art. 93g Kodeksu karnego.

§ 2.

Nie można oddalić wniosku dowodowego na tej podstawie, że dotychczasowe dowody wykazały

przeciwieństwo tego, co wnioskodawca zamierza udowodnić.

§ 3.

Oddalenie wniosku dowodowego następuje w formie postanowienia.

§ 4.

Oddalenie wniosku dowodowego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu dopuszczeniu dowodu,

chociażby nie ujawniły się nowe okoliczności.

§ 1.

Osobie przesłuchiwanej należy umożliwić swobodne wypowiedzenie się w granicach określonych

celem danej czynności, a dopiero następnie można zadawać pytania zmierzające do uzupełnienia,

wyjaśnienia lub kontroli wypowiedzi.

§ 2.

Prawo zadawania pytań mają, oprócz organu przesłuchującego, strony, obrońcy, pełnomocnicy

oraz biegli. Pytania zadaje się osobie przesłuchiwanej bezpośrednio, chyba że organ

przesłuchujący zarządzi inaczej.

§ 3.

Jeżeli osoba przesłuchiwana nie ukończyła 15 lat, czynności z jej udziałem powinny

być, w miarę możliwości, przeprowadzone w obecności przedstawiciela ustawowego lub

faktycznego opiekuna, chyba że dobro postępowania stoi temu na przeszkodzie.

§ 4.

Nie wolno zadawać pytań sugerujących osobie przesłuchiwanej treść odpowiedzi.

§ 5.

Niedopuszczalne jest

1)

wpływanie na wypowiedzi osoby przesłuchiwanej za pomocą przymusu lub groźby bezprawnej;

2)

stosowanie hipnozy albo środków chemicznych lub technicznych wpływających na procesy

psychiczne osoby przesłuchiwanej albo mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji

jej organizmu w związku z przesłuchaniem.

§ 6.

Organ przesłuchujący uchyla pytania określone w § 4, jak również pytania nieistotne.

§ 7.

Wyjaśnienia, zeznania oraz oświadczenia złożone w warunkach wyłączających swobodę

wypowiedzi lub uzyskane wbrew zakazom wymienionym w § 5 nie mogą stanowić dowodu.

Osoby przesłuchiwane mogą być konfrontowane w celu wyjaśnienia sprzeczności. Konfrontacja

nie jest dopuszczalna w wypadku określonym w art. 184.

§ 1.

Osobie przesłuchiwanej można okazać inną osobę, jej wizerunek lub rzecz w celu jej

rozpoznania. Okazanie powinno być przeprowadzone tak, aby wyłączyć sugestię.

§ 2.

W razie potrzeby okazanie można przeprowadzić również tak, aby wyłączyć możliwość

rozpoznania osoby przesłuchiwanej przez osobę rozpoznawaną.

§ 3.

Podczas okazania osoba okazywana powinna znajdować się w grupie obejmującej łącznie

co najmniej cztery osoby.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych,

określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne przeprowadzenia okazania, mając

na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej realizacji

gwarancji procesowych jej uczestników.

Dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub z zeznań świadka nie wolno zastępować treścią pism,

zapisków lub notatek urzędowych.

§ 1.

Oskarżony ma prawo składać wyjaśnienia; może jednak bez podania powodów odmówić odpowiedzi

na poszczególne pytania lub odmówić składania wyjaśnień. O prawie tym należy go pouczyć.

§ 2.

Obecny przy czynnościach dowodowych oskarżony ma prawo składać wyjaśnienia co do każdego

dowodu.

§ 1.

W postępowaniu przygotowawczym oskarżonemu należy, na jego żądanie lub jego obrońcy,

umożliwić w toku przesłuchania złożenie wyjaśnień na piśmie. Przesłuchujący podejmie

w tym wypadku środki zapobiegające porozumieniu się oskarżonego z innymi osobami w

czasie spisywania wyjaśnień.

§ 2.

Przesłuchujący może z ważnych powodów odmówić zgody na złożenie przez oskarżonego

wyjaśnień na piśmie.

§ 3.

(uchylony)

§ 4.

Pisemne wyjaśnienia oskarżonego, podpisane przez niego, z zaznaczeniem daty ich złożenia,

stanowią załącznik do protokołu.

§ 1.

Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania.

§ 1a.

Przesłuchanie świadka może nastąpić przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających

przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu

i dźwięku. W postępowaniu przed sądem w czynności w miejscu przebywania świadka bierze

udział referendarz sądowy, asystent sędziego lub urzędnik zatrudniony w sądzie, w

którego okręgu świadek przebywa.

§ 2.

Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, kalectwa lub innej

niedającej się pokonać przeszkody, można przesłuchać w miejscu jego pobytu.

Nie wolno przesłuchiwać jako świadków

1)

obrońcy albo adwokata lub radcy prawnego działającego na podstawie art. 245 § 1, co

do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę;

2)

duchownego co do faktów, o których dowiedział się przy spowiedzi.

Nie wolno przesłuchiwać jako świadka mediatora co do faktów, o których dowiedział

się od oskarżonego lub pokrzywdzonego prowadząc postępowanie mediacyjne, z wyłączeniem

informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 Kodeksu karnego.

§ 1.

Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności

„tajne” lub „ściśle tajne” mogą być przesłuchane co do okoliczności, na które rozciąga

się ten obowiązek, tylko po zwolnieniu tych osób od obowiązku zachowania tajemnicy

przez uprawniony organ przełożony.

§ 2.

Zwolnienia wolno odmówić tylko wtedy, gdyby złożenie zeznania wyrządzić mogło poważną

szkodę państwu.

§ 3.

Sąd lub prokurator może zwrócić się do właściwego naczelnego organu administracji

rządowej o zwolnienie świadka od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne

nie stanowią inaczej.

§ 1.

Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności

„zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji

mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba

że sąd lub prokurator dla dobra wymiaru sprawiedliwości zwolni te osoby od obowiązku

zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Na postanowienie

w tym przedmiocie przysługuje zażalenie.

§ 2.

Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego,

doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej lub statystycznej oraz tajemnicy

Prokuratorii Generalnej, mogą być przesłuchiwane co do faktów objętych tą tajemnicą

tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność

nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. W postępowaniu przygotowawczym w

przedmiocie przesłuchania lub zezwolenia na przesłuchanie decyduje sąd, na posiedzeniu

bez udziału stron, w terminie nie dłuższym niż 7 dni od daty doręczenia wniosku prokuratora.

Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

§ 3.

Zwolnienie dziennikarza od obowiązku zachowania tajemnicy nie może dotyczyć danych

umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego

materiału o tym charakterze, jak również identyfikację osób udzielających informacji

opublikowanych lub przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie

powyższych danych.

§ 4.

Przepisu § 3 nie stosuje się, jeżeli informacja dotyczy przestępstwa, o którym mowa

w art. 240 § 1 Kodeksu karnego.

§ 5.

Odmowa przez dziennikarza ujawnienia danych, o których mowa w § 3, nie uchyla jego

odpowiedzialności za przestępstwo, którego dopuścił się publikując informację.

§ 1

W wypadkach przewidzianych w art. 179 i art. 180 sąd przesłuchuje taką osobę na rozprawie

z wyłączeniem jawności. Nie dotyczy to wypadku, gdy zwolnienie z tajemnicy nastąpiło

na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4, art. 40 ust. 3, art. 40 ust. 3b i 3c ustawy z dnia 5 grudnia

1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

(Dz. U. z 2019 r. poz. 537, 577, 730 i 1590), art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 14 ust. 3 lub art. 14 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 6 listopada

2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1127, 1128, 1590, 1655 i 1696), w przewidzianym przez te ustawy zakresie.

§ 1a.

Jeżeli zwolnienie z tajemnicy nastąpiło na podstawie i na zasadach, o których mowa

w § 1 zdanie drugie, okoliczności objęte tajemnicą, które zostały ujawnione na rozprawie

z wyłączeniem jawności, mogą być rozpowszechniane publicznie przez osobę, której zgoda

była wymagana do zwolnienia z tej tajemnicy.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania, przechowywania

i udostępniania protokołów przesłuchań oskarżonych, świadków, biegłych i kuratorów,

a także innych dokumentów lub przedmiotów, na które rozciąga się obowiązek zachowania

w tajemnicy informacji niejawnych albo zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem

zawodu lub funkcji, jak również dopuszczalny sposób powoływania się na takie przesłuchania,

dokumenty i przedmioty w orzeczeniach i pismach procesowych, mając na uwadze konieczność

zapewnienia właściwej ochrony tajemnicy przed nieuprawnionym ujawnieniem.

§ 1.

Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań.

§ 2.

Prawo odmowy zeznań trwa mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.

§ 3.

Prawo odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, który w innej toczącej się sprawie

jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.

§ 1.

Świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby

narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub

przestępstwo skarbowe.

§ 2.

Świadek może żądać, aby przesłuchano go na rozprawie z wyłączeniem jawności, jeżeli

treść zeznań mogłaby narazić na hańbę jego lub osobę dla niego najbliższą.

§ 1.

Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo

mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej, sąd, a w postępowaniu

przygotowawczym prokurator, może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności

umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka, w tym danych osobowych, jeżeli nie

mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie w tym zakresie toczy

się bez udziału stron i objęte jest tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli

tajności „tajne” lub „ściśle tajne”. W postanowieniu pomija się okoliczności, o których

mowa w zdaniu pierwszym.

§ 2.

W razie wydania postanowienia określonego w § 1 okoliczności, o których mowa w tym

przepisie, pozostają wyłącznie do wiadomości sądu i prokuratora, a gdy zachodzi konieczność

- również funkcjonariusza Policji prowadzącego postępowanie. Protokół przesłuchania

świadka wolno udostępniać oskarżonemu lub obrońcy tylko w sposób uniemożliwiający

ujawnienie okoliczności, o których mowa w § 1.

§ 3.

Świadka przesłuchuje prokurator, a także sąd, który może zlecić wykonanie tej czynności

sędziemu wyznaczonemu ze swojego składu - w miejscu i w sposób uniemożliwiający ujawnienie

okoliczności, o których mowa w § 1. W przesłuchaniu świadka przez sąd lub sędziego

wyznaczonego mają prawo wziąć udział prokurator, oskarżony i jego obrońca. Przepis

art. 396 § 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

§ 4.

W razie przesłuchania świadka przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie

tej czynności na odległość, w protokole czynności z udziałem specjalistów należy wskazać

ich imiona, nazwiska, specjalności i rodzaj wykonywanej czynności. Przepisu art. 205

§ 3 nie stosuje się.

§ 5.

Na postanowienie w sprawie zachowania w tajemnicy okoliczności, o których mowa w §

1, świadkowi i oskarżonemu, a w postępowaniu przed sądem także prokuratorowi, przysługuje

w terminie 3 dni zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd

właściwy do rozpoznania sprawy. Postępowanie dotyczące zażalenia toczy się bez udziału

stron i jest objęte tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli tajności „tajne”

lub „ściśle tajne”.

§ 6.

W razie uwzględnienia zażalenia protokół przesłuchania świadka podlega zniszczeniu;

o zniszczeniu protokołu należy uczynić wzmiankę w aktach sprawy.

§ 7.

Świadek może, do czasu zamknięcia przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji,

wystąpić z wnioskiem o uchylenie postanowienia, o którym mowa w § 1. Na postanowienie

w przedmiocie wniosku służy zażalenie. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio. W razie

uwzględnienia wniosku protokół przesłuchania świadka podlega ujawnieniu w całości.

§ 8.

Jeżeli okaże się, że w czasie wydania postanowienia, o którym mowa w § 1, nie istniała

uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych

rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej albo że świadek złożył świadomie

fałszywe zeznania lub nastąpiło jego ujawnienie, prokurator w postępowaniu przygotowawczym,

a w postępowaniu sądowym sąd, na wniosek prokuratora, może uchylić to postanowienie.

Przepis § 5 stosuje się odpowiednio. Protokół przesłuchania świadka podlega ujawnieniu

w całości.

§ 9.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki składania

wniosku o wydanie postanowienia, o którym mowa w § 1, przesłuchania świadka, co do

którego wydano to postanowienie, oraz sporządzania, przechowywania i udostępniania

protokołów przesłuchania tego świadka, a także dopuszczalny sposób powoływania się

na jego zeznania w orzeczeniach i pismach procesowych, mając na uwadze zapewnienie

właściwej ochrony tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka

przed nieuprawnionym ujawnieniem.

Można zwolnić od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osobę pozostającą z oskarżonym

w szczególnie bliskim stosunku osobistym, jeżeli osoba taka wnosi o zwolnienie.

§ 1.

W sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej lub

określone w rozdziałach XXIII, XXV i XXVI Kodeksu karnego pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, przesłuchuje się

w charakterze świadka tylko wówczas, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie

dla rozstrzygnięcia sprawy, i tylko raz, chyba że wyjdą na jaw istotne okoliczności,

których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania, lub żąda tego oskarżony, który

nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego.

§ 2.

Przesłuchanie przeprowadza sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa niezwłocznie,

nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku.

§ 3.

Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania

oraz odczytuje się protokół przesłuchania.

§ 4.

W sprawach o przestępstwa wymienione w § 1 małoletniego pokrzywdzonego, który w chwili

przesłuchania ukończył 15 lat, przesłuchuje się w warunkach określonych w § 1-3, gdy

zachodzi uzasadniona obawa, że przesłuchanie w innych warunkach mogłoby wywrzeć negatywny

wpływ na jego stan psychiczny. W takim wypadku przepisu art. 185c nie stosuje się.

§ 1.

W sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej lub

określone w rozdziałach XXV i XXVI Kodeksu karnego świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, przesłuchuje się w warunkach

określonych w art. 185a § 1-3, jeżeli zeznania tego świadka mogą mieć istotne znaczenie

dla rozstrzygnięcia sprawy.

§ 2.

W sprawach o przestępstwa wymienione w § 1 małoletniego świadka, który w chwili przesłuchania

ukończył 15 lat, przesłuchuje się w trybie określonym w art. 177 § 1a, gdy zachodzi

uzasadniona obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego przy przesłuchaniu mogłaby

oddziaływać krępująco na zeznania świadka lub wywierać negatywny wpływ na jego stan

psychiczny.

§ 3.

Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się do świadka współdziałającego w popełnieniu czynu

zabronionego, o który toczy się postępowanie karne, lub świadka, którego czyn pozostaje

w związku z czynem, o który toczy się postępowanie karne.

§ 1.

W sprawach o przestępstwa określone w art. 197-199 Kodeksu karnego zawiadomienie o przestępstwie, jeżeli składa je pokrzywdzony, powinno ograniczyć

się do wskazania najważniejszych faktów i dowodów.

§ 1a

W sprawach o przestępstwa określone w § 1 pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania

ukończył 15 lat, przesłuchuje się w charakterze świadka tylko wówczas, gdy jego zeznania

mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, i tylko raz, chyba że wyjdą

na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania.

§ 2

Przesłuchanie pokrzywdzonego, o którym mowa w § 1a, w charakterze świadka przeprowadza

sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa niezwłocznie, nie później niż w

terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego

mają prawo wziąć udział w przesłuchaniu. Osoba wymieniona w art. 51 § 2 lub osoba

pełnoletnia wskazana przez pokrzywdzonego ma prawo również być obecna przy przesłuchaniu,

jeżeli nie ogranicza to swobody wypowiedzi przesłuchiwanego. Na rozprawie głównej

odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół

przesłuchania.

§ 3

Jeżeli zajdzie konieczność ponownego przesłuchania pokrzywdzonego w charakterze świadka

w związku z wyjściem na jaw okoliczności, o których mowa w § 1a, na jego wniosek przesłuchanie

przeprowadza się w sposób wskazany w art. 177 § 1a, gdy zachodzi uzasadniona obawa,

że bezpośrednia obecność oskarżonego przy przesłuchaniu mogłaby oddziaływać krępująco

na zeznania pokrzywdzonego lub wywierać negatywny wpływ na jego stan psychiczny.

§ 4

Na wniosek pokrzywdzonego należy zapewnić, aby biegły psycholog biorący udział w przesłuchaniu

był osobą tej samej płci co pokrzywdzony, chyba że będzie to utrudniać postępowanie.

§ 1.

Przesłuchania w trybie określonym w art. 185a-185c przeprowadza się w odpowiednio

przystosowanych pomieszczeniach w siedzibie sądu lub poza jego siedzibą.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób przygotowania przesłuchania

w trybie, o którym mowa w § 1, oraz warunki, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia

przeznaczone do przeprowadzania takich przesłuchań, w tym ich wyposażenie techniczne,

mając na względzie konieczność zapewnienia swobody wypowiedzi i poczucia bezpieczeństwa

osób przesłuchiwanych.

§ 1.

Osoba uprawniona do odmowy złożenia zeznań albo zwolniona na podstawie art. 185 może

oświadczyć, że chce z tego prawa skorzystać, nie później jednak niż przed rozpoczęciem

pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym; poprzednio złożone zeznanie tej osoby

nie może wówczas służyć za dowód ani być odtworzone.

§ 2.

Sporządzone w postępowaniu karnym protokoły oględzin ciała podlegają ujawnieniu na

rozprawie, choćby osoba poddana oględzinom odmówiła wyjaśnień lub zeznań albo została

od nich zwolniona na podstawie art. 182 lub art. 185.

§ 1.

Przyrzeczenie od świadka może odebrać tylko sąd lub sędzia wyznaczony.

§ 2.

Świadek składa przyrzeczenie przed rozpoczęciem zeznań.

§ 3.

Można odstąpić od odebrania przyrzeczenia od świadka, jeżeli obecne strony nie sprzeciwiają

się temu.

§ 1.

Świadek składa przyrzeczenie powtarzając za sędzią słowa: „Świadomy znaczenia moich

słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczerą

prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome”.

§ 2.

W czasie składania przyrzeczenia wszyscy, nie wyłączając sędziów, stoją.

§ 3.

Osoby nieme i głuche składają przyrzeczenie przez podpisanie tekstu przyrzeczenia.

§ 4.

Świadkowi, który w danej sprawie składał już przyrzeczenie, sąd przypomina je przy

przesłuchaniu, chyba że uzna za potrzebne ponowne odebranie przyrzeczenia.

Nie odbiera się przyrzeczenia

1)

od osób, które nie ukończyły 17 lat;

2)

gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że świadek z powodu zaburzeń psychicznych nie

zdaje sobie należycie sprawy ze znaczenia przyrzeczenia;

3)

gdy świadek jest osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa będącego przedmiotem

postępowania lub pozostającego w ścisłym związku z czynem stanowiącym przedmiot postępowania

albo gdy za to przestępstwo został skazany;

4)

gdy świadek był prawomocnie skazany za fałszywe zeznanie lub oskarżenie.

§ 1.

Przed rozpoczęciem przesłuchania należy uprzedzić świadka o odpowiedzialności karnej

za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.

§ 2.

W postępowaniu przygotowawczym świadek podpisuje oświadczenie, że został uprzedzony

o tej odpowiedzialności.

§ 1.

Przesłuchanie rozpoczyna się od zapytania świadka o imię, nazwisko, wiek, zajęcie,

karalność za fałszywe zeznanie lub oskarżenie oraz stosunek do stron.

§ 1a.

Miejsce zamieszkania świadka ustala się na podstawie dokumentu tożsamości lub pisemnego

oświadczenia świadka.

§ 1b.

Pytania zadawane świadkowi nie mogą zmierzać do ujawnienia jego miejsca zamieszkania

ani miejsca pracy, chyba że ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

§ 2.

Świadka należy uprzedzić o treści art. 182, a o treści art. 183 oraz art. 185, jeżeli

ujawnią się okoliczności objęte tymi przepisami.

§ 3.

(uchylony)

§ 1.

Jeżeli karalność czynu zależy od stanu zdrowia pokrzywdzonego, nie może on sprzeciwić

się oględzinom i badaniom niepołączonym z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w

zakładzie leczniczym.

§ 2.

Jeżeli istnieje wątpliwość co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego,

zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, sąd lub prokurator

może zarządzić przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa,

a świadek nie może się temu sprzeciwić.

§ 3.

Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się do osób, które odmówiły zeznań lub zostały od nich

zwolnione na podstawie art. 182 § 1 i 2 lub art. 185.

§ 4.

Dla celów dowodowych można również świadka, za jego zgodą, poddać oględzinom ciała

i badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu.

§ 1.

W celu ograniczenia kręgu osób podejrzanych lub ustalenia wartości dowodowej ujawnionych

śladów można pobrać odciski daktyloskopijne, wymaz ze śluzówki policzków, włosy, ślinę,

próby pisma, zapach, wykonać fotografię osoby lub dokonać utrwalenia głosu. Po wykorzystaniu

w sprawie, w której dokonano pobrania lub utrwalenia, pobrany lub utrwalony materiał

zbędny dla postępowania należy niezwłocznie usunąć z akt i zniszczyć.

§ 2.

W wypadkach, o których mowa w § 1, za zgodą osoby badanej biegły może również zastosować

środki techniczne mające na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu tej osoby.

§ 3.

Badania i czynności, o których mowa w § 1 i art. 192 § 1, wykonuje się odpowiednio

w warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 74 § 4.

§ 1.

Jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy

wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii biegłego albo biegłych.

§ 2.

W celu wydania opinii można też zwrócić się do instytucji naukowej lub specjalistycznej.

§ 2a

Do instytucji naukowej lub specjalistycznej oraz do osób, które biorą udział w wydaniu

opinii tej instytucji, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące biegłych.

§ 3.

W wypadku powołania biegłych z zakresu różnych specjalności, o tym, czy mają oni przeprowadzić

badania wspólnie i wydać jedną wspólną opinię, czy opinie odrębne, rozstrzyga organ

procesowy powołujący biegłych.

O dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego wydaje się postanowienie, w którym należy

wskazać

1)

imię, nazwisko i specjalność biegłego lub biegłych, a w wypadku opinii instytucji,

w razie potrzeby, specjalność i kwalifikacje osób, które powinny wziąć udział w przeprowadzeniu

ekspertyzy;

2)

przedmiot i zakres ekspertyzy ze sformułowaniem, w miarę potrzeby, pytań szczegółowych;

3)

termin dostarczenia opinii.

Do pełnienia czynności biegłego jest obowiązany nie tylko biegły sądowy, lecz także

każda osoba, o której wiadomo, że ma odpowiednią wiedzę w danej dziedzinie.

§ 1.

Nie mogą być biegłymi osoby wymienione w art. 178, 182 i 185 oraz osoby, do których

odnoszą się odpowiednie przyczyny wyłączenia wymienione w art. 40 § 1 pkt 1-3 i 5,

osoby powołane w sprawie w charakterze świadków, a także osoby, które były świadkiem

czynu.

§ 2.

Jeżeli ujawnią się przyczyny wyłączenia biegłego wymienione w § 1, wydana przez niego

opinia nie stanowi dowodu, a na miejsce biegłego wyłączonego powołuje się innego biegłego.

§ 3.

Jeżeli ujawnią się powody osłabiające zaufanie do wiedzy lub bezstronności biegłego

albo inne ważne powody, powołuje się innego biegłego.

§ 1.

Biegły składa przyrzeczenie następującej treści: „Świadomy znaczenia moich słów i

odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki

wykonam z całą sumiennością i bezstronnością”.

§ 2.

Biegły sądowy powołuje się na przyrzeczenie złożone przy ustanowieniu go w tym charakterze.

§ 2a.

Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec biegłego

lub osoby najbliższej w związku z jego czynnościami, może on zastrzec dane dotyczące

miejsca zamieszkania do wyłącznej wiadomości prokuratora lub sądu. Pisma procesowe

doręcza się wówczas do instytucji, w której biegły jest zatrudniony, lub na inny wskazany

przez niego adres.

§ 3.

Do biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, art. 179-181, art. 187, art.

188 § 2 i 4, art. 190 oraz art. 191 § 1.

§ 1

Jeżeli jest to niezbędne do wydania opinii, sąd lub prokurator udostępnia biegłemu

poszczególne dokumenty z akt sprawy lub uwierzytelnione kopie tych dokumentów. Dokumenty

mogą być również udostępnione w postaci elektronicznej. Biegłemu powołanemu z tego

względu, że wydana przez innego biegłego opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy

zachodzi sprzeczność w niej samej lub między różnymi innymi opiniami w tej samej sprawie,

przed wydaniem opinii nie udostępnia się tej innej opinii lub tych innych opinii.

Inną opinię lub inne opinie można udostępnić biegłemu, w niezbędnym zakresie, tylko

w wyjątkowym, szczególnie uzasadnionym wypadku, gdy przedmiot opinii powołanego biegłego

bezpośrednio dotyczy treści tej innej opinii lub tych innych opinii.

§ 1a

W wypadku udostępnienia biegłemu dokumentów z akt sprawy, również w postaci elektronicznej,

lub uwierzytelnionych kopii tych dokumentów, o których mowa w § 1, sporządza się w

formie notatki urzędowej wykaz dokumentów, których oryginały, postać elektroniczna

lub uwierzytelnione kopie zostały przed wydaniem opinii udostępnione biegłemu. Notatka

powinna być podpisana przez osobę sporządzającą z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska

służbowego oraz załączona do akt sprawy.

§ 1b

W miarę potrzeby biegłego wzywa się do udziału w przeprowadzeniu dowodów.

§ 2.

Organ procesowy może zastrzec swoją obecność przy przeprowadzaniu przez biegłego niektórych

lub wszystkich badań, jeżeli nie wpłynie to ujemnie na wynik badania.

§ 3.

W razie potrzeby organ procesowy może wprowadzić zmiany co do zakresu ekspertyzy lub

postawionych pytań oraz stawiać pytania dodatkowe.

Złożone wobec biegłego albo wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej oświadczenia

oskarżonego, dotyczące zarzucanego mu czynu, nie mogą stanowić dowodu.

Stosowanie w czasie badania przez biegłego środków technicznych mających na celu kontrolę

nieświadomych reakcji organizmu badanej osoby możliwe jest wyłącznie za jej zgodą.

Przepisu art. 199 nie stosuje się.

§ 1.

W zależności od polecenia organu procesowego biegły składa opinię ustnie lub na piśmie.

§ 2.

Opinia powinna zawierać

1)

imię, nazwisko, stopień i tytuł naukowy, specjalność i stanowisko zawodowe biegłego;

2)

imiona i nazwiska oraz pozostałe dane innych osób, które uczestniczyły w przeprowadzeniu

ekspertyzy, ze wskazaniem czynności dokonanych przez każdą z nich;

3)

w wypadku opinii instytucji - także pełną nazwę i siedzibę instytucji;

4)

czas przeprowadzonych badań oraz datę wydania opinii;

5)

sprawozdanie z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń oraz oparte na nich wnioski;

6)

podpisy wszystkich biegłych, którzy uczestniczyli w wydaniu opinii.

§ 3.

Osoby, które brały udział w wydaniu opinii, mogą być, w razie potrzeby, przesłuchiwane

w charakterze biegłych, a osoby, które uczestniczyły tylko w badaniach - w charakterze

świadków.

Jeżeli opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii

lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie, można wezwać ponownie tych samych

biegłych lub powołać innych.

§ 1.

W celu wydania opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego sąd, a w postępowaniu

przygotowawczym prokurator, powołuje co najmniej dwóch biegłych lekarzy psychiatrów.

§ 2.

Na wniosek psychiatrów do udziału w wydaniu opinii powołuje się ponadto biegłego lub

biegłych innych specjalności.

§ 3.

Do udziału w wydaniu opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego, w zakresie

zaburzeń preferencji seksualnych, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator,

powołuje biegłego lekarza seksuologa.

§ 4.

Biegli nie mogą pozostawać ze sobą w związku małżeńskim ani w innym stosunku, który

mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich samodzielności.

§ 5.

Opinia biegłych powinna zawierać stwierdzenia dotyczące zarówno poczytalności oskarżonego

w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego,

a zwłaszcza wskazanie, czy stan ten pozwala oskarżonemu na udział w postępowaniu i

na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, a w razie potrzeby także stwierdzenia

co do okoliczności wymienionych w art. 93b Kodeksu karnego.

§ 1.

W razie zgłoszenia przez biegłych takiej konieczności, badanie stanu zdrowia psychicznego

oskarżonego może być połączone z obserwacją w zakładzie leczniczym tylko wtedy, gdy

zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo.

Przepis art. 259 § 2 stosuje się odpowiednio, chyba że oskarżony wnosi o poddanie

go obserwacji.

§ 2.

O potrzebie obserwacji w zakładzie leczniczym orzeka sąd, określając miejsce i czas

trwania obserwacji. W postępowaniu przygotowawczym sąd orzeka na wniosek prokuratora.

Przepisy art. 156 § 5a oraz art. 249 § 3 i 5 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Obserwacja w zakładzie leczniczym nie powinna trwać dłużej niż 4 tygodnie; na wniosek

zakładu sąd może przedłużyć ten termin na czas określony, niezbędny do zakończenia

obserwacji; łączny czas trwania obserwacji w danej sprawie nie może przekroczyć 8

tygodni. O zakończeniu obserwacji biegli niezwłocznie zawiadamiają sąd.

§ 4.

Na postanowienia, o których mowa w § 2 i 3, przysługuje zażalenie. Sąd rozpoznaje

zażalenie niezwłocznie.

§ 5.

Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określi,

w drodze rozporządzenia, wykaz zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego

przeznaczonych do wykonywania obserwacji, w tym do wykonywania obserwacji osób pozbawionych

wolności, oraz sposób finansowania obserwacji, a także warunki zabezpieczenia zakładów

dla osób pozbawionych wolności, mając na uwadze potrzebę zapewnienia sprawnego toku

postępowania.

§ 1.

Należy wezwać tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba przesłuchania

1)

głuchego lub niemego, a nie wystarcza porozumienie się z nim za pomocą pisma;

2)

osoby niewładającej językiem polskim.

§ 2.

Należy również wezwać tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba przełożenia na język polski

pisma sporządzonego w języku obcym lub odwrotnie albo zapoznania strony z treścią

przeprowadzanego dowodu.

§ 3.

Do tłumacza stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące biegłych.

§ 1.

Jeżeli dokonanie oględzin, przesłuchania przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających

przeprowadzenie tej czynności na odległość, eksperymentu, ekspertyzy, zatrzymania

rzeczy lub przeszukania wymaga czynności technicznych, w szczególności takich jak

wykonanie pomiarów, obliczeń, zdjęć, utrwalenie śladów, można do udziału w nich wezwać

specjalistów.

§ 2.

Specjalistę niebędącego funkcjonariuszem organów procesowych można wezwać, przed przystąpieniem

do czynności, do złożenia następującego przyrzeczenia: „Świadomy znaczenia powierzonej

mi czynności i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone

mi obowiązki wykonam z całą sumiennością i bezstronnością”.

§ 3.

W protokole czynności przeprowadzonej z udziałem specjalistów należy wskazać ich imiona

i nazwiska, specjalność, miejsce zamieszkania, miejsce pracy i stanowisko oraz podać

rodzaj i zakres czynności wykonanych przez każdego z nich.

§ 1.

Do specjalistów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące biegłych, z wyjątkiem art.

194, 197, 200 i 202.

§ 2.

W razie potrzeby można przesłuchiwać specjalistów w charakterze świadków.

§ 1.

W razie potrzeby dokonuje się oględzin miejsca, osoby lub rzeczy.

§ 2.

Jeżeli przedmiot może ulec przy badaniu zniszczeniu lub zniekształceniu, część tego

przedmiotu należy w miarę możności zachować w stanie niezmienionym, a gdy to nie jest

możliwe - stan ten utrwalić w inny sposób.

Oględzin lub badań ciała, które mogą wywołać uczucie wstydu, powinna dokonać osoba

tej samej płci, chyba że łączą się z tym szczególne trudności; inne osoby odmiennej

płci mogą być obecne tylko w razie konieczności.

§ 1.

Jeżeli zachodzi podejrzenie przestępnego spowodowania śmierci, przeprowadza się oględziny

i otwarcie zwłok.

§ 2.

Oględzin zwłok dokonuje prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd, z udziałem biegłego

lekarza, w miarę możności z zakresu medycyny sądowej. W wypadkach niecierpiących zwłoki

oględzin dokonuje Policja z obowiązkiem niezwłocznego powiadomienia prokuratora.

§ 3.

Oględzin zwłok dokonuje się na miejscu ich znalezienia. Do czasu przybycia biegłego

oraz prokuratora lub sądu przemieszczać lub poruszać zwłoki można tylko w razie konieczności.

§ 4.

Otwarcia zwłok dokonuje biegły lekarz, w miarę możności z zakresu medycyny sądowej,

w obecności prokuratora albo sądu. W postępowaniu przed sądem art. 396 § 1 i 4 stosuje

się odpowiednio.

§ 5.

Do obecności przy oględzinach i otwarciu zwłok można, w razie potrzeby, oprócz biegłego,

wezwać lekarza, który ostatnio udzielił pomocy zmarłemu. Z oględzin i otwarcia zwłok

biegły sporządza opinię z zachowaniem wymagań art. 200 § 2.

W celu dokonania oględzin lub otwarcia zwłok prokurator albo sąd może zarządzić wyjęcie

zwłok z grobu.

W celu sprawdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy można przeprowadzić,

w drodze eksperymentu procesowego, doświadczenie lub odtworzenie przebiegu stanowiących

przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów.

W toku oględzin lub eksperymentu procesowego można dokonywać również przesłuchań lub

innych czynności dowodowych.

§ 1.

W postępowaniu należy ustalić tożsamość oskarżonego, jego numer Powszechnego Elektronicznego

Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL

- numer i nazwę dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz nazwę organu, który wydał

dokument, a także wiek oskarżonego, jego stosunki rodzinne i majątkowe, wykształcenie,

zawód i źródła dochodu, dane o jego karalności oraz w miarę możliwości numer telefonu

i telefaksu oraz adres poczty elektronicznej umożliwiające kontaktowanie się z oskarżonym

oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany.

§ 1a.

W razie potrzeby prokurator, inny organ prowadzący postępowanie przygotowawcze lub

sąd uzyskuje informację z systemu teleinformatycznego ministra właściwego do spraw

finansów publicznych dotyczącą stosunków majątkowych i źródeł dochodu oskarżonego,

w tym prowadzonych i zakończonych postępowań podatkowych, na podstawie aktualnych

danych znajdujących się w tym systemie. Informację uzyskuje się drogą elektroniczną.

§ 1b.

W postępowaniu w sprawach o przestępstwa w ruchu lądowym określone w rozdziale XXI Kodeksu karnego należy także uzyskać informacje z centralnej ewidencji kierowców oraz z ewidencji

kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, dotyczące

oskarżonego. Jeżeli od sporządzenia tych informacji upłynął okres 6 miesięcy, należy

uzyskać je ponownie.

§ 2.

Jeżeli podejrzany był już prawomocnie skazany, dla ustalenia, czy przestępstwo zostało

popełnione w warunkach art. 64 Kodeksu karnego lub przestępstwo skarbowe - w warunkach art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu karnego skarbowego, dołącza się do akt postępowania odpis lub wyciąg wyroku oraz dane dotyczące odbycia

kary; dokumenty te dołącza się także w sprawach o zbrodnie.

§ 2a.

Jeżeli organ prowadzący postępowanie powziął informację o prawomocnym skazaniu, przepis

§ 2 stosuje się odpowiednio do orzeczeń skazujących wydanych przez sąd innego państwa

członkowskiego Unii Europejskiej.

§ 3.

(uchylony)

§ 4.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych,

określi, w drodze rozporządzenia, wzór i szczegółowy zakres informacji, o której mowa

w § 1a, oraz sposób postępowania w celu jej uzyskania, mając na względzie potrzebę

uzyskania przez organ postępowania danych niezbędnych do realizacji celów procesu,

zachowanie wymogów tajemnicy ustawowo chronionej oraz okresy rozliczeniowe przyjęte

dla poszczególnych zobowiązań podatkowych.

§ 1.

W razie potrzeby, a w szczególności gdy niezbędne jest ustalenie danych co do właściwości

i warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia oskarżonego, sąd, a w postępowaniu

przygotowawczym prokurator, zarządza w stosunku do oskarżonego przeprowadzenie wywiadu

środowiskowego przez kuratora sądowego lub inny podmiot uprawniony na podstawie odrębnych

przepisów, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach przez Policję.

§ 2.

Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obowiązkowe

1)

w sprawach o zbrodnie;

2)

w stosunku do oskarżonego, który w chwili czynu nie ukończył 21 roku życia, jeżeli

zarzucono mu popełnienie umyślnego występku przeciwko życiu.

§ 3.

Wywiadu środowiskowego można nie przeprowadzać w stosunku do oskarżonego, który nie

ma w kraju stałego miejsca zamieszkania.

§ 4.

Wynik wywiadu środowiskowego powinien w szczególności zawierać

1)

imię i nazwisko osoby przeprowadzającej wywiad;

2)

imię i nazwisko oskarżonego;

3)

zwięzły opis dotychczasowego życia oskarżonego oraz dokładne informacje o środowisku

oskarżonego, w tym rodzinnym, szkolnym lub zawodowym, a nadto informacje o jego stanie

majątkowym i źródłach dochodów;

4)

informacje dotyczące stanu zdrowia oskarżonego, a także o nadużywaniu przez niego

alkoholu, środków odurzających, środków zastępczych lub substancji psychotropowych;

5)

własne spostrzeżenia i konkluzje osoby przeprowadzającej wywiad, zwłaszcza dotyczące

właściwości i warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia oskarżonego.

§ 5.

Dane o osobach, które dostarczyły informacji w ramach wywiadu środowiskowego, osoba

przeprowadzająca wywiad ujawnia jedynie na żądanie sądu, a w postępowaniu przygotowawczym

- prokuratora.

§ 6.

Osoby, które dostarczyły informacji w ramach wywiadu środowiskowego, mogą być w razie

potrzeby przesłuchane w charakterze świadków.

§ 7.

Policja jest obowiązana udzielić osobie przeprowadzającej wywiad pomocy przy wykonywaniu

zadań związanych z wywiadem środowiskowym w celu zapewnienia jej bezpieczeństwa.

§ 8.

Do osoby powołanej do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stosuje się odpowiednio

przepisy o wyłączeniu sędziego. Orzeka o tym sąd, a w postępowaniu przygotowawczym

- prokurator.

§ 9.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych,

określi, w drodze rozporządzenia, regulamin czynności w zakresie przeprowadzania wywiadu

środowiskowego oraz wzór kwestionariusza tego wywiadu, mając na uwadze konieczność

zapewnienia zebrania wyczerpujących danych o osobie oskarżonego.

W razie potrzeby sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może zarządzić

badanie oskarżonego przez biegłych psychologów lub lekarzy z zachowaniem zasad określonych

w art. 74.

W razie potrzeby można przesłuchiwać w charakterze świadków osoby, które przeprowadziły

wywiad.

§ 1.

Rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie lub podlegające zajęciu w celu zabezpieczenia

kar majątkowych, środków karnych o charakterze majątkowym, przepadku, środków kompensacyjnych

albo roszczeń o naprawienie szkody należy wydać na żądanie sądu lub prokuratora, a

w wypadkach niecierpiących zwłoki - także na żądanie Policji lub innego uprawnionego

organu.

§ 2.

Osobę mającą rzecz podlegającą wydaniu wzywa się do wydania jej dobrowolnie.

§ 3.

W razie zatrzymania rzeczy stosuje się odpowiednio przepis art. 228. Protokołu można

nie sporządzać, jeżeli rzecz załącza się do akt sprawy.

§ 4.

Jeżeli wydania żąda Policja albo inny uprawniony organ działający we własnym zakresie,

osoba, która rzecz wyda, ma prawo niezwłocznie złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie

jej postanowienia sądu lub prokuratora o zatwierdzeniu zatrzymania, o czym należy

ją pouczyć. Doręczenie powinno nastąpić w terminie 14 dni od zatrzymania rzeczy.

§ 5.

W razie odmowy dobrowolnego wydania rzeczy można przeprowadzić jej odebranie. Przepisy

art. 220 § 3 i art. 229 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Urzędy, instytucje i podmioty prowadzące działalność w dziedzinie poczty lub działalność

telekomunikacyjną, urzędy celno-skarbowe oraz instytucje i przedsiębiorstwa transportowe

obowiązane są wydać sądowi lub prokuratorowi, na żądanie zawarte w postanowieniu,

korespondencję i przesyłki oraz dane, o których mowa w art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1954, z późn. zm., jeżeli mają znaczenie dla toczącego się postępowania. Tylko sąd lub prokurator mają

prawo je otwierać lub zarządzić ich otwarcie.

§ 2.

Postanowienie, o którym mowa w § 1, doręcza się adresatom korespondencji oraz abonentowi

telefonu lub nadawcy, którego wykaz połączeń lub innych przekazów informacji został

wydany. Doręczenie postanowienia może być odroczone na czas oznaczony, niezbędny ze

względu na dobro sprawy, lecz nie później niż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

§ 3.

Pozbawioną znaczenia dla postępowania karnego korespondencję i przesyłki należy niezwłocznie

zwrócić właściwym urzędom, instytucjom lub przedsiębiorstwom wymienionym w § 1.

§ 1.

Urzędy, instytucje i podmioty prowadzące działalność telekomunikacyjną obowiązane

są niezwłocznie zabezpieczyć, na żądanie sądu lub prokuratora zawarte w postanowieniu,

na czas określony, nieprzekraczający jednak 90 dni, dane informatyczne przechowywane

w urządzeniach zawierających te dane na nośniku lub w systemie informatycznym. Przepis

art. 218 § 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Pozbawione znaczenia dla postępowania karnego dane informatyczne, o których mowa w

§ 1, należy niezwłocznie zwolnić spod zabezpieczenia.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności,

ministrem właściwym do spraw informatyzacji, Ministrem Obrony Narodowej oraz ministrem

właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób technicznego

przygotowania systemów i sieci służących do przekazywania informacji - do gromadzenia

danych, o których mowa w art. 218 § 1, niestanowiących treści rozmowy telefonicznej

lub innego przekazu informacji, a także sposoby zabezpieczania danych informatycznych

w urządzeniach zawierających te dane oraz w systemach i na informatycznych nośnikach

danych, mając na uwadze konieczność zabezpieczenia tych danych przed ich utratą, zniekształceniem

lub nieuprawnionym ujawnieniem.

§ 1.

W celu wykrycia lub zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej,

a także w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających

zajęciu w postępowaniu karnym, można dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc,

jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba podejrzana lub wymienione

rzeczy tam się znajdują.

§ 2

W celu znalezienia rzeczy wymienionych w § 1 i pod warunkiem określonym w tym przepisie

oraz z uwzględnieniem zasad i granic określonych w art. 227 można też dokonać przeszukania

osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów.

§ 1.

Przeszukania może dokonać prokurator albo na polecenie sądu lub prokuratora Policja,

a w wypadkach wskazanych w ustawie - także inny organ.

§ 2.

Postanowienie sądu lub prokuratora należy okazać osobie, u której przeszukanie ma

być przeprowadzone.

§ 3.

W wypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli postanowienie sądu lub prokuratora nie mogło

zostać wydane, organ dokonujący przeszukania okazuje nakaz kierownika swojej jednostki

lub legitymację służbową, a następnie zwraca się niezwłocznie do sądu lub prokuratora

o zatwierdzenie przeszukania. Postanowienie sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwierdzenia

należy doręczyć osobie, u której dokonano przeszukania, w terminie 7 dni od daty czynności

na zgłoszone do protokołu żądanie tej osoby. O prawie zgłoszenia żądania należy ją

pouczyć.

§ 1.

Przeszukania zamieszkałych pomieszczeń można dokonać w porze nocnej tylko w wypadkach

niecierpiących zwłoki; za porę nocną uważa się czas od godziny 22 do godziny 6.

§ 2.

Przeszukanie rozpoczęte za dnia można prowadzić nadal mimo nastania pory nocnej.

§ 3.

W porze nocnej można przeszukać lokale dostępne w tym czasie dla nieokreślonej liczby

osób albo służące do przechowywania przedmiotów.

§ 1.

Przy rozpoczęciu przeszukania pomieszczenia lub miejsca zamkniętego, należącego do

instytucji państwowej lub samorządowej, należy o zamierzonym przeszukaniu zawiadomić

kierownika tej instytucji lub jego zastępcę albo organ nadrzędny i dopuścić ich do

udziału w czynności.

§ 2.

Przeszukanie pomieszczenia zajętego przez wojsko może nastąpić jedynie w obecności

dowódcy lub osoby przez niego wyznaczonej.

Przeszukania osoby i odzieży na niej należy dokonywać w miarę możności za pośrednictwem

osoby tej samej płci.

§ 1.

Osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, należy przed rozpoczęciem czynności zawiadomić

o jej celu i wezwać do wydania poszukiwanych przedmiotów.

§ 2.

Podczas przeszukania ma prawo być obecna osoba wymieniona w § 1 oraz osoba przybrana

przez prowadzącego czynność. Ponadto może być obecna osoba wskazana przez tego, u

kogo dokonuje się przeszukania, jeżeli nie uniemożliwia to przeszukania albo nie utrudnia

go w istotny sposób.

§ 3.

Jeżeli przy przeszukaniu nie ma na miejscu gospodarza lokalu, należy do przeszukania

przywołać przynajmniej jednego dorosłego domownika lub sąsiada.

§ 1.

Jeżeli kierownik instytucji państwowej lub samorządowej albo też osoba, u której dokonano

zatrzymania rzeczy lub u której przeprowadza się przeszukanie, oświadczy, że wydane

lub znalezione przy przeszukaniu pismo lub inny dokument zawiera informacje niejawne

lub wiadomości objęte tajemnicą zawodową lub inną tajemnicą prawnie chronioną albo

ma charakter osobisty, organ przeprowadzający czynność przekazuje niezwłocznie pismo

lub inny dokument bez jego odczytania prokuratorowi lub sądowi w opieczętowanym opakowaniu.

§ 2.

Tryb wskazany w § 1 nie obowiązuje w stosunku do pism lub innych dokumentów, które

zawierają informacje niejawne o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne” albo dotyczą tajemnicy

zawodowej lub innej tajemnicy prawnie chronionej, jeżeli ich posiadaczem jest osoba

podejrzana o popełnienie przestępstwa, ani w stosunku do pism lub innych dokumentów

o charakterze osobistym, których jest ona posiadaczem, autorem lub adresatem.

§ 3.

Jeżeli obrońca lub inna osoba, od której żąda się wydania rzeczy lub u której dokonuje

się przeszukania, oświadczy, że wydane lub znalezione w toku przeszukania pisma lub

inne dokumenty obejmują okoliczności związane z wykonywaniem funkcji obrońcy, organ

dokonujący czynności pozostawia te dokumenty wymienionej osobie bez zapoznawania się

z ich treścią lub wyglądem. Jeżeli jednak oświadczenie osoby niebędącej obrońcą budzi

wątpliwości, organ dokonujący czynności przekazuje te dokumenty z zachowaniem rygorów

określonych w § 1 sądowi, który po zapoznaniu się z dokumentami zwraca je w całości

lub w części, z zachowaniem rygorów określonych w § 1, osobie, od której je zabrano,

albo wydaje postanowienie o ich zatrzymaniu dla celów postępowania.

§ 4.

Wydaną, odebraną lub znalezioną w toku przeszukania dokumentację psychiatryczną organ

przeprowadzający czynność przekazuje, z zachowaniem rygorów określonych w § 1, sądowi

lub prokuratorowi.

W kwestii wykorzystania dokumentów zawierających informacje niejawne lub tajemnicę

zawodową, jako dowodów w postępowaniu karnym, stosuje się odpowiednio zakazy i ograniczenia

określone w art. 178-181. Jednakże w postępowaniu przygotowawczym o wykorzystaniu,

jako dowodów, dokumentów zawierających tajemnicę lekarską decyduje prokurator.

Przeszukanie lub zatrzymanie rzeczy powinno być dokonane zgodnie z celem tej czynności,

z zachowaniem umiaru, oraz w granicach niezbędnych dla osiągnięcia celu tych czynności

przy zachowaniu należytej staranności, w poszanowaniu prywatności i godności osób,

których ta czynność dotyczy, oraz bez wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.

§ 1.

Przedmioty wydane lub znalezione w czasie przeszukania należy po dokonaniu oględzin,

sporządzeniu spisu i opisu zabrać albo oddać na przechowanie osobie godnej zaufania

z zaznaczeniem obowiązku przedstawienia na każde żądanie organu prowadzącego postępowanie.

§ 2.

Tak samo należy postąpić ze znalezionymi w czasie przeszukania przedmiotami mogącymi

stanowić dowód innego przestępstwa, podlegającymi przepadkowi lub których posiadanie

jest zabronione.

§ 3.

Osobom zainteresowanym należy natychmiast wręczyć pokwitowanie stwierdzające, jakie

przedmioty i przez kogo zostały zatrzymane.

Protokół zatrzymania rzeczy lub przeszukania powinien, oprócz wymagań wymienionych

w art. 148 i art. 148a, zawierać oznaczenie sprawy, z którą zatrzymanie rzeczy lub

przeszukanie ma związek, oraz podanie dokładnej godziny rozpoczęcia i zakończenia

czynności, dokładną listę zatrzymanych rzeczy i w miarę potrzeby ich opis, a nadto

wskazanie polecenia sądu lub prokuratora. Jeżeli polecenie nie zostało uprzednio wydane,

zamieszcza się w protokole wzmiankę o poinformowaniu osoby, u której czynność przeprowadzono,

że na jej wniosek otrzyma postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia czynności.

§ 1.

Jeżeli zatrzymanie rzeczy lub przeszukanie nastąpiło bez uprzedniego polecenia sądu

lub prokuratora, a w ciągu 7 dni od dnia czynności nie nastąpiło jej zatwierdzenie,

należy niezwłocznie zwrócić zatrzymane rzeczy osobie uprawnionej, chyba że nastąpiło

dobrowolne wydanie, a osoba ta nie złożyła wniosku, o którym mowa w art. 217 § 4.

§ 2.

Należy również zwrócić osobie uprawnionej zatrzymane rzeczy niezwłocznie po stwierdzeniu

ich zbędności dla postępowania karnego. Jeżeli wyniknie spór co do własności rzeczy,

a nie ma dostatecznych danych do niezwłocznego rozstrzygnięcia, odsyła się osoby zainteresowane

na drogę procesu cywilnego.

§ 3.

Rzeczy, których posiadanie jest zabronione, przekazuje się właściwemu urzędowi lub

instytucji. Jeżeli rzeczy mają wartość naukową, artystyczną lub historyczną, na wniosek

lub za zgodą muzeum, można je przekazać temu muzeum.

§ 1.

Jeżeli powstaje wątpliwość, komu należy wydać zatrzymaną rzecz, sąd, referendarz sądowy

lub prokurator składa ją do depozytu sądowego albo oddaje osobie godnej zaufania aż

do wyjaśnienia uprawnienia do odbioru. Przepisy o likwidacji depozytów i nieodebranych

rzeczy stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Przedmioty o wartości naukowej, artystycznej lub historycznej oddaje się na przechowanie

muzeum lub innej właściwej instytucji.

§ 1.

Przedmioty ulegające szybkiemu zniszczeniu lub takie, których przechowywanie byłoby

połączone z niewspółmiernymi kosztami lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby

znaczne obniżenie wartości rzeczy, można sprzedać według trybu określonego dla właściwych

organów postępowania wykonawczego. Postanowienie w przedmiocie sprzedaży w postępowaniu

przygotowawczym może wydać prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd lub referendarz

sądowy.

§ 2.

Uzyskaną kwotę pieniężną przekazuje się do depozytu sądowego.

§ 3.

O czasie i warunkach sprzedaży należy w miarę możności zawiadomić oskarżonego oraz

inne zainteresowane osoby.

§ 1.

Przedmioty i substancje stwarzające niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, a w szczególności

broń, amunicję, materiały wybuchowe lub łatwopalne, materiały radioaktywne, substancje

trujące, duszące lub parzące, środki odurzające, substancje psychotropowe lub ich

preparaty oraz prekursory kategorii 1, a także wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe,

przechowuje się w miejscu i w sposób zapewniający ich należyte zabezpieczenie.

§ 2.

Jeżeli dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania wystarczające jest przechowywanie

próbek w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań przedmiotów lub substancji, o

których mowa w § 1, sąd właściwy do rozpoznania sprawy lub referendarz sądowy na wniosek

prokuratora, niezwłocznie zarządza zniszczenie w całości lub w części pozostałych

ilości przedmiotów lub substancji zbędnych do przeprowadzenia badań.

§ 3.

Jeżeli sąd lub referendarz sądowy zarządził zniszczenie w części przedmiotów lub substancji,

o których mowa w § 1, wskazuje jednocześnie w postanowieniu miejsce i czas przechowywania

ich pozostałej części w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań.

§ 4.

Przedmioty i substancje stwarzające bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia

przez możliwość eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych, innego gwałtownego

wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących,

wyzwolenia energii jądrowej lub promieniowania jonizującego albo których przechowywanie

w niezmienionym stanie nie jest możliwe, można zniszczyć przed wydaniem postanowienia,

o którym mowa w § 2.

§ 5.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, podmioty uprawnione do przechowywania

oraz zniszczenia przedmiotów i substancji, o których mowa w § 1, oraz ich próbek,

szczegółowe warunki, sposób oraz miejsca ich przechowywania, a także warunki i sposób

ich zniszczenia, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego toku postępowania

i jego koszty.

Oddając na przechowanie krajowe środki płatnicze lub wartości dewizowe, organ, przekazując

je, określa charakter depozytu i sposób rozporządzenia oddanymi na przechowanie wartościami.

Rozporządzenia przedmiotem dokonane po jego odebraniu lub zabezpieczeniu są bezskuteczne

w stosunku do Skarbu Państwa.

Sąd lub referendarz sądowy dokonuje czynności przewidzianych w tym rozdziale w postępowaniu

sądowym, a prokurator w postępowaniu przygotowawczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1.

Na postanowienie dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy i w przedmiocie dowodów

rzeczowych oraz na inne czynności przysługuje zażalenie osobom, których prawa zostały

naruszone; zażalenie na postanowienie wydane lub czynność dokonaną w postępowaniu

przygotowawczym rozpoznaje sąd rejonowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie.

§ 2.

Jeżeli jednak postanowienie albo zarządzenie wydał referendarz sądowy, stosuje się

art. 93a § 3 i 4.

Przepisy rozdziału niniejszego stosuje się odpowiednio do dysponenta i użytkownika

urządzenia zawierającego dane informatyczne lub systemu informatycznego, w zakresie

danych przechowywanych w tym urządzeniu lub systemie albo na nośniku znajdującym się

w jego dyspozycji lub użytkowaniu, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.

§ 1.

Po wszczęciu postępowania sąd na wniosek prokuratora może zarządzić kontrolę i utrwalanie

treści rozmów telefonicznych w celu wykrycia i uzyskania dowodów dla toczącego się

postępowania lub zapobieżenia popełnieniu nowego przestępstwa.

§ 2.

W wypadkach niecierpiących zwłoki kontrolę i utrwalanie treści rozmów telefonicznych

może zarządzić prokurator, który jest obowiązany zwrócić się w terminie 3 dni do sądu

z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia. Sąd wydaje postanowienie w przedmiocie

wniosku w terminie 5 dni na posiedzeniu bez udziału stron. W wypadku niezatwierdzenia

postanowienia prokuratora sąd w postanowieniu wydanym w przedmiocie wniosku zarządza

zniszczenie wszystkich utrwalonych zapisów. Zaskarżenie postanowienia wstrzymuje jego

wykonanie.

§ 3.

Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne tylko wtedy, gdy

toczące się postępowanie lub uzasadniona obawa popełnienia nowego przestępstwa dotyczy

1)

zabójstwa;

2)

narażenia na niebezpieczeństwo powszechne lub sprowadzenia katastrofy;

3)

handlu ludźmi;

4)

uprowadzenia osoby;

5)

wymuszania okupu;

6)

uprowadzenia statku powietrznego lub wodnego;

7)

rozboju, kradzieży rozbójniczej lub wymuszenia rozbójniczego;

8)

zamachu na niepodległość lub integralność państwa;

9)

zamachu na konstytucyjny ustrój państwa lub jego naczelne organy, albo na jednostkę

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

10)

szpiegostwa lub ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle

tajne”;

11)

gromadzenia broni, materiałów wybuchowych lub radioaktywnych;

12)

fałszowania oraz obrotu fałszywymi pieniędzmi, środkami lub instrumentami płatniczymi

albo zbywalnymi dokumentami uprawniającymi do otrzymania sumy pieniężnej, towaru,

ładunku albo wygranej rzeczowej albo zawierającymi obowiązek wpłaty kapitału, odsetek,

udziału w zyskach lub stwierdzenie uczestnictwa w spółce;

12a)

podrabiania lub przerabiania faktur lub używania faktur podrobionych lub przerobionych

w zakresie okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości

należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze

podatkowym oraz wystawiania i używania faktur poświadczających nieprawdę co do okoliczności

faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej

lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym;

13)

wytwarzania, przetwarzania, obrotu i przemytu środków odurzających, prekursorów, środków

zastępczych lub substancji psychotropowych;

14)

zorganizowanej grupy przestępczej;

15)

mienia znacznej wartości;

16)

użycia przemocy lub groźby bezprawnej w związku z postępowaniem karnym;

16a)

składania fałszywych zeznań oraz przedstawienia przez biegłego, rzeczoznawcę lub tłumacza

fałszywej opinii, ekspertyzy lub tłumaczenia;

16b)

fałszywego oskarżenia innej osoby o popełnienie przestępstwa, przestępstwa skarbowego

lub wykroczenia skarbowego;

16c)

tworzenia fałszywych dowodów lub innych podstępnych zabiegów, kierujących przeciwko

innej osobie ściganie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe

albo podejmowania takich zabiegów w toku postępowania;

16d)

zatajenia dowodów niewinności osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, przestępstwa

skarbowego lub wykroczenia skarbowego;

16e)

zawiadomienia organu powołanego do ścigania o niepopełnionym przestępstwie lub przestępstwie

skarbowym;

16f)

poplecznictwa;

16g)

niezawiadomienia o przestępstwie;

17)

łapownictwa i płatnej protekcji;

18)

stręczycielstwa, kuplerstwa i sutenerstwa;

19)

przestępstw określonych w rozdziale XVI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128) oraz w art. 5-8 Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, sporządzonego w Rzymie

dnia 17 lipca 1998 r.

(Dz. U. z 2003 r. poz. 708 oraz z 2018 r. poz. 1753), zwanego dalej „Statutem”.

§ 3a.

Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne również w celu

ujawnienia mienia zagrożonego przepadkiem, o którym mowa w art. 45 § 2 Kodeksu karnego albo art. 33 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.

§ 4.

Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne w stosunku do osoby

podejrzanej, oskarżonego oraz w stosunku do pokrzywdzonego lub innej osoby, z którą

może się kontaktować oskarżony albo która może mieć związek ze sprawcą lub z grożącym

przestępstwem.

§ 5.

Urzędy i instytucje prowadzące działalność telekomunikacyjną oraz przedsiębiorca telekomunikacyjny

w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, obowiązani są umożliwić wykonanie postanowienia sądu lub prokuratora w zakresie

przeprowadzenia kontroli rozmów telefonicznych oraz zapewnić rejestrowanie faktu przeprowadzenia

takiej kontroli.

§ 6.

Prawo odtwarzania zapisów ma sąd lub prokurator, a w wypadkach niecierpiących zwłoki,

za zgodą sądu lub prokuratora, także Policja.

§ 7.

Prawo zapoznawania się z rejestrem przeprowadzonych kontroli rozmów telefonicznych

ma sąd, a w postępowaniu przygotowawczym - prokurator.

§ 8.

(uchylony)

Jeżeli w wyniku kontroli uzyskano dowód popełnienia przez osobę, wobec której kontrola

była stosowana, innego przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego

niż przestępstwo objęte zarządzeniem kontroli, lub przestępstwa ściganego z urzędu

lub przestępstwa skarbowego popełnionego przez inną osobę niż objętą zarządzeniem

kontroli, prokurator podejmuje decyzję w przedmiocie wykorzystania tego dowodu w postępowaniu

karnym.

(uchylony)

§ 1.

Kontrola i utrwalanie rozmów telefonicznych mogą być wprowadzone najwyżej na okres

3 miesięcy, z możliwością przedłużenia, w szczególnie uzasadnionym wypadku, na okres

najwyżej dalszych 3 miesięcy.

§ 2.

Kontrola powinna być zakończona niezwłocznie po ustaniu przyczyn wymienionych w art.

237 § 1-3, najpóźniej jednak z upływem okresu, na który została wprowadzona.

§ 3.

Prokurator po zakończeniu kontroli wnosi o zarządzenie zniszczenia wszystkich utrwalonych

zapisów, jeżeli w całości nie mają znaczenia dla postępowania karnego. Sąd orzeka

w przedmiocie wniosku niezwłocznie, na posiedzeniu bez udziału stron.

§ 4.

Po zakończeniu postępowania przygotowawczego prokurator wnosi o zarządzenie zniszczenia

utrwalonych zapisów w części, w jakiej nie mają znaczenia dla postępowania karnego,

w którym zarządzono kontrolę i utrwalanie rozmów telefonicznych, oraz nie stanowią

dowodu, o którym mowa w art. 237a. Sąd orzeka w przedmiocie wniosku na posiedzeniu,

w którym mogą wziąć udział strony.

§ 5.

Z wnioskiem o zarządzenie zniszczenia utrwalonych zapisów, nie wcześniej niż po zakończeniu

postępowania przygotowawczego, może wystąpić także osoba wymieniona w art. 237 § 4.

Sąd orzeka w przedmiocie wniosku na posiedzeniu, w którym mogą wziąć udział strony

oraz wnioskodawca.

§ 1.

Ogłoszenie postanowienia o kontroli i utrwalaniu rozmów telefonicznych osobie, której

ono dotyczy, może być odroczone na czas niezbędny ze względu na dobro sprawy.

§ 2.

Ogłoszenie postanowienia, o którym mowa w § 1, w postępowaniu przygotowawczym może

być odroczone nie później niż do czasu zakończenia tego postępowania.

Na postanowienie dotyczące kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych przysługuje

zażalenie. Osoba, której dotyczy postanowienie, może w zażaleniu domagać się zbadania

zasadności oraz legalności kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych. Zażalenie

na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd.

Przepisy rozdziału niniejszego stosuje się odpowiednio do kontroli oraz do utrwalania

przy użyciu środków technicznych treści innych rozmów lub przekazów informacji, w

tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji,

Ministrem Obrony Narodowej oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, określi,

w drodze rozporządzenia, sposób technicznego przygotowania sieci służących do przekazywania

informacji, do kontroli rozmów telefonicznych lub innych przekazów informacji dokonywanych

z wykorzystaniem tych sieci oraz sposób dokonywania, rejestracji, przechowywania,

odtwarzania i niszczenia zapisów z kontrolowanych rozmów telefonicznych oraz treści

innych rozmów lub przekazów informacji, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną,

mając na uwadze konieczność właściwego zabezpieczenia dokonywanych zapisów przed ich

utratą, zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem.

§ 1.

Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio

po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można

ustalić jej tożsamości.

§ 2.

Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.

§ 1.

Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie,

że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby

albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją

przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym.

§ 1a.

Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie,

że popełniła ona przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej,

a zachodzi obawa, że ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby,

zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

§ 1b.

Policja zatrzymuje osobę podejrzaną, jeśli przestępstwo, o którym mowa w § 1a, zostało

popełnione przy użyciu broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu, a

zachodzi obawa, że ponownie popełni ona przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby

wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

§ 2.

Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących

mu prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego, do

korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu

językiem polskim, do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia, do otrzymania

odpisu protokołu zatrzymania, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej oraz o prawach

wskazanych w art. 245, art. 246 § 1 i art. 612 § 2, jak również o treści art. 248

§ 1 i 2, a także wysłuchać go.

§ 3.

Z zatrzymania sporządza się protokół, w którym należy podać imię, nazwisko i funkcję

dokonującego tej czynności, imię i nazwisko osoby zatrzymanej, a w razie niemożności

ustalenia tożsamości - jej rysopis oraz dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania

z podaniem, o jakie przestępstwo się ją podejrzewa. Należy także wciągnąć do protokołu

złożone przez zatrzymanego oświadczenia oraz zaznaczyć udzielenie mu informacji o

przysługujących prawach. Odpis protokołu doręcza się zatrzymanemu.

§ 4.

Niezwłocznie po zatrzymaniu osoby podejrzanej należy przystąpić do zebrania niezbędnych

danych, a także o zatrzymaniu zawiadomić prokuratora. W razie istnienia podstaw, o

których mowa w art. 258 § 1-3, należy wystąpić do prokuratora w sprawie skierowania

do sądu wniosku o tymczasowe aresztowanie.

§ 5.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia, o którym

mowa w § 2, zawierającego w szczególności informacje o przysługujących zatrzymanemu

uprawnieniach: do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, do złożenia oświadczenia

i odmowy złożenia oświadczenia, do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania, do dostępu

do pierwszej pomocy medycznej, jak również o prawach wskazanych w § 2, w art. 245,

art. 246 § 1 oraz art. 612 § 2 oraz informację o treści art. 248 § 1 i 2, mając na

względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy

pełnomocnika.

§ 1.

Zatrzymanemu na jego żądanie należy niezwłocznie umożliwić nawiązanie w dostępnej

formie kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym, a także bezpośrednią z nimi rozmowę;

w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zatrzymujący

może zastrzec, że będzie przy niej obecny.

§ 2.

Przepis art. 517j § 1 oraz przepisy wydane na podstawie art. 517j § 2 stosuje się

odpowiednio.

§ 3.

Przepisy art. 261 stosuje się odpowiednio, z tym że zawiadomienie następuje na żądanie

zatrzymanego.

§ 1.

Zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu. W zażaleniu zatrzymany może się domagać

zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania.

§ 2.

Zażalenie przekazuje się niezwłocznie sądowi rejonowemu miejsca zatrzymania lub prowadzenia

postępowania, który również niezwłocznie je rozpoznaje.

§ 3.

W razie uznania bezzasadności lub nielegalności zatrzymania sąd zarządza natychmiastowe

zwolnienie zatrzymanego.

§ 4.

W wypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości zatrzymania

sąd zawiadamia o tym prokuratora i organ przełożony nad organem, który dokonał zatrzymania.

§ 5.

W razie zbiegu zażaleń na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie można rozpoznać je

łącznie.

§ 1.

Prokurator może zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie osoby podejrzanej

albo podejrzanego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że

1)

nie stawią się na wezwanie w celu przeprowadzenia z ich udziałem czynności, o których

mowa w art. 313 § 1 lub art. 314, albo badań lub czynności, o których mowa w art.

74 § 2 lub 3;

2)

mogą w inny bezprawny sposób utrudniać postępowanie.

§ 2.

Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie, o którym mowa w § 1, może także nastąpić,

gdy zachodzi potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego.

§ 3.

W związku z zatrzymaniem można też zarządzić przeszukanie. Przepisy art. 220-222 i

art. 224 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Niezwłocznie po doprowadzeniu przeprowadza się z udziałem zatrzymanego czynności wskazane

w § 1, a po ich dokonaniu należy zwolnić go, o ile nie zachodzi potrzeba stosowania

środka zapobiegawczego.

§ 5.

Rozstrzygając w przedmiocie środka zapobiegawczego, prokurator niezwłocznie zwalnia

zatrzymanego albo występuje do sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania.

§ 6.

Do zatrzymania, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 246.

§ 7.

Zarządzenia, o których mowa w § 1, wykonuje Policja lub inne organy, o których mowa

w art. 312, w zakresie swych właściwości, jeżeli ustawa uprawnia je do zatrzymywania

osoby. Zarządzenia dotyczące zatrzymania i przymusowego doprowadzenia żołnierza w

czynnej służbie wojskowej, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie,

w sprawach niezwiązanych z wykonywaniem obowiązków służbowych, wykonują właściwe organy

wojskowe.

§ 1.

Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także

jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie

on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania;

należy go także zwolnić na polecenie sądu lub prokuratora.

§ 2.

Zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania go do dyspozycji

sądu nie doręczono mu postanowienia o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania.

§ 3.

Ponowne zatrzymanie osoby podejrzanej na podstawie tych samych faktów i dowodów jest

niedopuszczalne.

§ 1.

Środki zapobiegawcze można stosować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania,

a wyjątkowo także w celu zapobiegnięcia popełnieniu przez oskarżonego nowego, ciężkiego

przestępstwa; można je stosować tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo,

że oskarżony popełnił przestępstwo.

§ 2.

W postępowaniu przygotowawczym można stosować środki zapobiegawcze tylko względem

osoby, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów.

§ 3.

Przed zastosowaniem środka zapobiegawczego sąd albo prokurator stosujący środek przesłuchuje

oskarżonego, chyba że jest to niemożliwe z powodu jego ukrywania się lub jego nieobecności

w kraju. Należy dopuścić do udziału w przesłuchaniu ustanowionego obrońcę, jeżeli

się stawi; zawiadomienie obrońcy o terminie przesłuchania nie jest obowiązkowe, chyba

że oskarżony o to wnosi, a nie utrudni to przeprowadzenia czynności. O terminie przesłuchania

sąd zawiadamia prokuratora.

§ 4.

Środki zapobiegawcze mogą być stosowane aż do chwili rozpoczęcia wykonania kary. Przepis

niniejszy stosuje się do tymczasowego aresztowania tylko w razie orzeczenia kary pozbawienia

wolności.

§ 5.

Prokurator i obrońca mają prawo wziąć udział w posiedzeniu sądu dotyczącym przedłużenia

stosowania tymczasowego aresztowania oraz rozpoznania zażalenia na zastosowanie lub

przedłużenie tego środka zapobiegawczego. Na żądanie oskarżonego, który nie ma obrońcy,

wyznacza się do tej czynności obrońcę z urzędu. Zarządzenie może wydać także referendarz

sądowy. Niestawiennictwo obrońcy lub prokuratora należycie zawiadomionych o terminie

nie tamuje rozpoznania sprawy.

§ 1.

Podstawę orzeczenia o zastosowaniu lub przedłużeniu tymczasowego aresztowania mogą

stanowić ustalenia poczynione na podstawie

1)

dowodów jawnych dla oskarżonego i jego obrońcy;

2)

dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b.

§ 2.

Sąd, uprzedzając o tym prokuratora, uwzględnia z urzędu także okoliczności, których

prokurator nie ujawnił, po ich ujawnieniu na posiedzeniu, jeżeli są one korzystne

dla oskarżonego.

§ 1.

Tymczasowe aresztowanie może nastąpić tylko na mocy postanowienia sądu.

§ 2.

Tymczasowe aresztowanie stosuje w postępowaniu przygotowawczym na wniosek prokuratora

sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi się postępowanie, a w wypadkach niecierpiących

zwłoki także inny sąd rejonowy. Po wniesieniu aktu oskarżenia tymczasowe aresztowanie

stosuje sąd, przed którym sprawa się toczy.

§ 2a.

We wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania wymienia się dowody wskazujące

na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo, okoliczności przemawiające

za istnieniem zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania lub możliwości popełnienia

przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa oraz określonej podstawy stosowania

tego środka zapobiegawczego i konieczności jego stosowania.

§ 2b.

Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia albo wolności

świadka lub osoby dla niego najbliższej, prokurator dołącza do wniosku, o którym mowa

w § 2a, w wyodrębnionym zbiorze dokumentów, dowody z zeznań świadka, których nie udostępnia

się oskarżonemu i jego obrońcy.

§ 3.

Prokurator, przesyłając wraz z aktami sprawy wniosek, o którym mowa w § 2, poucza

podejrzanego o przysługujących mu w wypadku zastosowania tymczasowego aresztowania

uprawnieniach oraz zarządza jednocześnie doprowadzenie go do sądu.

§ 3a.

Jeżeli tymczasowe aresztowanie stosowane jest w postępowaniu sądowym, pouczenia oskarżonego

o przysługujących mu w wypadku zastosowania tymczasowego aresztowania uprawnieniach

dokonuje sąd niezwłocznie po ogłoszeniu lub doręczeniu oskarżonemu postanowienia o

zastosowaniu tego środka zapobiegawczego.

§ 4.

Inne środki zapobiegawcze stosuje sąd, a w postępowaniu przygotowawczym także prokurator.

§ 1.

W postanowieniu o zastosowaniu środka zapobiegawczego należy wymienić osobę, zarzucany

jej czyn, jego kwalifikację prawną oraz podstawę prawną zastosowania tego środka.

§ 2.

W postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania należy określić czas jego

trwania, a ponadto oznaczyć termin, do którego aresztowanie ma trwać. Obowiązek każdorazowego

oznaczenia terminu stosowania tymczasowego aresztowania trwa do uprawomocnienia się

orzeczenia kończącego postępowanie. W przedmiocie tymczasowego aresztowania po wydaniu

orzeczenia kończącego postępowanie orzeka sąd, który wydał to orzeczenie, a w razie

przekazania sprawy do drugiej instancji - sąd odwoławczy.

§ 3.

Uzasadnienie postanowienia o zastosowaniu środka zapobiegawczego powinno zawierać

przedstawienie dowodów świadczących o popełnieniu przez oskarżonego przestępstwa,

wykazanie okoliczności wskazujących na istnienie zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania

lub możliwości popełnienia przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa w razie

niezastosowania środka zapobiegawczego oraz określonej podstawy jego zastosowania

i potrzeby zastosowania danego środka. W wypadku tymczasowego aresztowania należy

ponadto wyjaśnić, dlaczego nie uznano za wystarczające zastosowanie innego środka

zapobiegawczego.

§ 1.

Na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego przysługuje zażalenie na zasadach

ogólnych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Na postanowienie prokuratora w przedmiocie środka zapobiegawczego zażalenie przysługuje

do sądu rejonowego, w którego okręgu prowadzi się postępowanie.

§ 3.

Zażalenie na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego sąd rozpoznaje niezwłocznie,

z tym że zażalenie na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania nie później

niż przed upływem 7 dni od przekazania sądowi zażalenia wraz z niezbędnymi aktami.

§ 1.

Środek zapobiegawczy należy niezwłocznie uchylić lub zmienić, jeżeli ustaną przyczyny,

wskutek których został on zastosowany, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie

albo zmianę.

§ 2.

Zastosowany przez sąd środek zapobiegawczy może być w postępowaniu przygotowawczym

uchylony lub zmieniony na łagodniejszy również przez prokuratora.

§ 3.

Sąd lub prokurator niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego, jego przedstawiciela ustawowego

lub osobę, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje, o uchyleniu, nieprzedłużeniu

lub zmianie tymczasowego aresztowania na inny środek zapobiegawczy, jak również o

ucieczce oskarżonego z aresztu śledczego, chyba że pokrzywdzony oświadczy, iż z takiego

uprawnienia rezygnuje.

§ 4.

W uzasadnionych przypadkach zawiadomienie, o którym mowa w § 3, przekazuje się również

świadkowi.

§ 1.

Oskarżony może składać w każdym czasie wniosek o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego;

w przedmiocie wniosku rozstrzyga, najpóźniej w ciągu 3 dni, prokurator, a po wniesieniu

aktu oskarżenia do sądu - sąd, przed którym sprawa się toczy.

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie wniosku oskarżonemu zażalenie przysługuje tylko wtedy,

gdy wniosek został złożony po upływie co najmniej 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia

w przedmiocie środka zapobiegawczego.

§ 3.

Zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów.

Zawieszenie postępowania nie stoi na przeszkodzie orzekaniu co do środków zapobiegawczych.

Nadzór nad prawidłowością zatrzymania i wykonania środków zapobiegawczych sprawuje

sąd, a w postępowaniu przygotowawczym - także prokurator.

§ 1.

Tymczasowego aresztowania nie stosuje się, jeżeli wystarczający jest inny środek zapobiegawczy.

§ 2

Stosując tymczasowe aresztowanie, sąd może zastrzec, że środek ten ulegnie zmianie

pod warunkiem złożenia, nie później niż w wyznaczonym terminie, określonego poręczenia

majątkowego; na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy, złożony najpóźniej

w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, sąd może przedłużyć termin złożenia poręczenia.

§ 3

Jeżeli prokurator oświadczy, najpóźniej na posiedzeniu po ogłoszeniu postanowienia

wydanego na podstawie § 2, że sprzeciwia się zmianie środka zapobiegawczego, postanowienie

to, w zakresie dotyczącym zmiany tymczasowego aresztowania na poręczenie majątkowe,

staje się wykonalne z dniem uprawomocnienia.

§ 1.

Tymczasowe aresztowanie i pozostałe środki zapobiegawcze można stosować, jeżeli zachodzi

1)

uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego, zwłaszcza wtedy, gdy nie można

ustalić jego tożsamości albo nie ma on w kraju stałego miejsca pobytu;

2)

uzasadniona obawa, że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub

wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne.

§ 2.

Jeżeli oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia

wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd pierwszej instancji

skazał go na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania

tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania może

być uzasadniona grożącą oskarżonemu surową karą.

§ 3.

Środek zapobiegawczy można wyjątkowo zastosować także wtedy, gdy zachodzi uzasadniona

obawa, że oskarżony, któremu zarzucono popełnienie zbrodni lub umyślnego występku,

popełni przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu, zwłaszcza

gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził.

§ 4.

Decydując o zastosowaniu określonego środka zapobiegawczego, uwzględnia się rodzaj

i charakter obaw wskazanych w § 1-3, przyjętych za podstawę stosowania danego środka

oraz nasilenie ich zagrożenia dla prawidłowego przebiegu postępowania w określonym

jego stadium.

§ 1.

Jeżeli szczególne względy nie stoją temu na przeszkodzie, należy odstąpić od tymczasowego

aresztowania, zwłaszcza gdy pozbawienie oskarżonego wolności

1)

spowodowałoby dla jego życia lub zdrowia poważne niebezpieczeństwo;

2)

pociągałoby wyjątkowo ciężkie skutki dla oskarżonego lub jego najbliższej rodziny.

§ 2.

Tymczasowego aresztowania nie stosuje się, gdy na podstawie okoliczności sprawy można

przewidywać, że sąd orzeknie w stosunku do oskarżonego karę pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub karę łagodniejszą albo że okres tymczasowego

aresztowania przekroczy przewidywany wymiar kary pozbawienia wolności bez warunkowego

zawieszenia.

§ 3.

Tymczasowe aresztowanie nie może być stosowane, jeżeli przestępstwo zagrożone jest

karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą roku.

§ 4.

Ograniczenia przewidziane w § 2 i 3 nie mają zastosowania, gdy oskarżony ukrywa się,

uporczywie nie stawia się na wezwania lub w inny bezprawny sposób utrudnia postępowanie

albo nie można ustalić jego tożsamości. Ograniczenie przewidziane w § 2 nie ma również

zastosowania, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo orzeczenia środka zabezpieczającego

polegającego na umieszczeniu sprawcy w zakładzie zamkniętym.

§ 1.

Jeżeli stan zdrowia oskarżonego tego wymaga, tymczasowe aresztowanie może być wykonywane

tylko w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie leczniczym, w tym w zakładzie

psychiatrycznym.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi,

w drodze rozporządzenia, wykaz zakładów leczniczych, w tym psychiatrycznych, przeznaczonych

do wykonywania tymczasowego aresztowania stosowanego wobec osób, których stan zdrowia

wymaga umieszczenia w takim zakładzie, oraz warunki zabezpieczenia tych zakładów uniemożliwiające

samowolne wydalenie się z nich tymczasowo aresztowanych oraz umożliwiające izolowanie

ich ze względów bezpieczeństwa, przy zapewnieniu dostępu do tymczasowo aresztowanych

przez organy prowadzące postępowanie karne, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego

toku postępowania, oraz tryb umieszczenia, warunki pobytu i leczenia tymczasowo aresztowanych

w takim zakładzie, mając na uwadze niezbędne wyposażenie medyczne oraz warunki techniczne

i organizacyjne tych zakładów.

§ 1.

O zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić

osobę najbliższą dla oskarżonego; może to być osoba wskazana przez oskarżonego.

§ 2.

Na wniosek oskarżonego można również zawiadomić inną osobę zamiast lub obok osoby

wskazanej w § 1.

§ 2a.

O zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd zawiadamia organ prowadzący przeciwko

oskarżonemu postępowanie w innej sprawie, o ile powziął informację o tym postępowaniu.

Sąd poucza oskarżonego o treści art. 75 § 1.

§ 3.

O zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić

pracodawcę, szkołę lub uczelnię, w stosunku do żołnierza - jego dowódcę, a w przypadku,

gdy oskarżonym jest przedsiębiorca lub niebędący pracownikiem członek organu zarządzającego

przedsiębiorcy, na jego wniosek - zarządzającego przedsiębiorstwem.

§ 1.

Sąd stosujący tymczasowe aresztowanie ma obowiązek

1)

zawiadomienia o tym sądu opiekuńczego, jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia opieki

nad dziećmi aresztowanego;

2)

zawiadomienia organu opieki społecznej, jeżeli zachodzi potrzeba roztoczenia opieki

nad osobą niedołężną lub chorą, którą aresztowany się opiekował;

3)

przedsięwzięcia czynności niezbędnych do ochrony mienia i mieszkania aresztowanego.

§ 2.

O poczynionych wystąpieniach i wydanych zarządzeniach należy powiadomić tymczasowo

aresztowanego.

§ 1.

W postępowaniu przygotowawczym sąd, stosując tymczasowe aresztowanie, oznacza jego

termin na okres nie dłuższy niż 3 miesiące.

§ 2.

Jeżeli ze względu na szczególne okoliczności sprawy nie można było ukończyć postępowania

przygotowawczego w terminie określonym w § 1, na wniosek prokuratora, sąd pierwszej

instancji właściwy do rozpoznania sprawy, gdy zachodzi tego potrzeba, może przedłużyć

tymczasowe aresztowanie na okres, który łącznie nie może przekroczyć 12 miesięcy.

§ 3.

Łączny okres stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku

przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 2 lat.

§ 3a.

W przypadku zbiegu tymczasowego aresztowania z wykonywaną karą pozbawienia wolności

orzeczoną w innej sprawie do okresów, o których mowa w § 2 i 3, zalicza się okres

odbywania przez tymczasowo aresztowanego kary pozbawienia wolności.

§ 4.

Przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania na okres oznaczony, przekraczający

terminy określone w § 2 i 3 może dokonać sąd apelacyjny, w którego okręgu prowadzi

się postępowanie na wniosek sądu, przed którym sprawa się toczy, a w postępowaniu

przygotowawczym na wniosek właściwego prokuratora bezpośrednio przełożonego wobec

prokuratora prowadzącego lub nadzorującego śledztwo - jeżeli konieczność taka powstaje

w związku z zawieszeniem postępowania karnego, czynnościami zmierzającymi do ustalenia

lub potwierdzenia tożsamości oskarżonego, wykonywaniem czynności dowodowych w sprawie

o szczególnej zawiłości lub poza granicami kraju, a także celowym przewlekaniem postępowania

przez oskarżonego.

§ 4a.

(uchylony)

§ 4b.

Przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, o którym mowa w § 4, nie stosuje

się w odniesieniu do terminu określonego w § 2, gdy kara realnie grożąca oskarżonemu

za zarzucane mu przestępstwo nie przekroczy 3 lat pozbawienia wolności, a w stosunku

do terminu wskazanego w § 3, gdy nie przekroczy ona 5 lat pozbawienia wolności, chyba

że konieczność takiego przedłużenia jest spowodowana celowym przewlekaniem postępowania

przez oskarżonego.

§ 5.

Na postanowienie sądu apelacyjnego wydane na podstawie § 4 przysługuje zażalenie do

sądu apelacyjnego orzekającego w składzie trzech sędziów.

§ 6.

Z wnioskiem o przedłużenie okresu tymczasowego aresztowania należy wystąpić, z jednoczesnym

przesłaniem właściwemu sądowi akt sprawy, nie później niż 14 dni przed upływem dotychczas

określonego terminu stosowania tego środka.

§ 7.

Jeżeli zachodzi potrzeba stosowania tymczasowego aresztowania po wydaniu pierwszego

wyroku przez sąd pierwszej instancji, każdorazowe jego przedłużenie może następować

na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.

§ 8.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia o przysługujących

oskarżonemu w wypadku zastosowania tymczasowego aresztowania uprawnieniach: do składania

wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do informacji

o treści stawianych zarzutów, do przeglądania akt w części zawierającej treść dowodów

wskazanych we wniosku o tymczasowe aresztowanie, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej,

jak również uprawnieniach wskazanych w art. 72 § 1, art. 78 § 1, art. 249 § 5, art.

252, art. 254 § 1 i 2, art. 261 § 1, 2 i 2a oraz art. 612 § 1, mając na względzie

konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy obrońcy.

§ 1.

W razie uniewinnienia oskarżonego, umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania,

warunkowego zawieszenia wykonania kary, wymierzenia kary pozbawienia wolności odpowiadającej

co najwyżej okresowi tymczasowego aresztowania, skazania na karę łagodniejszą niż

pozbawienie wolności albo w razie odstąpienia od wymierzenia kary, zarządza się niezwłoczne

zwolnienie tymczasowo aresztowanego, jeżeli nie jest on pozbawiony wolności w innej

sprawie.

§ 2.

W razie skazania oskarżonego tymczasowo aresztowanego na karę inną niż wymieniona

w § 1 albo w razie umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i orzeczenia

środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu go w zakładzie zamkniętym, sąd,

po wysłuchaniu obecnych stron, wydaje postanowienie co do dalszego stosowania tymczasowego

aresztowania.

§ 2a.

W razie umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i orzeczenia środka

zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu go w zakładzie zamkniętym można zastosować

tymczasowe aresztowanie.

§ 3.

W wypadku prawomocnego orzeczenia środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu

sprawcy w zakładzie zamkniętym można zastosować tymczasowe aresztowanie do czasu rozpoczęcia

wykonywania środka, jednak nie dłużej niż na okres 3 miesięcy, z możliwością jednorazowego

przedłużenia w szczególnie uzasadnionym wypadku na kolejny miesiąc.

§ 4.

Tymczasowe aresztowanie w wypadku orzeczenia środka zabezpieczającego polegającego

na umieszczeniu sprawcy w zakładzie zamkniętym wykonuje się w warunkach umożliwiających

stosowanie odpowiedniego postępowania leczniczego, terapeutycznego, rehabilitacyjnego

oraz resocjalizacyjnego.

Okres tymczasowego aresztowania liczy się od dnia zatrzymania.

§ 1.

Poręczenie majątkowe w postaci pieniędzy, papierów wartościowych, zastawu lub hipoteki

może złożyć oskarżony albo inna osoba.

§ 2.

Wysokość, rodzaj i warunki poręczenia majątkowego, a w szczególności termin złożenia

przedmiotu poręczenia, należy określić w postanowieniu, mając na względzie sytuację

materialną oskarżonego i składającego poręczenie majątkowe, wysokość wyrządzonej szkody

oraz charakter popełnionego czynu.

Osobę składającą poręczenie majątkowe zawiadamia się o każdorazowym wezwaniu oskarżonego

do stawiennictwa; do osoby składającej poręczenie majątkowe za oskarżonego stosuje

się odpowiednio art. 138 i 139 § 1.

§ 1.

Stanowiące przedmiot poręczenia wartości majątkowe lub zobowiązania ulegają przepadkowi

albo ściągnięciu w razie ucieczki lub ukrycia się oskarżonego. W wypadku utrudniania

w inny sposób postępowania karnego można orzec przepadek lub ściągnięcie tych wartości.

§ 1a.

Orzekając w przedmiocie przepadku lub ściągnięcia wartości majątkowych stanowiących

przedmiot poręczenia, sąd może orzec częściowy przepadek lub ściągnięcie tych wartości,

stosując wówczas wobec oskarżonego ponadto inny jeszcze środek zapobiegawczy, z uwzględnieniem

wymogów art. 258 § 4, z wyjątkiem tymczasowego aresztowania.

§ 2.

O treści § 1 oraz art. 269 należy uprzedzić osobę składającą poręczenie majątkowe.

§ 1.

Ulegające przepadkowi przedmioty poręczenia lub ściągnięte sumy poręczenia majątkowego

przekazuje się lub przelewa na rzecz Skarbu Państwa; pokrzywdzony ma wówczas pierwszeństwo

zaspokojenia na nich swoich roszczeń wynikających z przestępstwa, jeżeli w inny sposób

nie można uzyskać naprawienia szkody.

§ 2.

Z chwilą ustania poręczenia majątkowego przedmiot poręczenia zwraca się, a sumę poręczenia

zwalnia się, pod tym jednak warunkiem, że w razie prawomocnego skazania oskarżonego

na karę pozbawienia wolności następuje to z chwilą rozpoczęcia odbywania przez niego

kary. W razie niezgłoszenia się na wezwanie do odbycia kary stosuje się art. 268 §

1.

§ 3.

Cofnięcie poręczenia majątkowego staje się skuteczne dopiero z chwilą przyjęcia nowego

poręczenia majątkowego, zastosowania innego środka zapobiegawczego lub odstąpienia

od stosowania tego środka.

§ 4.

Przepisy § 2 i 3 nie dotyczą cofnięcia poręczenia majątkowego i zwrotu przedmiotów,

jeżeli już zapadło postanowienie o jego przepadku lub o ściągnięciu sumy poręczenia.

§ 1.

O przepadku przedmiotu poręczenia lub ściągnięciu sumy poręczenia orzeka z urzędu

sąd, przed którym postępowanie się toczy, a w postępowaniu przygotowawczym na wniosek

prokuratora - sąd właściwy do rozpoznania sprawy.

§ 2.

Oskarżony, poręczający i prokurator mają prawo wziąć udział w posiedzeniu sądowym

lub złożyć wyjaśnienia na piśmie. Oskarżonego pozbawionego wolności sprowadza się

na posiedzenie, jeżeli prezes sądu lub sąd uzna to za potrzebne.

§ 3.

Na postanowienie określone w § 1 przysługuje zażalenie.

§ 1.

Od pracodawcy, u którego oskarżony jest zatrudniony, od kierownictwa szkoły lub uczelni,

których oskarżony jest uczniem lub studentem, od zespołu, w którym oskarżony pracuje

lub uczy się, albo od organizacji społecznej, której oskarżony jest członkiem, można,

na ich wniosek, przyjąć poręczenie, że oskarżony stawi się na każde wezwanie i nie

będzie w sposób bezprawny utrudniał postępowania; jeżeli oskarżony jest żołnierzem,

można przyjąć poręczenie od zespołu żołnierskiego, zgłoszone za pośrednictwem właściwego

dowódcy.

§ 2.

Do wniosku o przyjęcie poręczenia zespół lub organizacja społeczna dołącza wyciąg

z protokołu zawierającego uchwałę o podjęciu się poręczenia.

§ 3.

We wniosku o przyjęcie poręczenia należy wskazać osobę, która ma wykonywać obowiązki

poręczającego; osoba ta składa oświadczenie o przyjęciu tych obowiązków.

Poręczenie, że oskarżony stawi się na każde wezwanie i nie będzie w sposób bezprawny

utrudniał postępowania, można także przyjąć od osoby godnej zaufania. Przepis art.

275 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Przy odbieraniu poręczenia zawiadamia się udzielającego poręczenia lub wykonującego

obowiązki poręczającego o treści zarzutu stawianego oskarżonemu oraz o obowiązkach

wynikających z poręczenia i skutkach ich niedotrzymania.

§ 2.

Poręczający jest obowiązany niezwłocznie powiadomić sąd lub prokuratora o wiadomych

mu poczynaniach oskarżonego, zmierzających do uchylenia się od obowiązku stawienia

się na wezwanie lub do utrudniania w inny bezprawny sposób postępowania.

Jeżeli mimo poręczenia oskarżony nie stawi się na wezwanie lub w inny bezprawny sposób

będzie utrudniał postępowanie, organ stosujący środek zapobiegawczy zawiadomi o tym

udzielającego poręczenia, a ponadto może zawiadomić bezpośredniego przełożonego osoby,

która złożyła poręczenie, i organizację społeczną, do której należy, a także statutowy

organ nadrzędny nad poręczającą organizacją społeczną, jeżeli zostanie stwierdzone

zaniedbanie obowiązków wynikających z poręczenia. Przed zawiadomieniem należy osobę,

która złożyła poręczenie, wezwać w celu złożenia wyjaśnień.

§ 1.

Tytułem środka zapobiegawczego można oddać oskarżonego pod dozór Policji, a oskarżonego

żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie

- pod dozór przełożonego wojskowego.

§ 2.

Oddany pod dozór ma obowiązek stosowania się do wymagań zawartych w postanowieniu

sądu lub prokuratora. Obowiązek ten może polegać na zakazie opuszczania określonego

miejsca pobytu, zgłaszaniu się do organu dozorującego w określonych odstępach czasu,

zawiadamianiu go o zamierzonym wyjeździe oraz o terminie powrotu, zakazie kontaktowania

się z pokrzywdzonym lub z innymi osobami, zakazie zbliżania się do określonych osób

na wskazaną odległość, zakazie przebywania w określonych miejscach, a także na innych

ograniczeniach swobody oskarżonego, niezbędnych do wykonywania dozoru.

§ 3.

Jeżeli zachodzą przesłanki zastosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego

o przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej na szkodę osoby

najbliższej albo innej osoby zamieszkującej wspólnie ze sprawcą, zamiast tymczasowego

aresztowania można zastosować dozór, pod warunkiem że oskarżony w wyznaczonym terminie

opuści lokal zajmowany wspólnie z pokrzywdzonym oraz określi miejsce swojego pobytu.

§ 4.

Oddany pod dozór Policji ma obowiązek stawiania się we wskazanej jednostce organizacyjnej

Policji z dokumentem stwierdzającym tożsamość, wykonywania poleceń mających na celu

dokumentowanie przebiegu dozoru oraz udzielania informacji koniecznych dla ustalenia,

czy stosuje się on do wymagań nałożonych w postanowieniu sądu lub prokuratora. W celu

uzyskania takich informacji można wzywać oskarżonego do stawiennictwa w wyznaczonym

terminie.

§ 5.

W wypadku niestosowania się przez oddanego pod dozór do wymagań określonych w postanowieniu

organ dozorujący niezwłocznie zawiadamia o tym sąd lub prokuratora, który wydał postanowienie.

§ 1.

Tytułem środka zapobiegawczego można nakazać oskarżonemu o przestępstwo popełnione

z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej okresowe opuszczenie lokalu

zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony

ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem

takiego przestępstwa groził.

§ 2.

W postępowaniu przygotowawczym środek przewidziany w § 1 stosuje się na wniosek Policji

albo z urzędu.

§ 3.

Jeżeli wobec oskarżonego, zatrzymanego na podstawie art. 244 § 1a lub 1b, zachodzą

podstawy do zastosowania środka zapobiegawczego przewidzianego w § 1, Policja niezwłocznie,

nie później niż przed upływem 24 godzin od chwili zatrzymania, występuje z wnioskiem

do prokuratora o zastosowanie tego środka zapobiegawczego; wniosek powinien być rozpoznany

przed upływem 48 godzin od chwili zatrzymania oskarżonego.

§ 4.

Środek przewidziany w § 1 stosuje się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Jeżeli

nie ustały przesłanki jego stosowania sąd pierwszej instancji właściwy do rozpoznania

sprawy, na wniosek prokuratora, może przedłużyć jego stosowanie na dalsze okresy,

nie dłuższe niż 3 miesiące.

§ 5.

Wydając postanowienie o nakazie okresowego opuszczenia przez oskarżonego lokalu zajmowanego

wspólnie z pokrzywdzonym, można, na wniosek oskarżonego, wskazać mu miejsce pobytu

w placówkach zapewniających miejsca noclegowe. Placówkami wskazanymi do umieszczenia

oskarżonego nie mogą być placówki pobytu ofiar przemocy w rodzinie.

Tytułem środka zapobiegawczego można zawiesić oskarżonego w czynnościach służbowych

lub w wykonywaniu zawodu albo nakazać powstrzymanie się od określonej działalności

lub od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów, lub zakazać ubiegania się o zamówienia

publiczne na czas trwania postępowania.

§ 1.

W razie uzasadnionej obawy ucieczki można zastosować w charakterze środka zapobiegawczego

zakaz opuszczania przez oskarżonego kraju, który może być połączony z zatrzymaniem

mu paszportu lub innego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy albo z zakazem

wydania takiego dokumentu.

§ 2.

Do czasu wydania postanowienia w przedmiocie, o którym mowa w § 1, organ prowadzący

postępowanie może zatrzymać dokument, jednakże na czas nie dłuższy niż 7 dni. Do odebrania

dokumentów stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 25.

Jeżeli miejsce pobytu oskarżonego lub osoby podejrzanej nie jest znane, zarządza się

jego poszukiwanie. Przepis art. 247 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Jeżeli oskarżony, w stosunku do którego wydano postanowienie o tymczasowym aresztowaniu,

ukrywa się, sąd lub prokurator może wydać postanowienie o poszukiwaniu go listem gończym.

§ 2.

Jeżeli postanowienie o tymczasowym aresztowaniu nie było wydane, można postanowienie

takie wydać bez względu na to, czy nastąpiło przesłuchanie podejrzanego.

§ 3.

Wrazie ujęcia i zatrzymania osoby ściganej listem gończym należy niezwłocznie doprowadzić

ją do sądu, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, w celu rozstrzygnięcia

przez sąd o utrzymaniu, zmianie lub uchyleniu tego środka, chyba że prokurator po

przesłuchaniu zatrzymanego zmienił już środek zapobiegawczy lub uchylił tymczasowe

aresztowanie. Przepis art. 344 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

§ 4.

W razie ujęcia i zatrzymania osoby ściganej więcej niż jednym listem gończym wystarczające

jest doprowadzenie jej w trybie § 3 do jednego z sądów, które wydały postanowienia

o tymczasowym aresztowaniu.

§ 1.

W liście gończym podaje się

1)

sąd lub prokuratora, który wydał postanowienie o poszukiwaniu listem gończym;

2)

dane o osobie, które mogą ułatwić jej poszukiwanie, a przede wszystkim personalia,

rysopis, znaki szczególne, miejsce zamieszkania i pracy, z dołączeniem w miarę możliwości

fotografii poszukiwanego;

3)

informację o treści zarzutu postawionego oskarżonemu oraz o postanowieniu o jego tymczasowym

aresztowaniu albo o zapadłym wyroku;

4)

wezwanie każdego, kto zna miejsce pobytu poszukiwanego, do zawiadomienia o tym najbliższej

jednostki Policji, prokuratora lub sądu;

5)

ostrzeżenie o odpowiedzialności karnej za ukrywanie poszukiwanego lub dopomaganie

mu w ucieczce.

§ 2.

W liście gończym można wyznaczyć nagrodę za ujęcie lub przyczynienie się do ujęcia

poszukiwanego, a także udzielić zapewnienia o utrzymaniu tajemnicy co do osoby informującej.

§ 3.

List gończy rozpowszechnia się, zależnie od potrzeby, przez rozesłanie, rozplakatowanie

lub opublikowanie, w szczególności za pomocą prasy, radia, telewizji i Internetu.

Jeżeli oskarżony przebywający za granicą złoży oświadczenie, że stawi się do sądu

lub do prokuratora w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy,

właściwy miejscowo sąd okręgowy może wydać oskarżonemu list żelazny.

§ 1.

List żelazny zapewnia oskarżonemu pozostawanie na wolności aż do prawomocnego ukończenia

postępowania, jeżeli oskarżony

1)

będzie się stawiał w oznaczonym terminie na wezwanie sądu, a w postępowaniu przygotowawczym

- także na wezwanie prokuratora;

2)

nie będzie się wydalał bez pozwolenia sądu z obranego miejsca pobytu w kraju;

3)

nie będzie nakłaniał do fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób

starał się utrudniać postępowanie karne.

§ 2.

W razie nieusprawiedliwionego niestawienia się oskarżonego na wezwanie lub naruszenia

innych warunków wymienionych w § 1, właściwy miejscowo sąd okręgowy orzeka o odwołaniu

listu żelaznego.

§ 1.

Wydanie listu żelaznego można uzależnić od złożenia poręczenia majątkowego.

§ 2.

W razie odwołania listu żelaznego z powodu naruszenia warunków wymienionych w art.

282 § 1, wartości majątkowe udzielone z tytułu poręczenia ulegają przepadkowi lub

ściągnięciu; orzeka o tym sąd wymieniony w art. 282 § 2.

§ 1.

(uchylony)

§ 2.

Na postanowienie o odmowie wydania listu żelaznego oraz na postanowienia wydane w

trybie art. 282 § 2 i art. 283 § 2 przysługuje zażalenie.

§ 1.

Na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez należytego usprawiedliwienia

nie stawił się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie albo bez zezwolenia tego

organu wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem, można nałożyć karę

pieniężną w wysokości do 3000 złotych.

§ 1a.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do obrońcy lub pełnomocnika, w wypadkach szczególnych

ze względu na ich wpływ na przebieg czynności; w postępowaniu przygotowawczym karę

pieniężną, na wniosek prokuratora, nakłada sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi

się postępowanie.

§ 2.

W wypadkach określonych w § 1 można ponadto zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie

świadka. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie biegłego, tłumacza i specjalisty stosuje

się tylko wyjątkowo. W stosunku do żołnierza stosuje się art. 247 § 7.

Karę pieniężną należy uchylić, jeżeli ukarany dostatecznie usprawiedliwi swe niestawiennictwo

lub samowolne oddalenie się. Usprawiedliwienie może nastąpić w ciągu tygodnia od daty

doręczenia postanowienia wymierzającego karę pieniężną.

§ 1.

Przepis art. 285 § 1 stosuje się odpowiednio do osoby, która bezpodstawnie uchyla

się od złożenia zeznania, wykonania czynności biegłego, tłumacza lub specjalisty,

złożenia przyrzeczenia, wydania przedmiotu, dopełnienia obowiązków poręczyciela albo

spełnienia innego ciążącego na niej obowiązku w toku postępowania, jak również do

przedstawiciela lub kierownika instytucji, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej

niemającej osobowości prawnej obowiązanej udzielić pomocy organowi prowadzącemu postępowanie

karne, która bezpodstawnie nie udziela pomocy w wyznaczonym terminie.

§ 2.

W razie uporczywego uchylania się od złożenia zeznania, wykonania czynności biegłego,

tłumacza lub specjalisty oraz wydania przedmiotu można zastosować, niezależnie od

kary pieniężnej, aresztowanie na czas nieprzekraczający 30 dni. Przepis ten stosuje

się odpowiednio w razie uporczywego niestawiennictwa na wezwanie organu prowadzącego

postępowanie, jeżeli zarządzenie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia, o którym

mowa w art. 285 § 2, nie jest wystarczające dla zapewnienia stawiennictwa osoby wezwanej.

§ 3.

Aresztowanie należy uchylić, jeżeli osoba aresztowana spełni obowiązek albo postępowanie

przygotowawcze lub postępowanie w danej instancji ukończono.

§ 4.

Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się do stron, ich obrońców i pełnomocników, a w zakresie

kary za niedopełnienie obowiązku wydania rzeczy - także do osób, które mogą się uchylić

od złożenia zeznań.

§ 1.

W razie uchybienia przez żołnierza w czynnej służbie, z wyjątkiem terytorialnej służby

wojskowej pełnionej dyspozycyjnie, obowiązkom określonym w art. 285 § 1 i art. 287

sąd lub prokurator występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której ten żołnierz

pełni służbę, o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się choćby za uchybienie, którego dopuścił się żołnierz przed

wstąpieniem do wojska, była mu poprzednio wymierzona kara porządkowa, lecz nie została

do tego czasu wykonana.

§ 1.

Osobę, w tym obrońcę, pełnomocnika lub oskarżyciela publicznego, która przez niewykonanie

obowiązków wymienionych w art. 285 § 1 i 1a lub art. 287 § 1 spowodowała dodatkowe

koszty postępowania, można obciążyć tymi kosztami; dopuszczalne jest obciążenie kosztami

kilku osób solidarnie. Żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową oraz pełniącego

służbę w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego nie obciąża się tymi kosztami.

§ 2.

W razie uchylenia kary porządkowej ustaje również obowiązek pokrycia kosztów postępowania.

§ 1.

Postanowienia przewidziane w niniejszym rozdziale wydaje sąd, a w postępowaniu przygotowawczym

także prokurator. Aresztowanie, o którym mowa w art. 287 § 2, w postępowaniu przygotowawczym

stosuje na wniosek prokuratora sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi się postępowanie.

§ 2.

Na postanowienia i zarządzenia przewidziane w niniejszym rozdziale przysługuje zażalenie;

na zarządzenie prokuratora, o którym mowa w art. 285 § 2, zażalenie przysługuje do

sądu rejonowego, w którego okręgu prowadzi się postępowanie.

§ 3.

Złożenie zażalenia wstrzymuje wykonanie postanowienia o aresztowaniu.

§ 1.

W razie zarzucenia oskarżonemu popełnienia przestępstwa, za które lub w związku z

którym można orzec

1)

grzywnę,

2)

świadczenie pieniężne,

3)

przepadek,

4)

środek kompensacyjny,

5)

zwrot pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi korzyści majątkowej, jaką

sprawca osiągnął z popełnionego przestępstwa, albo jej równowartości

- może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania tego orzeczenia na mieniu oskarżonego

lub na mieniu, o którym mowa w art. 45 § 2 Kodeksu karnego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia

będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.

§ 2.

Zabezpieczenie wykonania orzeczenia określonego w § 1 pkt 3 lub 5 może nastąpić również

na mieniu osoby fizycznej, o której mowa w art. 44a Kodeksu karnego, lub osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości

prawnej, o której mowa w art. 45 § 3 Kodeksu karnego, lub na mieniu, które podlegałoby przepadkowi na podstawie art. 45a § 1 lub 2 Kodeksu karnego oraz art. 33 § 3, art. 43 § 1 lub 2 lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego.

§ 2a.

Zabezpieczenie wykonania orzeczenia zwrotu korzyści majątkowej albo jej równowartości

lub orzeczenia przepadku świadczenia albo jego równowartości wobec podmiotu zobowiązanego

określonego w art. 91a może z urzędu nastąpić na mieniu tego podmiotu.

§ 3.

Z urzędu może także nastąpić na mieniu oskarżonego zabezpieczenie wykonania orzeczenia

o kosztach sądowych, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia

wykonanie orzeczenia w tym zakresie będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.

§ 4.

Zabezpieczenie majątkowe należy niezwłocznie uchylić w całości lub w części, jeżeli

ustaną przyczyny, wskutek których zostało ono zastosowane w określonym rozmiarze,

lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie choćby w części.

§ 1.

Zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Zabezpieczenie grożącego przepadku następuje przez zajęcie ruchomości, wierzytelności

i innych praw majątkowych oraz przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości.

Zakaz ten podlega ujawnieniu w księdze wieczystej, a w jej braku, w zbiorze złożonych

dokumentów. W miarę potrzeby może być ustanowiony zarząd nieruchomości oskarżonego.

§ 3.

Przepis art. 232 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Zabezpieczenie wykonania orzeczenia, o którym mowa w art. 291 § 1, może nastąpić również

przez ustanowienie przymusowego zarządu przedsiębiorstwa i wyznaczenie zarządcy. W

postanowieniu określa się przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część oraz wskazuje

się zarządcę spośród osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego, o której

mowa w ustawie z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego

(Dz. U. z 2016 r. poz. 883 oraz z 2019 r. poz. 55, 730, 912, 1495 i 1802).

§ 2.

W postępowaniu przygotowawczym postanowienie o zabezpieczeniu przez ustanowienie przymusowego

zarządu wydaje prokurator. Postanowienie podlega zatwierdzeniu przez sąd.

§ 3.

Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w § 2, prokurator najpóźniej w ciągu 7 dni

występuje do sądu o jego zatwierdzenie. W przedmiocie zatwierdzenia sąd rozstrzyga

w ciągu 7 dni od dnia przekazania mu postanowienia.

§ 4.

Zabezpieczenie upada z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o odmowie zatwierdzenia

postanowienia, o którym mowa w § 2.

§ 5.

W przedmiocie zatwierdzenia postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu orzeka na wniosek

prokuratora w postępowaniu przygotowawczym sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi

się postępowanie, a po wniesieniu aktu oskarżenia w przedmiocie zatwierdzenia orzeka

sąd, przed którym sprawa się toczy.

§ 6.

Po wniesieniu aktu oskarżenia postanowienie o zabezpieczeniu przez ustanowienie przymusowego

zarządu wydaje sąd, przed którym sprawa się toczy.

§ 7.

Na postanowienie sądu w przedmiocie zatwierdzenia postanowienia o zabezpieczeniu lub

w przedmiocie zabezpieczenia stronom, pokrzywdzonemu oraz właścicielowi lub osobie

kierującej przedsiębiorstwem w jego imieniu przysługuje zażalenie.

§ 8.

Zarządca zapewnia ciągłość pracy zabezpieczonego przedsiębiorstwa oraz przekazuje

sądowi lub prokuratorowi posiadane informacje mające znaczenie dla toczącego się postępowania,

w szczególności o sposobie i okolicznościach wykorzystania tego przedsiębiorstwa do

popełnienia przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści oraz o rzeczach

i dokumentach mogących stanowić dowód w sprawie.

§ 9.

Zarządca sporządza spis składników majątku i praw majątkowych przedsiębiorstwa i przekazuje

go prokuratorowi lub sądowi, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu. Właściciel

lub inna osoba kierująca przedsiębiorstwem w jego imieniu może wnosić do prokuratora

lub sądu, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu, o wyłączenie określonych składników

majątku lub praw majątkowych z zabezpieczenia.

§ 10.

Na postanowienie w przedmiocie wyłączenia określonych składników majątku lub praw

majątkowych z zabezpieczenia stronom, pokrzywdzonemu oraz właścicielowi lub innej

osobie kierującej przedsiębiorstwem w jego imieniu przysługuje zażalenie.

Zabezpieczenie, o którym mowa w art. 292a § 1, może nastąpić również w stosunku do

przedsiębiorstwa podmiotu zbiorowego w rozumieniu ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za

czyny zabronione pod groźbą kary

(Dz. U. z 2019 r. poz. 628 i 1214), jeśli zebrane dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo, że podmiot ten może

podlegać odpowiedzialności na podstawie tej ustawy.

§ 1.

Postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym wydaje sąd, a w postępowaniu przygotowawczym

prokurator.

§ 2.

W postanowieniu określa się kwotowo zakres i sposób zabezpieczenia, uwzględniając

rozmiar możliwej do orzeczenia w okolicznościach danej sprawy grzywny, środków karnych,

przepadku lub środków kompensacyjnych. Rozmiar zabezpieczenia powinien odpowiadać

jedynie potrzebom tego, co ma zabezpieczać. Wymóg kwotowego określenia zabezpieczenia

nie dotyczy zabezpieczenia na zajętym przedmiocie podlegającym przepadkowi, jako pochodzącym

bezpośrednio z przestępstwa lub służącym albo przeznaczonym do jego popełnienia.

§ 3.

Na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie. Przepis art.

254 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Jeżeli postanowienie wydał prokurator, a postępowanie przygotowawcze prowadzone jest

w okręgu innego sądu niż sąd miejscowo i rzeczowo właściwy, zażalenie przysługuje

do sądu rzeczowo właściwego do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji, w którego

okręgu prowadzone jest postępowanie przygotowawcze.

§ 5.

Postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym z chwilą wydania stanowi tytuł wykonawczy.

§ 6.

Jeżeli zabezpieczenie nastąpiło na rzeczach, które uprzednio oskarżony wydał organowi

procesowemu lub które zatrzymano w wyniku czynności, o których mowa w rozdziale 25,

nie podejmuje się czynności egzekucyjnych dla wykonania postanowienia o zabezpieczeniu.

§ 7.

Osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, o

której mowa w art. 45 § 3 Kodeksu karnego, może wystąpić z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa o ustalenie, że mienie lub

jego część nie podlega przepadkowi. Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy postępowanie

egzekucyjne ulega zawieszeniu.

§ 1.

Zabezpieczenie upada, gdy nie zostaną prawomocnie orzeczone: grzywna, przepadek, nawiązka,

świadczenie pieniężne lub nie zostanie nałożony obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia

za doznaną krzywdę, a powództwo o te roszczenia nie zostanie wytoczone przed upływem

3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 2.

W razie wytoczenia powództwa w terminie wskazanym w § 1 zabezpieczenie pozostaje w

mocy, jeżeli w postępowaniu cywilnym sąd nie orzeknie inaczej.

§ 1.

W razie popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 291, Policja może dokonać tymczasowego

zajęcia mienia ruchomego osoby podejrzanej, jeżeli zachodzi obawa usunięcia tego mienia.

§ 2.

Przepisy art. 217-235 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Tymczasowe zajęcie nie może dotyczyć przedmiotów, które nie podlegają egzekucji.

§ 4.

Tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od daty jego dokonania nie zostanie

wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym.

(uchylony)

§ 1.

Celem postępowania przygotowawczego jest

1)

ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo;

2)

wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy;

3)

zebranie danych stosownie do art. 213 i 214;

4)

wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody;

5)

zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów dla sądu.

§ 2.

(uchylony)

§ 1.

Postępowanie przygotowawcze prowadzi lub nadzoruje prokurator, a w zakresie przewidzianym

w ustawie prowadzi je Policja. W wypadkach przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji

przysługują innym organom.

§ 2.

Określone w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym przeprowadza sąd.

§ 1.

W postępowaniu przygotowawczym pokrzywdzony i podejrzany są stronami.

§ 2.

W wypadkach wskazanych w ustawie określone uprawnienia przysługują również osobom

niebędącym stronami.

§ 3.

W czynnościach sądowych w postępowaniu przygotowawczym prokuratorowi przysługują prawa

strony.

§ 1.

Podczas czynności z udziałem pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym może być

obecna osoba przez niego wskazana, jeżeli nie uniemożliwia to przeprowadzenia czynności

albo nie utrudnia jej w istotny sposób.

§ 2

Na wniosek pokrzywdzonego zgłoszony w postępowaniu przygotowawczym sąd powiadamia

go o sposobie zakończenia sprawy listem zwykłym, przesłanym na wskazany przez pokrzywdzonego

adres, za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej wraz z odpisem prawomocnego

orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie lub jego wyciągiem, które mogą być przesłane

w postaci elektronicznej.

§ 1

Przed pierwszym przesłuchaniem należy pouczyć podejrzanego o jego uprawnieniach: do

składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania,

do informacji o treści zarzutów i ich zmianach, do składania wniosków o dokonanie

czynności śledztwa lub dochodzenia, do korzystania z pomocy obrońcy, w tym do wystąpienia

o obrońcę z urzędu w wypadku określonym w art. 78 oraz o treści art. 338b, do końcowego

zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego, jak również o uprawnieniach

określonych w art. 23a § 1, art. 72 § 1, art. 156 § 5 i 5a, art. 301, art. 335, art.

338a i art. 387 oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art. 74, art. 75,

art. 133 § 2, art. 138 i art. 139. Pouczenie należy wręczyć podejrzanemu na piśmie;

podejrzany otrzymanie pouczenia potwierdza podpisem.

§ 2

Przed pierwszym przesłuchaniem albo niezwłocznie po ustaleniu pokrzywdzonego, jeżeli

odstępuje się od jego przesłuchania, poucza się pokrzywdzonego o posiadaniu statusu

strony procesowej w postępowaniu przygotowawczym oraz o wynikających z tego uprawnieniach,

w szczególności: do składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia

i warunkach uczestniczenia w tych czynnościach, określonych w art. 51, art. 52 i art.

315-318, do korzystania z pomocy pełnomocnika, w tym do złożenia wniosku o wyznaczenie

pełnomocnika z urzędu w okolicznościach wskazanych w art. 78, jak również o uprawnieniach

określonych w art. 23a § 1, art. 156, art. 204, art. 306 i art. 315a oraz o obowiązkach

i konsekwencjach wskazanych w art. 138 i art. 139. Pouczenie obejmuje również informację

o: możliwościach naprawienia szkody przez oskarżonego lub uzyskania kompensaty państwowej,

dostępie do pomocy prawnej, dostępnych środkach ochrony i pomocy, o których mowa w

ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka

(Dz. U. z 2015 r. poz. 21), pomocy przewidzianej w art. 43 § 8 Kodeksu karnego wykonawczego, możliwości wydania europejskiego nakazu ochrony, organizacjach wsparcia pokrzywdzonych,

treści art. 337a oraz możliwości zwrotu kosztów poniesionych w związku z udziałem

w postępowaniu. Pouczenie należy wręczyć pokrzywdzonemu na piśmie; pokrzywdzony otrzymanie

pouczenia potwierdza podpisem. W razie odstąpienia od przesłuchania pokrzywdzonego

pouczenie podlega doręczeniu.

§ 3.

Przed pierwszym przesłuchaniem poucza się świadka o jego uprawnieniach i obowiązkach

określonych w art. 177-192a oraz dostępnych środkach ochrony i pomocy, o których mowa

w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory pisemnych pouczeń,

o których mowa w § 1-3, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także

przez osoby niekorzystające z pomocy obrońcy lub pełnomocnika.

Na żądanie podejrzanego należy przesłuchać go z udziałem ustanowionego obrońcy. Niestawiennictwo

obrońcy nie tamuje przesłuchania.

§ 1.

Osobom niebędącym stronami przysługuje zażalenie na postanowienia i zarządzenia naruszające

ich prawa.

§ 2.

Stronom oraz osobom niebędącym stronami służy zażalenie na czynności inne niż postanowienia

i zarządzenia naruszające ich prawa.

§ 3.

Zażalenie na postanowienia i zarządzenia oraz na inne czynności prokuratora w postępowaniu

przygotowawczym, o których mowa odpowiednio w § 1 i 2, rozpoznaje prokurator bezpośrednio

przełożony.

Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu

lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w

którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną.

§ 1.

Każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny

obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Przepisy art. 148a oraz art. 156a

stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały

się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić

o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia

organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego

zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.

§ 3.

Zawiadomienie o przestępstwie lub własne dane świadczące o popełnieniu takiego przestępstwa,

co do którego obowiązkowe jest prowadzenie śledztwa przez prokuratora, Policja przekazuje

wraz z zebranym materiałem niezwłocznie prokuratorowi.

Sporządza się wspólny protokół z przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i

przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej; w protokole tym można również

zamieścić wniosek o ściganie.

Na wniosek pokrzywdzonego składającego zawiadomienie o przestępstwie wydaje mu się

potwierdzenie złożenia zawiadomienia, zawierające datę oraz miejsce jego przyjęcia,

wskazanie organu przyjmującego wraz z danymi do kontaktu, sygnaturę sprawy, dane określające

tożsamość pokrzywdzonego, czas i miejsce popełnienia czynu, którego dotyczy zawiadomienie,

oraz zwięzły opis czynu i wyrządzonej szkody. O prawie tym należy pokrzywdzonego pouczyć.

§ 1.

Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia

postępowania przygotowawczego obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź

o odmowie wszczęcia śledztwa.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje prokurator. Postanowienie o odmowie wszczęcia

lub o umorzeniu śledztwa wydaje prokurator albo Policja; postanowienie wydane przez

Policję zatwierdza prokurator.

§ 4.

O wszczęciu, odmowie wszczęcia albo o umorzeniu śledztwa zawiadamia się osobę lub

instytucję państwową, samorządową lub społeczną, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie,

oraz ujawnionego pokrzywdzonego, a o umorzeniu także podejrzanego - z pouczeniem o

przysługujących im uprawnieniach.

§ 1.

Na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przysługuje zażalenie

1)

pokrzywdzonemu;

2)

instytucji wymienionej w art. 305 § 4;

3)

osobie wymienionej w art. 305 § 4, jeżeli wskutek przestępstwa doszło do naruszenia

jej praw.

§ 1a.

Na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje zażalenie

1)

stronom;

2)

instytucji państwowej lub samorządowej, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie;

3)

osobie, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie określonym w art. 228-231, art. 233, art. 235, art. 236, art. 245, art. 270-277, art. 278-294 lub

w art. 296-306 Kodeksu karnego, jeżeli postępowanie karne wszczęto w wyniku jej zawiadomienia, a wskutek tego przestępstwa

doszło do naruszenia jej praw.

§ 1b.

Uprawnionym do złożenia zażalenia, o którym mowa w § 1 i 1a, przysługuje prawo przejrzenia

akt. W celu przejrzenia akt prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Jeżeli osoba lub instytucja, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, nie zostanie

w ciągu 6 tygodni powiadomiona o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa, może wnieść

zażalenie do prokuratora nadrzędnego albo powołanego do nadzoru nad organem, któremu

złożono zawiadomienie.

§ 1.

Jeżeli zachodzi potrzeba, można zażądać uzupełnienia w wyznaczonym terminie danych

zawartych w zawiadomieniu o przestępstwie lub dokonać sprawdzenia faktów w tym zakresie.

W tym wypadku postanowienie o wszczęciu śledztwa albo o odmowie wszczęcia należy wydać

najpóźniej w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia.

§ 2.

W postępowaniu sprawdzającym nie przeprowadza się dowodu z opinii biegłego ani czynności

wymagających spisania protokołu, z wyjątkiem przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie

lub wniosku o ściganie oraz czynności określonej w § 3.

§ 3.

Uzupełnienie danych zawartych w zawiadomieniu o przestępstwie może nastąpić również

przez przesłuchanie w charakterze świadka osoby zawiadamiającej.

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadku podejmowania przez organy ścigania przed

wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa sprawdzenia własnych informacji, nasuwających

przypuszczenie, że popełniono przestępstwo.

§ 1.

W granicach koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich

utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, prokurator albo Policja może w każdej sprawie,

w wypadkach niecierpiących zwłoki, jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu

śledztwa lub dochodzenia, przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności procesowe,

a zwłaszcza dokonać oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukania lub

czynności wymienionych w art. 74 § 2 pkt 1 w stosunku do osoby podejrzanej, a także

przedsięwziąć wobec niej inne niezbędne czynności, nie wyłączając pobrania krwi, włosów

i wydzielin organizmu. Po dokonaniu tych czynności, w sprawach, w których prowadzenie

śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe, prowadzący postępowanie przekazuje sprawę

niezwłocznie prokuratorowi.

§ 2.

W wypadkach niecierpiących zwłoki, w szczególności wtedy, gdy mogłoby to spowodować

zatarcie śladów lub dowodów przestępstwa, można w toku czynności wymienionych w §

1 przesłuchać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa w charakterze podejrzanego

przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jeżeli zachodzą warunki do

sporządzenia takiego postanowienia. Przesłuchanie rozpoczyna się od informacji o treści

zarzutu.

§ 3.

W wypadku przewidzianym w § 2, w sprawach, w których prowadzenie śledztwa jest obowiązkowe,

najpóźniej w ciągu 5 dni od dnia przesłuchania wydaje się postanowienie o przedstawieniu

zarzutów albo, w razie braku warunków do jego sporządzenia, umarza się postępowanie

w stosunku do osoby przesłuchanej.

§ 4.

W sprawach, w których obowiązkowe jest prowadzenie śledztwa, postanowienie przewidziane

w § 3 wydaje prokurator.

§ 5.

Czynności, o których mowa w § 1 i 2, mogą być dokonywane tylko w ciągu 5 dni od dnia

pierwszej czynności.

§ 6.

W wypadkach określonych w § 1 i 2 czas trwania śledztwa lub dochodzenia liczy się

od dnia pierwszej czynności.

Śledztwo prowadzi się w sprawach

1)

w których rozpoznanie w pierwszej instancji należy do właściwości sądu okręgowego;

2)

o występki - gdy osobą podejrzaną jest sędzia, prokurator, funkcjonariusz Policji,

Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,

Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa, Straży Marszałkowskiej, Służby

Celno-Skarbowej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

3)

o występki - gdy osobą podejrzaną jest funkcjonariusz Straży Granicznej, Żandarmerii

Wojskowej, finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego

nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, w zakresie spraw należących

do właściwości tych organów lub o występki popełnione przez tych funkcjonariuszy w

związku z wykonywaniem czynności służbowych;

4)

o występki, w których nie prowadzi się dochodzenia;

5)

o występki, w których prowadzi się dochodzenie, jeżeli prokurator tak postanowi ze

względu na wagę lub zawiłość sprawy.

§ 1.

Śledztwo powinno być ukończone w ciągu 3 miesięcy.

§ 2.

W uzasadnionych wypadkach okres śledztwa może być przedłużony na dalszy czas oznaczony

przez prokuratora nadzorującego śledztwo lub prokuratora bezpośrednio przełożonego

wobec prokuratora, który prowadzi śledztwo, nie dłuższy jednak niż rok. W szczególnie

uzasadnionych wypadkach właściwy prokurator nadrzędny nad prokuratorem nadzorującym

lub prowadzącym śledztwo może przedłużyć jego okres na dalszy czas oznaczony.

§ 1.

Śledztwo prowadzi prokurator.

§ 2.

Prokurator może powierzyć Policji przeprowadzenie śledztwa w całości lub w określonym

zakresie albo dokonanie poszczególnych czynności śledztwa; w wypadkach określonych

w art. 309 pkt 2 i 3 można powierzyć Policji jedynie dokonanie poszczególnych czynności

śledztwa.

§ 3.

Powierzenie przewidziane w § 2 nie może obejmować czynności związanych z przedstawieniem

zarzutów, zmianą lub uzupełnieniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz zamknięciem

śledztwa; może jednak mieć zastosowanie art. 308 § 2.

§ 4.

W sytuacji, o której mowa w § 2, Policja może dokonać innych czynności, jeżeli wyłoni

się taka potrzeba.

§ 5.

Prokurator może zastrzec do osobistego wykonania jakąkolwiek czynność śledztwa, a

w szczególności czynności wymagające postanowienia.

§ 6.

(uchylony)

§ 7.

(uchylony)

Uprawnienia Policji przysługują także

1)

organom Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Krajowej Administracji

Skarbowej, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Żandarmerii Wojskowej, w zakresie

ich właściwości;

2)

innym organom przewidzianym w przepisach szczególnych.

§ 1.

Jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają

dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie

o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się

go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe

z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju.

§ 2.

Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie

zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej.

§ 3.

Podejrzany może do czasu zawiadomienia go o terminie zaznajomienia z materiałami śledztwa

żądać podania mu ustnie podstaw zarzutów, a także sporządzenia uzasadnienia na piśmie,

o czym należy go pouczyć. Uzasadnienie doręcza się podejrzanemu i ustanowionemu obrońcy

w terminie 14 dni.

§ 4.

W uzasadnieniu należy w szczególności wskazać, jakie fakty i dowody zostały przyjęte

za podstawę zarzutów.

Jeżeli w toku śledztwa okaże się, że podejrzanemu należy zarzucić czyn nie objęty

wydanym uprzednio postanowieniem o przedstawieniu zarzutów albo czyn w zmienionej

w istotny sposób postaci lub też, że czyn zarzucany należy zakwalifikować z surowszego

przepisu, wydaje się niezwłocznie nowe postanowienie, ogłasza się je podejrzanemu

oraz przesłuchuje się go. Przepis art. 313 § 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Podejrzany i jego obrońca oraz pokrzywdzony i jego pełnomocnik mogą składać wnioski

o dokonanie czynności śledztwa.

§ 2.

Stronie, która złożyła wniosek, oraz jej obrońcy lub pełnomocnikowi nie można odmówić

wzięcia udziału w czynności, jeżeli tego żądają. Przepis art. 318 zdanie drugie stosuje

się.

Od przesłuchania pokrzywdzonego w charakterze świadka można odstąpić, jeżeli czynność

ta nie jest niezbędna do dokonania ustaleń faktycznych. Pokrzywdzony, który nie był

przesłuchany w charakterze świadka, powinien zostać przesłuchany w tym charakterze,

jeżeli tego zażąda, chyba że uwzględnienie żądania prowadziłoby do przewlekłości postępowania.

§ 1.

Jeżeli czynności śledztwa nie będzie można powtórzyć na rozprawie, należy podejrzanego,

pokrzywdzonego i ich przedstawicieli ustawowych, a obrońcę i pełnomocnika, jeżeli

są już w sprawie ustanowieni, dopuścić do udziału w czynności, chyba że zachodzi niebezpieczeństwo

utraty lub zniekształcenia dowodu w razie zwłoki.

§ 2.

Podejrzanego pozbawionego wolności nie sprowadza się wtedy, gdy zwłoka grozi utratą

lub zniekształceniem dowodu.

§ 3.

Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, że świadka nie będzie można przesłuchać na rozprawie,

strona lub prokurator albo inny organ prowadzący postępowanie mogą zwrócić się do

sądu z żądaniem przesłuchania go przez sąd.

§ 1.

Strony, a obrońcę lub pełnomocnika, gdy są już w sprawie ustanowieni, należy także

na żądanie dopuścić do udziału w innych czynnościach śledztwa.

§ 2.

W szczególnie uzasadnionym wypadku prokurator może postanowieniem odmówić dopuszczenia

do udziału w czynności ze względu na ważny interes śledztwa albo odmówić sprowadzenia

oskarżonego pozbawionego wolności, gdy spowodowałoby to poważne trudności.

Gdy dopuszczono dowód z opinii biegłych albo instytucji naukowej lub specjalistycznej,

podejrzanemu i jego obrońcy oraz pokrzywdzonemu i jego pełnomocnikowi doręcza się

postanowienie o dopuszczeniu tego dowodu i zezwala na wzięcie udziału w przesłuchaniu

biegłych oraz na zapoznanie się z opinią, jeżeli złożona została na piśmie. Podejrzanego

pozbawionego wolności nie sprowadza się, gdy spowodowałoby to poważne trudności.

(uchylony)

(uchylony)

§ 1.

Jeżeli istnieją podstawy do zamknięcia śledztwa, na wniosek podejrzanego lub jego

obrońcy o końcowe zaznajomienie z materiałami postępowania, prowadzący postępowanie

powiadamia podejrzanego i obrońcę o terminie końcowego zaznajomienia, pouczając ich

o prawie uprzedniego przejrzenia akt w terminie odpowiednim do wagi lub zawiłości

sprawy, określonym przez organ procesowy. W celu przejrzenia akt prokurator może udostępnić

akta w postaci elektronicznej.

§ 2.

Termin zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania powinien być tak wyznaczony,

aby od daty doręczenia zawiadomienia o nim podejrzanemu i jego obrońcy upłynęło co

najmniej 7 dni.

§ 3.

W czynnościach zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania ma prawo uczestniczyć

obrońca.

§ 4.

Nieusprawiedliwione niestawiennictwo podejrzanego lub jego obrońcy nie tamuje dalszego

postępowania.

§ 5.

W terminie 3 dni od daty zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania strony

mogą składać wnioski o uzupełnienie śledztwa. Przepis art. 315 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 6.

Jeżeli nie zachodzi potrzeba uzupełnienia śledztwa, wydaje się postanowienie o jego

zamknięciu i ogłasza się je lub o jego treści zawiadamia się podejrzanego oraz jego

obrońcę.

§ 1.

Jeżeli postępowanie nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, a nie zachodzą

warunki określone w art. 324, umarza się śledztwo bez konieczności uprzedniego zaznajomienia

z materiałami postępowania i jego zamknięcia.

§ 2.

Postanowienie o umorzeniu śledztwa powinno zawierać, oprócz danych wymienionych w

art. 94, dokładne określenie czynu i jego kwalifikacji prawnej oraz wskazanie przyczyn

umorzenia.

§ 3.

Jeżeli umorzenie następuje po wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów albo

przesłuchaniu osoby w charakterze podejrzanego, postanowienie o umorzeniu powinno

zawierać także imię i nazwisko podejrzanego oraz w razie potrzeby inne dane o jego

osobie.

§ 1.

W razie umorzenia śledztwa prokurator wydaje postanowienie co do dowodów rzeczowych

stosownie do przepisów art. 230-233.

§ 2.

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie podejrzanemu, pokrzywdzonemu

i osobie, od której przedmioty te odebrano lub która zgłosiła do nich roszczenie.

§ 3.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu śledztwa prokurator, w razie istnienia

podstaw określonych w art. 45a Kodeksu karnego lub w art. 43 § 1 i 2, art. 43a oraz art. 47 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku. Z takim wnioskiem prokurator

może wystąpić również w wypadku umorzenia postępowania wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa,

przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, o ile przepis przewiduje orzeczenie

przepadku.

§ 1.

Jeżeli zostanie ustalone, że podejrzany dopuścił się czynu w stanie niepoczytalności,

a istnieją podstawy do zastosowania środków zabezpieczających, prokurator po zamknięciu

śledztwa kieruje sprawę do sądu z wnioskiem o umorzenie postępowania i zastosowanie

środków zabezpieczających. Przepis art. 321 stosuje się odpowiednio.

§ 1a.

Do wniosku, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 331 § 1 i 4, art. 332,

art. 333 § 1-3 i art. 334 § 1, a przekazując wniosek do sądu, prokurator informuje

o tym ujawnionego pokrzywdzonego.

§ 2.

Jeżeli sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku, o którym mowa w § 1, przekazuje

sprawę prokuratorowi do dalszego prowadzenia.

§ 3.

Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Postanowienie o zawieszeniu śledztwa, jeżeli nie zostało wydane przez prokuratora,

wymaga jego pisemnego zatwierdzenia.

§ 1.

Dochodzenie prowadzi Policja lub organy, o których mowa w art. 312, chyba że prowadzi

je prokurator.

§ 2.

Przepisy dotyczące śledztwa stosuje się odpowiednio do dochodzenia, jeżeli przepisy

niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

§ 1.

Dochodzenie prowadzi się w sprawach o przestępstwa należące do właściwości sądu rejonowego

1)

zagrożone karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, z tym że w wypadku przestępstw

przeciwko mieniu tylko wówczas, gdy wartość przedmiotu przestępstwa albo szkoda wyrządzona

lub grożąca nie przekracza 200 000 zł;

2)

przewidziane w art. 159, art. 254a i art. 262 § 2 Kodeksu karnego;

3)

przewidziane w art. 279 § 1, art. 286 § 1 i 2 oraz w art. 289 § 2 Kodeksu karnego, jeżeli wartość przedmiotu przestępstwa albo szkoda wyrządzona lub grożąca nie przekracza

200 000 zł.

§ 2.

Spośród spraw o przestępstwa wymienione w § 1 pkt 1 nie prowadzi się dochodzenia w

sprawach o przestępstwa określone w art. 155, art. 156 § 2, art. 157a § 1, art. 165 § 2, art. 168, art. 174 § 2, art.

175, art. 181-184, art. 186, art. 201, art. 231 § 1 i 3, art. 240 § 1, art. 250a §

1-3, art. 265 § 3 oraz w rozdziale XXXVI, z wyjątkiem art. 297 i art. 300, i rozdziale

XXXVII Kodeksu karnego.

(uchylony)

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z właściwymi ministrami określi, w drodze

rozporządzenia, organy uprawnione obok Policji do prowadzenia dochodzeń oraz organy

uprawnione do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem pierwszej instancji w

sprawach, w których prowadzono dochodzenie, jak również zakres spraw zleconych tym

organom, mając na uwadze określony przez ustawę zakres kompetencji tych organów.

§ 1.

Postanowienia o wszczęciu dochodzenia, odmowie wszczęcia dochodzenia, umorzeniu dochodzenia

i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw, umorzeniu dochodzenia oraz o jego zawieszeniu

wydaje prowadzący postępowanie. Mogą one zostać zamieszczone w protokole, o którym

mowa w art. 304a, i nie wymagają uzasadnienia. Na wniosek strony organ prowadzący

dochodzenie podaje ustnie najważniejsze powody rozstrzygnięcia.

§ 1a.

W przypadku gdy zawiadomienie o przestępstwie zostało złożone przez inspektora pracy

lub Najwyższą Izbę Kontroli, uzasadnienie postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia

oraz umorzeniu dochodzenia sporządza się na ich wniosek. Przepisy art. 422 i art.

423 stosuje się odpowiednio. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia

postanowienia z uzasadnieniem.

§ 2.

Postanowienia, o których mowa w § 1, z wyjątkiem postanowienia o wszczęciu dochodzenia

oraz umorzeniu i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw, zatwierdza prokurator. Przepisy

art. 323 stosuje prokurator, a w sprawie, którą po umorzeniu wpisano do rejestru przestępstw

- Policja.

§ 3.

(uchylony)

§ 4.

Zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw

wnosi się do prokuratora właściwego do sprawowania nadzoru nad dochodzeniem. Jeżeli

prokurator nie przychyli się do zażalenia, kieruje je do sądu.

§ 1.

Jeżeli dane uzyskane w toku czynności, o których mowa w art. 308 § 1, lub prowadzonego

przez okres co najmniej 5 dni dochodzenia nie stwarzają dostatecznych podstaw do wykrycia

sprawcy w drodze dalszych czynności procesowych, można wydać postanowienie o umorzeniu

dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw.

§ 2.

Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w § 1, Policja, na podstawie odrębnych przepisów,

prowadzi czynności w celu wykrycia sprawcy i uzyskania dowodów.

§ 3.

Jeżeli zostaną ujawnione dane pozwalające na wykrycie sprawcy, Policja wydaje postanowienie

o podjęciu na nowo dochodzenia. Przepis art. 305 § 4 stosuje się odpowiednio; przepisów

art. 305 § 3 zdanie pierwsze oraz art. 327 § 1 nie stosuje się.

§ 4.

(uchylony)

§ 1.

Nie jest wymagane sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz wydanie

postanowienia o zamknięciu dochodzenia, chyba że podejrzany jest tymczasowo aresztowany.

§ 2.

Przesłuchanie osoby podejrzanej zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu

wpisanego do protokołu przesłuchania. Osobę tę od chwili rozpoczęcia przesłuchania

uważa się za podejrzanego.

§ 3.

Podejrzanemu należy umożliwić przygotowanie się do obrony, a zwłaszcza ustanowienie

lub wyznaczenie obrońcy.

§ 1

Dochodzenie można ograniczyć do ustalenia, czy zachodzą wystarczające podstawy do

wniesienia aktu oskarżenia lub innego zakończenia postępowania. Należy jednak dokonać

czynności przewidzianych w art. 321 § 1-5 oraz w art. 325g § 2, przesłuchać podejrzanego

i pokrzywdzonego oraz przeprowadzić i utrwalić w protokołach czynności, których nie

będzie można powtórzyć. Utrwalenie innych czynności dowodowych następuje w formie

protokołu ograniczonego do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących

udział w czynności; przepisu art. 148 § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się.

§ 2

Przepis art. 315a stosuje się.

§ 1.

Dochodzenie powinno być ukończone w ciągu 2 miesięcy. Prokurator może przedłużyć ten

okres do 3 miesięcy, a w wypadkach szczególnie uzasadnionych - na dalszy czas oznaczony.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Uprawnienia prokuratora określone w art. 335, art. 336 i art. 387 § 2 przysługują

także innym niż prokurator organom uprawnionym do wnoszenia i popierania oskarżenia

w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego.

§ 1.

Prokurator sprawuje nadzór nad postępowaniem przygotowawczym w zakresie, w jakim go

sam nie prowadzi; prokurator może także objąć nadzorem postępowanie, o którym mowa

w art. 307.

§ 2.

Prokurator jest obowiązany czuwać nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem całego nadzorowanego

przez siebie postępowania.

§ 3.

Z tytułu sprawowanego nadzoru prokurator może w szczególności

1)

zaznajamiać się z zamierzeniami prowadzącego postępowanie, wskazywać kierunki postępowania

oraz wydawać co do tego zarządzenia;

2)

żądać przedstawienia sobie materiałów zbieranych w toku postępowania;

3)

uczestniczyć w czynnościach dokonywanych przez prowadzących postępowanie, osobiście

je przeprowadzać albo przejąć sprawę do swego prowadzenia;

4)

wydawać postanowienia, zarządzenia lub polecenia oraz zmieniać i uchylać postanowienia

i zarządzenia wydane przez prowadzącego postępowanie.

§ 4.

W razie niewykonania przez organ niebędący prokuratorem postanowienia, zarządzenia

lub polecenia wydanego przez prokuratora sprawującego nadzór, na jego żądanie przełożony

funkcjonariusza wszczyna postępowanie służbowe; o wyniku postępowania informuje się

prokuratora.

§ 1.

Umorzone postępowanie przygotowawcze może być w każdym czasie podjęte na nowo na mocy

postanowienia prokuratora, jeżeli nie będzie się toczyć przeciw osobie, która w poprzednim

postępowaniu występowała w charakterze podejrzanego. Przepis ten stosuje się odpowiednio

w sprawie, w której odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia.

§ 2.

Prawomocnie umorzone postępowanie przygotowawcze wznawia się przeciwko osobie, która

występowała w charakterze podejrzanego, na mocy postanowienia prokuratora nadrzędnego

nad tym, który wydał lub zatwierdził postanowienie o umorzeniu, tylko wtedy, gdy ujawnią

się nowe istotne fakty lub dowody nie znane w poprzednim postępowaniu albo gdy zachodzi

okoliczność określona w art. 11 § 3. Przewidziane w ustawie ograniczenia okresu tymczasowego

aresztowania stosuje się wówczas do łącznego czasu trwania tego środka.

§ 3.

Przed wydaniem postanowienia o podjęciu lub wznowieniu, prokurator może przedsięwziąć

osobiście lub zlecić Policji dokonanie niezbędnych czynności dowodowych w celu sprawdzenia

okoliczności uzasadniających wydanie postanowienia.

§ 4.

Po wniesieniu aktu oskarżenia sąd umarza postępowanie, jeżeli stwierdzi, że postępowanie

przygotowawcze wznowiono mimo braku podstaw.

§ 1.

Prokurator Generalny może uchylić prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania

przygotowawczego w stosunku do osoby, która występowała w charakterze podejrzanego,

jeżeli stwierdzi, że umorzenie postępowania było niezasadne. Nie dotyczy to wypadku,

w którym sąd utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu.

§ 2.

Po upływie roku od daty uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu Prokurator Generalny

może uchylić lub zmienić postanowienie albo jego uzasadnienie jedynie na korzyść podejrzanego.

§ 1.

Przewidzianych w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym dokonuje na posiedzeniu

sąd powołany do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, jeżeli ustawa nie stanowi

inaczej.

§ 2.

Sąd dokonuje czynności jednoosobowo także wtedy, gdy rozpoznaje zażalenie na czynności

postępowania przygotowawczego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1.

Uchylając postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmowie jego

wszczęcia, sąd wskazuje powody uchylenia, a w miarę potrzeby także okoliczności, które

należy wyjaśnić, lub czynności, które należy przeprowadzić. Wskazania te są dla organu

prowadzącego postępowanie przygotowawcze wiążące.

§ 2

Jeżeli organ prowadzący postępowanie nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu

oskarżenia, wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego

wszczęcia. Postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego.

W razie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia pokrzywdzony, który dwukrotnie

wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 i 1a, może wnieść akt oskarżenia

określony w art. 55 § 1 - o czym należy go pouczyć.

§ 3.

W razie wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia prezes sądu przesyła jego

odpis prokuratorowi, wzywając go do nadesłania w terminie 14 dni akt postępowania

przygotowawczego.

§ 1.

W ciągu 14 dni od daty zamknięcia śledztwa albo od otrzymania aktu oskarżenia sporządzonego

przez Policję w dochodzeniu, prokurator sporządza akt oskarżenia lub zatwierdza akt

oskarżenia sporządzony przez Policję w dochodzeniu i wnosi go do sądu albo sam wydaje

postanowienie o umorzeniu, o zawieszeniu albo o uzupełnieniu śledztwa lub dochodzenia.

§ 2.

Organ, o którym mowa w art. 325d, może wnieść akt oskarżenia bezpośrednio do sądu,

chyba że prokurator postanowi inaczej.

§ 3.

Jeżeli podejrzany jest tymczasowo aresztowany, termin wymieniony w § 1 wynosi 7 dni.

§ 4.

W sprawie, w której wobec podejrzanego stosowane jest tymczasowe aresztowanie, akt

oskarżenia należy wnieść nie później niż 14 dni przed upływem dotychczas określonego

terminu stosowania tego środka.

§ 1.

Akt oskarżenia powinien zawierać

1

imię i nazwisko oskarżonego, inne dane o jego osobie, w tym numer telefonu, telefaksu

i adres poczty elektronicznej lub informację o ich nieposiadaniu przez oskarżonego

lub niemożności ich ustalenia, dane o zastosowaniu środka zapobiegawczego oraz zabezpieczenia

majątkowego;

2)

dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu

i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody;

3)

wskazanie, że czyn został popełniony w warunkach wymienionych w art. 64 lub art. 65 Kodeksu karnego albo art. 37 § 1 Kodeksu karnego skarbowego;

4)

wskazanie przepisów ustawy karnej, pod które zarzucany czyn podpada;

5)

wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

6)

(uchylony)

§ 2.

Do aktu oskarżenia dołącza się jego uzasadnienie, przytaczające fakty i dowody, na

których oskarżenie się opiera, a w miarę potrzeby wyjaśniające podstawę prawną oskarżenia

i omawiające okoliczności, na które powołuje się oskarżony w swej obronie.

§ 3.

Jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, akt oskarżenia

może nie zawierać uzasadnienia.

§ 1.

Akt oskarżenia powinien także zawierać

1)

listę osób, których wezwania oskarżyciel żąda;

2)

wykaz innych dowodów, których przeprowadzenia na rozprawie głównej domaga się oskarżyciel.

§ 2

Prokurator może wnieść o zaniechanie wezwania i odczytanie na rozprawie zeznań świadków,

o których mowa w art. 350a.

§ 3.

Do aktu oskarżenia dołącza się, do wiadomości sądu, listę ujawnionych osób pokrzywdzonych

z podaniem ich adresów, a także adresy osób, o których mowa w § 1 pkt 1. Należy również

podać numery telefonów, telefaksów i adresy poczty elektronicznej osób wskazanych

w zdaniu pierwszym, chyba że informacji tych nie można ustalić.

§ 3a

Do aktu oskarżenia dołącza się listę pokrzywdzonych, którzy złożyli wnioski na podstawie

art. 299a § 2.

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

Prokurator może także dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o orzeczenie wobec podmiotu

zobowiązanego określonego w art. 91a zwrotu korzyści majątkowej albo jej równowartości

uprawnionemu podmiotowi lub orzeczenie przepadku świadczenia albo jego równowartości

na rzecz Skarbu Państwa. Wniosek powinien zawierać uzasadnienie.

§ 1.

Z aktem oskarżenia przesyła się sądowi akta postępowania przygotowawczego wraz z załącznikami.

§ 2.

Do aktu oskarżenia dołącza się także

1)

załącznik adresowy do akt sprawy;

2)

po jednym odpisie tego aktu dla każdego oskarżonego, a w przypadku określonym w art.

335 § 2 także dla każdego pokrzywdzonego.

§ 3.

O przesłaniu aktu oskarżenia do sądu oraz o treści przepisów art. 343, art. 343a i

art. 378a oskarżyciel publiczny zawiadamia oskarżonego i ujawnionego pokrzywdzonego,

a także osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie.

§ 4.

O złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 333 § 5, prokurator zawiadamia podmiot zobowiązany

i podmiot uprawniony określone w art. 91a oraz poucza te podmioty o treści przepisów

art. 91a, art. 415a i art. 444 § 2.

§ 1.

Jeżeli oskarżony przyznaje się do winy, a w świetle jego wyjaśnień okoliczności popełnienia

przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele

postępowania zostaną osiągnięte, można zaniechać przeprowadzenia dalszych czynności.

Jeżeli zachodzi potrzeba oceny wiarygodności złożonych wyjaśnień, czynności dowodowych

dokonuje się jedynie w niezbędnym do tego zakresie. W każdym jednak wypadku, jeżeli

jest to konieczne dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą,

zniekształceniem lub zniszczeniem, należy przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności

procesowe, a zwłaszcza dokonać oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukania

lub czynności wymienionych w art. 74 § 2 pkt 1 w stosunku do osoby podejrzanej, a

także przedsięwziąć wobec niej inne niezbędne czynności, nie wyłączając pobrania krwi,

włosów i wydzielin organizmu. Prokurator, zamiast z aktem oskarżenia, występuje do

sądu z wnioskiem o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych

z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych za zarzucany mu występek, uwzględniających

również prawnie chronione interesy pokrzywdzonego. Uzgodnienie może obejmować także

wydanie określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie poniesienia kosztów procesu.

§ 1a.

Do wniosku, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące aktu oskarżenia

zawarte w rozdziale 40, z wyjątkiem art. 344a.

§ 2.

Prokurator może dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku

skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych

za zarzucany mu występek, uwzględniających też prawnie chronione interesy pokrzywdzonego,

jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości,

oświadczenia dowodowe złożone przez oskarżonego nie są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami,

a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte. Do wniosku

stosuje się odpowiednio przepisy § 1 zdanie piąte i § 3 zdanie drugie. Do aktu oskarżenia

nie stosuje się przepisów art. 333 § 1 i 2.

§ 2a.

Prokurator, uzgadniając z oskarżonym treść wniosku, o którym mowa w § 1 lub 2, poucza

go o treści art. 447 § 5. O pouczeniu zamieszcza się adnotację w aktach sprawy.

§ 3.

Wniosek, o którym mowa w § 1, powinien zawierać dane wskazane w art. 332 § 1. Uzasadnienie

wniosku ogranicza się do wskazania dowodów świadczących o tym, że okoliczności popełnienia

czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości oraz że cele postępowania zostaną osiągnięte

bez przeprowadzenia rozprawy. Przepisy art. 333 § 3 i art. 334 stosuje się odpowiednio.

Stronom, obrońcom i pełnomocnikom przysługuje prawo do przejrzenia akt sprawy, o czym

należy ich pouczyć.

§ 4.

W wypadku gdy sąd, nie uwzględniając wniosku, o którym mowa w § 1, zwrócił sprawę

prokuratorowi, ponowne wystąpienie z takim wnioskiem jest możliwe, jeżeli zwrot nastąpił

z przyczyn wskazanych w art. 343 § 1, 2 lub 3. Zwrot sprawy nie stoi też na przeszkodzie

wystąpieniu następnie z wnioskiem, o którym mowa w § 2.

§ 1.

Jeżeli spełnione są przesłanki uzasadniające warunkowe umorzenie postępowania, prokurator

może zamiast aktu oskarżenia sporządzić i skierować do sądu wniosek o takie umorzenie.

§ 2.

Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy art. 332 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5. Uzasadnienie

wniosku można ograniczyć do wskazania dowodów świadczących o tym, że wina oskarżonego

nie budzi wątpliwości, a ponadto okoliczności przemawiających za warunkowym umorzeniem.

§ 3.

Prokurator może wskazać proponowany okres próby, obowiązki, które należy nałożyć na

oskarżonego i, stosownie do okoliczności, wnioski co do dozoru.

§ 4.

Do wniosku dołącza się, do wiadomości sądu, listę ujawnionych osób pokrzywdzonych

z podaniem ich adresów. Przepis art. 334 stosuje się odpowiednio.

§ 5.

Do wniosku o warunkowe umorzenie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

aktu oskarżenia zawarte w rozdziale 40.

§ 1.

Jeżeli akt oskarżenia nie odpowiada warunkom formalnym wymienionym w art. 119, art.

332, art. 333 lub art. 335, a także jeżeli nie zostały spełnione warunki wymienione

w art. 334, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu usunięcia braków w terminie

7 dni.

§ 1a.

(uchylony)

§ 2.

Na zarządzenie, o którym mowa w § 1, oskarżycielowi przysługuje zażalenie do sądu

właściwego do rozpoznania sprawy.

§ 3.

Oskarżyciel publiczny, który nie wnosi zażalenia, jest obowiązany wnieść w terminie

wskazanym w § 1 poprawiony lub uzupełniony akt oskarżenia.

§ 4.

(uchylony)

§ 1

Na wniosek pokrzywdzonego należy poinformować go o zarzutach oskarżenia i ich kwalifikacji

prawnej.

§ 2.

Jeżeli wnioski, o których mowa w § 1, złożyło tylu pokrzywdzonych, że ich indywidualne

poinformowanie spowodowałoby poważne utrudnienie w prowadzeniu postępowania, informację

zamieszcza się przez ogłoszenie na stronie internetowej sądu. W informacji wskazuje

się sygnaturę akt sprawy, a nie podaje się danych osobowych zawartych w zarzutach.

§ 1.

Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, prezes sądu lub referendarz sądowy

niezwłocznie zarządza doręczenie jego odpisu oskarżonemu, wzywając do składania wniosków

dowodowych w terminie 7 dni od daty doręczenia mu aktu oskarżenia.

§ 1a

Oskarżonego poucza się również o treści przepisów art. 291 § 3, art. 338a, art. 338b,

art. 341 § 1, art. 349 § 8, art. 374, art. 376, art. 377 i art. 422 oraz o tym, że

w zależności od wyniku procesu oskarżony może być obciążony kosztami wyznaczenia obrońcy

z urzędu.

§ 1b.

Jeżeli złożono wniosek, o którym mowa w art. 335 § 1, albo akt oskarżenia zawiera

wniosek, o którym mowa w art. 335 § 2, jego odpis doręcza się ujawnionemu pokrzywdzonemu.

§ 2.

Oskarżony ma prawo wniesienia, w terminie 7 dni od doręczenia mu aktu oskarżenia,

pisemnej odpowiedzi na akt oskarżenia, o czym należy go pouczyć.

§ 3.

Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli „tajne”

lub „ściśle tajne”, oskarżonemu doręcza się odpis aktu oskarżenia bez uzasadnienia.

Uzasadnienie aktu oskarżenia udostępnia się jednak z zachowaniem rygorów określonych

przez prezesa sądu lub sąd.

Oskarżony, któremu zarzucono przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat

pozbawienia wolności, może przed doręczeniem mu zawiadomienia o terminie rozprawy

złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka

karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzenia postępowania

dowodowego. Wniosek może również dotyczyć wydania określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie

poniesienia kosztów procesu.

§ 1.

Żądanie, o którym mowa w art. 78 § 1, powinno zostać złożone do sądu w terminie 7

dni od daty doręczenia odpisu aktu oskarżenia. Do żądania należy dołączyć dowody mające

wykazać, że oskarżony nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla

niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

§ 2.

Jeżeli złożenie żądania po terminie spowodowałoby konieczność zmiany terminu rozprawy

albo posiedzenia, o którym mowa w art. 341, art. 343 lub art. 343a, żądanie rozpoznaje

się niezwłocznie po terminie rozprawy lub posiedzenia. Przepis ten stosuje się odpowiednio,

jeżeli żądanie zostało złożone w terminie, lecz nie odpowiada wymaganiom formalnym,

o których mowa w art. 120 § 1, lub nie dołączono dowodów, o których mowa w § 1 zdanie

drugie.

§ 3.

Po pierwszym terminie rozprawy albo posiedzenia, o którym mowa w art. 341, art. 343

lub art. 343a, żądanie, o którym mowa w art. 78 § 1, powinno zostać złożone do sądu

w takim terminie, aby jego rozpoznanie nie powodowało konieczności zmiany kolejnego

terminu rozprawy albo posiedzenia. Przepisy § 1 zdanie drugie oraz § 2 stosuje się

odpowiednio.

§ 1.

Prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie, jeżeli